De iure et officijs bellicis, et disciplina militari, libri 3

111쪽

8 DE IURE ET OFFIC, Pt L L. ex S. C . hostibus deditus esset,eumquailli non accepissent , an ciuis Romanus nuneret, quaesitum est; quibtis iam existimantibus non manere. quare P. Rutilius, M. filius, trib. pleb. eum de senatu, - in quem domum reuersus introire non dubitarat,iussit educi; quod eum ciuem uile negaret: quia memoria sic esset pro- . ditum, que pater sinis aut populus Vendidis et, aut paterpatratus dedidisset, ei, nullum esse oostliminiu*. Neque reserrai t. lib. . Videtur, quod hostes eu non receperint: nam ciuis esse desinit,quem ciuitas repu-b argumento diauit,licet ab hostibus n5 sit acceptus b. ιr, φ.si τὰ - no secus quam is, cui aqua dc igni intex et dictu est,uel hostis declaratus, veI in in εὐ ar silla deportatus estς. cui sentetiae Mode-c ι omissione. stinus accedere videtur H qui reipondit,s i D- t v, hostibus deditu,&reuersum, nisi esset a suis receptus, ciue non esse. sed Macinus inprm. licet non fuerit acceptus ab holtibus, eudin l. D. ς-rnasisse, aliis visum serit.quod etia 'm io, e. ct Ciceroni probatur deditum enim dici pro A. Caecin non posse,qui no sit acceptus. nam neq; ,-Ο- donationem, neq- deditione sinc accep- Di enti. D. tione intelligi Pomponius tamen de M M' t ι' c Mancino 1 em postea lata fuisse,ut elota a Dei I. ciuis Romanus, scribit g. unde videturs me inva- adhuc locus esse retonso Modellini, ' D- ὸς etiam in eo, quem hostes non accepstrui, igni. or. D. Vt scilicet reuersus, non aliter sit ciuis,

e lePii . quam si a suis receptus sit . nam alio

112쪽

OsrR PRIMVs T quid erat opus legem ferre de Maesivit Porro in bello no solum viri', sed etiam mulieres capi pos tint .sic legimus VXo- x Ira rem Daris, cum matre, totaque familia,

captam ab Alexandro; Sophonisbam, b. Via

uxorem Syphacis,a Masinissa; Cleopa- positi reues Lixam ab Augusto. maximam tamen cle- nmutas'

mentiae fama sibi conciliauit Scipio per totam Hi aniam, quod capta Cartha sine , Allucio, Celtiberorum principi.

sponsam suam eximia forma,qua capti uam habebat,intactam gratis restituit '. b L mais. Sed nec pueri in bello tuti sint, & capi possuntς. licet Camillus , laudabili exe- c plo, nobilissimos Faliscorum pueros, quos ludimagister ipsoru in castra Ca- ρ .pater in milli per asti perduxerat,non accepit: lyra n sed proditorem nudum, manibus post 'xςrgum religatis, caededum ac reducen- r μ'.

dum Faliscis Deris tradidit, inquiens :

ο, Nobis,quae pacto fit humano, cum Ea 1, liscis societas non est quam ingenerauit o a natura,est, erit ite . sinat & belli, sicut Maa pacis iura: arma habemus; non aduersussa eam Statem,cui etia, captis Vrbibus,par-οa citur, sed aduersus armatos. qua benefi- .centia prouocati Falisci,se sξote Roma- nis dediderunt . Certe ictuire in Remi- d Nin se L nas,Vel pueros, admodu foedum semper habitum fuit: quos sexus ipse , α aetas, 'periculis bellorum,& uitiet vietorum, eximit. itaq; lege diuina praecipitur qui- r

113쪽

go DE IURE ET OFFIC. ut L L. dein IstaElitis, ut hostes resistentes, Mpacem nolentes, omnes occidant, sed vo: - parcat mulieribus, d paruulis: quos ta' men praedae cedere voluit,& in seruitutεφ redigi q. Canones vero iubet parci presbyteris, monachis, conuersis,peregrinis, bc G tr - mercatoribus, & rti sticis h. sed hoc contrario usu abrogatum esse dicit Panor et cap. si mitanus φ. non tamen credo abrogatum Dodente ΗΠ quoad Ecclesiasticos:in quos manuu in- εὶ, T., joctio est interdicta, sub graui anathe isse. cap ista malis poena ψ. nisi sortese ingerant rebus frit ira. de v, bellicis: quia priuilegium amittit, qui eo I . . .. , abutiturς. Est quoque notatu dignum, 1. D. quod anter duos populos bello exorto,n Text elegat qui ex hostibus. apud utrumq; posulumini. si erint, capi possint, licet in pace Vene' Tais tu, rint: nam & olim serui efficiebantur tu Panor. Iusto autem bello captus ', qui pro sua in c. Abός. redemptione moderatum precium pro . θ' ι' nusit, non eximitur ab obligatione, ex qua mi. Felia eo sorte,quod Vi metuve dicat te id pre-νi V in sem cium promisisse. nam edictum praetoris, ., quo per metum gesta retantantur, ad

min. in c. ad eum metum, quI rure licito alicui inter et M vero. col. tur,non pertinet g. Praeterea, hic no tam Pli Z PS, ' metus infertur, ut precium promittatur, metu . . . quam timor mortis ville imminetis Utab Eort. in L promissione aufertur : praesertim cum

ς' entisv m. precium redemptionis in locum serui tutis successeris h. Quod aut e ad acqui-ίσωνι . δε- sitionem captiuoru attinet Gidem quod V

114쪽

LIBER PRIMVs. streliqua pxaeda rerum mobilium, quae τι Est ducis arbitrio,dicendum est:& ita olim obtinuisse testatur Dionys. Halla. hodie vero plerunque captiui, Vt &cetera mobilia, conceduntur capientibus; nisi sex te precium ex tac siimi nam de- cem millium coronatorum , utputa si captus sit duae, comes, baro, vel alius magni nominis : quo casu ex antiqua

consuetudine Hilaniae, Galliae,& Angliae, si principis non tamen illi redi'bstigo MLmedi facultas adimitur, quae etiam ducit nam σhostium capto cocedi debet, si in eo pa- se

ςis perturbatio non tamet q. nam, Vt iis LPH

inquit D. Augustinus J, sicut bellanti Rm in i & resistenti violetia redditur,ita victoi ijs capto misericordia ia debetur quare fit

bene maiores nostri hoc comparauerui, L s s. it inquit Cicero Aut nemine regem, quem hrinis cepi issent,vita priuiret: 'uia quanti a. nobis facultatem fortuna dedisset, ini- am d. c. noli, quum erat in eorum supplicio consumere, quos eadem fortuna paulo anth in i amplissimo statu collocarat. ei verb, a

quo periculum restaurandi belli esse pos- .set, nen est parcendum: quq esset iniusta misericordia, Vt inquit D. Ambrosius f.sο pc. t. r.ς. QRo spectat, quod Ferrandus Diaco simWt . rhnus, de ossicio pii & Christiani ducis,ad'ω ' 'Rhestinum ducem scribes, inter septem reguIas innocentiae, quas duci r litum

115쪽

α DE iVRt Eet Ops Ic. B E i t. Fuit itaque apud Romanos obseruatu, Vt triumphans cum triuphali pompa de foro in capitoliurn deflecteret, captiuos insignes, qui semina discordiarii & belli auctores fuissent, in custodiam detrudia Alex δὴ A' iuberet & exacta pompa neci daret'.

Her. L6.c. 6. Alioqui vero priuata auctoritate nemi-'28

ni captiuum occidere licet, nec etiam durius tractare: cum nec olim quidem licuerit, cum fieret serui. ius enim ciuile domini o imperio modum adhibes, ita demum necis potestate domino tribuit . in seruum, si in sacinore deprehendat : iii 3 quo repertum liberum occidere itis sit had a. Uqώid alias ieruum dominus occidere non po-

erga s ma/ρ- test, cui leuis tantum coertio permissa estς:&ex rescripto Diui Pij,seruis cotraei iecitari nimiam squiliam &intolerabilem initi emend. sem. riam dominorum prouisum est 4: cui conuenit constitutio regni Hisbaniae, I ruis .senti quoad bello captos inter Christianos hinc inde; non etiam inter eos, qui die rex.L i. t t. Uersae religionis dogmata sequunturς. I- Ceterum ii captivus ' semel de precio didiredemptionis conuenit cum eo, cuius captiuus est, non poterit postea ad du- , οῦ riorem conditione adstringi,ex eo sorte, quod is, a quo detinetur, intellexit cap- misso Pa- tiuum esse alicuius nominis, &diuitem: ν Hyr neque valebit posterior conuentio, sed

fiet reductio ad priorem f. o spectat

quod Paulus respondit: Si quis captu ab hosti-

116쪽

. I B E R I MVs. sue a in t m αhollibus emat, & pluris alij ius pigno mi , . iaris,quod in redemptu habet,cesserit,non eam quantitatem, se s priorem,redeptus et o debet , . Qui autem pro capto' ab hosti- , t eo. bus, ut liber fieret, precium redeptionis ς' r ζη ele vel soluit, vel promisit,non sollim habet actionem neῖotiorum gestorumh: siue intra cisi si iustus siue iniustus sit hostis, qui capti- Ο--n irauum cepitς: sed habet quoque redeno

pior ius pignoris in redemptum, donec I,

soluat di & edicto de libero homine ex- cir. 2. L liberhibendo non astringitur, neque redem-- o

ptus pristinum statu recipit, donec pre- '

cium redemptionis soluerit, vel obtulerit φ.non erit ta me seruus,nec olim erat, o DLι θ' cum seruitus passim in usu essetf: & A- i m et auore ingenuitatis, poterit succelnio is t. iura Vendicare, ut eae successione possit O e rem precium pro se datum soluere si & filii ei succedet, etiam si, antequam se luat, mei Q.

moriatur. imo morte, quali iure pigno- exbib. 1-cia L

is finito, ab ipso redemptore liberatur redemptus: ita ut neque heres eius te-V .neatur ad precium redemptionis, neque πησί fideiussor Sed etsi ea quae ex pignori- S bus nastutur, pignoris vinculo obligari K bis dicamus : imperatores tamen nolue- dempto. v erunt eos, qui post redemptione nascun- - 'λι tur, pignoris Vinculo obligari & haec , quidem in liberis ab hostibus captis, & i l quea in commercio redemptis, locum habent: at

117쪽

tium. D. de capti: .

bl.s quis pro

s . DE iv RE ἴT OFFIC. B EL L. pti; fiunt redimentis serui: sed oblato lprecio, quod dedit, postliminio rediisse;

aiit recepti est creduntur δ 'Porrb redemptio captiuorum' est tam fauorabi- ό ilis, ut datum in hanc causana, quantum cunque sit, repeti non possit, nec nuatione opus habeat h. & quamuis in certae persoriae; ne miles quidem quicquam relinquere p6ssit φ: imperatores tamen pietatis causa, & militum infortuniis moti, relimini in redemptionem captiuorum, non obstante incertitudine personarum,valere volueruntri etiam si quis totum patrimonium relinquat Pietatis quoque causa redepto captiuo,

utpote si mater filium redemerit, de repetitione preci j tractare non conuenit: sed praesumitur donatio L. & redimens puellam luxuriae causa, vel illam prostituens, perdit precium, δc puella impune ab eo fugerε potest g. Negligens vero redimere' cap. tuum; non solum eXhe- aeredari potest, si sit ex liberis , sed etiam lege, proximis agnatis,uel heredibus in-

stirutis, qui in redemptione captitit negligentes fuere, denegatur successio: quae applicatur Ecclesiae, expendenda in redemptionem captiuorum h. DiXimus captis ab hostibus, tam liberis quam seruis, & tam masculis quam seminis, esse postliminium. videamus nunc reliqua,

quae postliminio rudeunt: quibus cogui

118쪽

x et g E R P R IM V s. es ob intelligena qua sunt qa,quae post- 'liminio carenx. contrariorum enim negantium ut inquit Cicero*,ea vis est,at- a in Topinque natura, ut altero posito, vel cognito, alterii statim fusmoueatur,Vel cog - . noscatur Postliminio itaque redeunt b Dcit ire. a quoque agri , eorurn oue vi fructus. Munde expulsis hostibus ex agris, quor T. ceperat, dominia eorum ad priores do- inpiine. ι minus redire, &vsumfructu iure post- vit, .mst. D. liminii restitui , Paulus re hondit ς, quod verum puto, nullo quantumuis cini. si capti longi temporis lapsu obstante 4. Itaque Saguntum oppidum, quod iam octauu P

annum ita poteltate hostium ruerat,tan' ager. D. quiA

dem receptu, cultoribus antiquis, quoi m d. l. xis reliquerat belli, restitutum fuit e & ni ibi msuidem ex constitutionibus regni Hisp. a imperia, regna, comitatus, aliaque do- d si prima a- minia maiora, ab hostibus recuperata, . -

postliminio redeunt, & ne ex eo quidem se i is iar

- - tempore, quo recuperata sunt, 'sucapi is es.C. dein possunt. quoad alia vero dominia mi- ρgtestamenti

hora, si quatuor annis dominus siluerit, q*X quo recepta sunt, erit locus praestriptioni,nisi dominus sit minor i. iisdem scsistitutionibus cautum est,ut si quis ex ' γ' subditis arcem, licet propriam, sua culpa t' ' 'amiiecit quamuis sua opera eandem re- . ceperit, regi tamen petenti eam tradere 3Α debeat g. Denisue nauibus longis, & o- greg. . nexarij , postliminium esse, Marcellus 3 - tit. 8.

119쪽

ci de iis civi tuerunt λ.& Ide quoq; testatur Cicero, , arm. Ams- ait Postlirhinio reaeunt haec, homulus, clitellarius, equus,

capt. ectua quae stena reciPoe solet. non aute i Ar m. t- si id. iuris est in armis, quς postliminio noquia Hii P redent, non sine flagitio amittan

tur . de quo alio loco plura dicemus d.

Ex superioribus ni fallor) manet ex-- pedita illa quaestio, quae varie admodum ' torsit Arh omnes interpp. ,xtasim scilicet

ι ιr. in s. re- res semel ab hostibus capta,& ab i)side 3 sita recuperatae. prioribus dominis sint re-

UAL, c stituendae, necne. quod alij aiunt, alij , sic meitii η negant;alij temere secant, & subsecant, . et & neque libi neque alijs satisfaciut. sunt, ' : enim qui distinguunt inter res mobiles

LLD. de acet. & immobiles;& has restitui semper , il- Io . V M/' nunquam,existimant .alij,quoad res ρυές σφ/- imi nobiles, distinguunt rursus, sintne ς , ,ris; virtute bellica recuperatae, quas non re-M lia: C. δε stitui volunt; an vero comercio redemptu ress pta, quas,oblato redemptionis precio, I i. D hc restituendas eriori domino censent z. ι P. D. de alii denique sine ulla distinctione tam set re mobiles omnes quam immobiles res receptas priori domino omnino resti- alii quos refret tuendas esse dicunth: idque contra cui- ρ- - - dens responsum Labeonis qui ait: Sinc o Vm--beiso captum est, in praeda est, Π ' posti in L si quid

120쪽

postliminio redit. & alibi , ita demit ab . hostibus capta, & a nostris recuperata, p0stliminio redire responcit, si unt eius generis, quq postliminio redire possulit. quam distinctione etiam Marcellus pro bath. Neque vident id quod inapp. rescripseruntς, seruos ab hostibus recuperatoi, dominis suis restitui debere, ideo esse, quod non solio in liberis personis, sed etiam in seruis sit postliminium 4. Quare etiam quod Octaueritis respondit ς, id quod apud hostes est,tegari posese, & postliminiu esse; de ea haud dubie intelligi debet, quo eius generis est, Vt postliminio redire possit, secundum distinctionem Labeonis . His adde quod 6 quamuis res,quae sunt hostili ', non sint

in commercio g: tamen eas res, quas h

stes ceperunt, si sint eius generis, quae postliminium habent, vendi, legari, &quocunque modo alienari posse η. Qub spectat, quod apud Livium legimus : quod cum Annibal ad quartum lapidem

Romam accessisset, tanti Veditum esse agrum audisset, in. quo castra habebat, quanti ante. aduentum eius valebat; ira percitus, Vocaelo praecone, tabernas ar gentarias, quae in soro Rom no erant,

Vendi iussit. & certe 4sri quide venditio Valuit, propter spe potui minij λ;non Ve-xo tabernarum, quae nunquam fuerant

hostium , nec erat in iis postliminium i

Neque

k d. l. item