Pauli Iouii Nouocomensis Vitae duodecim vicecomitum Mediolani principum. Ex bibliotheca regia

181쪽

culentius extat, quum maiores eius usque ad insania domi, soris curias, arces, praetoria sumptuosissime condidissent. Singulari tamen pietati si magnificentiae studio, Carthusiae templum costruxit ad quartum lapidem a Ticinens paterna arce, ubi ferarum septa terminantur addictis in alimenta sacerdotu latifundiis. In eo templo humari voluit spectatiirque post aram maximam caelati operis admirabile sepulchru subscriptis ad historias rerum gestarum quae marmoreis imaginibus decet istinae figurantur, his carminibus, non omnino indignis ut alibi quam Carthusiae

perlegantur.

Quim Duάς A. riuariis diu sasepulchris Membra cubent . sic iussis enim. - cera seriin, Antoni, tua sane is domus celebrata Viennae:

Cortici nensis Michael,Carthusita corpus: Hic quoque ad aeternim populi patriaque dolorem, vexilla o cl3pei,s chrγ sis insignia pompae, Exectu alis honos,mon mentimsebili pendent: In ro hoc tu tisimper me rab te nostris Impo sitim lenim est oculis. OPPrincipis ergo Hila etiam tinιlos,m mens egenusquesupremi Cuius ab Angleriae primus quosprotulit ob

Natus ab Ummo,Troiani sanrymi Anois Comitibus,sii prsemperasprimordia clara Nomitus,atque do iviaspimiis extu orv. Talibus exortum proavis dixere Dan

Nunc Galea',quo non'm, setius usti Nomen in orbe si ii asti Divntibus heron Ille pMdem Anguiyram super aurea derayndem

virtutumque fit: irantum stlendebat in illo Iniperisa adi uis ma statis, altae Fronsis homitannimi eae Grtali is ibat

182쪽

Innocvam sicere animm Nee dabis aeter Eloquio, tuc mgnisias praestantior alter, Nec fit in totis Europae bus clurim uor interjsPrniceps,nec sanmor alter Re sone fit, e pacis anuntior illo: Hanc proptersepe auspicijs iusta armi fecundis Indivit, et claros superato ex hoste triti bos Cepit, s ultrices qua tu sta est gloria maior, Nullaque oempositae maior oen lantia mentior esui inflar epectore depulit iras,

Perrestquepius uictis ad sara reuerti Consilia, medi3ςpacem quaesiuit in armis. Ipsigraue populi cruda desede γ nnos Deiecit reI m indos rausique superbos. Hi erat de quies 1 normin certa labor

Italis 'eranda siret Duce lae Uubi ita sibi ancissos iam pro trebat honores: Nanque videbatur caelo de pus ad uni

Naim,ut Andeptis inponereti rea terris

raecuti, assidis tandem daret osia mundo. At deus Auseriae dederat quod 34M avnti, Transtube ad superas me illo ornare beatos

Considi rati altu labem se causa superstat.

Sed nos o miseri quori illepiissimus heros Desbsit optatae iuncturi uelare salutis

Vosilue urbes, duae,Prmoeps quas ille; ub alar tors utrisque si cum pace fuebat. Aeternas cuia lachrymasofundit uestris:

Brixia clivili nec exururim duello, F depare lachomas,quibiis alas Veron sororque Inyni s ornum bonis Vicentia, duris Cognita temporibus,laruaeque in monsibus urbes Bellunt n=,Felirumqου adeant,oe pulchra feraci Planitie Cremoαι sedem, me iresque labori Veroelia,ansiquis tellita viataproarilis,

183쪽

Bergoma, Poriduus a nunq μα-c Aradimi, Nomen Alexandri rediviniurbs strtiluoris QEaeque tot egreIos in praelia nuttit alia πως Parma potens amolis,Nopit 'laam campis, Et Bomim,Cr manu malu urbs ducis priusquam Sub Ducis Imperiunt π iurem metuenda uersiret. Te quoque Lucensis repo icet obrum Lunae Mavia sitim,rAiqitis plora mibm urbibus addas, Qvba internuigno est lacerata Bonoma fletu

rat 1a,h lachoment oculi duo lumna sere c. Rap- uterque peti, iij quo maioris oris Non erat ex Italis Germanos depidi hosti; Finibm,m Gaius bella Uxu oerbo, Anae caturinulam posset quam seruere Romum: Nisse quateroentis atque duos Pitim duoeret annos soch e atra dies septembris tertia ademi.

Oriens Ioannes Galeacius ad testam tum antea rite coditum additis codi- cillis Ioanem Mariam maximae partis imperii, novique tituli haeredem insti tuit, ea conditione ut Philippus Papia urbernobtineret, NOUaria, Alexandria, Asta Vercellis

atq; Derthona adiunctis, Papiae comes appellaretur: Gabriel aute ex Agnete antegati a spurio, qui erat

184쪽

legitimis aetate superior, Pisas Cremamque legauit. Atq; ita Ioanes Maria desumpto Ducis nomine, susceptisque paternae dignitatis ornamentis, ad imperiue uectus est, funestis utique auspiciis: nam illico ciuile bellum exarsit Gibellini. Guelphis inter se ecordi impetu concurrentibus eae siquidem dirae factiones

contempto adolescente Principe, vetera ciuium odia refricarant, quae superioru Principum virtute,sublata videbantur. Is longe grauissimus Se summe lugubris

tumultus, non urbibus modo atque oppidis, sed pagis agrestibusque familiis eodem insania morbo correptis vastitatena attulit, quum caedibus ac incendiis grassari, cognatis ac affinibus vltima vim afferre,&sa cra deniq; no secus ac profana violare fas esse putaret, qui virtutis gloriae loco ducebar, si ad ostedendum

insigne iactionis studiu, maxime crudeles evasissent. Sed dii Mediolani per singulas regiones cruet euentu alternante fortuna certaretur, eade pestiletis mali saeua lues reliquas Imperii ciuitates celeriter inuasit,

insigni quide perfidia Praesectorii Ducti, qui orientes tumultus quum facile opprimere possent, turbidis rebus magnopere gaudebant ut dum modo his,modyillis fauentes, altera partiti expulsa, altera ver3 attritis fessa viribus, ipsi e medio subnixi validis prae

sidiis urbium dominatus arriperent. Per hunc mo

du nullo pudore violati militaris sacramenti, Padul-phus Mala testa Brixiae Bergo mi tyrannus effectus est: cuius factu vel infame scelest timq; siil,secuti Gabrinus Fudulius Cremonae Facinius Canis Papiae atq; Alexadriae, Ioanes ineatus Laudi Pompeiae : Cremae Benzones, Placetiae Arcelli, Othobonus Tertius Par-

185쪽

quondam exules, Vercellis atque Nouariae dominatu invaserunt Qua foeda, repentina Ducum atque vrbium desectione terrefactus princeps, docente&hortante matre consilium suscepit de creta gubernatore qui militari cum imperio urbe regeret,& salute dignitatemqi principis praesentibus armis tueretur. Veteres eniticosiliarii amicique quos pater in tutelam adolescentis reliquerat, diuerso aestu turbulentae tepestatis iactati, aut securi colla praebuerat, aut exau- thorati, aduersariis locu occupatibus, metu mortis lo-ge diffugerant. Itaque Mediolanti accersatur Carolus Mala testasis introductis copiis factiosorum audacia coercet, praeclarum restituendi imperii, parandae

quietis studium ostendit, fratri' filiam principi in matrimonium collocat. Sed non multo pὀst, quὀd Guelpharum partium nomen praeferret, urgentibus Patritiis Mediolano excedere cogitur. Euocatus subinde est in eius locu Facinius Canis bello dux impiger,sed impense rapax sevehementer factiosus. Veruis multis expeditionibus prospere confectis, quum parum aequus reipublicae utilis foret, qudd Gibellinarti partium se defensore, ducem profiteretur, Guelphorum insidiis petitus, ac urbe usqueadeo violenter exactus est, ut cum circunsusis in cum coniuratis, ne caperetur per auersam Actianae curiae portula adacto equo in fuga se proriperet, contusa vehemeter Dote in valliarum angustiis elideretur, relictό coccineo capitis integumeto, continet cursu Rosatum usque percurreret. Tu verὀGuelphi Antonio Turria

no cohortante, qui apud principem vel ipso fami-

M. i.

186쪽

liae nomine antiquissimus hostis plurimis gratia valebat, Ioanne Mariam perpulerunt ut in Facinii locucum eadem imperii potestate Buci caldum Gallum euocaret. Is tum a rege Galliae deditis vltro Liguribus praepositus Genuae praesidem agebat, vir corpore pariteris ingenio vastus. Itaq; stipatus Gallis equi tibus quum Mediolanum venisset, ante omnia infido

consilio ut arce potiretur, custodis animii oblata pecunia tentauit. Id facinus maligne susceptum quum minime ex sententia processisseti cuncta ad superburci

arbitrita reuocada ratus, edici is propositisis de nomine percussa moneta , ita impotetis animi libidinem nudavit, ut non Ioanni Mariae modὐ sed utriusque etiam factionis ciuibus in suspicionem affectati principatus deueniret. Sed dum Mediolani hac inani spe immodicos spiritus alit atque odium sibi ingens parat, illudente Fortuna votis eius, Gallica praesidia, occiso a Spinulis erratone praefecto, Genua pelluntur, Theodoriisque Montisserrat Regulus, s renue Opera nauale Facinio, Genuae Princeps acclamatur. Quo nucio perterritus nec temere sibi irriens,prius qua tanti accepti incommodi fama vulgaretur, simulata expeditione in Ticinenses copias Mediolano eduxit. Sed Facinius uadentem ad Nouium Oppidum adortus, ade opportune commissa pugna profligauit, ut Bucicaldus amissis copiis Genuses Mediolani praefectura no tempore exutus, per asperos Alpium tramites in ulteriorem Galliam per gerit. Hic est ille Bucicat- dii; qui Gabrielem Ioanis Galeaci filium altar truculentoq; iudicio Gentiae securi percussit, Vt praegrandi ea pecunia potiretur quae illi obuenerat, quum Pisas

187쪽

Florentino senatui vendidisset Per id tempus Ioannes matrem amisit, talis curis Vti erat corpore imbecillo sicile succumbente: cuius nihilo meliore consilio, non multum antea, ut propinquas urbes facilius tueretur,aut Tyrannis eriperet, caetera quae remotaeditionis essent, Bonifacio Potifici tradendas censuerat,scilicet ut eo insigni munere inanem promereret

amicitiam in tutelare foedus afflictis plane per ditis rebus impetraret. Per hunc modulononia tantis impensis atque laboribus parta, ac item Assisium atque Perusia Vmbriae urbes Mediolanens imperio

adiectariquum ex calamitate leuitateque Ioannis, Fortuna eodem pertinaci vestigio nixi, alienae elicitat1 vehementer aspiraret, in ditionem Pontificii imperii

cocesserunt. Pari quoq; ignauia aut desperatione Se nensibus ex vario tumultu desciscentibus, libertatem cruentis admodum seditionibus implicatam reliquit. Caeterum nihilo secius Mediolani certabatur, recru descetibus ciuium odiis per mutuas caedes,quod ne que victi vindictae cupiditate pacem vellet, neque VI

ctores victis inducias,tanquam successu inutiles, dan

das putarent Quibus rerum difficultatibus adductus Princeps,quod unum omnino remedium in tanta ciuitatis perturbatione tranquillitate afferre posse videbatur Facinio datis obsidibus sese recociliat, elimq; iterum accersat,& bellicarum ciuiliumq; rerum moderatorem cum suprema potestate creat. Eius aduentu Guelphi qui sub Bucicaldo insolentes euaseratiar ma posuerunt quiescentibusque demum Gibestinis atq; urbe pacata lacinius Bergomatibus bellum in- serre iussus trans Abduam ducto exercitu, rebellantis

188쪽

vrbis agros omni belli clade vastavit. Sed dum Beriagoniates cosumptis hostili igne suburbanis tectis, ne

quaqua extrema patiis se dedere decreuisset, Faciniuarticularis morbi renumq; dolores usqueadeo grauiter atq; lethaliter inuaserui,ut abscedere irrito incoepto, Papiamq; deferri cogeretur. Is morbus qui Facinio supremus fuit, noua iis rebus occasione praebuisse fertur:summae nanq; audaciae turbulet ciues in nece Principis colurarcit, iri queis eminebat Baucii fratres Andrea DPaulus ex intimis familiaribus, teq; duo Pusteriae pernobiles,&ex Maina familia, Fraciscus Malegatius Acontius Triuultius. Hos tanquam duces

ex utroque factionis ordine alii supra triginta sequebantur neque suit quisquam e tanto numero'tii in summa spe amplissimi imperii fidem prodendo fallere, quam vitae periculivel suspecta conscioru multitudine, subire maluerit Oderant enim euna omnes tanquam inusitatae immanitatis Tyrannum, qu6d in tanta per nouem annos aerumnos imperii rerum omnium asperitate, insanae feritatis morbum conce-

pisset usqueadeo horrendum, ut iracundia in rabiem versa, damnatos ac sibi inuisos voracissimis canibus laniados obiiceret, atrociqi e spectaculo naagnopere istaretur:haberetque in delitiis Squarciam iramum alioqui honesta ortu familia, inhumanae saeuitiae minis frum, qui ad eam carnificinam ingentes moto a humana carne alendos suscepisset Diis itaque ac hominibus tale monstrum abominantibus, postridie Idus Maias sacrorum causa in teplum diu Gothardi

descendentem Baucii Fratres, reliqua coniuratorum manu incumbente duobus vulneribus consecerunt,

189쪽

detruncato. Exanime taliquadiu ab omnibus desertum pauci ex infimo familiae ordine in templii maximum detulere. Ibi quu scedis vulneribus, multo cruore deformatus no sane ludibrio spectaretur, pro letaria meretrix tempestiuae pietatis offici usurpas, totum cadauer multa recenti rosa contexit. Inde postea a Philippo successore opulentam dotem,ut honeste nuberet, ingenuae charitatis nomine promeruit. Eodem die iramus scelestus carnifex concursu populi latebra eductus quum vivus unco traheretur, pro ianua damnatae, mox ad solum aequatae domus, horribili meritoque supplicio affectus est . Ipse quoque Facinius copiarum imperator, quum ei insuperabilis morbus vitae finem afferret, nunciata caede

principis duces milite' suos obtestatus est ut percussores persequerentur, Philipp6que ad principatu haereditatis iure contedenti sortem atque fidelem opera

praestarent. Paucas post horas expirauit, magno hercle coniuratorum commodo, qui nemine principis caedem vindicante,Hastorem Barnabae ex concubina h-lium bello strenuum paternosque spiritus gerentem, magnis acclamationibus ad principatum extulerant.

190쪽

Verus Philippi vultus cum in aurea moneta, tum Variis picturae caelaturaeq; modis passim expressus spectatur. Sed eam effigiem longe omnium ex Viuo simillima putamus, quam Fraciscus Tabernius epistolaru magister, maximi cocta uis ianuae imposuit.