De iure et officijs bellicis, et disciplina militari, libri 3

101쪽

ra n g rvRE ET OFFIC. BEL L. . eui acquiritur, arbitrio est. nec quicquamilites vel nautae ex ea accitient, niti quid ex liberalitate sita rex illis conces an nim L serit'. alias vero regi sua portione prae- ritu stita,reliquum presecius maris inter milites ac nautas diuidere potest , ex quo b R r. l. 3α septima pars praefecto maris debetur b. 4M.ti . Solent 'praeterea Romani, ut victoria potirentur , partem praedae dijs suis vo- Uere .itaque Camillus, cum ad deledam

urbem Veios pergeret, decima partem et praedae Pythico Apollini vovit Neque omittendum est ciliciplina militari ' Ω- uerissime fuisse cautum, ut non nisi deuictis hostibus,castris eorti captis, arce vel oppido omnino in poteriaterii redactis, ad praedam discurrere liceret: Mne tum quide, nisi ab imperatore signo dato, ut maxime ante conflictu praedam omnem militibus edixisset : ne scilicet auiditate praedae,Vt plerunque solet hostis e manibus elabatur, aut praelium restauret; ut Samnitibus accidit: qui cuni in noctem aequo Marte cum Romanis pugnas ent,tandem, auiditate pr*dq,impetum in impedimenta Romanorum quae procul ab armatis sine praesidio, sine munimento, stabant in facientes, a Marco Fabio, magistro equitum, iussei se Cornelii Arimaae dictatoris dissipati, impeditique, misere caesi sunt, Martiatu It. Victoriam Romanis tradiderunt . prae terea,

102쪽

, LIBER PRIMVs terea, ita ferme euenit, uti App. Claudius dicebat, ut segitior sit praedator, ut qui sque laboris periculique praeci- puam petere partem iolet. Itaque Veiis 'Pris , quorum praedam sonatus mi-titi concesserat, non tamen, nisi per

missu Camilli dictatoris, ad praedam

discurrere licuit . sicut nec ad praedam Epiri ciuitatum, quae ad Pςrse defecerant, a senatu exercitui datam, nisi signo ad diripiendas urbes dato b. bL---, Carthagine quoque noua e pugnata, arce demum dedita, sigrio dato, ict xes ad praedam versi sunt ς. Atque ita cri. recte constitutionibus regni Hiipaniae

fancitum est, ut si quis nondum de- ' uictis hostibus praedae incumbat, par tem praedae amittat, & duplum eius quod praedatus fuerit, praestet, & in . deteriorem militiam detur. Et qui- dem si praedantium culpa hostes praelium restituerint, & vicerint, aut re Sem occiderint, non secus quam si ip-

si id admisissent, puniuntur 4. Ille quo d Renlt 3. que qui in diuisione praedae ' fraudem τε committit, poena dupli , & amissio- Dd partis praedae , i sidem constitutionibus plectitur ς. Qui vero praedam e R 'tar Lab hostibus capta n si irripuit, lege pe culatus teneri, & in quadruplum dam- nari, Modestinus respondit Sed nec sin me P. 'vi H λ ii; ipserint, aut igna μιγ

103쪽

D E IURE ET OFFIC. BE LI. . iii de secord, fuerint , debetur para praedae. Bald in L si quis pro redempl. C

Itaque L. intius Cincinnatus dicta

tor, cum, Lucium Minucium Consu

tem, d peius exercitum, ab obsidione quorum libera:set, castris hostium captis, plenis omnium rerum , praedam omnem suo tantiam militi dedit, consularem exercitum i ipsumque consu'lem increpans: Carebis, inquit, parte praedae miles, ex ςo hoste , cui prope 'praedae fuisti: & tu L. Minuci, conec consularem animum habere incipias, i Mint3. legatus his legionihus praeeris φ. Sed . & cum nihil magis exercitum grauet neqVe corrumpat, quam impedimen I in ' torum multitudo ; distiplinae militari

maxime conueniens erit, iubere milites praedam omnem vendere, eXemplo P.

Decij: qui, expugnatis aliquot oppidis

C in Samnio,praedam omne milites quam primum vendere coegit,ne impedimen-b Lahu Lia. tis grauibIis oneraret agmen h. Sciedum vero est, res sacras ' praedae non cedςre. is

cum enim nullius sint,hostiles, quae solae, in praeda sunt, dici non positini. quod enim diuini iuris est, ut incirit imiera- f tor,nullius in bonis est ς,& nominu po- Aio. stati non sunt subiecta. qui itaque nu-

rari s iusmodi quid rapuerit , sacrilegij pGn ,

104쪽

LiρER PRIMUS 'exlegetulia, pro qualitate peribitae, M'iei conditione puniqtur . itaque Scipio, diruta Carthagine, & praeda militi concessa, cum multis praemiis & doui afficeret milites '; ςorum, qui fanum A- pollinis spoliarant M violarat, rationem

non habuit h. Sed an sacrilegium com- b A viam inmittat, qui rem priuata in aeciem lacrari idepositam surripuit, olim controuersum fuitς. Sed Antoninus & Seuerus actio- e Tmnt. I s'. raena surti,non facrilegij, dari rescripte runx ideoque hanc rem praedae cedere risia,Li. dicendum ea. Cicero tamen in suis le- d 'gibus , inter rem sacram, Sc sacro com-rnendatam, non distinguit . quod & ca- Δ

nones nostri sequuturi. Quod ut Verum sis c. qui ost inter ciues, hoc tame nostro casti non IIS A puto procedere: quia res sacro commendata, certe ficra dici non potest, quae t nullius bonis est S. um itaque sit xes priuati, & in alicuius bonis ut, & hostilis, K hhasis at uana praedae cedere existimo. Vt enim res inflari lira praecae sit, sussicit eam hostilem esse h. f am. D. M Porro quod dicimus iusto bello capta

fieri capaentium non lotum In rebus, Ced solutis.Diae

etiam personis liberia, iure. gentium & cstiu. ciuili receptum fuit . ut mancipia fierent x capientium, & ex persos res quae sunt

in dominio : unde sciuidua orta κ. Inter aute grai ii . iis Philosophos vero quaeri solet naturane an instituto hominum haec permi unlisi θῖ.s.

105쪽

DE IURE ET OFFIC. Est L. in mores perducta sit :& Aristoteles na-am poli1. PD. turalem ait Iurecontati vero, contra .cop. I. naturam seruirutem inducta, iure ge4b f. seruitus. tium esse affirmanth: iure enim naturalii se ornites homines ab initio liberos nasci, Gl A & natura omnes aequales esse ς. quod iis itis r. Otiam Cicer probat . Nihil enim unum ' unitam simile,inquit,tam par,quam hi MLD. a 'n' ter nosmetipsos sumus. Id tamen scru- iis . pulo non caret, clim iura naturalia sintd eleg J. immutabilia, &iure gentium tolli none ι sed natu- pos int . iniustum quoque videtur,& aris AE. U. de natura abhorrere, ut homines homini-ς '- - bus seruiat,quamuis id fieri reipub. sor-talle expediat. quo potissimu argumen to veteres quidam olim defendere conati sunt,id quod vulgo ferebatur, rem- . publicam sine iniustitia stare augeriquet non posse: quorum disputationem sunsis libris de cipientem Philum inducit Cicero f: cui r*- tamen optinatabidem satisfecit Laelius, ut in Praefatione huius operis diximus: ubi ostendimus, non esse iniustum, vebello victi fiat serui.quibus adde, i nO- dum hunc dissoluamus,quod libertas sit

g manumis' quidem iuris naturalis, eo scilicet quod G . Riς constitutionem iuris gentium om-b u. atii- nes liberi nascebantur Γ, de omnes honet. D. deret. mines pares & aequales habebantur i, diri ci nQn autem, quod ius naturale ea de re ab L . aliquid praeceperit, aut seruitutem pro-P Q. in c. uu hibuerit 3. I 5 Vexo Sentium, quod na pii ciis. i. turali

106쪽

LIBER P R I M V s. raturali ratione constitutum est , bella & a l. 3. Lnat seruitutes induxit.. Reista enim ratio mi in o

naturalis,qua nihil diuinius est, quaque Aa,

praestamus belluis, hominum crescentem aureis malitia, coercendam humanam impro---, bitatem bello, captiuitate, & seruitute '- - 1ua11tς. Similiter cum iure naturali,pri' D. deitii l. ano illo, & aureo, ut ethnici vocabant, torrisetculo, communia essent omnia, neque ς ς fς ιρ cuiusquam quicquam proprium; poste- ' .. rioribus tamen 1 culis,quod communio . verum viciatae nδturae non conueniret, ius gentiam ex naturali rationet domi- 'nia,eorumque distinctiones con stituit . d LM DEA re Rerum itaque omnium communio, P- ei tit, aqualitas hominum,&omnium una lita /- ς'

bertas, integrq olim natur ,&primet rei , rub. Platonis magis, quam ferreo cicu. lo,conueniui: ideoq; iure gentium non Probantur. Quamuis itaq; seruitus iure naturali, quo iure omnes homines liberi erat, & pares & aequales habebantur', fuerit incognita potuit tamen iure ei.manumissentium constitui seruitus, utque capti iusto bello fierent serui: praesertim cumaci reipub.conueniat, ad coercendos eos, D erer uti

qui illius. bella gerunt .vnde eadem ra- . frio, uae bella permittit, etia seruitutem constitui suasit .siuntque in hanc senten tiam praeclara D. Augustini verbas, cum sit ciuis. Dέ ait: Conditio seruitutis iure intellisitur tar ιβ. t

is ioposita peccatori. nomen itaque istud

107쪽

N DE II RE ET OFFIC. BELI culpa meruit, non narura. & deinde sub- in dit: Nullus autem natura, in qua priui a Deus hominem condidit, seruus est ho- is minis, vel peccati: Verum p enalis serui- distris ex lege ordinatur, quae la turale r- dinem conseruari iubet, perturbari xe- tat. quia sit contra illam legem non esset 'factu, nihil esset poenali seruitute coer- cendum. Itaque Apostolus seruos monet subditos dominis suis esse debere, Maad Dbe K. OX animo seruire '..dc propter poccatum, ad Tim.1.c.6 Chanaan seruus pronunciatus est a Noe

patre, ut seruiret se tribus suis h. Suadet. B Gnbso. xamen idem Apostolus, ut Domini ali-c ad i. s. quid de iure suo remittanta de in quibus -- Dbs siam pares omnes esse dicuς. Sciendum autem est hac seruitutem personarum iras cum prο- tollexe quidem libertate ; sed non illam ρος-C- ς natur Jς', quae in facienda consisti nam seruus, ut maxime dominus iubeat, suun Dis potest nolle adire hereditatem 4: sedili ' P iuris lana, quae ad iuris effectus est comparata, & iure gentium inuentaς. Sed nec ullata Mat. l. V i. 'is',quae fa cti est,serVitute inducit, qua εἶδε iuris est. nam non nisi iusto bello capti, ' .. . punt serui: no etiam capti a latronibus,

. t L hostes. sunt i .F. t quid e inter Christianos ' laua in captis. dabili & antiqua consuetudine inti o- i ductum est, ut capti hinc inde, utcunque 13. ae se La, . iusto bello, non fierent serui: sed liberi. aut i, . xi sstruarentur, donec seluat precium re

108쪽

OBER pRIMVs s bdemptionis,quod Graeci H Πον vocat . Romulus vero,ut ciuitatem tuam augς' in liopes. D. xet, dc ex parua magnam faceret, bello captos necari, vel etiam venundari vetuit: sed in partem agri hostilis colonos j x.res. o.

Romanos misit, & multis populis deui- est; ius ciuitatis dedit i ram*n qui ubis at

christiani militent Saracenis & infidem e tata quorulibus contra Clixistianos,eis e auxilium dam.c.ad b-

Christianorum, sed infidelium, qitibus II ' se adiunxerunt, numero habendi sunt β: non tame alijs,quam Christianis, Vendi D. ad L Com. poteruntς. at vero si bellu geratur dum cm p sufidelibus de paganis, cerro hinc indς miles . fas capti eius erunt conditionis, cuius ie- fui Mn. Dincundium ius ciuile capti ab hostibiis: id--d m.

O costitutionibus resili Hi tinni de-ta rat

cisium videtur .atque ita locus crit leLis a. . Corneliae & postlii iiiiiij fictionibus g res . 2.tit. Quam autem non conueniat, quamque periculo ium iit reipublicae, numςrum g ADat .inc seruorum augeri, indicant tot bella ser- hostes. D. e

milia, coniurationesque seruorum quae Σα

remput'. Romanam aliquoties HiXe- urunt, &in stiminum discrimen adduxe- inflicterer.runt: ut late ostendit Bodinus h. Porrb tuis C a Neto liberae personae in bello captae, M inseruitutem redactae,ii ad suos reuertantur, L .elin. f. in

quocunque modo potestatem hostium , se embl L

109쪽

DE IURE ET OFFIC. BEL Z euaserint, pristina libertatem recipitat L quemadmodum fera animalia, desinunt eius esse qui cepit, ubi eius custodiam e uaserinth. Recuperant pretierea ab hostibus reuersi omne ius, quod captiuitate amiserant: iure stilicet postliminijς. nisitam e iurauerint' se redituros ad hostes, a vel non abituros. quo casu , ad suos re

uersi non possit ut dici redijsse postliminio: ut in cauti Attilii Reguli, &illor i,

quos post Cannensem cladem iuratos ad senatum misit Annibal, in castra redituros, nisi de captiuis redimendis impetrassent, responsium est non enim sati est, corpore domuniredijsse, nisi etiam mente Oc animo sis reuersius. unde & in. li,qui ea mete venit, Vt ad hostes reuertatur,noti est postliminium R.Transfuga quoque ' nullum habet postliminium. et anam, ut ait Paulus L, qui malo cosilio &proditoris animo patriam relinquit, hostium numero est habendus : siue scemina, siue masculus sit, siue filiusfamilias, siue paterfamilias. Neque enim pater filium familias trassii am postliminio recipit : qtii a pater sic illum amisit, ut ident Paulus ait, quemadmodup tria; & quia distiplina castrorum antiquior fuit parentibus Romanis, quam charitas liberorum . Aliud tamen est in seruo transiliga, in quo dominus habet postlimi nium ne scilicet cutrarium tua non tant sit r

110쪽

. noliatri'. Sciendum est autem omnibus a da trans

hominibus esse postliminium, cuiuscun- f que sexus, aetatis, vel conditionis sint h. l Militibus verb ut si postliminium, do ucere debent se bello captos fuisseq. nam c. ranas illi ' qui armis victi se nostibus dedunt, hobo caretit postliminio β. Etenim apud Romanos ignominiolissimum habitu rint, P. de capiti non vi, sed per deditionem in potestatem hostium venire. Itaque senatus octo illa V millia Romanorum, qui non quidem in acie capti fuerant, feci in castris relicti, . post cladem Cannensem se Annibali de diderant , potestate sibi tacta, redimere noluit: ut scilicet insitum esset Romanis militibus, aut vincere, aut emoriς: quae Linum l. 3r. de re alio loco latius dicedum erit f. Sed

militi bello capto, &postliminio reuer- so, non deberi stipedia, & donatiua eius

teporis, quo aptio hostes fuit, Antoninus imp. rescripsit g. si tamen expleto militi gis l. r. Q . tempore captus ab hostibus redeat, ut remisit M. Veteranum restituendum,& emerita recipere, Arrius Menander reseondit h. sedis ,

an ij, qui decreto senatus, vel iussu po-' puli, per seciales hostibus dediti essent, , in. D. re ad suos reuersi pristi num statum fecipe- misitari. rent, inter Brutum & Scaevolam varie tractatum est. eoque spectat nobilis illan causa Mancini ', de quo, clim ob pacem minus legitime cum Numantinis iacta,