C. Iulii Caesaris Commentarii. Quae in hac habeantur editione, sequens pagina demonstrabit

311쪽

x 4 DE BELLO cIvi LIbi deleratione omnium salutis , latorum audacia, nunquam ante disces est: Dent operam consules, Po. Rom. Tribuni Pleb. qui consules sunt ad urbem, neo iquid Rest. detrimenti capiat. Haec s. c. perscribuntur ad lvir. Idum Ianuarii. ltas quius primis diebus, quibus haberi senatus potuit, qua ex die consulatum in t Lenatulus,biduo excepto comitiali, er de imperio caesiris,eT τ ρ. PL ad de amplis imis uiris Trib. Pleb. grauisime acerbi ἰmc ira ' decernitu . Profugiunt statim ex urbe Trib. Pl. seses ad

caesarem construnt. Is eo tempore erat Rauennae, e peα .Rauom diabat suis len imis postulatis restionsa, ct qua boni, lnium aequitate res ad ocium deduci posset. Proximis die, bus habetur Senatus extra urbem. Pompeius eadem illa, quae per Scipionem ostenderat, agit. Senatus uirtutem, constantumq; collaudat, copias suas exponit, legiones habere sese paratas x.Praeterea cognitum,comperi bsibi, alieno esse animo in caesarem militis, nes ijs posse persuaderi, uti eum defendant, aut sequantur. 4tatim dereliquis rebus ad senatum refertur , tota ut Italia dele, Faustiussi clinobeatur. Faustus vlla propere in Mauricinium mittatur: pecunia uti ex aerario Pompeio detur. Relis, itur etiam de rege Iuba,ut socius sit,atque amicu3. Maracellus uerὸ paguru se in praesentia negat: de Fausto in pedit Philippus Trib. Pleb. De reliquis rebu3 s. c. pera Icribunturi. Provincia priuatis decernuntur: duae conμα lares, reliquae praetoriae. Scipioni obuenit Syria: L. Doti aiincoli mitio Gallia: Philippus,er ' Marcellus priuato confisio Praetereuntur,nes eor- sortes desciuntur. In reliquas prouincias pratores mittuntur: neque expectant, quod

312쪽

superioribM annis accideres,ut de eorum mperio ad popula referatur:paludatis uotis nuncupatis exeunt contissici quod ante id tempus acciderat nunquam ex urbe proficiscuntur: Lictoress habent in urbe ex capitolio priuatis contra omnia uetustatis exempla. Tota Italia I delectus habentur, arma imperantur, pecuniae a municia piis exiguntur,er e funis tolluntur: omnia diuina, er bu, Caesim admimana iura permiscentur. Quibu3 rebus cognitis, caesar apud milites concionatur: omnium temporum muri

inimicorum ur se commemorat, a quibus er inductum, er deprauatum Pomprium queritur,ilayidia,ais obtreactatione laudis suae, cuius ipse honori, Cr dignitati semperseuerit, adiutorque fuerit. Nouum is Rep. igntroduis reum exemplum queritur,ut Tribunitia interesis armis notaretur, atque opprimeretur, quae superioribus annis armis esset restituta: Sγllam, nudam omnium rebuη L . bunitia potestate, tamen intercesionem libera reliquisse: Pompeium, qui amissum restituisse uideatur, dona etiam, quae ante habuerat,ademisse. QAotiescuns si decretum, darent magistratus operam, ne quid Resp. detrimEti ea,

peret: qua uoce,Cr quo s. c. populus Romanus ad arma

fit uocatus:factum in perniciosis legibus, in ut Tribunitatu, in secesione populi,templis,locul editioribus occvis p tis:uis haec superioris aetatis exempla expiata saturanini,ais Gracchorum casibu3 doce: quarum rerum illo . tempore nihil factum, nec cogitatum quidem. Nulla lex promulgat non cum populo agi coeptum, nulla secesio

'tacta. Hortatur,cuius imperatoris ductu nouem annis

313쪽

x4s DE BELLO civi Liruiti omnem Galliam, Germamam, pacaverint, ut eua existimationem, dignistitem, ab inimicis defendat. conα clamant legionis tertiadecimae,quae aderat, milites hac enim initio tumultus euocauerat,reliquae nondum conmeanerant sese paratos esse imperatoris fui, ibunorum Pt iniurias defendere cognim militum uolanstite, Armis Ariminum, num cum ea legione proficiscitur, ibis Tri. Pl. qui ad euconjugerant,couenit:reliquas legiones ex tabernis euo, vis ista subsequi iubet.Eb L. Caesar adolescens venit, cuis petiim Caesa- ius pater caesuris erat lagatus. Is reliquo sermone confra PR SV cto cuius rei causa uenerat, habere se a Pompeio ga e priuati oscij mandata demonlisat , uelle Pompeium secη sari purgatum, ne ea, quae reip. causa egerit, in suum contumeliam uertit.semper se reip.comoda priuatis no

clitudinibus habuisse potiora: caesarem quos pro si dignitate debere cr pudium, er iracundiam suam reip.

' . dimittere:nes adeo grauiter irasci immicis: ne cum illis nocere sesterat, reipub. noceat. Pauca eiusdem generis addit cum excusatione Pompeii coniuncta. Eadem fere, atq; eisdem de rebus praetor Rosciud agit cum caesare, Abis Pompeium commemorasse dem5strat. Q res et si nihil ad leuandas iniurias pertinere uidebatur: tamen id neos nactuη homme per quos ea, quae uestit ad eum pera serentur, petit ab utros, quoniam Pompei mandati ad se detulerint, ne grauentur sua quos ad eum postulata

η alias, do deferre, si paruo labore magnas controuersias tollere,

De , Eh. atq; omnem Italiam metu liberare possent. Sibi semperficiu silii per reip. primam suisse dignitatem,uiri potiorem: doluissest, qhoi pro benefixis sibi contumelia ab inimicis extoris queretur:

314쪽

LIBER L ser/ quiretur,erepto semestri imperio, in urbem retrahere, tur,cuim absentis rationem haberi proximis comit Vs populus iustisset. men hanc honoris iacturum but Reipu. causa, quo animo tulisse cum literas ad senatu mi sierit. it omnes ab exercitibus discederent, ne id quide impetraiisse.Tota Itala delectus haberi:retineri legiones duas,pae ab se,simulatione Parthici belli, ni abductae. Ciuiis tale este in armis. anona haec omni nisi ad Jam perniariem pertineres Sed tamen ad omnia se destendere paruisium,ais omnia pati Reip.causa. Proficiscatur Popeius .issuas prouincias V exercitus dimittantur , distedantia italia omnes ab armis, metus e ciuicite tollatur, libera comitis,atque omnis Rest. S. P. Q, κ. permittatur. Ηxcpofacilius,certisque conditionibus fant, er turriurandosen latur,aut ipse propiu3 accedat, aut se patiatur accerudere:βre,uti per colloquia omnes controuersae compo. nantur. Acceptis mandatis Roscius cum L. Caesare capua peruenit, ibi, consules, Pompri j inμenit, postμυα , iid c g, ta caesuris renuntiata di deliberata restondent,scripta, rem madata. ad eum mandata per eos rcmittunt, quorum haec erat summa;aesar in Galliam reuerteretur, Armino excedem . ra exercitus dimitteret: quae sistrisset, Pompeiis in Histantis itur . Interet,quoad fides esset data, caesarem facturum, quae polliceretur:non intermissuros consules. Pompeium, desectus. Erat iniqua conditio postulare, ut

caesar Arimino excederet,atque in Proum iam reuertenretur. irem Cr prouincias , T legiones alienas tenere: exercitum caesaris uelle dimitti,delectu3babere, pollice,

riseinprouincia iturum,nes ante quem diem iturus st.

315쪽

-Rretium, Pisauririn. Fanum. Ancona.

Tignium

definire: ut si peracto caesaris consulatu Pompeius proa

steius non est, tiruda rimen mendacii religione obstriactuε uideretur:tempu3uπὸ colloquio non dare,nes a cessurum polliceri,magnam pacis desperationem a pre bat.Itaque ab Armino M . Antonium cum cohortibin quinque Aretium mittit ipse Arimini cum ductus legio

nibus subsistit, ibi, delectum habere instituit. Pisa

rum, Fatu ,Anconam singulis cohortibus occupat. Is terea certior factus Tignium Thermum pratorem cohortibus quius tenere,oppidum munire:omnii j es Tigniorum optimam erga se uoluntatem, curionem cum tribus cohortibus, quas Pisauri, er Armini habebat, mittit: cuivi aduentu cognito, dissus muniripit volu tati Thermu3 eohortes ex urbe educit, er prouen:miliates in itinere ab eo discedunt,ae domum reuertuntur: Curio omnium summa uolun rite Tignium recipit. misbus rebus cognitis,confisius municipiorum uolandiuibus, caesar cohortes legionis xi M. ex praefidijs deducit,Auaximum, prosciscitur:quod oppida Aecius eohortibus introductis tenebat,delicturas toto Piceno circumsissenatoribus habebat. Adventu caesaris cognito Decurioanu Auximi ad Accium Varum frequentes conueniunt, docent sui iudis rem non esse,nes se,nes reliquos m nicipes pati posse. c. Caesarem imperatorem bene de rep. meritum, tantis rebu gestis oppido,moenibus prohiberi: proinde habeat rationem posteritatis, er periculi sui. Actius Vini, morum oratione permotus Accius Varus,praemium, quod introduxerat,ex oppido educit, G profugit. Hunc exprimo ordine pauci c. gris consecuti milites, consi.

316쪽

LIBER I. 24spei e cogunt,commissi praelis,deseritur a suis Varus, nonnulla pars militum domum discedi reliqui ad caesa,

rem perueniunt:atque una cum iis depraebensrus L. Pupis pius primipili centurio adducitur, qui hunc eandem ora dinem in exercitu O. Pompeij antea duxerat. At caesar milites Accianos collaudat, puppim dimittit: Auximatibus agit gratus, set eorum facti memorem fore polliceatur. Quibus rebus Romam nuntiatis, tus repente terarer inuasit,ut cum Lentulus consul ad aperiendin aera,rium uenisse ad pecuniam Pompeio ex Senatusconsilio su uni pro isendam,protium aperto sanctiore aerario ex urbe m be, pro ueret;aesar enim aduentare,inmam, adesse eius equites falso nuntiabantur. Hunc Marcellus collega, Crpleris magistratus consecuti sunt. cn.Pompeius pridie eius diei ex urbe profectus iter ad legiones habebat,νssa caesare acceptas in Apulia habernorum causa distosiurarat delectus intra urbem intermittuntur,nihil citra catapuam tutu esse omnibus uidetur capuae primum sese confirmant, er colligunt,delectum, colonorum,qui lege lualia capuam deducti erant,babere instituunt: gladiatorurest,quos ibi caesar in ludo habebat, in 'ru productos Lentulus liberriti confirmat,atq; ijs equos attribuit, erse sequi iusit: quos pρstea monitus a suis, qu)d ea res

omnium iudicio repraebedebatur,circu familiares eoue tus campaniae,custodiae causa distribuit.Auxino Caesar progresus, omnem agrum Picenum percurrit, cuncta earum regionum Proicturae libent imis animis eum reo .cipiunt,exercitumi eius omnibus rebus iuvant: etiam ex

Cingaeo, quod oppidum Labimus constitWra, μή, cistula υν.

317쪽

DE BELLO cIVIO

pecunia exaediscauerat,ad cura legati veniunt,qMes mai perauerit,sese cupidifimefacturos pollicentur. Milites imperat: mittunt. lnterea ligiq duodecima Caesarcin conat:.,2'i' seqi itur:cum his duabus Asculum Picenum pro sciain. '' tur. Id oppidum Lentulus spinter decem cohortib M teis nebat: qui caesuris aduentu cognito , prosiit ex oppiado, cohortes, secum abducere conatM,4 magna parte militum deseritur. Relictus in itinere,cum paucis inciis Phuri u Ru is vibullium Rufum, missum a Pompeio m et u Picenum confirmandorum hominum causa:a quo factus Vibullius certior, quae res in Piceno gererentur,militta ab eo accipit, ipsin dimittit. item ex finitimis regioni, Vicinea Ilio bus,quas potest,contrahit cohortes ex delectibus Pom, peianis:m ijs camerino sugientem vicissem Hirum cum sex cohortibus, quas ibi is prodio habuerat,excipit: . quibus coactis, tredecim efficit, cum iis ad Domiti Aenobarbum cor'ium magnis itineribuη peruenit, caeas rem adesse cum legionibus duabus nuntiat. Donetratius per se circiter uiginti cohortes ex Alba, CT Mara

Areuiuis. P lj'is, Cr fuit imis ab regionibus coegerat. Recepto Asculo, expulsol Lentulo , Caesar conquiri milites, qui ab eo discesserunt, delectum institui iubet:

ipse unum diem ibi rei frumentariae causa moratus, Cora Coifiatilis. finium contendit: eo cum uenisset, cohortes quinque

praemisse i Domitio ex oppido pontem fluminis interis rumpebant, qui erat ab oppido millia passuum circi.

ter tria. Ibi cum antecursoribus Caesaris praelio coma

se, celeriter Domitiam a ponte repus,se in oppi dura receperunt. caesar legionibus traductis ad oppidum

318쪽

-tit, iuxtij murin eastra posivit. Re cognita Doomitius ad Pompeium in Apuliam peritos regionum, maagno proposito praemio, cum literis mittit, qui petant, .ar orent, ut sibi siubueniat, Caesare duobus exercitibus,

cr locorum engustiis facile intercludi eosscstumentos prohiberi: quod nisi,cerit se,cohortes, amplius trigianon, magnum, numerum senatorum,atque equitum Rosmnorum is periculum euee uenturvanterim suos cohorarum tormenta gn muris distonit, certis, cuique partes at custodiam urbis attribuit:militibus in concione agros

ex uis possessionibus pollicetur quadraginta infligulos

iuera, er pro rata parte centurionibus, euocati s. Initerim Caesari nuntiatur Sulmonenses, quod oppidum a βο- cortinio septem millium interuallo abest, cupere eas cere,quae uellet,sed a M. Lucretio senatore, er Accio

Piligno prohiberi, qui id oppidu septem cohortiu praea

dio tenebant. Mittit eo M. Antonium cum legionis octauae cohortibus quinque.Sulmonenses imulatque noris' figna uiderunt, portus aperuer ut, unigeos π opa Lucietius,pidani, π milites obuiam gratulantes Antonio exierunt. Lgcretius, er Accius de muro se di iecerunt. Accius Ad Antonium deductus petit, ut ad caesarem mitteretur: Antonius cum cohortibus, πAccio eodem die, quo prfectus erat,reuertitur. Caesar eas cohortes cum exercitu suo coniunxit. Accium incolumem dimisit. caesu tribu primis diebus euit a magnis operibuε munire, Cr ex finiaticiis municipiis frumenta comportare, reliqMsq; copias expectare histituit: eo triduo legio octava ad eum utarit, cohortess ex nouis Galliae delectibus x xi i. equia

319쪽

isi DE BELLO CIVILI a rege Norico circiter trecenti: quorum ad uentu altera eatia ad alteram oppidi partem ponit. Iis castris curionem praestet reliquis diebus oppidu vado, casterulas circummunire instituit: euius operis maxima parte. esecta,eodem fere tepore misi ad Popeium reuertuntur. i teris perlectis, Domitius disimulans, in concilio proanuntiat, Pompeium celeriter subfidio uenturum: horta,

turl eos,ne animo deficiant, quael usui ad defendend uoppidum sint, parent. ipse arcane cum paucis familiaria Domi i d. s. 'q*itμη, ςρηβisiumj fugae capere constituitica e5sulitiir uultus Domitii cum oratione non confientiret, ais omnia trepidatius,imidiusq; ageret, quoi superioribus

diebM eonsuesset,multum, cum suis coctultandi causa se,

creto praeter consuetudinem colloqueretur,consilia, Gauentvij bominum lugeret,res diutius tegi, dii mulari,

non potuit. Pompeius enim rescripsierat sese rem in sum. mum periculum deducturum non esse, nes suo consilio, aut uoluntate Domitium se ira oppidum corfinium cot

lisse. Proinde siqua facultas luisset,ad secum omnibus copijs ueniret Id ne fieri poss)t,obsidione, ais oppidi ci cummunitione fiebat. Diuulgato Domitij con lio, misi, te qui erant coninq,prima uestera secessionem faciutiat 2 ita inter se per Trib. militum, centurionesj, ais honestigmos sivi generis colloquuntur: obsideri se i Caesa, re, opera,munitionesq; prope esse perfectas: Ducem suu Domitium, ius ste,cis fiducia permanserint,proiectis omnibus, fugae consilium capere,debere se suae salutis ra. tionem habere. Ab his priso Marsi dissentire incipiunt, em, oppidi partem, qui munitiyima ridetur, occum pqnu

320쪽

I. I B' E R. I. pant:αniij inter eos dissensio extrit,vim in constavere,atque armis dimicare conarentur: post paulo dimen internuntiis ultro,citro, misis, quae ignorabant, de L. ' Domitii fuga c unoscunt. Iomnes uno consilio D mitium productin in publicum circunsistunt, er cust diunt legato' ex suo numero ad caesarem mittunt, sese paratos ess: porris aperire, quis imperauerit,facere, 'er L. Domitium uiuum in eius potestatem tradere. misbus rebus cognitis, Caesar et fi m gni interesse arbitrab tα'quam primum oppido potiri,cohortesq; ad se me stra traducere,ne qua aut largitionibus,aut animi conframatione, aut fulsis nuntijs commutatio feret uoluntatis, quod saepe in bello paruis momentis, magni casM interis

cederent: cimen veritus,ne militum introitu, π nocturm

temporis licentia oppidi diriperetur, eos, qui uenerirant,collaudat,dis in oppidu dimittit, portas, murosopasseruari iubet: ipse bis operibus, quae facere iustituerat, milites deponit,non certis statiis intermisis, ut erat βαperiorum dierum consuetudo,sed perpetuis uigiliis,' tionibus ,ut contingant inter se. ais omne munitionem expleant: ib.militum, er praemos circummittit, ars hortatur, non sol- ab eruptionibuη caueant, sed etiam sngulorum hominum occulios exitus η asp uent:nes eo 'observa, tam remisso,ac languido animo quisquam omniu Ait,qui rent.

ea nocte conquieuerit: tanta erat summa rerum expect tis,ut nullus in aliam partem mente,atq; animo traberemtur: quid ipsis corsinien=bus,quid Domitio, quid Lenatulo, quid reliquis accideret, qui quosis euentus excipe rent. Qis*rta uigilia circiter, Lentulos Spinter de muro