C. Iulii Caesaris Commentarii. Quae in hac habeantur editione, sequens pagina demonstrabit

321쪽

4 DE BELLO cI VILIctim uigilijs,eustodibas, nossi is colloquitur,uella, si βαbi 't potestas, caesi rem conuenire. Facta potestate, ex oppido mittitur,neque ab eo prius Domitium milites diis scedunt,quim in conlectim caesaris deducatur:cin eo de salute sua orat,nis obsecrat ibi ut parca ueterem, amicitiam commemorat, caesaris in se beneficia expoαnit, quae erant maxima, quod per eum in collegim pomiscin uenerat: quod prouinciam inluniae ex praetura habuerat: quod in petitione consulam ab eo erat subtrauatus. cuius orationem caesar linterpellat, se non malestiscii causa ex prouincia egress , sed uti se a contineliis

inimicorin definderet, ut Tribunos Ple. ea re ex ciuistriste expulsos, ad suam dignitatem restitueret: ut se, o populum Rom. paucorum factione oppressum,in liberis

mem uindicaret. cuius oratione confirmatus Lentulus,

ut in oppidum reuerti liceat, petit. Q god de sua salute impetrauerit, fore etiam reliquis ad suam spem solatio, adeo esse perterritos nonnullos, ut sua uitae durius conis sulere cogantur. Facta potestate discedit. caesar, ubi mluxit, omneis senatores, senatorum, liberos, Tribuanos militum, equites, Romanos ad se produci iubet. Erant senatorij ordinis L. Domitius, Cr p. Lentulus Spinter , Vibullius Rufus, Sextus Q,intilius Varus L. Rubrius. Praeterea filiu Domitij, alii,

complures adolescentes, Cr magnus numerus equitum Romanorum, er Decurionum, quos ex municipijs Do amitius euocauerat: bos omnes productos a contumeliis

militum,conuitiis, prohibet: pauca apud eos loquitur, quod bi aperte eorum gratia relata non si pro suis isti

322쪽

eos maximis benefici nidimittit omnes incolinen. H. S. L x. quod auri adduxerat Domitius,uis in publicum deposuerat, allatum ad se ab Du uiris coninientibus, Domitio reddit,ne continentior ira uita, bomis , quam

in pecunia' fuisset uideatur: ersi eam pecuniam publi, HL an es: constabat, datam, a Pompeio in stipendiu. Mi, 'lites Domitianos saeramentis apud se dicere iubet,ataque eo die calisa mouet iustum, iter eonfiit, septem omino dies ad cor inigm comoratuη er per fines Maris 2 in Apu

rucinorum, Ferentinorium, Larinatium in Apuliam pera nit. Popeius

venit. Pomptim bis rebus cognitis,quae erant ad corsi,nim gestae, Luceria proficistitur canusim atque inde Brundusitum copias undis omnes ex nouis delectibus 'ad se cogi iubet:seruos, pastores ammat,ais bis equos attriabuit:exijs circiter trecentos equites eon'cit: L. Manlius praetor Alba cum cohortibus sex profugit: Rutilius Lum p . pM Praetor Turacina cum tribu3: quae procul equitat Osaris conspicatae, cui praeerat Bluius curius , relicto p tore,signa ad curim transferunt,ais ad eum tranti istuntatem reliquis itineribus, nonullae cohortes in agmecaesaris,aliae in equiter incidunt. Reducitur ad eium deis praebensim ex itinere.Cn. Magius cremona praefectus Fa Cn. Magi . ,r m cn. Pompei ,que Caesar ad em remittit cum manis

datis. QAoniam ad id tempus facultas colloquendi non verit,ais ad se Brundus si uenturus interesbe reip. er communis salutis se cum Pompeio colloqui . Neruque uero idem perfici longo itineris statio:cum per alios conditiones strantur,ae ct coram de omnibu3 conditioαnoM dsceptetur. Is dclis mandatis, Brmdψ- cum Pompeium.

legio

323쪽

- . xss DE BELLO cIvi Lilariosias sex peruenit, ueteranis qOtuor, reliquis, quas ex nouo delectu e cerat,as in itinere compleutarat: Domitiamu enim cohortes protinus a cortinio in Sticilium miserat. Reperit consules irrhachiu prosteios

. cum magna parte exercitus: Pompeium remanere Brutia' mundosum, dust eum cohortibus uiginti:nes certum inueniri poterat,obtinendi ne eausa Brundus' ibi remansisse qu)s

cilius omne Adriatieu mare extremis Italae partibu3, re noribuas Graeci hin potestatem haberet,ars ex utras' πβας parte bellum admininare posset:an inopia nauium ibi

restitisset ueritus ine Ιαliam ille dimittendam non extifimare exitus,administrationes, Brudoni portus impedire instituit. morum operum haec erat ratio . ., agitaeis fauces erant angusti ma portus,molem, ut' aggerem sum, ab utras parte littoris iaciebat,qubd his locis irat ma re uadosium,longius progressu3,cum agger altiore aqua contineri non posse rates duplices, quoquo uersus pedatriginta e regione molis collocabat:bcs quaternis ancho, ris ex quatuor angulis dest inebat,ne puctibu3 mouere tur. His perstetis,eollocatis ,alias detriceps pari magni,

rates iungebat,bo terra, atque aggere contegrabat,ne aditus,as incursus ad destndendu impediretur: a fronte,at ue ab utras latere cratibus,ac pluteis protragebatast quarta quas earum turres binorsi tabulatoruexcitabat,quo commodius ab impetu navium,incendiissdefinderet contra haec Pompeius naues magn4s oner

rtis,quas in portu Brudusino deprehederat ornabat. Ibi turres cum ternis tabulatis erigebat,eas, multis toramentis,er omni genere teloru completas ad opera camris

324쪽

L I B E R I. ris appellabat,utraespere peret,ais opera disturabaretsc quotidie utrinque eminu3 uendis,sigittis, resis piij telis pugnabatur. Atq; haec in caesar administrariba,ut conditiones pacis dimittendu non existimaret. Actaines magnopere admirabatur Magi ,que ad Poma prim cum mandatis miserat,adsi non remiticatque ea ressaepe tentata,σβ impetus eius , consilia, αrdabat, umen omnibus rebus in eo perseuerandum puribat α' caninum Rebillam legat familiarem necessari s Scribonii Libonis, mittit ad e- eolloquii causa:mgndat, ut Libonem de conciliandae pace hortetur. In primis ut ipse cum Pompeio colloqueretur,postulat: magnopere

sese confidere demonstrat,s eius rei fi potestas fact4,fore,ut aequis conditionibus ab armis discedatur: euius rei metuam partem laudis,atque aestimationis ad Libonem

peruenturam, si illo autore,atque agente ab armis sit di, si I . tabo a colloquio caninis digressus,ad Pompeiuprosiciscitur. Paul)pὸstrenuntiat,qubd copules absint, nihil sine illis de compositione agi posse. Ita sepius rem frustra tentarem caesar aliquando emittendam Abi iuridicabatio' de bello agendi . Prope dimidia parte opearis a caesare ecteta, diebus j meare consumptis no nem inaues a consulibus inrrhachio remisse, quae prioa

rem partem exercitu3 eb deportauerant, Brundinwm rea uertuntur. Pompeiu3fue operibus Caesaris permotu s Meetiam qubdab initio Iodia exeedere eonstituerat,ad

325쪽

sudes, stipites praeacutos defigit. IDee leuibus crati. bM,terraq; inaequat:adiim aute atque itincra duo, quae lextra murin ad portum strebant maximis defixis trabi deis praeacutis praesepit. His paratis rebus,mili,' ' resflentio naues conscendere iubet;expeditos aut m ex euocatis sagittarijs,*nditoribus raros ita muro,turetabus, disponit,bos certo signo reuocare eonstituit, e omnes milites naues conscendissent, atque iis expedito i eo actuaria nauigia relinquit. Brundusini Pompeianorim militis iniuriis,atque ipsim Pompei centi elijs pera moti caesaris rebus fauebant. Itaque cognita Pompeii prostelione,coneursantibus illi atque in ea re occvaatis, uulgo ex tectis significabant. Per quos recrem caesar scalas parari,militesq; armari iubet ne quam rei gesrendae faculcitem dimitdit.Pompeius sub noctem nauersoluit. erant in muro custodia causa collocati eo fugno,quo conuenerat, reuocantur,notis ithieribus ad naves decurrunt.'disites positis scalis,muror astendunt,

sed moniti a Brundusinis,ut vallin caec , fossisq; caueant,subfistunt,er longo itinere ab us circunduae ad portam perueniunt,duasj naues eum milibus , quae ad moles caesaris adhaeserant , scaphis,l tribus depro hendunt,deprchensm; excipiunt. Caesir σὴ ad stem conficiendi negocii maxime probabat, coactis navimbus, mare tranfre , Cr Pompeium sequi, priusq'amisse sese transimarinis auxilijs confrinaret: en rei eius moram,temporis, longinquiritem timebat, quod omnibus coactis nauibus Pompeiu3 praesentem facula

326쪽

I, IJ D E R. I. Issteri late luendi sui ademerat. Resinquebatur, ut ex Ion pinguioribus regionibus Gadiae, Picenij, er a steto nauris essent expectandae: sed id propter anni tempus lona

ruri atque impeditum uidebatur. Interea veterem exeracitum,duas Histamus cosmurn quarum alitera erat maraxmis beneflcys Pompe3 deuincta,auxili equiduum parurari. Galliam taliam, tentari se absinte nolebat. ltas in praebentia Pompe' insequendi rationem omittit. In Hi θ num proficisci constituit. Duumviris municipiorumorinium mperat,ut naues coquirant, Brundinum, deisil cendas curent . Mittit in sardiniam cum legione una Sardinia,ac d interium legatum: in Siciliam curionem propraetorem cura legionibM tribus . Eundem, cum Siciliam recepisset, protinus in Aficam traducere exercitu iubet. Sardinia

obtinebat M. cotta:Siciliam M. caro. Asticam sorte Tubero obtinere debebat. Caralitani simul ad se Vule,rim mitti audierunt: nondum princto ex Italia, sua sponte ex oppido cottam e ciunt. Ille perterritus, quod omnem provirnciam consens e intelligeret, est sardinia in Asticam pro Mil. Cato in sicilia nauet longas ucte, Cato, res reficiebat noras eiu ibus imperabat, haec magno stadio agebat: in Lucanis, Brut ijsq; per linatos suos, ciuiam Romanorum delectus habebat, equitum, pediaturas certum n errum a ciuitatibus siciliae exigebat: subus rebus pene perlictis, aduentu curionis cognito, queritur ign concione sese proiectum, ac proditis a Cn. Pompeio. qui omnibus rebus imparatifimis, non necesis risin bellum suscepisset e G ab se, senatu interrogatus, omnia sibi esse ad beau apti, ac serata coar , firma i

327쪽

ασο DE BELLO CIVILifirmavisset. mee m concione questus ex Prouincia Uit. Nam uacuas ab imperils, Sardiniam Valerius, curio Si, Tubero, ciliam, cin exercitibus eo perueniunt. Tubero,cum in Asticam uenisset, inuenit in prouincia cum imperio A λς varum, qui ad Aurimum, ut supra demonstra ista mus,amfu cohortibus, protinus ex fuga in Astica pera uenerat,atque eam sua lonte uacuam occupauerat, de lectus h bito duas legiones effecerat, hominum, e7 loacorum uotitia, er usu eius Prouincia nactus aditus ad ea conanda, quod paucu ante annis ex praetura eam proavinciam obtinuerat. Flicuementem Uticam cum nauibus

Tuberonem, portu,ais oppido prohibct, nes of tim ualetudine filium exponere in terram patitur: sei subla, tis anchoris,excedere eo loco cogit. His rebus confictis, caesar, ut reliquum tempus a labore intermitteretur, mia Istes in proxima municipia deducit: ipse ad urbem profa

Caesar eoram ciscitur, coacto Senatu, murias inimicorum commemora

docet seliallum extraordinarium honorem appetis comemor st, sed expectato legitimo tempore consulatus, eo fulse contentu,quod omnibus ciuibus pateret:latum ab decem Trib.pi contradicentibu3 iureticu, catone uero acerrime repugnante, pristina consuetudine dicendi mora dies extrahente, ut sui ratio absentis haberetur, ipso consule

Pompeio: qui se improbasset cur fieri passus esset Si proαbabb t,cur se uti populi beneficio prohibuisset s Patientia

proponit suam,cum de exercitibus dimittendis ultro poristulauissit in quo iacturam dignitatis, ais bonoris ipse facturua effet. Acerbitatem inimicoru docet,qui quod ab Oltero postvirent,in sic recU rent,qis omnia permisi rima

328쪽

ri mallent, quam imperium, exercitusque dimittere. Inimriam is eripiendis legionibus praedicat: crudeliruem, erinsolentiam in circunscribendis Tri. pie. conditiones a se pira Cr expetita colloquia, er denegari commemorat,

Pro quibus rebu3 orat,ac postulat, Remp. suscipii ut puna seeum administret.Sin timore defugiant ilisse' hoα 'alias, onerinori non futurum, er per se Remp.administraturum. Logatos ad Pompeium de copo tione mitti oportere: nesse reformidare,quod in senatu paulo ante Pompeius diaris i. Ad quos legati mitterentur, iis autoritatem attriabui,timorems eorum, qui mitterent, significari, tenuis, atque infirmi haec animi uideri: seuerὸ,ut operibus ante studuerit,sc iustitia, er aequitate uelle superare. Probatrem senatus de mittendis legatis, sed qui mitterentur,no

reperiebantur,m mel timoris causa pro se quisque id

munus legationis recusebat. Pompeius enim disicedens ab Vrbe in Senatu dixerat, eodem se habiturum loco, qui

Romae remansissent, er qui in castris Caesaris fuissent. Sic triduu di,utationibus, excusationibMj extrahitur.

Sub citur etiam L. Metellus Tri.pl. ab inimicis caesaris, qui hunc rem di tirabat, reliquas res, quasclitis agere instituerat, mpediat. cuius cognito confisio, caesar, stu stra diebus aliquot cosumptis, ne reliquum tempud omitarat, i ais ijs, quae agere destinauerat, ab Urbe profriciscitur, ais m ulteriorem Galliam perutrat. Quo cum

uenisset, cognoscit missim irn Hilaniam a Pompeio Viis

bullium Rufum, quem paucis diebus ante corfnio calptum ipse dimiserat. Princtu item Domitium ad occuri

329쪽

xσα D E B E L L O c I v I L Ilia, er sardinia priuatis coactis serras, liberisj colona lms iu lat. suis complauerat. Praemissos elim ligatos Masilienses

domum nobiles adolescentes, quos ab urbe discedes Poma prius erat adhora tus, ne noua caesaris offria ueterum. μοrum best friorum is eos memoriam expellerent. QBi Albiςι-ntidis aceeptis, Masiliensis portas caesari clausearunt. Albicos barbaros homines, qui in eorum fide avitiquitus erant, montes, supra Masiliam incolebant, ad se uocauerant. umentum ex finit mis regionibus, atque ex omnibus eastellis in urbem conuexerant: armorum officinM in urbe instituerant: muros, classi m. Cr portas rueriebant. Evocat ad se Caesar Masiliensium xv. priamos, cum bis agit,ne initium iustrenti belli a Masylienis Ibin oriatur: debere eos Italiae totius autoriouem segri potiin, quam unitia hominis uoluntati obtemperare: retia quas, quae ad eorum sanandas mentes pertinere arbitratabatur, commemorat. cuivi orationem domum legatirorunt,atque ex autoritate haec Caesari renuntiant: intelliis

gere se diuisium esse populum Romanνm in partes duas,nes sui iudicii, nes suarum esse uirium, discimere, utra

pars iustiorem habeat causam. Principes uero esse earum partium Cn. Pompeium, er c. caesarem patronos civitatitis: quorum alter agros Volgarum, Arecomicorum,

Cr Iluorum publice bis concesserit:alter bello uictas Gaulias attribuerit, uectigaliat auxerit: quare paribus eois rum beneficiis pare se quos uoluntatem tribuere debere,

Domi tua a Cr neutrum eorum contra alterum iuvare, aut urbe, aut portubus recipere. Haec dum inter eos aguntur, Domitius

330쪽

LIBER I. assptificuum. Sinma ei belli administrandi permittitur. Eim imperio classem quoquo uersus dimittunt: onerari rus naues, quus ubique possunt, depraebendunt, atque

is portum deducunt,earum clavis, aut materia, atqMe armamentis histructis, ad reliquas armandas reficienda j utuntur: stument quod iuuentum est, in publiacm conferunt, reliquas merces, commeatui, ad obfαdionem urbis, si accidat, reseruant. Quibus iniurijs permotus caesar, legiones treis Masiliam adducit, turaris, vineias ad oppugnationem urbis agere , naues langas Arelatae numero duodecim facere instituit. Q bus lectis,armatis. diebus triginta,a qua die materia caesa est, adductis nafiliam, Decium Brutum p scit. c. Trebonium legatum ad oppugnationem Mas, ita reliquit. Dum haec parat,atque admisistrat, C. Da Fabitu. bium legatum eum legionibus tribus , quas Narbone, circum ea loca Demandi causa distosuerat, in Hist psti. him praemittit, celeriter, rarenaeos saltu3 occupari L.Asianiva. iubet, qui eo tempore ab L. Afranio legato prae dijs tenebantur: legiones reliquas, quae longius Demabant, subsequi iubet. Fabius,ut erat taperatum, adhibita cealaritate, praesidium ex saltu deiecit,magnis, itineribus ad exercitum Afruiiij contendit.Aduentu Vibullia Rus, quem a Pompeio missum in Hispaniam demonstratum est, Afranius, I Petreiin, Cr Varro leguli Popei , quourum unus tribu3 legionibu3 Hlγaniam citeriorem, altera saltu castulonensi ad Anam duabu3 legionibus,totius ab Ana Vectonum agrum,Lotaniam pari ncmero logiolimri obtinibat,oricia liner se partiuntur,ut Petreius