De iure et officijs bellicis, et disciplina militari, libri 3

61쪽

3s DE IURE ET OFFIC. BEL L. inquies Quare non timuisu mitteramannm tua in christum Domini φ Re- 'ges ergo & principes,si boni sit uir, tanquam a Deo missi ad vindictam malorum, laudem Vero bonorum,. Vt inquit: beps. a. c. Petrus h, semina pietate coli debent; sin mali,patieter tolerari. principum enim

S regum peccata fereda linit, & ad Dei iudicium reiicieda, cui placet interdum populos, ob lysorum peccata iniquitate principum ali igi .nam,ut est in sacris li--- teris ς, Deus regitast iacit hominem hy-

ha, sin me, b. autem potestas inii a Deo, Vt Paulus terire tu in staturς,qui nos principibus obedite iu-Gar; bet Petrus etiam dystolis dominis g ripa L. nos parere Vult S.& ide docet honoran- .

dos esse reges. : cum tamςn tunc nullus. cc

huc rex Christi fidqm accepisset , sed omnes essent infideles, & in Christiani

persequendis crudelissimi . neque enim Neronis & Domitiani, & aliorum crudelitatem, tot scriptoru literis celebram . . xam 3 'uisquam ignorat: ij sdem tameαi . . Christi ni ex precepto Dei obediebant, quatenus nihil pr ciperetii x quod Deum in offenderet: cui stiebant magis obedien-h A . r. dum,qtiarn bominibus h. EX his certe 'lisuet, quod quamdis tyranum, qui per vim & illegitimς principatum occupa-i xiit, si Drannis aliter tolli non possit,oc

cidere cuilibet licitum sit; A ea legem

62쪽

vaeriam sacrum esset cum bonis caput . eius, qui consilia regni occupandi iniisset : illum tamen, qui iure successiO- a Plisti in via xiis electiomixe prii ceps est, quamuis ta rinalem. anique 5 crudeliter agat , yriuato non licere occidere, neque populo eum rei j-cere,vel ab eo deficere ad pie Concilio b in Q is e. Constantiensi ς decisum est: quo etiam haeretici declaratur contrariae sententiae B Masteriores d. legitimus ' enim princeps, m verbo T)quamuis crudelis & iniquus, i rannus P di , dici non p'test .cum', lege ' regia, imo ex ordinatione Dei, omne imperium & a. aim 8.

potestas principi in populum sit collata; illum iudii

inclicare populus non poterit non E . tiupotest interior iudicio stuperiorem hi es in ligare . Quo spectat quod Propheta se Irannu . ait f: Nunquid loriabitur securis cotra ς '

eum qui ierat in ea aut eXaltabitur terr magis turira contra eum qui trahit eam' ex quibus D. de re p.

luce clarius este Nicolaus Papa rescri- piit, non polle quemquam qui minoris fauctoritatis est, eum qui maioris pote- satis est, iudiciis surs addicere, aut pro- - . ' .priis definitionibus subiugare g Itaque' 'recte M. Auvelius imperator populo , magistratum , magistratui regem, regi svero Deum iudicem constitutum dixit.

Et quidem si princeps, qui potestatem a

Deo habet,andicta causa, neminem pu- ciment. Dire aut condenare potest h: qua auctoritate subditi,qui nullam potestatem ac- ita.

, seperunt,

63쪽

titulo.

3o DE IURE ET OFFIC. BgLL. ceperunt, principem, cuius in potestate M imperio sunt,& cui obedire iubentur, suo arbitrio expellere aut xeijcere poterunti cum ne tyrannus quidem, lege Solonis, indicta causa occidi posset: & cum ruri naturali repugnet, ut inferior habeat imperium in superiorem,& ut idem' sit accusator & iudex. Grauibus ergo I Nnis coercetur, ex primo capite legis taliae, non tum qui principem occidit, sed etiam cuius opera, dolo malo, consi lium occidendi initum fuerit, vel quida I. r. D. Ad contra maiestate imperii machinatum

cunque pericula, mortem denique,ti res

ita postulat, pro salute principis & patriae subire, iura diuina & humana cogunt, quae iusta rebellandi causa esse potest φ Quemadmodum enim videmus in Corpore humano omnia membra capiti, tanqua parti nobiliori, obedire, qualiacunque tandem praecipiat, & pro eius salute nullum recusare periculii: sic quo que subditi, qui sunt membra reipub. salutem principis, qui reipubl. caput est, Proprio commodo praeferre debent. αhuius quoque sentetiae assertores fitere,

qui inter Hebraeos praecipui habiti sunt, Effeti vocati, id est, executores legis diuinae: qui reges & principes, qualescunq; tande sint, subditis inuiolabiles esse debere, deserunt, tanquam a Deo minosis Nequa

64쪽

Neque quemquam mouerit exemplum Tarquinii Superbi, qui regno pulsus - , est, propter sua scelera: tum quia no reX, sed vere tyet annus fuit: non enim legitime, sed per vim, nefario scelere occiso I ullio socero stio ,regnum adeptus est ) a VM m etiam quia, ut I. C. ait,no quid Ro- ρῆ ρ ε mae fiat, sed quid legitime fieri debeat, spectandum est h. errant enim, ut inquit bl Cicero, qui,quod exemplo fit, id etiam V 2 iure fieri putant .Et haecquidem ita pro m cedunt, si sitammum imperium sit apud unum principem; sin vero sit apud populum, Vel optimates, certe hoc casu sine dubio licebit cum tyrano iure agere, si tempora permittat; sin minus, licebit

eum vi opprimere, &quavis ratione ty- rannum e medio tollere. Itaque senatus priore viam secutus est in Nerone tollendo,posteriorem in Maximino. Sciendum est enim, Imperatores Romanos non habuisse summum imperiu, quam

uis plerique id sibi tyrannice ustirpaue rintς. idsue indicant haec Suetonii Ver- e ba in Caligula: Parii abfuit, inquit,quin 'p'φν 4 x

speciem principatus in Tegnum conuerteret. non enim erant imperatores aliud quam principes, imperium Vero erat apud Populum β. Reges vero imperio d I vn. abutetes poterit summus Pontifex P rijs modis coercere, & compellere Vt administrent ius utima'. serit enim vicas

65쪽

3L DE IURE ET Opi IC. AELt Dei in terris, a quo utrumque gladiimi accepit, spiritualam & temporalem, ad reipub. Claristianae quietem & conserae. h. de irationem R. Itaque Nicolaus Papa Lo- iudic. . unam tharium reprehendit propter uia pec- sanctam. e , b Gelasius Anastasio minaba-

de maior. G

diad. tu . Innocentius, elus nominis primus, bis e. sie . Arcadium Imperatorem, eo quod fui

I ctum Ioanne Chrysostomum e sede sitais. φών . pelli permiserat, exconimunicauit d. Sed do d-ο soni. &,si Reip. Christianae omnino conue- niat, non solum coercere poterit, sed e -' tiam destituere . quemadmodum Deus cuius vicarius est Pontifex) Saulem regno priuauit, & Dauidem in locum eius e r. Retem surrogauitς. sicque Zacharias Pontifex sc ob μι is- Childericum eius nominis tertiu Fran Iris . ha a corum regem destixuit,& Francos 1urisipostolita. ἀὲ iurandi religione exsoluit f. Innocentius sevi. reiμd. quartus Fredericum II. Imperatorem,l' ε' ... propter sua scelera primum eXcommu- Doli die- nicauit,&, cum nihil proficeret, indignui genti pra- imperio iudicauit, & subditos a vinculo Di si ε- sacrameti liberauit ζ. dc idem Innocen-

tius, Lusitaniae regi,propter suam negli-

.ix s. m. gentiam, fratre ipsius, Comitem Bono-m sim niensem, collegam dedit h. Hanc verb

et .s potςstatem populo tribuere, ut nonnulli

ae Grai d. in Voluerunt , non lotum ablurdum eli, ocM .E M. ι3. iniquum, sed etiam ad reipub. euersionem spectat. non enim reX,si aliquantulum contra voluntatςm populi imperat, pro-

66쪽

LiBER PRIMV . . ii protinus iniquus & tyrannus dicendus est, nam ista ratione nulli sint reges. ac

Moyses ipse iustissimus & iapietis,inius

princeps, idem tyrannus iudicaretur: quod omnia fere iuberet ac prohiberet contra populi voluntatem. Sed nec monarchia vel regia potestas dicenda est, cum arbitrio populi respub. gubernatura rege: quoniam status reipub. pendet a populo. quo nihil stultius, nihil intemperantius, &,cum in bonos exarserit,nihil furiosius. Multitudinis namque, Ut recte Liuius, ea est natura, ut humiliter seruiat, aut sileerbe dominetur. & Xe-nuhon, idem imperator bonus ac Phlialosophus, popularem potentiam Viri tibiis inimicam esse testatur: nec aliter stabiliri posse, quam bonis omnibus eiectis. quod Seneca paucis Verbis complexus est : Quis enim, inquit, placere potest populo,cui placet Virtus' Sic certe legimus,apud Athenienses & Roma nos , longe praestantissimos ciues, & de republ.optime meritos, ostracismo,exilio, morte, per inuidiam, iniuste a stultare ingrata plebecula multatos fuisse. Praeclare autem Anacharsis Scytha Atheniensium rempub. breui perituram praedixit: quod sapientes in ea consultarent, stulti vero iudicarent. videbat enim senatum,reipub.cosilia, quibus nihil sanctius esse debet, a populo petere:

C id est

67쪽

a is method. hibi. cap. 6.

id est, a stulto & insano prudeliam. Ne que Vero tam absurdum erat, quamuis absurdissimum, omnes Omnium opes, quam summiti imperium , inter ciues Square: quod,Vt recte Bodinus,* opibus , quisque trui pote inperandi vero proe dentia paucissamis est a natura tributa. Et quiclem metuendus est tyrannus, multo magis metuenda est tyrannorum' multitudo. Qui Lutem populare impe rium Rom. laudant, hon satis illoruni storias legisse videntur, neque perpendisse calamitates tot seditionii, secessionum, contentionum, & bellorum ciuilium, quae rempubl. toties affixeriit. quorum omnium ceri , comulato imperii, quod

ex aequo partiri dissicile est, causa filii , sed de his pluribus agere instituti nostri

ratio non permittit. Vt ergo iustas' belli dis causas prosequamur, bellu aduersiis infideles, ex eo solum quod infideles sunt, ne quidem auctoritate imperatoris, vel buch, ylla. summi Pontificis, indici potest h. infide-ni .C. δερ - litas enim non priuat infideles dominio I quod habent iure gentium. nam non fidelibus latum rerum dominia, sed omni rationabili creaturae data sunt. Domini enim est terra, & plenitudo eius , orbis e Gerne c. r. terrarum,& uniuersi qui habitat in eo ς.& Dominus sol e suum oriri facit superd Matth. s. in bonos & malos . Itaque quamuis a- - ς.6 n buchodonoser esset insidetis, tame Do-

68쪽

ti AER P R IM V s. Πminus dedit illi regnum & imeerium,ut modo diximus.& bri sententia plerisq;

probatur,ut ostendit Couarruvias'. Sed a in se tria nec ex eo capite bellum dicetur iustum' itur in cum infidelibus, quod puta imperatori si p lGL 2 ' ' tanquam totius mundi domino parere iecusent,in receptissima interpretii sententia b. nam communem hanc opinionem falsam esse, de imperatore non esse Leonti C. de totius mundi doiminum, a viris doctissi- q adre mis aperte ostensum est ζ: quos refert & f Ψων l. de sequitur Couar. 4 & Ferd.VaZq. ' Vnde Dr. M. ex hac causa non poterit imperapor iu- iactis cum

stum bellum inferre infidelibus,qui eius o p imperio sitbditi non sunt. siquidem ne' et Histi omenio punire Potest eum, quem non habet Cath.mhio- in sua potestate L.Nec ite ex auctoritate summi Pont. poterit dici istud bellum cis Las iustum. nam is in infideles iurisdictione Fust. Ald.

non habet, nec temporalem, nec spiri- Do . tualem nisi quatenus ea necellaria est ad rq et Chri litariae reipub. quiete dc utilitatem. tomia. .& ad Ecclesiam non pertinet, punire in- e r

fideles, qui nunqua Christi fidem susceperunt, secundu illud Pauli ad Corint. S i. viis . Quid mihi de his qui foris cini, iudica- cmlti de copiret ubi Thomas dicit, praelatos Ecclesiae Ai- accepisse potestatem tantum in eos, qui se fidei Christianae semel stabiecerunt. Oper. 3 o unde haereticis ', qui a fide Christiana g ω'. liefecerunt,iustum belluminfertur. Quadere pulchre Alphon. a Cast.b Conten- bo. se C a ditur ἡ- σψηφ

69쪽

,r DE IURE ET CFFIC. BEL L. citur vero iusto bello cum insidelibuGex causis, ex quibus cu aliis quibusculi a e stan α3 que bellum gerere licet φ. tum etiam eaeqs. 'n' c- eo quod sorte fidem Christianam blasphemiis prauisque persuastionibus imae volo. Tho. pediant, at ue item legis Euangelicae li-2.2. Io.β.ῖ-beram praeciicationem: quia fit iniuria

Christianis, qui habent ius praedicandi Euangelij per uniuersum orbem. Et hae quidem iustae belli serendi cause, perpesse iudicio principibus ac regibus spenes quos est belli auctoritas atque con-he.1M tu; si lium h)sunt aestimandae: qui si forte hu- μ' 3 et mana cupiditate bellum gerant', non 3 x nocebit militibus, qui obedire debent x M.:α,-- principi. Itaq: inquit D. Augustinus ς:im OV m vir iustus , si serte sub rege homine etia rae. quia ita. sacrilego militet,recte potest illo iubete is

iuri bellare,ciuic:e pacis ordinem seruas . cui is quod iubetur, vel non esse contra Dei Λ, praeceptum certu est, Vel, Vtriim sit,certum non est: vi fortasse reum regem fa- isciat iniquitas imperandi, innocentem di, autem militem ostedat ordo seruiendi. , ,

Vnde & Christiano ' militi etiam sub Ja

imperatore papano militare perminiim est. nam Sc Iulianum Caesare apostatam milites Christianos habuisse legimus t quibus clim diceret, Producite acie pro reipub. defensione,obediebant: cum au- tem diceret, Producite acie in Christim . nos, asnoscebant imperatorem caeli

70쪽

LIsER PRI M Vs.. 3ν quos curii ide imperator donatiuo dato .

ad facrificia deorum gentilium pellicere tentasset, donatiuo imperatori reddito, Christianismii liberrime professos, cum martyxij desiderio , exauctoratos fuisse

tradunt . Legimus ovoq: Marcum Aurelium Antoninum, Christianorum, qui lib.6.tripari.

sub ipso merebant,precibus squibus libi hi t. 3o. Nia pluuiam, hostibus tulmina a Deo impetrarunt) bellum Marcomanicum , Sarmatis, Vandalis, Quadis deuictis, confecisse h. Ex quibus docemur, sub impe- b OV oras ratore pagano, vel etiam haeretico, subditis licere militare, nisi liquido constet

bellum iniustum esse : nam Deo magis. Nicep.l c. Iaseruiendum quam hominibus ς. Quam- ς 33 uis enim etiam infidelI regi iniquo, esuli ui. parendum esse doceamur 4:tamen habet di.Ps.c. M

haec obedientia sitos limites. unde licet filiis uiael praeceptum esset a Deo, Vt o - bedirent regi Nabuchodonosor ; tamen cum idem rex iussisset,ut statuam suam auream adorarent squod praeceptum fines excedebat pote statis regiae tum potius habuerunt, qui optimi erant inter filios Israel,in fornacem ardente M con-hci, quam ei praecepto regis obedire. quorum Voluntatem sic Deus approbauit, ut illaesos ab igne conseruauerite. ς PAE' MQuo spectat quod Claristus ait in Euangelio x: Reddite quae Caesaris sunt, Cae- sMMA. 1

iari & qua Dei, Deo. quod do Paulus