De iure et officijs bellicis, et disciplina militari, libri 3

151쪽

DErvRE ET OFFIC. BELLUeu.C. devm- set, Iphigeniam immolauit. pxommuna facii /- ςnim, ut idem ait,potius non iaci eduria, T. fumi. o Quam tam tetrum facinus admittendum iis uti,n fuit . qua ratione etiam facinus Gedeo-b Glus, in nis non probatur superiori simile, qui, ef xotum solueret, Iephte filia immolauit. t --. d. IIIicitae itaque rei iusiurandum seria riiureiuriRo non debet, I poena periurii,si qua est,in eum conuertenda est, qui eXugit ': idque l. palla q/ιa erum est,etsi t3ntum agatur de peccato ontra. C. ite venialib. His consequens est, quod fides p o data a priuato' in praeiudicium reipub. istium P a. Vel Ecclesiae, non sit seruan ς quod ve-Car. x rum est, si principaliter de eius praeiudi- μυς - ι cio agatur ψ quia propinqua causa inspi-

c car. ρ. ' rum est, si principaliter de eius praeiudi vero it - ι cio anatur ψ quia propinqua causa inspi'

ῖ ci debet: non remotari itaque Themi-

D. de his stocles in exiliu missus, clim ad Xerxemq; i s ti se contulisset, eique promisisset se Athe-D, G2 niensibus bellu luaturum,& a rege mo-D. neretur ut promissae seruaret; quamuis dep ctμ in gravoniuria affectus a ciuibus,& huma-- 'th nissime exceptus a rege,tame honestitis sibi vitae finem imponere.raxus, quam C q-ndo bc. patriae bellum inferre, epoto veneno, Dii' - Α-- mort g sia consciuiti. suntque p clara . in hanc rem C. Claudij verba,dum hor-ι-t nostru i tatur App. Claudiu, & reliquos decemi rei hic, 3- uiros, ut turannidem deponerent: non 6. v mc I debere eos mouere,inqui es,si quas sortEpactiones arcanas inter se fecinent,noc-

152쪽

que dedi ent, sponsores facientes deos;

docens has conuentiones seruatas linis

pias esse, ut aduersum ciues & patriam; solutas vero,pias fore. quod dii no ga dent, se adhiberi ad rem turpem & iniustam R. Qua dς causa etiam Vlui nus re D m. fat. spondit, malefiςij & rerum inhonestarii '' - φν ii nullam sociςtate esse h. Itaque non ser- b in I. quod uare fidem quandoque iustu esse docςt cμtem. f. v Cis . veluti non reddere gladisi depositu firiolio, vel holti patriae. Omnia enim c cf. M. .

quae agimu , referri debent ad fundamenta iustitiae primum,ut ne cui nocea- tun deinde, i communi utilitati seruia-xu . Vnde etiam iurisiuradi temeritatem x prehendulit postet in Phaetontis fari Nila; & filius fit ille docet, iusiurandum Molasse,quam iuueni imperito solis hatenas, totius mundi malo, permisisse d. ii midio .c huc facit, quod Paulus ait, si pactum m βm onuentum rς priuata remotu sit, non isse iuruandumq& Vlpianus L, quod φ Ioneraliter,quoties pactum a iure com--ψ'nuni remotum est, struari non debet, sis, Li 6γ-:tiam iuratu . nam maior est auctoritas num, me-uris, quam iuramenti. itaque iusiuran- P olum contra vim legum, & auctoritatem gr. siquis imbris, nullius est momenti g. & hinc est, quilin , luod in quolibet iuramento censetux t m 'iXcepta superioris auctoritas, quoad ea lux ad superioris potestatem spectant: iurepatron L IN pG iusiurandum derog ri non po '

153쪽

reo DE IURE ET OFFIC. BEL L. a e. tonstitu- test δ.non enim potest quis pax sci de tui. ibi Fe ouae non sunt sui arbitrij. qua ratione. -is,. 'dὸ GOn saluus, proreX Neapoli, comitem iurent r. Valentinum, quem in suam fidem acce' perat,postea ex madato regis Ferdinandi, tine ulla perfidiae nota, in carceremb Bodinus de coniecit h. hinc quoque ei, qui iurauit se rep. lib. Dc- . ordini non interfuturum, gratiam se iurisiurandi facere, imper tores Severusc in l. vlt. D. & Antoninui rescripseruntς. imo litus - δεμ iurandum contra remp., ipso iure remissium censeturi. ex Oo quod Paulus ait, lege Iulia remitti iusiurandum de holidis Ladigere. contrahendis nuptijs 4. fuit enim arud vis. D. ς Romanos conditio , vel promissio, in

non contrahendis nuptiis,tam odiori,

ut a testam elis alijsque actibus omnin remoueretur, & pro non adiecta habe ς returς. Licebit itaque, priuata fide comp. ξὰ .sh, . rompta, publicae securitatis cura gerere Letit. cum l. apud capientes enim, inquit Cornelius seq. ι mi lieri Tacitus,cassia habentur, quq neyς dari. σὸμοῦ. ςquς ccipi statu aerep. poseunt.1 a quan

sententiam eXItat egregia verba Polu

mii, quibus ostendit populum Roman

hon teneri sponsione, quam cum Sarmnitibus fecerat, contranitentibus L. Li

auctores pacis Caudinae fuerant: &, ni hostibus dederentur, persuadere cona bantur, populum Rom. religione astri

s Liuisu l. s. ct um esse C Ceterum longe tutius S i

154쪽

laudabilius erit, ut quis no permittat se ullius periculi metu ad fidem datam de re illicita impelli, quam datam fallexe . nam iurans se factuiu rem illicitam, ipso

facto est periurus : & quodvis malum a c. sicut x potius tolerandum est, quam malo con-s in sentiendum h. quo nomine constantiam

Pontis, Celtariam militis, merito laudeS: in s.

qui pro C saris partibus excubas, a Sci- b c tam. H. pionis pirisidio interceptus, cu uno mo- et ' s' ido salus ei daretur, si senituru Cm Popeij milite affirmasset ita resipodere nondubitauit: Tibi quide, Scipio, gratias ago: led mihi vii ista conditione vitet non est

opus. Pari fiducia C. Meuius,ceturio Augusti,clim Antoniatio bello si penumero excellentes pugnas edidisset, improuisis host tum inlidi i s circumuentus, & ad A n-tonium Alexadriam perductus, interro satusque quidnam de eo statui deberet: ubς me, inquit, iugulari: quia nec salutis beneficio, nec mortis supplicio adduci possum,ut Caseris miles esse desina, da tuus esse incipiam. sed quo constantius vitam conlepsit, eo facilius impetrauit.

Antonius enim virtuti eius incolumitatem concessitς. di, ne singulos referam, e Val. Max. Vniuetia Sagutus, Hispaniae ciuitas opu- M. 3, cap. s. leta,magnum,licet triste,fidei erga Romanos monumentum , cum post continuam obsidionem se diutius ab Anni bale tueri non posset, neque Romani o

ris pom

155쪽

m.D si iv RE ET OPp Q vgLL. .pem ferrent; spretis conditionibus pacia minus honestis, se suaque omnia inro gum coniecit potius, quam a Romanis, : Vad M. . flum quibus stadus inierat, deficeretia. quam priu tae

ι . c. . p. cl. Denique hosti fidem tillenti ', fides ser- ι

a. c. sicut O secundum illud: infra. de iure. Fallare astentem, fraudemi repellarest ude, iuri L qu/ Exemplo g. hcιt ludere quem ue suo. i Generalis enim lex est omniu conuel .F. rhi. D. be tionum, Vt nemo illis stare teneatur, nisi ZLe t. ιs ex aduerso, quae conuenerunt, praesten' tur 4. nam saucia quis fidem ab eo prae-L tum p πο- stari postulat, cui fidem datam seruare nas. 2. C. di recusat . atque dolo facit, qui. id iuxis in I in. t m aduersarium valere postulat, quod in sex inuessa. C. denon admittit contra quem edi cto prae-.

arans toris cautum est, ut quod qui que iuris . I p in alium statuit,ipse eo utatur . neque di- . in Ua 'cendus est quis ex hac causa fide violare; mst de iureiuri sed potius eX noua eademq; iustissima mos iv /- qqi causa, nempe ruptae fidei, iure belli agere,in L - ς cum hostibuς, diuini humanique iuris

d d. I. csem contemptoribus. qua de causa Romani a eponm. v. cum Sabinis, Latinis , Privernatibus,

. a Voliri , Hernicis, Apulis, Samnitibus,

- Hetrusci Acquis, Carthaginiensibus,a- εἰ pater. s. lijsque quamplurimis, ruptis foederibus ob M. D. 4ς bella genere : & senatus praedam Epiri.' ciuitatum, quae rupto steaere ad Persea desecςrant, muris earu dirutis, Xercitui dedit .

156쪽

dedit . iuramentum enim non extendi- :tur ad ea, quae postea accidunt Qua , Maamu causa superueniente, potest quis no in ' du. c. chric M. plere quod iurauit b. Quo spectat, quod eis Veior. c. Ciceros docet : η empore nonnunquam commutari ossicium; ita Vt non sexu e sed iid tu fidem, quandoque iustum sit: veluti non est. D. M Iuc

reddere gladium depositum furiosis, vel hosti patriae . & in omni quoque iuramento intelligitur haec conditio, Si mihi cum latoribu . seruata fides fuerit ' :vel nisi per aduersa' rium steterit, quo minus pacta seruentur φ .nam cum hoc fit, censetur interue- si de ceria. C.

nire tacita pacti remissios: & is qui prior δε contra venit, solus fidem fregisse cense

tur g ita ut sequentis factu ad Violatio' i. e. quemad-nem referri nequeat h. Quo spectat con- molii. e. 'μt

tentio illa Romuli cum Cluilio Alba -

norum dictatore,Vter icilicet prior con , an. l. quaero.

ditionibus foederis non stetisset; eum e- f. inter. D. nim solum foederis violati reum esse h. ' Vnde priorem quoque belli causam nere dicendu est. nam si in eo sides Vio- non1 .letur, cuius contemplatione contractus sci consit initus est, corruit conuentio,& omnia in pristinum statu redeunt Itaque Vl' i. ct ibi planus ait, non teneri actione pro socio, Bart de rn. qui ideo societati renunciauit, quia con- etsi citio quaedam, qua iocietas erat cotta, et D. de iniust.

157쪽

a si emi r DE IURE ET OFFIC. BEL . ne l. D. pro non praestatur R. & idem integram dicit bis .cisq; m Qre incisiciosi testamenti causam, liii. a.mρ t. stas ab herede transactioni non praest D. de mus tur h. reciprocatio enim oblinationis, v-

T ... b. mn luς Vinculum iniicit, & ita quidem,

s. ix Er. D. Vt alter eS sua palle non teneatur, si ex locat. aduerso, illi quod conuenit, non praesta-d Akiat. - lux . idAue verum est, siue conuentioninm. num. 13. p i a Di lecta, siue non : neque poena C. paef. debeturq;& etiam si necessaria causa - - si V pςditus aduersarius fidem non seruet '. o as i. 'μῖi με enim impedimentum a mora. Rhodiam. seu pinna eXcuset ς: ad producendam ta-f ι si γηρ men actione satis momenti non habet

st Aleiad. ad uare negjeXerit S. nisi tamen tam leui L penuit. C.de mometi res sit, ut non sit Verisimile,eius. hu 'μ ιμ' ut utrinq- magna rationem habitam fulse

ch. 1 6. lib. kς in tantum quoque e X parte sitia quis 3. Au. consi. que ad fidei datae obseruatione tenetur, 367 Γ M. ad ut, etiam si ipia promissionis causa cessa

uisa. V. rQx, nihilominus duret haec obligatio

ra, tr. ω ρι. Quod si non constet, utqx prior fidem Tiroq. lib. ui datam Violauerit, mutua compesationeVterque a poena contractus absoluendus h L. 1 pio est . solet enim dici, inter paria delicta inde. D. de ἀ- compensationi locum esse L Vnde rece-di'. edict. latum est, licere litigatori malitia aduer-D. de rescind. tui malitia repollere m,& cornicum end. Os los, quod aiunt, configere. quod in ac si consitu- essi

158쪽

telligedum dum tamen bonam cau- 23. q. 23 . sam habeat *,& fraude non utatur, quae in criminis nodam traseatu quale est tal- ω csum stellionatus,& id genus sit te ib. Et cum preponas. haec quidem plerisque probantur in pa- G Oacto pacis vel foederis, non etiam inducta' Aisdes Ant de 3 rum', quas inuiolabiliter seruandas esse, Bistri Card. etiam hoste fidem earum fallente, censent φ. quorum sententiam Vt faniorem, di& aequiore, amplexos Dis e camerae im- duo So nuperialis assessores, refert Mynfingerus, O N t& addit ratione diuersitatis, qua etiam rceteri innituntur: quod scilicet finito fit. ctaqu- induciatum tempore, quis se ulcisci pos- lin. cmt. -- sit . quae certe ratio neque fatis idonea,''

praesertim in bello: subi, ut inquit Li

uius, si in occasionis mometo,cuius prς- d i. postlimia teruolat opportunitas, cuctatus paululu fueris, nequicquam mOX Omisiumque' v. litraris) neque etiam iure probara Videtur. I. cap. zs.cum enim inter pacem & inducias hoc e l. e i tu

tantum intersit, quod illa perpotu si , π α

hae vero ad tempus tempus Obliga - . Looblig. tionem neque augeat, neque minuat et qM Rom

quemadmodum pax alterutro fide faI- lete corruit, itx & inducias dissolui con- is, ori oblinsequens Videtur: cum utrobique eadem s c. multi de subsit ratio, nempe ruptς fidei f.& nemo is ς iis rex suo dolo, vel delicto lucrari, aut alijs nocere debeat g.estque in hanc rem, nisi g talorum. fallor, et U

159쪽

Hσ.DE IURE ET OFFIC. BELt. a in L falsor, elegans responsium Pauli': qui, GP - Gina proponeretur inter locatore fundi& conductore conuenisse, ne intra tempora i cationis conductor expelleretur, adiecta p cena ,nihilominus tame,si conductor biennij continui pensionem noli solueret, sine metu poenae eum expelli posse re leonest,etiam si nihil de solutione pensionum in stipulatione poenali

expressum esset. quibus certe argumetis moueor, Ut potius inclinem in sententia eorum, qui eχistimauerunt idem iuris es in iudiciis, quod in pace vel finde-b Pan. μοι reb. praesertim cum induciae etiam longi i temporis esse possintς. legimus enim C. Iub, 2 Veientibus a Romulo in centum, & arat Un - Servio Tullio in xl.& in totsdem annos et M , yy - Α L. Furio & C Manlio consuli. inducias ,

ditas fuisse . & cum populo caeriti in

hilar. s. m. cetum annos inducias factas fuisse pro- e Ged. lib. i. diluine. Volsiniensibus ver b bello AG d L .. lib. in Viginti annos induciae datae sunt x. O r. Tarquinienses, metu compulsi, a Decio e Lirim L 7- cons in xl.annos inducias petiere S. Abria μι qui octo annorum inducias impetraue'

f Luz i .runt h. Heiniri capita, Volsinii, Perusia,& Aretium, cum pacem peterent, indui Lirim Lu cias in xl. annos obtinuerunt unde legimus quoque violationem induciarum i sque ut foederis, Romanis, qui iura belli

religiosissime semper conseruarui, caum

iam belli tuisse. atque ita cum famnitibus

160쪽

1 1s p p RI M v s. rQbus, quibus biennij induciae datae suere, ' eodem 'anno, piis inducijs, bellatum

dusque a Romanis petentes, inducias in triginta annos impetrauerat, paulo post induciarum fide violata rebellantes, feliciter res gesta est: & eode anno, inquit Liuius cum reliquis Hetruscorum ad blis. s. Peru stam,quq & i pia induciarum fidem ruperat, Fabius cons. nec dubia nec difficili victoria dimicauit, &ipsum oppidum snam ad moenia victor accessit in cepisset, ni legati dedentes urberis existent.& idem Liuius alio locoς refert, Hotrusi e lib. n. cis quod cum pax negata, & induciae biennij da enent, aduersus inducias pararent bellum) a Romanis bellum illatum Riisse. his accedit,qubd maior solet esse religio foederis, ubi Precatione Q 'res transigebatur,quam induriarum, alteriusue sponsionis: ideoque iniussu populi, nec sine iecialibus,caerimoniaque alia si lemni, scedus fieri non poterat . d uinis LM: inducias vero, aliasque sponsiones, sine

fecialibus, alijsque solemnitatibus, saepe a belli ducibus iniussu populi factas fuisse legimus; ut proximo capite latius ostendimus. atqui nihil quicquam sacrosanctum esse potuit, inquit Cicero,

nisi quod plebs populusque sanxisset, de

quod aut genere ipso, aut obtestatione legis,lut pcpni, sum caput ςius,qui contra ' .