장음표시 사용
131쪽
si DE iv RE ET OFFIC. BELLUro Summum imperium in quibus praecipuὶ
ii, minime firma sunt conuentiones, i sunt cum subditis rebellibus. ra Rebellas ct latrones armis, non DIIione. Isubigendi. . 13 Hsibui tonse permesseruanda. ι Iuramentum de re illicita non est seruan-
is Fides a priuato in praeiudicium reipub
data non est seruanda. io Fraestat non daresdem de re illicita,quam datam fallere. i
i Hosti fidem fallenti non est seruada fides.
ry Inducis AEn maneant, hoste eas violante.
3 ρ Induciae etiam longi temporis esseptis ut a o Fidem frangenti, Hem seruanaam non else,quomodo inteligendum. ai Fer iam perfidia ulcisci non licet. aa Fabium dolo malo initum anseruandum.
FIde nullam rem apud mortales maiorem aut sanctiorem veteres semper existimauerunt,eamque Romani 'in i capitolio vicinam Ioui Opt, maX. esse oluerunt: qua semel data, nihil firmius ama. Ita fuit. Iraque Aulus Cellius η, omnibus -- cv r. quidem populum Romanum Virtutum eXercendisque ad peruenisse Nneribus colendis tantam amplitudine
132쪽
LIBER PRIMVs. 9stia omnium maximὸ atque praecipue fidem coluisse, sanctam: habuisse, tam publice quam priuatim . cuius rei clari permulta exstent argumeta & testimonia, tum illud perquam memorabile; quod inter eos & Per stam pactis indu-ojs, cum ludi Circenses celebrarentur, . . ingressi hostium duces curuli certami- . ne contenderint, & Victores coronati
sint. Sed&c5sules clarissimos viros populus Rom. , confirmandae fidei publicae gratia, hostibus dedidit, 'ut de Postumio M Mancino alibi diximus μή unde Ptole- svramaeus Ussypti rex, agnita Romanorum fide, populum Roman. insanti filio, cui
regnum debebatur, tutorem testamento
reliquit.& certe, Vt Vlpianus ait, graue est fidem fallere h: & nihil fidei humanae b in Li. D. M tam congruum est, quam seruare quae t
placuerunt*. Porro nullum , ut inquit cincti Thile
Cicero 4, vinculum ad astringendam fi- ρ ' dem iurei urado maiores arctius esse vo- 'hluerunt. id indican deges in xij. tabulis: indicant facra: indicant foedera, quibus etia cum hoste deuincitur fides. & quidem Romani, cum belli pacisque iura religiosisiime semper coluerint, tum certe, si teporibus adducti, hosti quid promisissent, in eo ipso fidem sanctissimhseruabant. Itaque praeclare Sex. Pompeius, magni Pompeii filius, sccinatibus apud eum in naui ad Puteolos Antonio
133쪽
,6, DE IVRE ET O sp IC. BEL L .& Oftiiuio, cum quibus tunc societaterri inierat) Menodoro, Pompeianae classis praefecto, per intem' cium significanti tempus adesse, quo parentis & fiatris iniurias xlcisci posset, di, occasione arrepta, paternum sibi alterere imperium; se
enim curaturum, ne quisquam e nauibus euaderet: respondit: Vtinam Menodorus hoc absque me posset perficere' nam a lat se illi periurium couenire, non Pompeio . best.c/hil y sunt aut et ' qui existiment, hosti quidem αb sart. Mi blice fidem datam seruatam esse, non m. D. δε ςpi Di eam, quae a priuato sit praestita b. pao.Zar. in quorri sententia millis solidis argumen-
apolag. couetro iis fulcitur, est te contra Veteru eXem- .
pta, institutaque maiorum, & grauissic 3. morum Philosophorii sententia, quam d lik7. c.I3- elegater prosequitur Cicero ς, & Gell. 4
nolle res geritur , non exillimo debere poli in . conditiones, pactiones bellicas & hosti
O D- his, miras q. nam graue cit fidem fallere f. Min l. nubtia. sunt quaedam Cilicia, Vt inquit Cicerog,
*xi m Guersiis eos seruanda, a quibus is i. a si imi acceperis . estque praeclarum iura. D. u in hanc rem M. Attilii Reguli facinus,
reg-μr. Co . qui primo bello Punico captus a Poe-α pari eni8, cum captiuis commutandis Ro- fa t. D d. V m missus esset, iurassetque se reditu ruis: primum ut venit,captiuos redden-g' dos in senatu non censuit; doinde cum reti-
134쪽
L I BI R PRIMVs. tot , retineretur a propinquis & amicis, ad ' supplicium redire maluit, quam fidem hosti datam fallere δ. quod multis laudi- a Gicero . bus effert D.Augustinus h. Iacobus vero iratus tuit Simeoni oc Levi ni IJS tuis, Dia uia violauerant paetum cum Sichimi ra ticap. istis initum ς: ideoque moriens malediXit e Genes, Qillis d. Neque recipienda est eorum sen- d Gςνύ- tentia, qui existimarunt,quod per vim hostium essetamina, ratum esse non debere. Atro enim sorti, ut inquit Cicero, vis adhiberi nequit: & fides, ut inquit Seneca ς, sanetissimum humani pectoris e Disa a bonum, nulla necessitate ad fallendum cogitur, nullo corrupitur praemio.Vnde Cicero: Nulla res tanta, inquit, existat, ut possit mihi maiorem 'im adhibere metus, quam fides. Edictum' quoque' praetorium, quo per metum gesta in iii ' ruinti . lategrum restituuntur, ad eum metum, in mulierim qui iure licito,utpote iusto bello, inser
tur, non pertinet neque ad promina caus Panori
hostibus facta, sed ciuibus. Et quidem in cap.Abba tanti olim fuit iusiuradum, ut M. Pom- pontus 1 ribula. pleb. cum diem diXli et his qua ii L. Manlio, A. filio, quod paucos sibi mes.c L. Fe- dies addictaturam gerendam addidisset, 'ς p.
criminaretur, quod i Itum illium,qui istis aecep . Torquatus postea est appellatus, ab ho- Dom.is d. c.
minibus relegasset, & ruri habitare ius- sisset) ab adolescente filio,qui intellige- 'bat nego tum exhiberi patri, remotis metu .so.
135쪽
io, DE IURE ET OFFIC. BPLUarbitris,stricto gladio iusiurandum dara: oactus, se patre risissum esse facturum, quamuis nullo iure cogi posset, tametia causi destiterit, Manliumque missunt
a Cicero Os c. fecerit . Itaque pulchre Ferrandus Dia- ἰ/b. /-- contis, ad Rneginum ducem, de officio
' Z pij dc veri Christiani ducis militum scri
oen. censet hoste, Vtcunque antiquum,& reip. infestum, non esse falsa iuratione sellendum : etiam si vita eius impediat, mors proiit paci. humanis enim diuina semper sunt praeponenda, &, Vt Petrus Apostoloru princeps dicebat, Deo ma b Ador. L. gis seruiendum est, quam hominibus h. Quare cum quibuscunque bella suscepix sunt,ut idem Ferrandus ait,aut nulla fide data , bello aut pace tacta, inuiolata fide iurisiurandi resp. seruanda vel adiuuanda est . quid enim proderit eum Vin cere, quem diabolus vicit,ut Victori spe emi r . talsum iuraret φ Propterea Psalmista ς, dum canit: Domine quis habitabit in ta- , bernaculo: tuo , aut quis i quiQCcet in ,, monte sancto tuo' respondet sibi ipsi ex , , persona Dei, talibus verbis: Qui loquitur Veritatem in corde stio, qui non egit , , dolum in lingua sua, nec secit proXimo , , suo malit, & opprobriu non accepit aduersiis proximii: qui iurat proximo stio ,, α non decipit .ille aute,Vt ide Diaconus , , est,iurat proximo suo,& no decipit, qui,
quodcunque iurat lingua , implet Ope-
136쪽
Li AER P R I M V s. In re neque existimet quis, hostem, cui iurat , non debere proximum deputari. propter hoc enim iuratur, Ut proXimus deputetur per foedus pacis, ex hoste sit amicus. Maximum itaque nefas est, falsum iurare, &, si altius consideres, maeri xime inutilς, & damnosiim imperatori, Vel duci exercitus . nam pCaecipuum disciplinae militaris vinculum est sacra menti religio: quae si,exemplo ducis, leuis aestimari incipiat, tam apud hostes, quam apud milites, omnia misceri per turbarique necesse est. neque etiam imperator fide data ab hoste tutus erit,neq;
suos fidos habebit. Quidquid proinde,
. iuramento latercedente, adhibita inuocatione nominis Dei confirmatur, silue inimico fratia,sive reo venia, siue militibus,re bene gesta, praemia promittantur)nullius utilitatis cosideratione, nullius periculi sormidine, debet fieri irritum :sed fixus & immutabilis sit sermo, cuius fidei testis sit adhibitus Deus. Ca-4 uendum ' praeterea, ne latebra. qu*ratur 'periurio,& calumnia quadam, & nimis callida & malitiosa iuris int pretatione, iurisiurandi fidem violemus: Vt ille, i qui, clim trigint4 dierum pactae esentinduciae, noctu populabatur agros': vix Gere.' in Fabius Labeo, quem nonnulli tra- ρ I. dunt, cum Antiocho pranio victo, ex . i dere dimidiam partem nauium acci
137쪽
1οι DE IURE ET OFFIC. BELL pere deberet, omnes medias secuisse, ut a DL adax. regem tota classe priuaret*: & ut unus ob I. M.3 ex decem, quos post Cannensem clademiuiatos ad senatum nusit Annibal, in castra redituros, nisi de rediinedis captiuis impetrassent;qui, clam paulo post,quam egressus erat e castris, redii siet, Romae mansit. reditu enim in castra liberatum se esse iureiurando interpretabatur: noniecte. fraus enim distringit. xt inouit, decreuit senatus, tille veterator,& callidus, vinctus ad Annibalem deducere-b Cis tur h. ec huc referri posse videtur respon- ιιisy Lmim sum Cenirini, si Appiano credimus :
na. s. l. r. qui legatis Carthaginiensium squique
mco. Tebantur,quod cotra fidem ipsis datam, obsidibus traditis, atq; omnibUS arm ...,
adhuc Carthaginem delere vellet) re spondit, per Carthaginem, quam libera re promiserant Romani, Carthaginienses intelligi, non Urbem & solum. Neque verum est id quod nonnulli arbitrantur, obsidibus datis, ques iam a fi-d is retia. i. de data liberari. qua ratione Bodinus g Franciscum Gallorum regem religione
138쪽
Li B ER I RIM V s. ros alus, ideo dixit populum Romanum aponsione, quam ipse cum Samnitibus secerat, non teneri, quod iniussu populi facta esset: sic unita ait: Neque ego inficias eo, P. C.,tam sponsiones,quam ice dera sancta esse, apud eos homines, apud quos iuxta diuinas religiones fides humana colitur : sed iniussu populi ne- - . igo quicquam sanciri pone, quod populum teneat. se tamen seu turpi seu necessaria siponsione astrictum affirmauit. ideoque quo populus religione liberaretur,& pax Samnitum repudiaretur, ipse cum reliquis pacis auctoribUS de - deretur, suasor & auctor fuit.chin equites D. C. obsides dati elient, qui capite luerent, si pacto non staretur'. Obsides a I I. . enim, quemadmodum fideiussores, dc O mo s. pignora, principali obligationi accediat, quo diligentius cautum iit aduersario h. b iussistit. de ει tantum abest ut principalem obliga- tionem tollant, ut sine ea consistere queant C. non enim magis possibile est, ambis.
accessorium sine principali esse, quam et mi is ei accidens sine subiecto, in quo est A. De buit itaque Franciscus, Π non publica, des. s.l quoad ea sorte, in quibus populi Jcor
dinum conuensius requirebatur, callem
tua liberata fide, potIus In carcerem re certit'. .
dire, quam fidem data fallere ; exemplo d I cum Win- Postumi, Mancini, Reguli, aliorum: oprii' D de eo*ie. magis, quQd princζps, cui popu m. d.
139쪽
1ος oeg IVRE EP FI Q. BELG Ius omne imperium in se potestatem lia r. D. δε concessit - , recte de negotijs ad remp. eo fit princi spectantibus paciscatur, siue pacem,siua quamcunque conuentionem cum hosti- b .eoni euiis- bus faciat Rectius itaque Ioanes Gal-
se rex, in prauioab.Anglis captus, Mside de reuert edo data dimissus,si minus pacta implerentur; cima omnia praestare non pos et, quae conuenerat, aψ hostem redire maluit, quam fidem violare, clarie disse ab tamen & ipse filium obsidem dedisset risib. ai. s. F. t hi c quiaem,quq de fide hosti sieruan- . da diximus, inuiolabiliter tenenda sunt, si cum iusto & legitimo hoste res geratur:sin vero quis metu forte compulsus, ab eo qui iustiis hostis non est, fidem de ii I recto redemptionis soluendo, vel simi ibus, dederit, eum non astringi, ut fidea sire text. in seruet, dicendum est 4: ideoque si praedonibus,ut inquit Cicero G pactum pro ii. ἡ--re. capite rectum non attuleris, nulla fraus solitiis, de erit; ne si iuratus quidem id non feceris. pirata enim non est ex perduellium nu-
h, moro Mfinitus , sed communis hostis
D. δε ρα η omnium: clim hoc nec fides esse debet, I. M se . D.de nec iusiurandum commune. & hinc est,
tantum, in Labulo non cotineri dicant I. C. t Vnde princ. D. de iura belli ', captiuitatis, & postliminij, - quae hostibus tantum conueniunt g,non Poliunt latronibus conuenire tir atque
140쪽
belli ageresibique acquirere i munipermissum sit, qui iiiiii iunt bot,es id restam. l. Lnullo iure is qui non sunt hostium nu- Dis let. . mero definiti, quibus iura belli non sunt te . concessa, de his,quq iustis tantum hosti- ii,
bus acquirutur, pacisci, aut ad pacticen c per i x.el . dum metum inferre poterunt . quare t f
edicto praetoris, quo per metum gesta'
rescinduntur, locus erit imo ipso uire iures uric.AM
non tenebit, quicquid ex hac causa actu hi,
stabilietur: quia quod ntillum est, coli' i. i. Dinibafirmari non potest . . & nullii vinculum .ca Icontinere dicitur iuramentum atroci & ρή
nefanda coactione eXtortum P, Poterit ire, D. bd tamen ad maiore cautionem abiolutio mei. causa.
peti, qui facile concedi debet h.Non ob stat his quae diximus,quod loges tr*d0' ste. heta sis
ni actionem pignoratiliam depositi, & i. c. eriam.de commodati, tribuant . id enim verum
est, si cum alio contrahat, qudin qui ct h o
sus est. luamuis enim praedo sit,respectum deicimis . eius cui rem abstulit; tamen praedo non ii sipignora. l. est, respectu eius cum quo contraxit. quoniam bona nees lia contractibus Aprado Lbona aestimanda est inter eos latum, qui con ' DA pos traXerunt, nihil extrinsecus assumpto λ. Porro quod de latronibus & praedoni' da .l. no a iu-bus diximus, idem & de rebellibus di- dicti Di Dd.
cendu est: qui iusti hostes dici non pos- sunt nam aliud est hostis, aliud rebel-