De iure et officijs bellicis, et disciplina militari, libri 3

351쪽

m. DE IV E ET OFFIC. BRLL a L e si tui . in prouincia VXOre ducere militi licuit . Cis nupt. t. Sed & procosui tenetur de delictis uxo - ἡψὶ - ' IIs, quam secum in prouinciam duxit h. d. . quoque es e dicit Vlpianus ς, veristi. . de proconsul sine Uxore in prouincia pro P ficiscatur: idque Seuerus Caecinx apud risi . Tacitum 4 censuit: inesse enim dicebatd Annia. I.3. mulierum comitatui, quae pacem luxu, i bellum formidine morentur, & Romanum agme ad similitudinem barbari incessus conuertant. Olim quoq; , eX constitutione Constantini, abiectarum inu lierum coniunctiones quibusdam militibus interdicebantur. quod tamen im- perator Iustinianus correxit, concedens militibus, ut quascunque Vellent, modo

e auila vi Ginsenuas, VXOres ducerent φ. Praecipue at mari vel etiam ad disciplinam militarem spectat

et a z. cima recidendorum impedimentorum,

I. a caligato. quibus mataime agmen grauari solet.

C, iam . Vnde Philippus Macedo, cum primum exercitum conscriberet, vehiculorum usum interdixit: equitibus non ampliusquam singulos calones habere permisit, peditibus vero denis singulos, qui molas & funes ferrent. Scipio culcitras ha-i beri prohibuit, primusque ipse culcitra foenea usus est : milites in itin re asinos aut mulos inequitare vetuit,dicens pani ab eo homine in bello exsipechadum esse, Aniam d. qui suis pedibus ire non posset f. C. Marius,recidudorum impedimetorum gra-

352쪽

L I B E R T E R T I V s. αν tia, sia & cibaria militum in fasciculos aptata iurcis imposuit,sub quibus & ha-i bile onus, & facile esset: unde & in prouerbium tractum, luli Mariani ':idque& constitutionibus regni Hispaniae cau-xum est R. Quo spectare videtur Cicero b, cum ait: Nostri exercitus ' Vnde nomen,

habent vides: deinde qui labor, quantu agminis: ferre plus dimidiati mensis ci baria, ferre si quid ad usum velint,serre

Vallum . nam scutum, gladium,galeam, in onere nostri milites non plus nume- rant, quam humeros, lacertos, manus,

arma enim membra militis dicunt: quae quidem,inquit,ita ferunt apte,ut si vitis foret,abiectis oneribus,expeditis armis, Ut membris pugnare possent. Alexander Vero, cum graue spolijs apparatuq; Iu-

Xuriae agnae vix moueretur,totiua eXercitus farcinis,exceptis admodum nescensarijs, coferre iussis,primu suis face subdita,ceteras incendi praecepit, ut potius sarcinarum quam distiplinae iactura fieret q. Praeterea quod in militarem disci- e a Cinciis plinam attinet, lege militari cautu fuit, si qne lixae permixti cum equitibus Vagentur, neue frumentu publice datum miles Vendat, aut praedas pecorum vel mancipiorVm vino commutet,nque gregarius miles in acie vel in castris seruu aut iumentum habeat, neu quis, ubi tribunus

inuitum fuisset, postea ordinum ductor

T a esset,

353쪽

eget aequς qui ordines duxisset, miles,

abbis x. pustea fieret. Itaque refert Liuius λ, Voleronem quenda de plebe hominem, qui superioribus expeditionibus ordines duxisset,inter gregarios ascriptum, ri: cum fasse militia:quia negaret eo quod ordi nes duxisset,se milite fieri debere,nullam b Dium Hal. gnominiam in militia ineritum β.Mileh

ἡ γ- quoque,qui sup tempore annona non 'cl. furiis i. egisset,ea fraudabatur . Docedos etiami. nudi. C.de milites monebat Cato,Vt feroces aduex

erog, misit, hostes essent, humani erga ciues acissocios- timidi ad iniurias inferendas, prompti vero ad vindiota:vtq; nihil magis cuperet,quam laude & gloriam adipisci. Sedulo quoq; olim cauebatur, Veprimum vinculu militu'a pia rei sacra i m ti religionem; secudum singulorum amorem, velut inexplicabilem nexum- tertium deserendi nefas. L. Emilius, Paulus dicebat, viatim imperatorem in ςxercitu prouidere de consulere, quid agendu sit,debere,nun; per se, nunc cum c ijs quos aduocauerit in consiliu: qui non

sint aduocati, eis nec ξalam nec secreto iactare consilia sua: milite haec tria cura

re debere corpus Vt quam validissimu de pernicisiimum habeat, arma apta, cibum paratum ad stibita imperi : cetera scire de se dijs immortalibus & imperapori suo curet esse debere. in quo exercitu ta imperator rumoribus vulgi

354쪽

LIBER TERTIV s. circumageretur, ibi niti l salutare esse a. 4. Nam, ut inquit Tacitus, tam nescire quaeda milites,quam scire oportet. Ita se cucum auctoritas, sic rigor disciplinae habet,Vt multa per ceturiones tribunos que tantii iuberi expediat. Paredo quoq; potius,quamirnperia ducum suscitando, res militares continetur: &fortissimus. in ipso discrimine exercitus est, qui ante distri te quietissimus. Itaq; Caelar apud. Avaricuna temeritatem cupiditatemquumilitu reprehendit,qubd sibi ipsi iudicas

sent,quo procedendu,aut quid a gelidum Videretur; neq; signo receptui dato coη- stitissent,neq; a tribuitis militu legatisq; retineri potuissent: & quat opere eorum animi magnitudine se admirari dicebat,

quod non castroru munitiones,non altitudo montis, non murus oppidi tardare potuisset, tantopere licentia arrogatiam que reprehendere,quda plus se, qua imperator e,de Victoria atq; exitu reru sentire existimassent: nec minus se in milite modestia & consuentia,quam virtutem atque animi magnitudinem desiderareb. bos e M. Ceterum exstat apud FlauiumVopiscum' 'Aureli ni Caesaris epistola, ad tribunum quendam,quadisciplina militaris ' bre-υ uiter perstringitur, in haec verba: Si vis,, tribunus esse, imo si Vis vivere, manus militum contine: nemo pullum alienum M xapiat, Quem nemo cotingat,Vuam nul-

355쪽

lus auserat, oleis, sal, lisnum nemo eri- rifat,annona sua contentus sit, de praeda Hostium,non de lacrymis prouincialium ,,

hab*t: arma tersa sint,serramenta san- nata,calciamenta sortia, estis noua,Ve- isterem vestem excludat, stipendiu in baboteo,non in popina habeat,torquem bra- chialem & annutu apponax, equum sa- sinariu suum desticet, aiumal non Ven-

eat, mulum centuriatum comiter euret, is

alter alteri quasi seruus obsequatur, Eo medicis gratis curetur,aruspicibus nihil isdent,in hospitiis caste se gerat: qui litem is secerit, vapulet. hinc ille. Sed & quo me- istius milites in ossicio contineantur,prae cipitur praesidibus prouinciaru, per quas fi militumirasitus,ut in parato habeant Vnde exercitus ali possit, sine querela prouincialium : & expensae eo nomine 'ae imputantur tribut', quod forte principi debetur: milites quoque iubet tur ijs cibariis contenti esse, quae insingulis inueniuntur locis; nec alia exigere possunt :quod dc congiturionibus Gaudiansmisit. statutum est. DE OFFIC O LEGATI , TRIB

vi, & aliorum qui militibus praesunt.

1 Praecipua militia munia apud Romanos. a Legati qui. 3 Osu letaliparte alia imperatoris.

356쪽

LIBER TERTIV s. . E cantati Des in bello non licet exce

dere.

x Vtrum ex noua rei benegerenda occasiona amandato recedi possit. 4 in cium regentis exercitum.

Commeatus parce dandus militibus. δ dites pro meritispromouendi suun ρ Tribuni militum imperium habuerunt in milites, iisdem1 vites praeferris lent.

io Tribunorum munus. ιι Falsum numerum militum referens quo- 'modo puniatur. '

i Romanos militiae munia, s itis indicant horc Papyrij dictatoris verba adi, Liuio prolata',cum ait: Non miles cen- a σε s. turionis, non ceturio tribuni, non tribu- ,, nus legati, non legatus consillis, non ma- ,, gister equitii dictatoris pareat imperiordi, non edicta imperatorii observentur.Da ossicio aute imperatoris seu ducis exercitus, &eius potestate,alibi diximus. Le- z gati verb erat' comites expeditionis, Madiutores negotiorum, qui consulibus& imperatoribus decernebatur, Ut ipsorum Vices gererent, & eorum cosilio res administrarent. consiliorum quoque, Mfortium tactorum, ac meritae virtutis Mignauia cuiusque, qua cura, qua fide M

357쪽

i, DE IVRE ET OFFIC. BELLdiligentia, quias disciplina militari du ces exercitui & castris praeessent,ii quid

fictum Vanumque, aut parum inte a iVeritate afferrent, locupletissimi testes erant legati.quorti etiam auctoritas tarn in admutistranda prouinciae, quam ducendo exercitu, aciequeinstruenda, tanti fuit,ut absentibus vel impeditis consulibus,Vel imperatore,summam imperij tea Alexam ab n*rent φ. Porrb illud costat, alias esset Alexση. gati partes, atq; imperatoris,ut ait Ce-

alter libere ad summam rerum costulare debet . Ideo C far dicqbat Syllet ,quem decedens castris praefecerat, consilium non reprehendendum videri, qui suos longius Pompejanos persequentes reuocauit; quamuis tamen plerique existi- maret, H acrius insequi voluisset,bellum eo die potuisse finiri. Sylla enim a Caesa re castris tantum relictus, liberatis sitis, hoc contentus fuit, neque praelio decer- ,ra e voluit. Simili ratione QCTiturius sabinus, legatus Caesaris, bello Gallico ςastris se cotinuit, hostibua iam ad vallucastrorum accedetibus: quod cum tanta multitudine hostium, pr adsertim eo ab- i sente, qui summam imperij teneret, iiiii quo loco, aut opportunitate aliqua da-e msar δε ta,legato dimicatam non existimaret ς. Ex quide quemadmodu Romani in im- geratores squibus libera de summa rem.

358쪽

consulendi potestatem concedebant) romale gesta, remissi admodum fuere, ut alio loco dictu est: sic imperij spreti,vel non ieruati, in legatos,tribunos,& alios imperatore inferiores , asperi vindices exstiterat. ladati enim fines excedere 'in re militari vitiosissimum semper habitum fuit, & capite vindicatum, etiam re bene gesta g. Qua potissimu ratione ει veteri instituto vicit colentio Papyxij dictatoris,poscetis QI abium magi'. strum equitii ad supplictu, quod contracius imperium exercitu eduxisset,quam uis fusis Samnitibus in castra redierat; intercedente etiam pro Fabio populo Rom. , tribunisq; plebis:quibus tandem oratione Papyrii victis, Mad preces Mobtestatione vertis,ut sibi poenam magi stri equitu remitteret, dictator cocessit, testatus tamen, non noxae eximi a bium, qui contra edictum imperatoris pugnasset, sed noxae damnatum donari populo I om. , donari tribunitiae potesati, precarium, non iustum auxilium

ferenti: sibi sussicere vicisse disciplinam militarem, Sc imperii maiestate, quq in discrimine fuerat Sunt tamen qui exis stimit, si noua occasio rei bene 'gerendet

offeratur, recedi a mandato posse, si puta repentinus aliquis casius felice successe sum & paene certa victoriam polliceatur: ne oblata diuinitus rei bene gexedae

359쪽

wo DE IURE ET OFFIC. BELLa argumento occasio amittatur '. quod tamqn sau. Lue hominem se non caret,praesertim si Micui Papytii. Eu, is ras, Manlio, Vel Postumio, h0mininus m. c. ωι.I . duris & inexorabilibus, ratio reddenda in constit. in sit: qui existimauerunt corrumpi atque

Er. is, , dissolui ossicium omne imperatis, si quis

crobed. -- ad id,quod facere iussus Oit,no obsequio η--μiseiso. debito,sed consilio non considerato re

, spondet. Etenim diligenter custodiendi

in coisse tussi , uni fines mandata, & nihil cotra racien-- dum est, etiasi eo secto videri possit res euentura prosperris, eXq; Vtilitate eius b qui id tibi negotium malavit h. fuitque ' haec quaestio etiam a philosophia Varie e AEt Gess. tractata ς. Papyrij certe seueritas alios a in Ata re bene gerenda,occasione oblata,deter mi , ruit: que ita M. Valerio legato,qui castris praeersi absente Papyrio, in oculis exemptu erat Q Fabius,inquit Liuius nequam vim hostium magis quam trucem dictatoris iram timeret: itaque frumentatores cum circumueti ex insidijς si loco iniquo essent, creditum vulsos est,subueniri eis a legato potuissemi tristia edicta exhorrui et Porro ossicium' cregentis exercitum non ibium in danda, Vt Marcianus respondit, sed etiam in obseruanda disciplina consistit. de qui militibus p est, quam parcissime ijs com-

meatum dare debet: usque adeo,Vt neq; piscatum neque venatum liceat militem

mittere :quod in disciplina Augusti cau-

360쪽

LI 2ER TERTIV s. Wrtum suit .Et quidem,ut maxime omnia a D UMm s. tuta sint,nsi pluribus quam triginta tri-ι bunus commeatum dare potest .si pluribus datus fuerit,eoru stipendia in liscum deferuntur : iubeturque tribunus, qui commeatum dedit, illa militibus refundere, ultra poenam amissionis cingiali h. b Uube . Tempore Vero expeditionis, vel hostis immineris, nulli omnino a signis abesse

licet,& capitale erit commeatum dare . atmi. DLII.

Adeo autem odiosum est,a signis abesse, c l. I.C. 4eιο- Vt miles,qui in commeatu agit, non vita mως tib mdeatur reipub.causa abesse d. Non potest di. 1 f. de retraeterea is, qui exercitui praeest, milites a numeris ad alios numeros pro libidine' transferre, nisi utilitatis publicae causa

princeps concesserit. Nam, ut ait imperator φ,honoris augmentum, non ambi- eis Itontratione, sed labore ad unumquemq; conuenit peruenire: & non debet quis ad uisis dignitatem suffragio, sed laboribus atq; .

Ordine numerorum prouehi f. Is namq; s Ir. σας. ceteros debet antecedere, quem stipen- idia longiora, vel labor anteire fecerit g. δε Itaque Metellus consul, quavis nulla prati lege impediretur,quin filium contuber- A . nalem perpetuu haberet, maluit tamen eum in oresne merere.&egregio strata- gemate usus suisse Theosenes Athenie- iis dicitur,qui cum exercitum Megaram duceret, petetibus militibus ordines re

spondit, ibi se daturum: deinde equites