장음표시 사용
71쪽
ctato fratre Clotario, statim contracto exercitu , vindicaturus sororis inittrias, Hispaniam petit. Nec segnior Amalaricus occurrit, certus rem
decernere praelio, parata in e Sigium claste , si quid secus quam sperabat
contingeret. Pugna conseritur, miscentur acies, inde palmas veteres iactantibus Gothis, inde Francis nouas ; quibus & istam adiunxit discepta roi praeliorum Deus ; equitatu Francico praepollente , Be obiectis contis quasi balistis demouente hostem&deiiciente. Terga vertunt Gothi, ad paratas naues plerique fugiunt ; inter quos Amalaricus iam naui proximus, seruatusque propemodum , duce cupiditate in discrimen nouum se coniccit. Memor gemmarum quas pretiosissimas in sa phylacio alteruabat, eas ut in fugam auferret , versus urbcm regressus, a victore exercitu intcrclusus , cum persequente milite in Ecclesiam Orthodoxorum confugeret, anteaquam pia contingeret limina, perso Ilus lancea miser occubuit ; auaritia exigente poenas crudelitatis, de asylo sacro haeresim excludente.Childcbertus victoriae alis inuectus , fugam & trepidationem sequutiis hostium , TOlctum urbem regni primariam qua facilitata' obsidet capit, Gothicos thesauros invadit ac rapit , ac gaza prctiosissima omnium recepta , Ibrore cliarissima, spoliis tardo exercitu in Franciam redit. Sed pia mulier morbo , vel taedio tantarum cladium , in ipse Pyrenaeorum transitu obiit ; diceres innutritam aduersis metuere prospera;vel ipsa victoriae prospera hac calamitate Deum inting re. IIoc bdito functus Childcbertus, mox altero indecoro admodum sese implicuit. Tlico debertus in Deuteriae amarae foeminae complexibus apud Arvernos diem terebat & Otium ; cum audit Theodoricum patrem graui morbo decumbere ; ac nisi quam celeritcr aduolet, periclitari non Patrem modo , scd ipsum imperium. Hoc nomino clauo amorem tundente , relicti Deuteria , citissime ad Patrem 1e confert : qui vita eostmodum functus , ambitione latissima arctis tumuli septis circuinclusa , filium sceptri & cupiditatis haeredem scripsit. Haec tenera regni rudimenta visa opportuna Patruis ad ita uadendum. Communicant consilia Childebertus &Clotarius ; facile ad inferendum malum conueniunt; & Princeps iuuenis, apertum regnum , nutantes adhuc subditorum animi , paratam praedam& expedi tam ostenditiit. Ergo ad exuendum nepotem conuolant; &qua vi, in Australiam irrumpentes , qua arte , subditoriim animos illicientes, nihil non mouent, ad p.rirandum facinus. Quanquam inanis conatus adhibitus. Dudum Theodeberius gratissimus acceptissimusque in vulgus erat flos aetatis amori & magnarum rerum spei opportunus; in rebus bellicis sortitudo & Micitatis cursus perpetuus ; humana indoles, ad liberalitatem & indulgentiam prona ; in Deum pietas, ac in templa Acres sacras cultus , praeter innatam Francis Regum suorum venerationem;
praesidia tutissima erant , custodesque firmissimi. Et vero a subditis maxime
a Leodiensibus, tanta constantia, tanto animi robore atque firmitate,
defensii x est atque propugnatus , ut Patrui deiecti spe crinsit is, coacti sint exercitum soluere , 8c incepto desinere; fidem seruante plebe incondita,quam propinqui violarent; adco saepe magna illa nomina assinitatis de nobilitatis
72쪽
nobilitatis inania sent , vimite ad plebeia capita transeunte. Clotarius ut Cloti 'erat ferocioris animi ad sin rediit. Childebertus astutior a vi ad blandinien- . ita coluiersus , ut nepotem quem deiicere non posset alliceret, Lesatos Filii. ad eum mittit, ad amicitiam contrahcndain ; qui prioris facti excusatum odium in Clotarium transferant; palam exhibeant sui Regis in Theode-bcrtum paternos affectus; adoptionis spem faciant; nullam Childeberto praeter foeminas prolem esse , regno gerendo lege Salica impares ; veniat ipse ad Patruum, beneuolentiam patris & charitatem intimam experturus. Theodebertus data acceptaque fide Childebertum inuisit I summa gratula- QN;-
tione excipitur; tot tantisque mulacribus cumulatur, ut dantis munificen- b ri.
tia admirationi omnium foret; ac tandem iis donis promissisque pluribus ηit expugnatus, eiusnodi foedus cum patruo contrahit, ut quod ille maxime optaret, cuiusque rei gratia conclitationem istam adornaret; in Clotari, unam perniciem itum videretur ι amborum studio parato exercitu , evestigio in secutiun & incautum Clotarium ducto- Is iam diinistrat co- Contra CI pias, cum audito fratris nepotisque consilio , grauitate periculi aestimata , ndissimos militum conuocat, nec se ulli ausus urbi comi mitere, in siluam
confugit: ingentes caedi arbores iubet, quarum contextu castra communiat : ac strio anteactorum poenitens , diuinam opem , postrona ii de obuium miserorum perfugium , implorat. At Clottidis mater, quae iam natu grandis , inter officia pietatis Parisiis agebat, audita libetonim discordia , ae de salute illotum sellicita, cum immineret fratricidiiun, patrandum vni , serendum alteri ; infirma undique praeter preces ; mcntis ambigua, filiorum virum appellaret, ad quem primum accederet, utrumque experta in liberis Clodomici ; abscisa spe humani subsidii , ad diuinum prorsiis se contulit; dc quantocyus delata Turones, ad sancti Martini tumulum prostrata, inter preces & lacrymas noctem absumpsit; orans , ne
Iiberi mutuis caedibus contaminarentur , ne ire ambitione memoriam Clo-
douaei, sua pie ac fortiter gesta, spemque posterorum pessundaIent atque expungerent. Piissimae matri condonauit liberos optimus Deus. Iam Re- riuua misa ges in Clotarij castra promouerant copias , una admodum nox differebat ins Usae obsessi perniciem; cum ipso die sub lucis ortum paratis ad expugnandam molem militibus, notia quaedam res apparatum omnem tinpressionis &consilium disiecit, saeuissima tempestas oritur, vemique tuIbo tam adrox ψvi momento temporis euersa tentoria , solo illisi homines, iumenta longius rapta , quaedam ad viginti stadia, miserandam ficiem statim induxerint. His accessit imber grandini mistus, postea crepitantibus si xis inhorrcscens, quibus iacentium corpora laederentur vcl per ipsa Κrri tegumenta. Feriebam aures & oculos corusca fulgetra fragorque tonitruum repetitus . 'S in ipse apice metus increbescebat: quippe eruptura illicd nubibus fulmina extremum exitium minabantur ; iamque miles abiectii belli cogitatione, humi affixus,parmae pluteo vicimque se tegens,arbitrabatur extremum diem contigisse.Imo quod mirabilius,penetrauit in animos Procellae saeuitia,quos
mutaret in melius.Vno ore omnes, cum Duces,tum milites, criminum venia
a coelo ponere,poenitere se bclli,polliceri pacem,quam impetratam volunt ,
73쪽
numine.Diceres ad tranquillitatem procellan iminissam ; ventus obmutui nubes evanuere, tereno coelo dispuluis cst imber, ubi pacis votum affulsit animis. Aucta est admiratio,cum ad Clotarium missi de concordia legati,tetulerunt super cius castra serenitatem miram illux ille, nullum venti natum, nec imbris vel stillam , Qtinositati coeli offecille: Hebiaeae gentis atque AEgyptiae repetito miraculo. Inde utrinque milites, consalutare,dextras dare &capere, amplecti mutuo,gratulari ac se germanos dicentes , detestati bella ciuilia : ipsi fratres feritate deposita redire in gratiam ; & agnoscere , ipsa
elementa , ubi maximὸ saeuii int, magistros esse clementiae atque honestatis. Ita nempe ex infirma Clotilde robur, ex tenebris lux , ex bello pax , concordia ex odio , cum humanis rebus Deus interuenit.
Nihil visum est ad sanciendam pacem validius,quam si fratres & nepos in
externas gentes arma deferrent, ac bellicosissimis animis pabulum in alieno sufficerent. Ideo Childebertus accito Clotario , illectus palma Hispanica de Amalarico relata , ad Pyrenaeos exercitum mouet. Nec Regibus deerat belli materia vel praetextus; siue persequentibus iniuriam veterem ;siue Gothos odio haeresis insectantibus: siue contendentibus quod semper obuium est de regni terminis. Hispaniam itaque ingressi, Caelaraugustam situ & munitionibus validam obsident. Cives inesu si, seu iam propugnatione omni consumpta, siue Francicae fortitudinis gnari , se ad obsistendum impares rati, in coelestem opem totam spem conserunt. Indicti cibi potusque inedia , mutatisque cilicio vestibus , Vincentium Martyrem . cui praecipuo cultu addicta est ciuitas , ad victoriam hostium infringendam appellant supplices. Videbantur circa urbis muros viri inermes, ciliciis horridi . tristi cantu , longoque agmine , lenti incedere ; sequebantur miserabiliori specie foeminae , nigrantibus pallis , turbatis ac disiectis crinibus , toto capite squallente cineribus , veluti offerrent viros ser ditatae , crebro planctu tundentes pectora , ac lamentabili eiulatu misericordiam Dei compellantes. His omnibus sacrorum ministri praeerant, tunicam Martyris deferentes , & per eius praelia agoni suo finem deposcentes. Vbique Deus supplicibus parcit, idem Hispanis Vincentius fuit, qui Francis Martinus. Vbi Reges hanc supplicationem aduertunt, novumque morem propugnandae urbis I percontati a rustico capto quid id rei soret.
accipiunt, eam religionis ceremoniam esse , qua Vincentium beneficiis notum victoremque cximium ad tutelam urbis euocarent. Quare vehemcntius
commoti, & iam Vincentio de victoribus triumphante, Antistitem urbis adscitum rogant, ut de tanti Martyris Lipsanis sibi aliquid impertiatur , excusant arma, ac recessiim si haec spolia reserant pollicentur. Nec secus qu in di xcrant, donati acceptissima fancti Stola, coelestibus spoliis opulenti , illibata urbe regrediuntur : ac postea templum Vincentio Parisiis in primaria urbe Childebertus posuit, monumentum religionis; cum tanti duceret se martyri praum isse vincendum, quanti victile. Non nescius sum has Hispanicas expeditiones apud ipses Hispanos controuersas esse ; aliorum silcntio, aliorum scripto contrario ; sed cum e nostris eas perscribat iis temporibus coaevus propemodum, sanctitate morum, fide dignus , Gre-
74쪽
torius Turonensis ; easdem si praetermitterena, nae ego praeuaricarer in C L o o o gentis meae gloriam , ac iustae laudis sementeni opprimercin. Ficti
Theodebertus spe & apparatu maiori, ac maiori pbst clade in Italiam xxxv
bellum inuexit. Sed ante Deuteria amata foemina repudiata, Visgardem legitimam coniugem thalamo reddidit. Illa iam Regi grata a Biterrcnsi expeditione , Caprarib castri praeda & triumphus, dum Theodebertim ex- Cabsete. pugnatorem castri ipsa captiua pulchritudine capit ; tanti amorem promouerat, ut post mortem Theodorici, Visigarde eiecta contra fas iusque connubij, pro vera coniuge haberetur. Eadem filiam ex priore viro susce- tptam quem Theodeberti causa reliqueratὶ in aulam induxerat, mox adultam, & flore aetatis, praeter am eximiam, omnium votum. Mater quae ex se metiretur alios , clim crederet libidini Regis invium nihil, quia nihil ambitioni suae arduum erat; Zelo ardens in filiam, ne Regis mentem in se auerteret, ac oblita matrem , ipsam plaustro impositam , iunctis bobus indomitis,de ponte Viridunensi praecipitauit in subiectum amnetri; tantus est vel amoris furor, vel honoris ;i md virilisque ab consortio, vel sui alteram partem repellentis.Theodebertus parricidi, motus infamia,Deuteriam quidem,sed indemnem expulit:fortalle in prolis gratiam: nam ex ea Theod ualdiim susceperat: mactandam quouis supplicio, si grauius sit,quam a prauis affictibus dilaniari; ae cxpetitam optatis omnium Visigardem, in patientiae praemium, thoro restituit. Mox ad Italicum bellum se accingit. Theodorico Italiae Rege isto functo , Amalasventa eius filia regnum pro Athalarico filio administrabat; laudatissima femina, de animi dotibus ornatissima; nata ex Audefleda Clodouaei sorore ἱ eo mortuo , Theodaa- πὸ,rib.Hiro nupsit, , quo postinodum in balneo suffocata : data est Iustiniano bel- ex editio D li occasio , ut in alieno plectendo crimine , quod iam in Attica fauste succelserat, rem suam ageret. Missus itaque idem qui Gili merem vicerat Belisarius : ae statim Sicilia, Neapoli, ipsaque Roma potitus , Gothi eas palmas infregit: Theodaato a sitis occiso , dc Vitige in eius locumsisse . Is suscepto regno, Finiacos qua celebritate tunc erant, in secie- ratem adsciscendos putauit: legatosque misit, qui reges ac gentem uniuersam ad bellum excirent in communem hostem, dona ingentia, spemque plurimam afferrent 3, ac praesertim Theodcberto , audacia & iii uentute ad militarem gloriam opportuno , ex victoria Danorum Belgi, oras vastantium prope calenti: oblata in stipendium Phocen si Pro iuncia : adiungendas vires animos facerent, & stimulum conditione quavis admouerent. Admissa legatio , recepta munera, Theodcberto Prouincia data r& in spem maioris auxilii Burgundionum duodecim millia Gothorum signis adscripta. Iis aliisque militibus ad centum quinquaginta millia Vitiges auctus , Romam obsedit, Belisario propugnante ἱ ac post multa praelia, ignominiose repulses in Mediolanum furoris ignauiam vertit. Interea Belisarius victoria fruens, Rauennam quae una viras Gotho supererat, expugnandam suscepit. In eo rerum articulo Theodebertum Vitiges acerrimὶ urget; ne patiatur amicos & sectos perire funditus : tam victoriis quam cladibus exercitus deteri ι Belisarium propugnatione Romana Aa
75쪽
mminutum est e, facile vinci ac deleri polle, alueaquim si ibsidiarius m iales Constantinopoli peropposita maria veniat; nunc exsurgat Francus, de ad commune praemium oppressurus hostem communem aduoler. Et vero eiusmodi momentum Theodebertus opperiebatur, quo Gothi & Graeci attritis viribus deleri possent commodius , & is esset nostis qui infirmus foret. Igitur centum hominum millibus subsigna conscriptis, Annibal nouus Alpes transcendit, ae in Italiam emissis, tam Gothorum urbes quam Graecorum vastat ac diruit.Vitiges perculsus pereuntium strage,veritusqtie hostem appellare quem socium vellet, misit qui rogarent Theodebertum, haberet suos in potestate , atque ad iungendas copias acceleraret. Francus Punicam fidem dissimulans, magnis itineribus ad Gothmia tendit ; cumque iam crederetur admoturus castra castris, militem militi : subita irrup-ptione in eum invadit, hostilique serro castra diripiens, cladem infert eo maiorem , quo facilius perimuntur incauti ; nec inimicus gratiatur acerbius quam amici Iarua. Hac praeda auctus, mox ad Graecos animum applicabat , cum perfidiae osor Deus victoriae praemiis victores perdidit. Refertis enim omni opulentia castris, cum vino de cibis liberalius itidulgeret Francus, statim copia, mox inopia laborans, contractis inedia morbis, vulgat Isque, florentissimus exercitus periit ; Theodeberio cum paucis admodum reuertente in Franciam .Et haec princeps Italicarum expeditionum, caetcrarum omen ; statim manu vincere, post morbis vinciiveluti suorum vindex Italia, quos non posset armis, coelo perimeret. Aliquot Franci in
ea relicti, tam de Graecis quini de Barbaris egere praedas ; sed haec potius latrocinia dicenda quam bellum; in quibus scribendis iactura sit stili & ot ij.
Apparabat, ut volunt, Theodebertus nouum exercitum , cum molesta aegritudine correptus, tam multas de longinquas curas in unam contraxit, ut valeret melius. Morbum contractum volunt ex venatione; cum in Bubalum irruens , ramo arboris percussus sit. Se deiectus equo ; eo casu inualidus. Laudatur in paucis ob praeclaras virtutes, iustitiam , pietatem, clementiam, fortitudinem, & liberalitatem : quibus praeter Deutetiam, de bellum Italicum pauca opponas. At magnae laudis fuit, in seculo virtutis tam indigo, coninax ille sordes admodum paucas. Adhibiti medici, nullis studiis, nullis remediis pepercerunt; irritis tamen ; causa morbi ne cognita quid cin ; ideo produno per medicamenta incommodo , tandem dolor
morte consumptus est. Theodualdus filius ex Deuteria natus tam in morbum parris quam regnum successit. Verdin Regis mors Parthenio Auli corum charissimo capitalis fuit. Iam ante imponendis tributis Francorum odia concitauerat, gratia Principis ad vexandam plebem abusus ; is igitur gnarus, nihil licentia vulgi crudelius, ubi facultas armat saeuitiam , suique conscius quid mereretur , athlo aulico deiectus ad sacrum confligit;
duos Antistites apprecatus , ut se tuto Treviros ducerent, ac qua auctori- rate, qua oratione, k furore plebis tuerentur. Praecucurrit tamen iustissimas poenas conscietitia sceler uiri; cum enim somno sopitus decumberet, vise per somnium Ausanio cum Papianilla coniuge,quibus innoxiis calumniose mo em consecerat ; exclamauit cuigilans; adeste , de afferte opem pereunti,
76쪽
pereunti; simulque narrauit, sibi eossicin oblatos esse necem exprobran-res , & ad summi Iudicis tribunal vocantes. Verae calamitati praetulit Gmnium; vix Treviros venerat, cum efferata plebs aduolat victimam blicam discerptura : Antistites tumultui impares, eum in temetum la- ore multo abduchum , arcae includunt, ingestis supri vestibus iacris, ut latentis selisum auerterent. In templum plebs irruit , perscrutatur singula; ac tandem arci reserata, emticatur e vestibus miser, Lemploque extractus, pugnis calcib4sque contusus, ad columnam vinctus , saxis obruitur. Vtinam iuillet exemplum ad posteros; & eiusmodi homines futurorum metu usum praesentium coiircerent. Idem Parthenius tantae gulae perhibebatur, ut ad cibos ingerendos crebrius, calorem stomachi sumpto frequenter aloe promoueret; voluptatem intendens per amaritiem medicamenti ; adeo in humanis, nihil mellis est sine felle. At Theodualdus septimo postqvim imperaret anno, diuturno morbo consimptus e vivis abiit; inferiora coiporis obtinente paralysi: iam deficiens ab auita generositate; nam Italiam gloriam Patris dc ignominiam prorsus abiecerat; & parsimoniae intentus, ad priuatos usus irraducebat regnum. Is tamen pollebat ingenio, quod ab eo dictus prodit Apologus. Vnum eministris pecuniae regiae per fraudem auersae su icabatur; huic ut metum faceret, simulque aliis documentum , aiebat: serpens amphoram vini cum reperistet, odore illectus, se in eam per apertum os abdidit,ibique securus aduertente nullo, hausto mero se ingurgitauit. At domino interueniente , Ciam anguis prodire amphora vellet, nec iam tumidum ae oppletum vino angustiae oris admitterent; sic deprehensum monuit dominus; Euome prius quod a serbuisti, & ab eo carcere quem tibi compegisti liber euades. Ingeniosε dictum de regie ; nempe vincilla sibi adstrinsunt, qui aliena rapiunt; de qui regias opes intercipiunt, saepe instar hirudinum , per exsuctum sanguinem sibi necem creant.
Clotarius aTheodualdo haeres scriptus,& ab incesto regnum auspicatus Vultrata pronepotis vidua in uxorem ducta,quam tamen postea dimisit, increpitus a sacerdotibus piis,mox in Saxones detrectantes imperium properauit. Erant Saxones, Alemannica sens, inter Albim & Rhenum politi, in iisdem sedibus, quibus olim Franci immorantes; qui eodem afflati genio libertatis, ferebant iugum impatientius. Ii sub Theodualdo indulgentius habiti, ubi transmissum est in Clotarium regnum, Childeberti impulsu , cui fraterna bona malo erant, adscitis sibi Thuringiis, opportula Eufi putabant,dum infirma nutarent initia, rebellarunt .Quocirca Clotarius, ne infirmitate exordia peccarent, celeriter lecto exercitu , in eos venit; ad Viseram amnem ut vidit, vicit; δc maximi strage propemodum deletos ultra persequutus , totam Thuringiam vastando percurrit, poena tam cios quam reos criminis inuoluente. Nec ideo fracta est pervicacia gentis : iterum absente Clorario iugum excutiunt , tributisque negatis, extinctum crimen altero suscitant. Iterata culpa iteratam poenam exigebat; adest Clotarius exercitu valido sanciturus vires imperii. Tum demum rebellibus caecitate discussa lux effulsit; ubi priorem victoriam meminerunt;
77쪽
-- eosdem esse qiii modo victores ac victi fuistent ; imo illos numero Se praelii dicio fortiores , se viroqite infirmiores ; legatis missis implorant λ pacem ac veniam: Se paraιοι ad tribueta est qualibet onera profitentur ;prio rem culpam deletam poena , huic indulgentiam deprecantur , evertos iustitiam Principis. appellare clememtam ; Dtκros in obsequio , si pareatur , qui non
fuissent eum plecterentur I ex vindicta rebellionem natam , ex venia oraturum amorem , ct ex amore obtemperationem ineluctabilem. Regi placebat addictis parci; nec tentandam aleam pugnae , cum pugnae praemium repraesenta-rur. At contra Proceres ducesque contendunt, Iteratam rebellionem com
donatione omni maiorem esse I perfida genti non habendam Adem quam violassem,nuxe consternatos metu postueri multa , qua ridebunt securitatem adepti; in eiu modi animis insculpendumstreo obsequium ἱ s sanguine rebellionem mergendam ct qui nolint sapere, adigendos ut non'snt desipere. Impulsus itaque s uorum consilio decernit bellum in Saxones Francus. Sed is rursum legatione altera , mediam facultatum partem, vel in poenam criminis, vel in pignus futurae fidei offerunt; modo veniam & pacem referant. Et repudiatae hae conditiones , Ducibus, inuitusqiue Clotarius legatos dimisit. Ecce tcr-tium legati redeunt, humique post rati, infimis precibus veniam flagitant ; se suiqire omnia Francis addicentes i, suas omnes opes, supellectilem, vestes & pecora, & agrorum partem dimidiam permittunt victoribus ; nihil sibi praeter nuda corpora, uxores, ac liberos , ad inopiae consertium, excipientes. Tunc enimuero Clotarius , foedus admittendum, exclamare; optari plura sine crudelitate non posse: iram Dei prouocari suptabit : nec quos Omnia praeter arma destituant, insuper desperatione armandos; ruant Dirces,si velint, quo impellit insania ; se in dedititios & abiectos non progressuriim ulterius.Nihilo secius reluctanti instit proceres Franci; minas intentant,probra cibiiciunt atq; conuicia ;& furore reuerentiam excludente, . impetu facto in eum irruunt; tabernaculum regium deiiciunt atq; dilacerant, ,. . ., obiectisque gladiis ni sequatur, vi ad bellum & pugnam adigunt. Saxones . Misari interclusa per contumacia hostium pace,cum extrema omnia imminerent; satius rati inter arma perire , quim hostiarum instar sub cultro cadere ι irruentibus obuiam prodeunt; commissaque pugna obstinatissima, seperbiam Francoru elidunt, eosq; internecione dira c5ficiunt; tam sorte telum est des. peratio; tantiq; momenti est ad victoria ipsa humilitas. Cloearius susi cum paucis elapsus, pace qua negauerat victis a victoribus impetrat modestia supra barbaros admirada,ut quos si agebat aduersitas non efferret prosperitas.&YYu Clotario dum hostra in si io parcui, sui in Francia facessunt negotium. . --., ' Erat illI Chramnus liberorum primus,multiplici vitio leuem boni speeiemis cutio . obruens:qilippe qui sormam eximiam corporis, stirpisque regiae decus,vilitate morum ac deserinitate metis corrumperet.Nam inco prompta audacia, animus inquies, ad dolos fictus,& ambitionis immoditae mores turpes &libidinosi , insaturata cupiditas, indoles ad malum prona,&ass entatorum pesti obnoxia. Hunc Pater,correpturus an experturus, Aquitaniae praesecerat. Sed lacessitus eorum querelis,qui tyrannicam administrationem incusabant,ciun se accingeret ad bellum Saxonicum,filium ut in sonte intercipe-
78쪽
tet malum reuocauit. Is cui vel flagitiorum finis poena es ter,ne sapere coseretur,adeo non obsequutus est Patri,cuius praeterea seueritatem pertimescebat,ut cum patruo Childeberto, in fratris perniciem nunquam non parato,
communicatis consiliis , arcano foedere, ad Clotarium depellendum regno coniurarit. Scribiturque adstrinxisse fidem ad sacra Lipsana, se fore patri hostem perpetuu; admota per nefas religione ad parricidium. Foedus ictum Pictavij.Quo firmato,Chramnus in Aquitaniam rediens, larua abiecta , qui pro Rege administrabat prouincia,cum titulo Regis summum ius capellit. Clotarius delato rebellionis nuntio, cum ad Saxones secundum pergere Charibertum & Guntranu filios legere militem,& in rebellem promouere iussit. Nec segnior Chramnus, conscriptis copiis, apud Lemovices occurrit fratribus.Ac primo quidem compellatus est, ut si pacem veller, obsequentem Patri se praestaret,restituendo prouincia quam nullo iure inuaserat; sin pergeret in retinedo alieno,direptoris & praedonis loco habitum iri: cumq; dolosὸ crimen excusaret, seque in potestate Patris futurum diceret,inodo sibi occupata prouincia permitteretur,quam paterno nomine administraret; deis tecta fraude,ad pugnam ventu est. Attamen publicae insimiae Deus parcitum voluit; vel Thebana eri ruina perhorrescens,vel exhibiturus dignum hostiae victimaritim Patrem.Nam in procinctu pugnae,coorta tempestas,effususque tonante coelo imber largissimus,utrinque milites ad castra repulit ac statini rumor Chramni arte sparsus, fi 26q; nuntio stabili tus, Clotariu ab hostibus ea sum ilico fratribus in Burgudiam reuertutibus, omnem belli apparatum ac metum discussit. Qua disceuioneChramnus audacior,recedentiu vestigia terens, in eandem Burgundiam capto itinere, urbem Cabilonem obsidione cinctam expugnat,ac Diuione quod castrum erat exclusus,ad Childebertum Parisios de re comuni acturus Droperat. Et eodem rumore caesi Clota ij impulsus Patruus, iam Rhemensem Campaniam praedationibus incendiisque
vastaverat,totam mox Franciam ambitiosus senex animo hauriens. At ecce
Clotarius a Saxonico bello incolumis reditu suo prona consilia disturbauit. Childebertus excusato facinore expetiuit beneuolentia fratris, S: ad instauranda familiae resiae charitate, Chramno posceti rebellionis venia impetrauit: facili ad concio nationem Clotario, siue illa restincturo inccndiu: siue non ausis id negare suis,quod obtinuisset a barbaris .hriim aliquato post Childeberti mors in statum alium res conuertit. Cum morbo ad senectute accedente,diutius iacuist et, eo tandem raptus desiit vivere, anno quo regnabat quadragesimo nono; armis,ambitione,audacia,nulli fratru impar; sceleribus,
ubi vinci praestat,inferior;sepultus in aede quam extruxerat sanctoVincetio; Germano Antistite viro sanctissimo in Regem sbum charitatis & pietatis conferente officia. Extemplo Clotaritis,occupatis Parisiis,cxTetrarcha Monarcha Franciae, primo Salicae legis exemplo,distractum ante in partes Imperium, in se collegit. Childebertus nulla prole mascula,duas tantum filias vere orbas reliquerat. Eas statim Patruus beneficio legis non modo regno exclusit, sed etiam in exilium cum matre expulit; Chramnoque iterum reconciliato, effecit ne Regnum unum soris, domi multi plex citet. Sed enim Chramni indoles in malum propensior,praua licentia vi duntaxat in obtemperationem verse,ipsa demum conicientia scelerum, in nouum crimin
79쪽
crimen adolescetem egerunt. Pribribus rebellandi consiliis cum parricidium adiungeret, re patri prodita, ad Consium Britanniae minoris Principem ;cum liberis & uxore, ambitiosa femina dc alente incendium, subita fuga se
proripit. Indignatus Pater ultionem ereptam , instructo exercitu in Britanianiam mouet datumque tunc temporis in Lemovicibus prodigium, pugnae imminentis horrorem exscripsit. Siquidem magnus locustaruna numerus, secedens ultro in duas acies,concisus est statim mutuo praelio; vis que sunt animalcula pastu omisse, quasi oestio & furore acta, mucronibus seu h.istis concurrere, s e inuicem caedere , ac strage corpusculorum late agros sternere uos depraedabantur maiore mox portento,cum in patre parricida filius in-urrexit,captumque filium parricida pater extinxi t. Quippe Chramnus non dii bitauit cum Britannorum copiis patri occurrere,& ad pugnam proximam instiuere omnia: & ipse Clotarius praelii aleae committendum ius suum statuit; sed ante implorato Dei auxilio. Visus est in tabernaculo plaetii & lacrymis appellare Deum potestatis parriae vindicem,Vim illata naturae conqueri, Absalonis poena salutemque Dauidis oggerere; interesse mortalium,ut Regum & patrum capita sacrosinctae iliciat. Mox animosior in pugnam irruens,. post acerrimam dimicationem ; in qua ipse Conobus caesus est, Britanni in fugam verit,partsq; Resi vim ria est;C ammis pugi ae caput appendix quevi Aoriae,du uxoris & fisaru saluti inuigilat,a Francis capitur, S cum iisdein quas seruabat vinctus ad patrem ducicur. Noluit reum in conspectu Pater admittere, raptae que in rcenam,primi criminis memoriam nouo incendente, ac periculo in quo modo versabatur iram , cuius impotentior erat, inflammante; miserum iussit cum uxore simul & liberis,in tugurio rustico quod sorte obuium,includi, immissoque in mapale igni absumi. Obtemperatum est illicd,Chraninus super scamno alligatus est,& quod miserabilius cum uxore filiae, hoc uno nocentes quod natae esIent;mox igni accense,consumptae simipatenti furoris victimae me cineribus quidem ad tumulum datis; Deo sinente, ut qui conspirauerat in auctore vitae ita de liberis,qui sunt vita altera ,orbaretur. Deinceps Clotarius fratrum de filiorum, hoc est Omnis discriminis securus,ad religionem Se pictate multdm se contulit; profectus ad sancti Martini,summa veneratione donisque plurimis indigetem Franciae coluit;prodigiosa felicitare, qui criminum poenitens, obierit secus quiun vixerat. Idque contigit anno vertente quo Cluamnus arserat ; regni post quinquagesiniuin rimo. Contracta febris ex venatione; cui dum senex sit pra corporis vires vo-uptate abreptus nimis indulget,vehemeti sebri correptus,& inde Compcndium delatus, igni liuerno ardens, qui Chramno extermun sabiecerat, vita excessit;inter verae poenitentiae signa,clementiam Dei appellans identidem. Auditusque aeger exclamare i, O potentem Deum s δ' alam Regum superbiam J ό er risum inter easi terraque dominos interesti Dein spem accendens, &timori subiiciens,ex eadem Dei potentia bonitatem silmmam inserebat ; S, maximis,alabat, Deia,ergo ct optinius,quut potentia ignos re, ct inso
me ser Maxims,dum regnum eripit at optimus sit um iuratiam recipit. Si te iasione ad sancti Medarάi sepultus est, fimus deducentibus filiis , iii hoc Drtasse unum consentientibus, ut cadauer Patris inhumarent.
80쪽
Diij quat-rsuccedunt Cloemo, cherebertus, utranus, chi pericus, in Sigebertus. ciereberti mores, in uxores,. G-trani. Guntrant νxor monens medicos taedit. Chilperici mores. Fredegundis q-. Galfuinta a Chilperico ducta in occisa. Brunecbudis Sigeberii uxor. Ea Gogonemperimit Sigebertus Hunnos pellit, cibilperico victo parcit. Chereberti mors. Sige-bertus iterum in Hunnos, qui vincunt sh atagemate. Si be tus ab Hunno captus, eos sua; itate morum capit. Tauredunt castri ruina miseranda. Monachorum quorundam auaritia. Longobardi qui ' In Franciam irrumpunt , ac vincuntur a Mummolo. Idem Mummotus Saxones vincit. Lon bardi it
rum 'age triplici a Mummolo victi. Mummotus per invia diam pulsus, Auenionem secedit. Sigeianus Arela tem capit, oe ea pellitur. Chilperieus bellum in fratres suseipit. Fratres