Georgii Trapezuntii De re dialectica liber, scholijs Ioannis Neomagi, & Bartholomaei Latomi illustratus. Accessit Georgii Vallae ... De expedita ratione argumentandi libellus, cum Petri Mosellani ... in eiusdem categoremata ac categorias scholiis

발행: 1559년

분량: 227페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

211쪽

DE SEDIBUS AR

osteaquam quae nugenera cognita fiunt, ut omnis soluatur ambiguitas, opus Uargumentis: quae ut arte depraebens teneantur. qaebinde locis eruuntur incipiendum est.re quoniam dialecticorum seu probabilium euapis habere cognition .demonstrativorum crypbidicorulares missos faciemusinuos tibi in nostro magno licebit vere Expetendorum auudiendorum intueri: nuuc demu pro Gre zDωLabilibus erimus contenti.Sunt ergo Loci,unde probabilia H ex primo educuntur argumenta rgumentorum i oram si ecquo 'ris vrum alios extra dicendi ratione ad id quodis renes uenti positum evomprobandum,accipimus.alij, quos ex eausa trabimus dis artis expertes in crumiales olemus appellare.m illa priore generesunt,praeiudicia mores o D,tabula,iusiurandu,testes. Ex altero sunt,ex toto.ex partibu ex nota,ex coiugatis, genere sim ex similitudine,ex differentia,ex contra is,ex adeunctis antecedentibus,ex consequentibus,ex repugnatoa exeausis, exelfectis,ex comparatione maiorum,aut parium, ut minorum.

DE IN ARTIFI cIAL et '

probatione.

PRaeiudicium itus dicitum res, quae cum Ititutdfuerli, m his. afri iudicaturu exemplum quo sequantur:ut a pena tu aduersus Milone.confirmantur praecipue duobus, auto

212쪽

GEORGII VALLAE aritate eorum qicipro untiaueruncer Lmilitudine rerudequistis queritur. Erit ergo uraeiudico argumentum buruiu modi:sena fusion isti de hac re praeiudiciu latum est non est ergo quod de ea plura dicamus: nam aduersus consulta Senatus,decretaue Princimum vel magistratuum,remediua Amori nullum est. Rumor acfama publicum te limoniuest: quod qui vult intringere ,sermon uocat sine asto certo autore dispers ut m lignitus Oorit initium incrementum re litas,quo Iraude ini nicorum alicui po it accidere inito centissimo. A tormentis probamus, cam dicimus inuent Hii inos quaestionem obuerafatendi nec itatem. contra tormenta dicit ipse se plerunque causim falsa dicendia quia alijs patientia facile mendaciusuciat si s insirmitas riςcessarium. A tabulis,aut pro tabulis,aut cotra tabulas quώβimus rest i ac recuseri, id notius est argumenta 3 gerim,quam ut pluribus hoc tepore uideatur explican re,

A te lunon js argumentamur, circa quae patronis causa

argumentήndum, res ipsa nos ad onebit . A iureiurando

ovessi ita stahaec sunt regumentorum genera quae M in odisturtur expertiMCr ex ea quae agitur causa ,facile nobii Mursintur : qare ad grusscialia transtamus. A DD. A toto igitkr Tucitur a Finclitum, cam quod in quaestio- , -- , - nπossum est. Uniculo comprobamus.Definitio proprie Fe genus dircrentiam strut,homo Vtamina rati L. Ie rhetorica est ars bene dicendi. Sed aliquando loco desiit, ab utimir sescriptione:ut homo est animal bipes, cui s

caput

213쪽

in coclum attossitum. σε ineis Mineris dentidentnianum,m eo modo reliqua. si ergo questis de toto aliquo, R Q - - Αω Ofiniendo diluitur. Est autem desinitio, ut Plato Muit, Definitis. breuis oratio,sublecte rei naturum ostendens. Ut autem D M.

Mi lateres: Delinitio est oratis,quae id quod definitur, exopsicut quid sit. Hristitur proprie per genus o di strentiant diximus,id fucit. sed aliquando etiam di dedo, uagenus a ' m specim. aliquado partiendo, ut totum in partenuisti erit quaestio de animali; quod sit, de toto animeli quaeritur. pex genus ergo or distisentiam de sendo diluo quaestim. nem,eum dico, inimal est ubstantia animata sensibilis: di-nidendo lautem idem ostendo oblique diceno, animal est quod partim in terris,partim in aquis partim is aere vita. ducis. Partiendo boe modo: animalest quod anima constat P sopilio corpore. Aliquando definimus a eontrari reci' '

x.'. Virtus est uitium fugere,&sapientia pilina,' i . . l

214쪽

rebumo non est, id non est homo: non est autem ex humo Aι--γη. anima,non ergo anima est homo. A coniugatis .coniugata dicuntur qu sint ex vobis generu ciuidem, ut prudens

A I cq compascere. A genere.sicut a toto diximus p. rtes com probari partiendo, ita a genere Detes diuidendo compro hamus. Nam cum Riatorica in partes diuidatur nuenti inem istositionem,elocutionem emoriam, Cy pronuntiationem ι quid fuerit horum partium, ostendemu3.lse inat pgr ei rhetoricae collocandum. At clim eiu de artu sine, mς'simonil aliua,deliberatiua,iudicialis, in quas Rhe. zortea genvi digiditur: ostendemus si qua oratio structa in harum aliq*a sterit lecte, totam eo conf*ere Rhetorica, er partes ipsim ibi en ingeniri. Et si quis moriens legarivit argentum uxori omnς ' in, quaeratur,nm etiam riuamerata domi pecunia legata sit, a senere eruetur argum mentum hoc modo: Omne argentμm uxori legauit mariatM'. atqui numerata domι pecunia argent RNU, ergo CrA 'r numerata domi pecunia legata est. A ,rmήηκα spe erit, cum sicut a partium enumeratione totum comprobari diximui fit 34 ste e genus demonstratur: quae hoc modoristing*unti r . si totum uelimus ostendere, omne n bis partes fiunt essendendae: nam si orationis partes ηρη octo, sed pauciores attingamm, non poterimuη omnem oras manem ictis conelii sere. Uelut si Rhetoricam tanqua' ω- tum quoidam uelis per inventionem , er dilo sit 'nem compraebendere nor pos s. contra uero imm tanquam' genus ostenderi uni duntaxat expressa specie, uel ius ciali,vel deliberatiua,vel demonstrativa, ut rhetorica deis

215쪽

praebenditur,ubi iudicialis uerit oratio. Ut quoniam Resis publica ueterum fere consensu tres habet species, q- ροαpuli,quae paucorum, quae unim potestate regatur, adge-im quoa est res ublica , constituendum uitu horuistis tuerit. M sinubbm urgumentum est , iit si eontinctii P . a simituis. est in abstinentia. Si fidem debes tutori procurator he sicut in induction de qua poRubi de argumentatione. lnis terrogando:ut,prudelitiane hi uirim , s lusiitia nonnis , veni si irrae partu hos diligunt , quanam in Ib ros nolstros indulgentia esse debemu/s A socrentia. Non si laeti, A dissorem tia bonum uolMpta .Non quod mulieri dem et pupita Io.Si barbarorum ni in diem uiuere , nostita consilia sema piternum tempus spectare debent. Ae in utroque genere ' er similitudinis cir di imilitudinis exempla potiunt ora, tores exuliorum factu aut rictu aut euentis, fidiaes nar, i 'rationes pleruntue ponuntur. A contrario: si Gracchus A contraria. nefarie,praeclare Opimius. si rugalitas bonum,cvir no malum luxuria s si malorum causa bellum est, erit emendatis msi uenium meretur quod imprudens nocuit,non mere

Dr praenituri qui imprudes profuit. pG interrogationem. at Horatianum illud:

Descriptas seruare uices operumq; eolores, Cur ego si nequeo ignoroq; poeta salutor Et rursus: Cur nescire pudens prauε quam discere,malot

Ab adiunetis,si pietatibumma tribuenda laus, debetis A, moueri,cum Metellum tam pie lugere adeatis. botanum iussitia est,recte iudicandum.si malam perfidia, non est fu endum. Quod quis non fabuli, quomodo perdus mem quis amat, sciens noniast. Quem quu beredem suum esse uoluit arunt basuit. Ab antecedentibuti si uia Ab insecet

216쪽

A DU, A consequento A i er frro ille interfectus, tu immas - ρM .cus , π cum gladio cruento compr*hensus in iro ipso D. , co, Cy yem praeter te uis 3 est, er cavi nemini fuit occis dens, e tu semper audax, quia xst quod de facinore possimus dubitares item ut pro Oppio ciceror insos e Geare inuitos in prouinciam non potuit, eos inuitos retineraquἰ potuit consequens enim est eos qui inuiti duci noκ ρονα tuerant, inuitos non potui pe retineri. Rursus: Si porto. riμtu sese lacare honestum ejher Hermocreonti conaia s.sbai cere-π, QVoddistere bonestum est, crocere. Idem eunde ratio esticit Domitis Astipententia: Ego accusaui, uos damnanem μῶμ' M. consequensque, Natus est, ergo morietur. Ex repu

r o. gnantibM: sapiens est , stultus non e l. crugi.istud: . xuantibM. Noo si Opimium defendisti carbo, idcirco te bonum ei, uem putahunt: simulasse te, ex aliud quidem quaesisse peripicuum est; quod Gracchi mortem sepe in concionibus deplorasti:qμod P. Africani necissociu3fhisii: quod eum legem in Tribunatu tulisti: quod sempera bonis dispensiasti. Et perinterrogationem,unde peracuta alirruntur enηtismemata: de quibus mox, hoc modo: Paucos ciues meatuis occidere: ne Respublica intereat, nihil allaborassHunc quem non accusas amnM quem de te bene meriti tum autumas esse, male mereri dcclamitas Item id quod

scis, prodest: er id quod nescis, non obest. Ex causis ut, Avaritiam si tollere uultis, mater eius tollenda luxuri si sapientia bonum uirum facit, bonus uir est utique sapiens: ideoque boni est honeste fucere, mali turpiter. Cr.'Qui bonesti faciunt, boni qui turpia nasi recte iudicantatur. Hoc rengs ad exhortandum plurimum ualet, uiri laudent

217쪽

DI S 'E, R. E N PIGR A T L o. . ars laudem facit equendi igitur:atuoluntas infamia silenda igitur: scientia gloriam parit, discendum igitur. Imporitia rerum contemptum gigni uitanda igitur.Exefctis Ex is , non discite fuerit trabere argumetummani ut eas aqvid rsit futurum indicat ta quod ejectum 'erit, iisdem .' Η 'ut Dies est,ergosol lucet uper terra. Peperi ergo cum ro concubuit. Hic Iocus oratoribus Cr poetλσquunm .doque philosiopbis, ac eis omyino, qui ora re Cr copiose loqui possunt uppeditat mirabilem copiam di ni cum denuntiant quid ex qgas rei sit futurum. ccuser nos gnitio cognitionem facit ruentorum. Sκα turaene ictoarum caum oportet adduceremum ficut corpus intamine umbram necessaribfacit: ubicunque estumsrsiti sὸ corpus ostenditur: ita necessarium non est, ut qui colorum t GaIole sit. Iter quoq, pulverulentum fuciis non omne iter puluerem mouet teque qui quis puluerintMAxitionere est. Ex comparatione maiorum , A bre existimatio Ex eo ais diuitin praestit, et pecunia tantopere exmtutara , uniδ ορ-- gloria magis expetenda est Item: Si quis factae Amscit, faciet ex furtumrii aDIterum occi re licet, oe loris cra 'se

Hic paruae eonsuetudinis i. Causa,mortem huius tam seri familiariter, . ui a,

Quid si ipse amasset 3 quid hic mihi faciet paui

Rurm:Qui facile ac palam mentitur, prierabit.uerum: Si furem nocturnum occidere licet,quid latronems Ex pamri ut metusciner eripere contra Ronpublicam, T Iarrugiri pecunias. Iterum: Qviob rem iudicandam pecuniam . accepit,Cr ob dicendum fusum testimonium accipiet.Rxrmisus: Quae poena aduersiimpatris interfectorem illiti est,ea dein aduersus matrisi emigcte infligitum. . . . . . . -

218쪽

grvans quaesionibus. Ee ciereo ' π Emonati lascienus omnes Ioci ad quaestiones se. - Tvirii 1 Ir sed alis ad alius aptiores. Ad coniecturum fuia taptuar m amo api , Da ex causis,quae ex efectu, quae ex .uii. viii. coniunctissumi pollunt- Ad definitionem autem pertinet item li. v . ratio, scientia definiendi, atque huic generi finitimum Coni is ossiud, quod a cicerone appellatur de eodem et de aru=- ρ' ' -- quod gem forma quedum est desinitionis. Nams

quaeratumst ne idem pertinacia Cr perseuerantia, rex Crorannus, tutor er curator, desinitionibus iudicandum est. Loci autem conuenient in desinitione consequentes antecedentes,repugnantes, Cr adiuncti: Cr praeterea qui

ex eausis er effictis:M A banc rem ista sequitur,tane non sequitur: aut si huic rei res ista antecedit, huic non antem cedit:dulsi bule repugnat, illi non repugnat: aut si bularet baec ius alia cuψa est:aut si ex alio boe, ex alio illud lectum est ex quouis borum id de quo quaeritur, idem neo.. ,ώ - 4sita sit seu iri potest Ad tertium genus quaestionis, 'in quo quale sit quaeritur, cadunt quae in co cratione

sunt memorata, quae expetenda, quaes fugienda, animi,

corporis, er externa commoda uel incommoda cum de

aequo ex iniquo quaeritur, aequitatis loci colliguntur, qui sunt er natura er institutomatura, ut quilibet sua tue tutanstituto ut lege,aut pacto ut moris uetustatemn 'mata. Omniafunerant nobis argumenta. Itidem se tu unctitas ustitia,aut aequita mentatas nobis adiri imis. s. Mesum certamen hastas abundes petunt. Quarto geneis ri,cur si conueniunt omnes qui coniecturae loci unt a G. bis dicti. Denis ciun sint quaestionum genera duo praeci

alte

219쪽

est siecundum quoque concludamus, quod solisti temporis, - - , perfortis ocis complexu continetur. .

D E Q v AEsTIONE, c A UsAE. REbus itaque in omnibus argumentamur, aut ex eo taquod personis, aut eo quod negotin attributum egPersonis quidem attribuuntur,nomen,natura,vidius, fora biso Ora

luna,habitus,ajectio ludia,consilia ,secta,casus, oratios Personi nes. Nomen,quo singuli nominantur proprio ac certo vo' l. 2cabulo ab eo sepe etiam metae aliquod sibi assumunt ad ' probandum improbandumue argumentum,ut pla tinum . , illud in Baecbidibus. S

Adeon' me fuisse singum,ut qui illi crederem, Cum mihi ipsum nomen eius Archidemidis Clamaretiadempturum esse si quid crederem .

Loci quos nomen praebet argumentum:xtidem pocla in fabula quae Menaebmi inscribitur:

Propterea huic urbi nomen Epidamno inditum est, Quia nemo ferme huc sine damno diuortitur.

Natura aut diuina. aut humana: humanae una uirim, Naima. altera muliebris Matio quoque,ut Graeca Latinaque ilit Barbara.Patris,ut Genuensis an Veneta.cognatis,ut qμi maiores, qui consanguinei. Aetas, puer an adolescens, uel natu gratator praebent argumentum. commoda quoque σ incommoda in natura considerantur, inimo corporius insignita ut ualetudo,imbecillitas longitudo,breuitus, forum,dormita uelocim, tardita acumen rebetudo,memoria,Obludo,comita ob tum prudenti patientis,et con tranqσdenique talia omnia qua a natura invehuntur. o s 'Nam

220쪽

'Nam iles parentibus ac maioribus suissepe fiij crea

eorum dantur,ut inde bonesia turpiterque uillenes cause suant. sui quoque nationibus cr gentiu us sunt inores.Parta,quo ines, sis' i iii intiliitatu leges sunt,er instituta, Cr opiniones. Sexus, Iis eae pa- ut latrocinium facilius in uiro, ueneficium in foemina creabio AH - datur. Aetas, uia alitia alijs animis magis conuenit. Edum

. . .et.' ς tio G disciplina,quoniam restri plurimum aquibis, σὐhi. qm qi sis si instit*tμs. Ducitur quos in argumentum, ' Apod species libidinis obur petulantiae.' Educationis locum exsiccr e reposuimus. Atque in uictu haec hectabuntur, LVE. f. πμ mos, Cr qm more, ex cuius arbitratu sit educatus.

.: duellisse quo rubuerit artiumhberaligan magistros, quos uiuendi enim silue praeceptores,quibus amicis utaικ quo in negoti quaestris. ,- δ ς sit occμpatus, quomodo rem familiarem adminis' μ' stre qua consuetudine domestica sit. In fortuna seruus ausiber o pses an pauper,priuatas an cum pote 'aue, et ea iurenean iniuria lix Cresurus,an cotra. Qualis liberos D egi' si de mortuo quaeritur,quasi morte decesserit. Dr. .. si bibas, ut trubi argumenta inde Uint consideratur animi aut corporis con Ensis absoluta aliqua in re pπα fictio,irtutis artφue alicuius perceptio, corporis quoque aliqua commoditas,no natura datased ludio cr indu stria

AI AA. parta. In elictione animi aut corporis extempore aliqlia de causa commutatio ut laetiti cupiditas,metus, molestia, Studium. Morb M, debilites, er id genus alia. In studio, quod est api,dua uehemes uoluntatis in re aliqua occupatio: bt graisco sitam- matica rhetorica,geometria, reatura. In consilio qVod

adhibuisse uideri potuit ex eis quae tentauit aut peregit. I,' ' fata n casu ii oratione,quid ficerit, quid acciderit, aut quid dixerit. Haec ac talia persionis deputantar: unde xks argumentorum non parvi erui potest.

Loci

SEARCH

MENU NAVIGATION