Emanuelis Thesauri, ... Idea argutae et ingeniosae dictionis, ex principiis Aristotelicis sic eruta, ut in universum arti oratoriae, et inprimis lapidariae atque symbolicae inserviat. Accessêre ab autore adjecti tractatus duo; alter de argutis concio

발행: 1698년

분량: 807페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

481쪽

Et hoc est illud genus a tiarum,quod ex ARCUETYPO dc

VOCE mixtum esse supra diximus, Laconibus admodum familiare, unde nomen accepit. De qVo cum antea agerem exemplum attuli literas illorum Philippo Regi scriptas duarum modo vocumr DLONYSIUS CORINTHl , sententia adeo abrupta,ut sine longo Verborum tractu dc prolixa mentis ratiocinatione explicari nequeat . , Hinc subjicit ai;. noster autor Laconisimum illum esse magis in- am. r. geniosum qui unico brevisamoque verbo sententiam omnem com- 4. opor- plectitur. Magis itaque Laconica suit altera mistola,quam iidem tet totum Lacedaemonii Romanis miserant respondentes illorum prolixis lito negotiam ris minarum dc postulationum plenis hac vocula: NIHIL. Quam unico ιο- tum hoc uno nihilo dixerunt istsi Horum omnium φ imperatis,facia cabulo emus NIHIL Penna vesba strepsem nos exterret NIHIL Roma omnis compli Sparta fit NIHILI. Tanim iste δεμ nullum aliud meretur restonsum tur.ει hocq m breve Me NIHIL. Credibile est Romanae superbiae aegrius ac- maxime cidisse illud NIHIL , quam omnes gladios S hastas Spartanorum. φνod in LNec minus argutae erant ipsorum foeminari veluti ista,quae res forti- .rebr

ter a filio gestas narrari audiens respondit MEUS ERAT. Item illa,quae filio scutum tradens: AUT CUM HOC AUT IN HOQ Ubi issi . vides dictum hoc ita mutilum ingeniosius esse dc argutius,quam si integra esset propositio. Sed saepius Laconicae huic brevitati non sune gratia alia quaedam accedit figura, veluti morsus ille ΑRtagorae in Boeotos,qui versibus ipsius in theatro recitatis non applaudebant: EsTIS BOEOTI. Id dicens: Non mirum vos Poesi mea non capi, φυιhabetis aures BOUAL enim Graecis significat re Onem boum. Hic igitur Laconismo conjunctam Vides homon'miam. Tale 'Voque est dicterium hoc Diogenis qui rogatus a juvene Arcadico literato quidem sed gloriosulo , qualis i videretaret respondit: ARCAS. TMeite significans illum i videri magnum asinum. Ex hoc vero genere , ut antea dixi , optima nascuntur dicta , bolarum quae ista indicant propositionem significantem aut versum poetae, ut: SIC VOS NON VOBIS. Item pro- verbia omnia,qVae sententiam non abiblvunt uir CaapAoii LGAE M. Item celebres illae sententiae, quae strictumn tantum lucis

482쪽

emittunt dc omnes isti Laconismi argutiores sunt libentiusque audiuntur qui cum homon ia copulantur. Hoc modo cum quidam festivi ingepit gloriosum quendam, qui utebatur maximo pari caticarium , a turba irrideri cerneret, pronuntiavit hoc hemistichium: Immensum seria calcar habet. Et alius puellam cernens subfusca facie & capillo odorato pulvere adsperso dixit: Pumis ct umbras mus. Cujusmodi applicationes non nunquam fiunt negative, ut sin Comoedum quendam qui cuticulam plus aeqvo curabat, dictum

imite me non indiget eo documento CuRAT E la SuΜ.

Huc quoque foectant delicatae illae pungentesque Salogorum altercationes, quae duobus verbis profundam sententiam involvunt aut rem gestam resipiciunt, ut supra demonstravi exemplis Senecae agici,cui in hoc genere nemo par est aut stuperior. Veluti Η SCYRos ANiMos SCELERE QRE FRATRuM VAcAT. bus adjice- re potes hoc ex Tragoedia Hippolyti, ubi nutrix ut incestam in noverca flammam exstingveret: FERUS EST inquit, i. e. sum esti fera Amasenis, nec alio quam ferarum amore ducitur. Ista respondet: AMORE DID:Ci Mus ViNCi FERos i. e. ipse ejus pater Theseus,qui ad- eo mulieres Oderat, ab amore superatus tandem fuit. Et nutricere. rente: FUGIET i. e. te ut pater ejus Ariadnam fugit. . Ista IεR IpsA MARIA Si FusiAT SEQvAR. i. e. Si Ariadna non ausae e --νi committere ut Theseum asstpuretur, si hoc audebo. Et cum nutrix subjiceret: PATRIS ALE MENNO i. e. memento Minoa patrem tuum rigid- esse inferreum judicem. Respondit impia: MEMINIMUS MANIS SIMUL P. e. Magis exemplo mihi erit mater Pasiphri , aris senim privignum amo, ista taurum amarit. Et cum vetula ex reditu Thesei ab inseris ipsimetum incuteret:ADERiT MARITus: respondit τNEMpE PIRITHoi COMES i. e. tantum reditum ipsius timeo quantum A. rithoi, qui cum eo descendit unde negant redire Fenquam. Et nutrice per--lvente: ADERITQUE GENITOR, i. e. saltem pater Minos tibi timcndus erit. Respondit .Phaedra: MiTIs ARIADNAE PATER i. ein 'se ser Wis mea Aria incestum ferre potuit , nec meo irascetur. Ubi vides aetagutias istas id habere proprium, ut vestigio quodam ut antea dixi excitent multarum rerum quibus alluditur memoriam. Atque levissimo signo in animum revocent res vel jucundas vel molestas, Vel

turpes vinion dicas. Sic astutus Cicero in Clodium invectissi eponominat

483쪽

Metaphora sexta Laeonismi. mp. XIV. Inominat templa , pulvinaria , eeremonias sacras, ut s.crilegii istius re cordarentur Auditores. Sic Hermias, quem Lunuchum esse pudebat,

quandocunque ferri aut novaculta fiebat mentio,corporis sui vitium sibi exprobari credebat. Et Tiberius veniementer succensuit Zeno ni Oratori Greco, quid cum quaesivisset ex eo, qua dialecto uter tur , atque is DORICA , respondistet, exilium quod Rhodi egerat, ubi Dorice loquebantur, sibi objici crederet. N.am quo quisque est ingeniosior,eo magis est suspicax, ficiliusque ad te refert omnia. Denique huc reteruntur INTERPRETATIONEs INGENIos C ve horum aut literarum notarumque: veluti supra memoratae literae S. P. R. quas argutiores reddidit Varia interpretatio,quam propria ipsarum significatio. Sibylla enim duxit inde privsagium Romam k quando caput Ecclesiae suturam dum illas sic interpretatur: Serim Populum Qvram Redemisti. Beda inde praesagivit stragem Gothorum , imperium Romanum invadentium :.Stustus Populus D rie Romam. Protestantes Germaniae symbolum inde in Pontificem ex sculpserunt: Sublato Papa metum Reanum : dc contra Catholici inta illis invenerunt symbolum pro Ponti hcQSalus Papa dies Roma. sicuti revera nunquam Roma tranquilla luit, nisi Pontili us imperantibus. Sed progrediamur. Est autem Davis hu-

METAPHORA SEPTIMA I

OPPOSITIONIS.

contraria

'Enio ad septimum genus metaphorae , quam OPPOSI-ITIONEM vocamus, argutiam praecinnibus aliis ing miosam, quae & animos Auditorum Vehementer exci' - ltat, orationem omnem splendidissime illustrat. Haec enim contrariis juxta se positis ut at .) autor noster inq; it j per se sola α continuae orationi lumen dc periodis concinnitatem, de Epigra setis acui iam dc inscriptionibus gratiam Sc facetiis salem & Εnthymmatis Vim asscire potest, ita ut in gravi quoque de sublimi di-

parent mper, e mulisto magis

cum ad se ipsa brevi

referumtur vel quoniam

oratis o

484쪽

Metaphora septima Ono onis. α'. XV. ctione, unde aliae metaphorae tanquam leviores iubentur exula gravitatem cum Ra 'itate mirabiliter copulet. Unde haec sta S tyrico vocatur FIGURA DOCTA. ':. -

- - - qui crimina rasu

Librat in antithetis , DOCTA; potuisse. FL

. Laudatur oec.

Quin vanissimae atque ineptissimae sententiae hae figura vestitae, miracula quaedam videntur. Talia serὸ erant Graecorum illa acumina, quae ut Seneca loritur, pungebant non vulnerabant. Hinc Triarius magnus ille declamator, cum periodum joco clausisse .

hoe dictor ET INTER SEPULCHRA, MONUMENTA SUNT audito auditorum plausis risit, dcostendit nihil solidi inesse huic clausulae, quae praeter lynonyma nihil contineat. Sola ita vis auditorum insenia ita deceperat, ut ignissetuus ipsis stella videretur. Imo haec ipsa figura philoisphos quoque decipit. ain Ar. Nam, ut Ias.) autor noster observat, istim dc milium Enthymo.

a. itan ma antishetis Conclusum mirifice Auditorum mentes per mat, ut dic Elenchus videatur. Eademque fraude lepidum quoddam inge- 10- nium induxit socium,ut in pernitiosium sibi contractum descenderitimis Ibin. molo omnia tua measint, ct sint mea omnia raras. Sed quoniam inhaee. .l . figura concurrunt duae asiae, HARMONICA videlicet de INGENU SAt ubi quidem, quatenus verborum structura blanditur auribus, , V ehthr haec ratenus mentem sententiairam oppositu illustrat, cum de prio m ista ri quantum satis stupra actum, eiusque intimae rationes, O lti m. a m.-s declaratae sint, stuperest ut de hac disseramus, dc scaturiginemia ita, sententiarum oppositarum per singulas Cetegorsas aperiamus. i. A SUBSTANTIA sunt ista Virgilii oppositar mulcentem TI GRES ct agentem is carmina sit RCUS. Et: audet , VIR IS comeurrere VIRGO. Et ab hac Categoria gratiam acquirit illud 'tira laudatum epigramma: Istam HOMINES dico hanc posuisse D

OS. Et a substantiis metaphysicis Terentius: Omnα Smminme se malant arvam AUTE I. Cicero ad Milonem: Tu ME in patriam rovocare potuisti, EGO TE in paιria retinere non potero I

485쪽

que oculos nox occupat lix q. Apondere. Mnesar Interdum I .mo inremmodo GRAVIORA sa - μαι vulnera. Afigura: Minornmu ingenis , OBTUSO in optimis.

Tuus. βω a: Crimine MaΕNo exutis, Tuo redibis. H Tisis misi non monstrat Hos M. Claudianus: φω SERVI non

487쪽

Cheia finiscenaba inire it Aquiti in fronte. sivi innocentiam in sinu, aquilam in fronte

Item hic t ι

Tono eo Pardo, e baleno co e Riso. Affectu tonabat s risu fulgurabat.

- Ubi etsi voces magis disparatae, ne diem alienae vix cogitari possunt, quam tonare ad diu: cum alteriun ad inditum, alterum ad insompertineat: Nihilominus, quoniam membrum istud est oppoIitum huic alteri, Irisu fui in bin, auribus vulgi Versus hic gemma videtur. Neque tamen dubium est, quin dim illa sint argutiora , quibus praeter verborum oppositionem inestqvoque sententiarum contrarietas,ute mors est in fuga foeda, is viator Iuris. Ethoc Virgilii: Pareero sisteritas ct due me superbos. Et quod illi, qui judicis munus ambibat, aicebaturi sima em, Mniseris odio;sb--, mrael. μυμ μ eris. Et crescet argutia , cum figura quaedam ingeniosa oppositis immiscetitu , veluti homonymiat Cadentem Phaeth-- POP in LUS luget, Cadentem Neronem POPULUs rides, ubi eadem vox priori loco arborem , altero multitudinem hominum significat. Aut anagramma: A filior ει ADULATOR LAUDATOR. Aut paronomasia: rari-daelictatur. Aut Eccho: Ju-U TUS Hhil Hyad σαφ VENTUS. Aut quaecunque alia figurata

ingeniosa quae lumen auget lumine. Hoc loco etiam meminisse oportet, rae de variis modis harm ni tractandi opposita tradidimus , veluti paulo ante laudata MEAE, BRORuM PARITATE: faba juvenum, . a virorum, vota δε---. Aut INVE RSIO NE: dum cogitas etenda ,non agis cogitanda. Hat CDNIUGATIS: dimitα odit , divitiau --. IA ut GEMINAETIONEr dig-m est mori , antea am sis digum mori. Aut DILE MATE: aut experia κυι, aut non experta pVerati Aut AGENTIS PATIENTIS IDENTITATE: in terras igni urit, urit r ne novo. Λut NEGATIONE: Sparta ibi murrahabu ,ubinon habet.

488쪽

- Aut GRA D ATIO NE: in mater cunctas , Ac matrem filia vicit. Et Ovidius: Infilix sua viscera traxit, tractast, calcavit calcatai

Sed de omnibus hisce modis aliisque FORMIS METRICIS inter figuras HARMONI E satis perspicue actum ςst. .

Caeterum hic tibi aperiam abstrusissimum dc maxime arcanum eundemque admirabilem foecundumque humani ingenii par-JAp. tum, qui in Rhetorum scholis nomen nondum invenit, ab III.)aU- ροer. e. aa. tote vero nos Io in Pocticis, ubi propria eius sedes, satis est agnitus, ran- qui ab hac figura procreatus multos alios pulcherrimos, qvi dc in dum mi prola de in ligata oratione consipicui sunt, generat. Hic est iste, x e huic Mem Graece Vocare possumus ΘAYMA i. e. mirabilem qui positus

convenit. est in repraesentationeduarum norioavum, quae non videntur simul posse consistere, atque adeo vehementem admirationem pariunt, ut hoc ,σῖ-. de Xerxe adeo celebratum ab autore nostro: Per terras navigavis , Rh. e.ιι. per maria pedom incest, D. eum vidi virum viro conglutinasAm. Et in aut alia sexcenta, in quibus coniungitur aut sens cum negante , aut sera

ex duobus cum sente, autnegans cum negante.

stat f AJENTIS cum NEGANTE copula est hoc exemplum ex μι ' 3 Rhet. ais. cum arcus vocatur LYRA SINE HDIBLIS. Et in , t Πρ p Pocticis ai7. ubi poculum vocatur SCUTUM NON BELLICUM

prΨρrt ρ' Bacchi. Quae figura ab ipi dicitur translatio ex duobus com em Vel ' quoniam continet duas voces sibi invicem repugnantes Sr aenigmaticas ideoque admirabiles. Sed sicuti mirandus ille vir vest, e-- doctrinae suae, tan* am canibus sagacibus ferarum vestigias, sblet ostendere ut ipsi tramitem illum periequamur: sic quae is do'ς fli' meta hora aenigmatica admisabus, innuit, nobis incumbit in Pacun- que propositione, quae ex conjunctione duarum vocum sibi repu- δ/70A gnantium, alterius injentis, alterius negantis , admirationem parito,Pcet. /ρ- demonstrare. Sic de ECCHO loquens, quae a lylvis de rupibus V q nostras repetit, posses dicere: E anima inanimis, muta ut

489쪽

nes sitiat admirabiles, verae tamen.

A Conjunctione AJENTIS CUM AIENTE. Es aeris um-pba rupes loquens, fiopulus animatus, tus filia, in θλ άου habi-rat , is omnes lingvin sequitur, Sibya flvobis, qua ex antris resons reddit, adulatrix simul Hrcontemtrix , qua ridentere ridet, flen e fiet, canente cantat, ribi convitia ur,s istam eonvitieris , te laudat s istam laudes, tamdiu vivit quamdια loqueris , tuo stiritu restrat, ιua lingva disserit, tua vita vivit, unus vivir er duo loquuntur, unin loquitur er Abi iesresondet.

Es aliιν tu, si discedis, in discedit, siredu, ista redii, si moreris , ira moritur Hre. A coniunctione NEGANTIS CUM NEGANTE. Me homses nee fera, nec loqui scit nec tacere, nec mentiri potest nec verrum dicere, effine Mentio se sne lingua, non laus est nec ho. spirio suo exire potes , non audit te nec tu vides istam, tibi tamen restondet o tu audis imo cte. Ex ovibus exemplis intelligitur tot esse diiserentias horum ADMIRABILIUM,quot Categorias. Omnia enim ducta sunt aut a SUBSTANTIA PHYSICA: II -ο uon homo aut a SUBSTANTIA METAPHYSICA ut: forma infirmis, est al ero. 'ut a QVANTIT,

TE: unm vivit, duo trisuntur.' Aut a QVALlTATE : ad uir μmulct contemtrix. Auta RELATIONIBIS: in ovocis,flua timaut ab ACTIONIBUS : tertinte ridet, flente stre, aut a TEMPORE:ra,diu vivit quamdiu is eris. Aut a LOCO: Dbilia fisseris ex antris r 'onsens. Aut a MOTU.: Adiscedis dissedis 'edis redit. Aut ab INSTRUMENTIS: Divitur He lingua. In multis etiam plures concurri ni Categoriae: ut, habitat influis ct lingvas omnα loquitur,vocillexi OCO d: ACTIONE mixtum est. Hae sint FORMA . CATEGORICAE hujus ADMIRABILIS

nunc vero quaruCr venas recludam, quae his formis copiosam M TERIAM subministrent. Sunt enim quadam a Dabilia natura ovaedam arte, qVaedam opinione, quaedam sciune.

490쪽

hora sevi a Oppositioπα Cap. XV. NATURA ADMIRABILIA voco primum res ιυπιπμ, ra sunt miracula dc miraculorum ominin fons. Q tenum propositio-nci mirabita omnesqVe veras ex singulis Categoriis de summo Deφ .mrmare potes Z Ex Substantia r Alim ectarum non allia a Patre. EX quantitate: temus ct unicus immensis ct individuus, per omnia 'μ sin singulis totus. Α qualitate: visibilis ct invisibilis , fine luce clarissimur.

A relationibus: filius patri coetuso eoaqvalis, non procreatus seisgen ius. A causalitate : expers principii earensi fine, rerum omnium prine tum ct finis. Ab actioninus: unire nutu omnia molitus ex nihilo. Aloco: ubii degens, nullibi circumscripsus. A. sitia: summus ct imus. Amotu: Lmmotus omnia movens. Α tempore: semper antiqvus , semperi novus. Ab habitur omnia porserit , nustius egens. blad verbo incarn

to cecinit Claudianus:

- - - latuits sisb imo Pectore, qui totum cite complectitur orbem.

Et de virgine matrer istorem paritura suum. Admirabilia pariter sunt MONSTRA, naturae argutiae, ut supra docui. Talis est Sa rus , de quo sine metaphora Gverrinus duxit: Semihomo , Semicapra, ct totis bestga dc Ovidius de Minotauror Semibovemque virum semivirum με bovem. Quae fiant propositiones

admirabiles stubstantiis, dc de bove marino: Bos es , quem nustus agit bisulcu sed aqv- arans in Oceano pabutitur. Quod e 1ubstantia des o mistum est Et de mitis illis, quae in Britannia,

cum in aram ceciderunt, anates fiunt: nova certaque mecamorphosi caduca frondes folio lapsu animantur,inex fronds-bus volucres in arbore muta, in unda voeales, cum avi mo

luant, cum piscibus natant. Et de Hermaphrodito pariter natu ira monstror Nec maae nee foemina sed utem: mas inter feminas, foemina inter mares, idem sibi frater cir soror, Hir is uxor, nee lanis vim nee armis, utrumque sexum dedecorat. Quo re ferre possumus mii as illas affinitates inter homino nonnunquam Contrarus, unde nascuntur relationes aenigmaticae ut de Oedipo, qVi matrem uxor . duxit: Avi gener, paιramve rivalis fuit, fratcr issiligod by Cooste

SEARCH

MENU NAVIGATION