De iure et officijs bellicis, et disciplina militari, libri 3

81쪽

s DE IURE ET OFFIC. BEt viri doctissimi hac consuetudine, quip- a tr.Qq si pe iuri contraria, non' valere*: praeser- sim tem. υ- tim clim expresse iure canonico iit pro-L.M . limbira, cui standum est in utroque foro, cum agitur de peccato h. sed quia de fa- c. no it. de cto seruari solet, perinde de liuiusmodi corruptela displitavere,atque si valeret:

quia quae facto nunt, quadoque aci cauci molieri . t. iam iuris trahunturς. Et quidem con-J de cond. suetudo ista ',inter ciues socios & com- sti ' militones singulari pugna cotrouersias,nais te, decidendi, non solum a Christianis in- Alexan. com stitutis abhorret, sed etiam plurimum snaor ιο- abfuit a veteri tum Grqcorum,tum Romanorum disciplina; qu turpissimum censebant,belli socios, quos oportet ope mutua causam commune defendere, stulta,ut sepe fit,ac perniciosa ambitione pugnare,aut Velle suas priuatas controuersias ferro potius dirimi, quam communibus Iesibus diiudicari. quod a ratione admodum alienum est. non secus quam si duo Philosophi aut Iur consulti inter se, uter domor sit, gladiis decertent. Neque enim de omnibus iniustitiae generibus vllii turpius aut maius esse potest, quam ut imbecillis ac tenuis accepta iniuria, sit infamia dignus, nisi cum aduersario, quantumcunq; Viribus praestet, armis decertauerit,ac vitaia periculis obiecerit: praesertim cum n tura sic coparatum sit, ut qui minimum ratio

82쪽

Lia ER PRIMUS. rationis, plurimum roboris habeant, ut de Scythis resert Bodinus . Qua certEa in m a ratione etiam fortissimi viri,si cum bellitis,quae robore praestant, conserantur, iure infames sint.prius itaque omnia ex- iperui, quam armis decertare, sapientem decet. Ceterum qui hoc genus ' pugnae 'non causa vindietie,aut priuati odii, sed pro bono publico subeunt,extra culpam sunt: cum etiam laudem mereantur b. bit. quitaque si quis iussu vel caltem consensu

cucis cum alioqui extra ordinem pug- Catmian L nare non liceat) cum hoste publico sin- μων γ' Eulari certamine congrediatur, non so-

Isim non peccat in leges, & statuta Pontificum, lid exemplo Torquati, Corri iiij, Marcelli, Scipionis, Emiliani, & liorum, maximam inde gloriam reserre debet. eadem enim ratio quae bellum iustu admittit, in quo pro patriae vel Ecclesiae defensione mori gloriosinimum

est q; haec quoque certamina licita essecamniost edit. nam cum hoste pugnare utcunque in bello, non est tetare Deum, quod M. Ret. hi lex diuina vetat; nec hostem tollere, est se homicidium patrare, naturae lege pro-ρ

hibitum, sed officio fungi boni militis da Unde non miniis ' licuit Dauidi Phili-siqum Goliath singului pugna prostera hi ν'

nere, quam si hoc idem conferto multorum praelio fecisset . Et certe har pu- et Φω

ν gna non parum sepe ad totius belli

83쪽

euentum faciunt.itaque Liuius de pti gna ista Torquati cum Gallo tractans: anti, inquit, ea dimicatio ad uniuersi belli euentum momenti fuit, Vt Gallo- is rum exercitus, relictis trepide castris, in is Tiburtem agrum , moX in Camῆaniam , traserit. Similiter bello sociali,cum ingens Gallus ex Gallicis auxiliis,quae L.

Cluentius cum Sylla decertaturus assumpserat,procurrens, inuitasset ad singulare certamen ex Romanis alictilem, α eum paruae staturae Numida cofecisset: territi Galli confestim tersa verte runt: iamq; turbata acie, nec alii Cluentiani perstiterunt, sed Nolam perfugerunt trepide h. Committuntur ' quoque nonnunquam istiusmodi certamina, a

summis principibus: vel ab uno, aut pluribus hinc inde a principibus pari

numero electis, quorum euentus bello finem imponat. quod olim a Tullo Hostilio Romanorum rege, & Metio Suffetio rege Albanorum, factum fuisse te si mus. quum enim pari robore stequentibus praeliis utrimque c5minuerentur, misso in compedium bello, ut inqui L. Florus ς, Horatiis ', Curiatiisque, trigeminis hinc atque inde Datribus, viriti que fata commissa sunt, solemni prius foedere inter utrumque rege &'Vtrumque populum percusso, dc legibus dictis, quibus victi victoribus dederentur 4.

84쪽

LIBER PRIMVs. cuod genus pugnae non quidem illici

aequans duellum iudicio sortis, illicitum . quidem esse dicit, si fiat ad probatione

vel reuelationem rei occultae; no autem si fiat ad diuisionem rerum, Vel controuersiae definitionem: quale fuit certamen Dauidis cum Philistaeo, quod approbatum filii Deo. quod equidem admitto inter summos principes Vel eorum auctoritate, qui belli gerendi ius habent, ut scilicet bellorum calamitates vitetur. Quo casu etiam a Romanis Pontificibus nonnunquam duellum concessum fuisse Iegimus. itaque Carolus Andegauensis, & Petrus Tarraconensis,cum de Sicilia diu bellum gessissent, auctoritate Martini Potis. singulari certamine controuersiam finite decreuerunt b. Sed hac bynde miseratione controuersias decidendi' scturi μή valde temerarium sit, summai rerum periculo unius aut alterius committere)

non omnino tutam, neque etiam sem

per bello fine imponere existimo. quod euentus pugna: trigeminorum satis of is tendit. nam Metius Suisetius', fortuna& euentum totius belli, & virtutem sui exercitus. sertuna: aut virtuti Cuixtiorum comittendo,regnum & libertatem tam propriam, quam suorum, pro qua

tuenda multis annis contenderant, mo

85쪽

trio scui temere se scibiecerant victori i bus, non omnino tuta victoria fuit. nam quamuis Metius Suffetius viditas, proti nus se tuaque omnia cibmitteret Romanis;postea tamen in expeditione Veientana, exspectata occasione, suae tenae ritatis poenitens , Romanum exercitum Livii M. I. prodere conatus cst . Quare ubi de om-i nium salute Sc libertate, vel de tota possessione agitur,no nisi totis viribus contendendum est . alias enim non sol imuictus temeritatem suam incusabit, sed nec victor omnino securus erit. eius e nim animus, ut inquit Liuius, in perpetuum Vincitur, cui consessio expressa sit, se neque arte, neque casu, sed totis viribus cominus collatis , iusto ac pio bello superatum esse. Neque credi potest, xllum populum aut hominem denique ut senatus Romanorum in causa Privernatium sensit in ea conditione,cuius eum poeniteat, diutius quam necesseb Zimm bba. sit, mansurum.b DE PIGNERATIONI B vs. Qv AS

i Pignerandi potestas antiquissima consuetudine permissa. a Pignerationes qΜomodo hodie permissae. 3 Consuetudo pignerandi an iure probata

86쪽

OvrR PRIMVs. n.'Nonnunquam ex causa etiam sine culpa quem puniri.

1 Etiam fue culpa potest quis asyci ρα

bonorum,non etiam poena corror b. 4 Pigneratio=ui ad offensiovem personarum innocentium illicitae.

D. missus Theodosium imperatorem increpuit. Ex qua causι sit condita l. vindicari, C. de parv. y inpignerationibus innocentes ex accidenti occidi possunt. ι o Pignerationes non alis modo licitae quam quo bellum.

CAP. QUARTUM.t D Ignerandi potestatem', qtiam Greci, Androlepsiam vocant, antiquissima conluetudine permulam fuisse constat. moris enim fuit antiquis limi,ut qui fici micidium perpetrassent, si, cum in ex ternam Vrbem Profugissent, ad poenam. expostiti non dederentur ijs, ad quos facinus admissum pertinebat, ipsis vepermitteretur pignerandi potestas. sic enim sancitu fuisse legimus: Si quis vio- , lenta morte obierit, pro hoc gentilibus O, dc cognatis Androlepsiae sunto, quoadaa iudicium caedis poenasq; subierint, Vel a necis auctores dediderint . androlepsia γα vero ad tres usque,nec eo amplius, esto.

87쪽

DE IvRE ET OppIc. 2pLt. Quae verba reseruntur a Demosthenain oratione in Aristogitonem, qui istic defendit,causae fortasse inseruiens, An drolepsiam lege esse permissata uno contra profugu suscipientes, sed contra eos. demum, apud quos caedes facta fuisset. Iulius vexb Pollux eam permissam fuis se scribit etiam contra eos, qui homi cidam profugum suscepissent, nec eum petentibus dedidissent, nec ad criminis poenam, nec ad vindictam, nec ipsi iustea in L autD- punirent , ut annotauit Budaeus R. Ad

hunc sane modum ' pignerationes hae, a Mil' ' quas represalias vocant, hodie permittuntur, ut si qua ex gente latrones, aut

piratae, vel quicunque alij homicidia aliaue scelera perpetrauerint, iniuriam damnumue intulerint, nec eam passi potuerint obtinere ab ijs, quibus scele'

h c. Iud i.cap. rum auctores subiiciuntur, Vel qui eos

susceperint, ut ijdem dedantur, Vel pae-D. de s . nas luant, tunc liceat Vti pisnerationi- -Iq. s. su bus. Sed utrum haec consuetudo' iure; mr ΜΝ - defendi possit. controuersiim est: Prae Hepirn.c.1. tertim eae eo, quod inlctuum sit, oc aiu- de con iiDι.c. stitia alienum, b alterius culpam & cri-qμ4stat de, men innocenti poenam infligi h. nam mi pari. cap. pinna siequitur criminis auctore ς. scri Romana, in ptum est, Insontem & iustum non occi-m.deserit. ' desii.&, Anima que peccauerit, ipsa mo'hν 11. insul. V*xur, filius non portabit iniquitatem

88쪽

L IBE R P.RIM Us sysilii. iustitia iusti super eum erit,& im pietas inaph stiper eum R. &, Non occi- a G.ech.Ididentur patres pro iiiijs, nec iiiij pro parentibus ; feci unusquisque pro peccato

suo morietur . . Nihilominu si tamen, b is quandoque ex causa etiam si culpa ab p -

sit, quem puniri posse constat . Quo i, .

spectat lex illa Exodi : Si animal homi- xou conte, .cianem occiderit, lapidibus obruatur. quod& lege Draconis, legislatoris Athenietis, cautum fuit. Similiter pecus licet ratio' qucide Lic. ine careat, & a culpa immune sit, cu ipla Gm g Demina,quae se ei commiscuit, stis pendi, iubeturς: ne tali flagitio contaminatum glos .mc.2. de indignam refricet facti memoria f. Prae- constit. es xerea, puer natus Dauidi ex illicito coita H I Ut miti, ob parentis crimen a Deo eXtinctuS dop. it. est S. δί infantes Sodomῖ, absq;Vllo pro- eou.cv. et

prio peccato, simul cum adultis peccatoribus igne consumpti sunt h. Vnde Deus res. μου. .ri ipse ait: Ego sium Deus zelotes, Visitans LGenesa. I

iniquitate patrii in filios,usq; at tertiam& quaxta generatione λ. Qie quide di- ' Ex M .ro uina iudicia quavis hominibus imitari

non liceat , nisi quatenus eae manifestis T iam. Card.s causis procedur, ideoq; ulla lege ',qua- iretaticunque eX causa, quis debeat corporali o G or Vt poena adici ob alterius crimen : squa O.5M.αX.Lde causa etia inique ab Arcadio & Ho- lini quise noxio impp.; dictum censet Couarru- C. - ἰμι

uias M, ex imperatoria lenitate & indul- sentia se vitam concedere filiis eorum, s

89쪽

,πDE. IVRῖ ET OFFIC. BξLL. qui crimen laesae maiestatis commise- rat: cum nullo iure illis vitam adimero possunt) tamen ex causis, & propter rei- . pub. utilitatem, quoque magis homines a delictis compescantur,humana lexa p*na pecuniaria , publicatio,. cum similib. ne bonorum,Vel simili, punire etiam il-bmerbi, losim non desiouerunt: & ita passim etia a .ric legibus & canonibus statutum est: prae sotatb Le.8. sertim in filijs & nepotibus eorum, quid ov. tuoptr crimcn laesae maiestatis diuinae vel humanae commiserunt : oui assiciunturci. de .ureiuri infamia, & plectuntur publicatione bo- ωο, iri uorum R.quod praeclare legibus compam ratum esse dicit Cicero hi ut charitasti .se Camb. berorum an ciOros parentes redderet Bart.intra t. rgipub. quam sententiam ex D. Augu-

onisiis. C.dὸ xit Couarruvias . Ex quibus, ni fallor, . illig. manifestum est pignerationes 1stas li- έ Innocun ς ρ' citas quidem esse sui communi omnium

a conssensu deducitur ex D. Augustino 4

M B lib. n sed non quoad offensionem persona in ut v rum innocentium, & qui nullam illati

eua,' se,. Omni culpam contraxerunt ; veruminari 1ὶ .s bonorum tantum ς. Quemadmodum i num. 2. enim quis solo consensti se potest subhil erMmq. crire Amno bonorum , non autem quiM.ωn - membrorum, V l corporis sic quo- it.desentent. que lege Vel statuto, cui unusquisque e com mg consentire praesumitur, potest qui QK

90쪽

maria, non extam corporali . Quare iustissime D.Ambrosius ' Theodosium imperatorem increpuix, quod, milite Moo quam quodam in tumultu occisis, iussit popu- gh i mpis lum, ut quisque obuius esst, caedi. potuit enim imperator militis ψccisores commendae i capite punire : inique Vero , etiam ex Bald.in .vn.

causa seditionis, innocentes occidi ius -- sit ..pro quo delicto culpam cum lacry l.sepe Don. io mis profestus imperytor, publicam poe- D.tire . nitentiam in totius conspectu Ecclesiae 8 esit:& lege cauit ,Vt si princeps ex ira nu. 8.instit. cundia que seuerilis puniri iub*at, sen- de lion. tentia ρd trisinta dies suspe tur .Ce- , di terum quemadmodum in bello non ii. me si . D. licet ex professo introcctes occidere, se- Aser. de civit. minas scilicet, nςc infantes: licet tamen

ex accidenti, si puta oppidum machini. CAha, .

vel xormςntis bellicis concutiatur, cum Acaum clud εaliter bellum geri non possit) sic quoq; Thulη in histe pigneratipnibus, quamuis innoxij ostendi non possint, sed tantivabQna eorum capere liceat, permittit ta- men conditio rpi, Ut eg accidenti occidantur : siquidem aliter pignerationes istet exerceri no possunt. Sciendum vero . νo' pignerationes istas non alio modo esse licitas, quam quo bellii iure diuino, na- turali, se ciuili licitum censetur . unde omnino requiritur auctoritas summi principis, qui belli indicedi ius habet d. di. Dominiis γ