장음표시 사용
11쪽
se aduersas aeque studium est, similis pertinacia
Mulieres sunt serme,ut pueri, leui sententia. Sepe est,quibus in rebus alius ne i ratus quidem est, cu in de eadem causa est iracundus factus inimiacissimus. Omnibus nobis utres dant sese, ita magni atque humiles sumus. O fortuna, ut nunquam perpetu b es bona. O sortunate nescis quid mali praeterieris, qui numquam es ingressius mare. Qui uoluptati obsequens est, haud multum heter dem adiuuatis stuc est sapere, qui, ubicunque opus sit, animum possis flectere. Censen' te posse reperire ullam mulierem, quae careat culpaZan quia non delinquunt uiri ξQui post factam iniuriam se expurgat, parum mi-
Non in rem meretricum est, ut quisquam amator nuptijs i tetur. Multa ex quo fuerint commoda, eius incommoda aequum est ferreis.
12쪽
Vblius Terentius Afer, Carthagine natus , seruiuit ηyms Terentio Lucano senatori: a
quo ob ingenium, O formam non inHitutusi modo liberaliter ,sedct maturὸ ma numissus . quidam captum esse existimant. quod fieri nullo mota potuisse, Penes sta docet, cum in fine secundi belli Punici an- te initium tertij natus sit, s mortuus; nec ὰ ψωλi dis aut Getulis captus sit, ad duce Romanum perveniret potuisse, nullo commercio inter Italicos ct Afros, nisi post deletam Carthaginem,coepto. hic cum multis nobilibus familiariter uixissed maxime cum Scipione fricap xo, O cum Laeliorquibus etiam corporis gratia concili tus exi Iimatur.quod ipsum Fenestella arguit,contendens νtroq; maiorem natu fuisse.quamuis Cornelius M pos aequales omnes fuisse tradit,
Dum lasciuiam nobilium o fuco s laudes petit: Dum Asicani uocem diuinam inhiat auidis auribus ;Dum,ad Furium se coenitare oe Laelium, 'ilchruputat; Dum se amari ab hisce credit, crebro in Albanum rapi Ob florem aetatis suae ad summam inopiam reda ius est. itaque E conspectu omnium abi' Graeciam in terram νL timam:
l Mortuus es in Sumptato Arcadia oppido. nil Tublius ET DE TRAGOEDIA,
Ac Comoedia non pauca , ex Aelio Donato, SI alijs.
13쪽
Scipio prosent,nihil ei Laeliar,nil Furius, Tres per idem tempus qui agitabant nobiles facillime
Eorum ille opera ne domum quidem habuit consisticia Saltem ut esset, quo referret obitum domini seruulus. scripsiit comoedias sex.ex quibus primam Andriam cum Aedilibus daret,iussus antὸ Caecilio , recitatre,ad coenam tem cum uenisset,sctus es initium quidem fabula,quod erat contemptiore νsitu, subsellio iuxta te Iulum res-dens legisse;pon paucos uero uersus,inuitatus ut accumberet,coenasse φὰς deinde cetera percurrisse non sine magna Caecili, admiratione. ct hanc autem, quinque reliquas aequaliter populo probauit . quamuis Volcatius de enumeratione omnium it cribat: Sumetur Hecyra senta ex his fabula. Eunuchus quidem bis acta est, meruitq; pretium,qua tum nulla antea cuiusquam comoedia , id est, octo mi .lia nummum : propterea summo quoque titulo ascribitur . nam Adelphorum principium Varro etiam fert principio Menandri . non obscura fama est, adiutum Terentium inscriptis a Laelio O Scipione: quibusecum familiariter vixis eandem ipse auxit: nunquam nim, nis leuiter, se tutari conature ut in prologo Ade
Nam quod ini dicunt malevolia omines nobiles Hunc adiutare,cllidueq; una scribere: Quod illi maledictum uehemens existimant, Eam laudem hic ducit maxima :cum illis placet, cui uobies uniuersis, populo placent: PMrum opera in bino, in otio,in negotio,
14쪽
videtur autem se leuius defendisse, quia sciebat, Laetao Scipioni non ingratam esse hanc opinionem: qua tamen magis, ct 6que adponeriora tempora uesuit. Memmius in oratione pro se ait. T. Asticanus, qui a Terentio personam mutuatus,quae domi luserat ipse,nomine illius in scenam detulit. cpos auctore certo comperi sese ait: C. Laelium quondam in Puteolano ca Marti ,admonitum ab uxore, temporius ut discumbereis
thsse ab ea, ne interpeliaretur: serius tandem ingressum triclinium,dixisse,non sepe inscribendo magis successis se mi.deinde rogatum ut scripta illa proferret, pronun classe uersus, quisunt in Heauton timorameno, Sati'pol proterve me Syri promissa huc induxerunt. Santra T rentium existimat i modo in scribendo adiutoribus indiguerit, non tam Scipione O Latio utipotuisse, qui tunc adolescentuli fuere; quam Sulpicio Gallo bomine docto, O qui consularibus ludis initium fecerit fabularum dandamum e vel Q.Fabio Labeone O M.Popilio, 'nsulari troque,ac poeta ideo ipsuυ non iuuenes designa se,qui se adiuvisse dicerentur; sed utros, quorum operam ct in hesio, D otio, in n otio populus sit expertus. Posseditas comoedias nondum quintum atque trigesimum egressus annum,causa evitandae opinionis,quia vitilagis aliena pro suis edere, seu percipiendi Graecorum innitu ta,moresque,quos perinde exprimeret inscriptis, egrefisus vile est, neque amplius redijt.de morte eius Vola tius tradit.
Sed ut Afer sex populo eidit comoedias , 'Iter hinc in Asiam fecimauio cura semel endit, risui nunquam ensiculta vaca.
15쪽
Gonsetius rhdeuntem e Graecia in mari dicit cum centum octo fibulis conuersis a Menandro. ceteri,mortuum esse in Arcadiae S mphalo,tradunt,Cn. Cornelio Dolabella, Miuluio 2 biliore cos morbo implicitum acri,dolore ac taedio amissarum fabularum, quas in naui praemiserat , . ac simul fabularum, quas novas fece rat. Fuise dicitur mediocri statur agracili corpore, colore fusco. reliquit filiam,qua equiti RSm.nupsit.item hortulos.X XJugerum, νia Appia ad Martis rillam : quo magis miror Porcium scribere. -nil Publius Scipio profuit,nihil ei Laelius,nil Furius, Tres per idem tempus qui agitabant nobiles facillime. Eorum ille opera ne domum quidem habuit conducii
Saltem ut esset, quo referret obitum domini seruulus hunc ranius quidem omnibus comicis praefert, scribens in Compitalibus, Terentio non similem dices quempiam. Vol catius autem non solum Naeuis, Plauto, O Carisio, sed Licinio quoquepoIIponit. Cicero in Limonebo ctenus laudat. Tu quoque,quisolus lecto stimone Terenti Conuersum expressumq; latina voce Menandrum In medio populi sedatis uocibus effers, .nuidquid come loquens,ac omnia dulcia dicens.
Tu quoque tu in summis o dimidiate Menander Pone, is, merito puri sermonis amator. . Lenibus atque νtinamscriptis adiuncta foret Vis in
16쪽
Comla ut aequato virtus polleret honore Cum Graecis, neque in hac despectus parte iaceres. Vnum hoc maceror doleo tibi deesse Terent' . haec Suetonius Tranquillus. nam duos Terentior poetas fuisse scribit Metius: quorum alter Fregestanu, fuerit Terentius Libo , alter libertinus Terentius Aferpati ia, de quo nunc loquimur.Scipionis fabulas edidisse Terentium , Valgius in Actaeone ais, Hae quae uocanturfabulae, citius suut' ..izὶ
has , qui iura populis recensentibus dabat Honore summo assectus fecit fab idus 'duae ab Apollodra transitis esse dicuntur conrico,Tbor mio, Hecyra ς quatuor rcliquae a Menandro: G qui' bus magno successu, pretio setit Eunuchus; Hecyra sepe exclusa,uix acta eis.
1 2 tium tragoediae ct comoediae a rebus diuirus es in
cohatum : quibus pro fructibus vota soluentes, operabantur antiqui . nam incensis iam altaribus, admoto hirco, id genus carminis , quod sacer chorus reddebat Libero patri, tragaedia dicebatur: vel του τραγου, hoc est ab hirco hoste vinearum, ὰ cantilena:
eius ipsius rei apud Virgilium plena sit mentioo vel
quod hirco donabatur eius carminis poeta: vel quod uter eius muni plenus solenne praemium cantoribus fuerat: vel quod ora sua faecibus pertinebant scenici ante usum personarum ab Aeschinio repertum: faeces enim dicunmr graece τρῖγει : ct his quidem causis tr
goediae nomen eri inuentum. At νero nondum coactis
in verbum Atheniensibus,cu AppolliniNymio, id est,' pastorum vicinorumque praesidi deo , conitru iis aris,
17쪽
ra honorem diui e rei. circum Atti, vicos, uillas . pa
gos, O compita festum carmen solenniter cantinent torta es comoedia , ἀποτου κωμαξών κώ αδεὶν, φιod est, comessatum ire cantantes. quod a poetis solenni die, vel amatoria lasciuientibus choris comicis non assum dum est . itaque ut rerum, ita etiam temporum irsorum coepto ordine tragoedia primo prolata esse cognoscitur . nam ut ab incultis foris moribus paulatim peruentum in ad mansuetudinem , urbesque sunt condita, ct tuta mitior atque otiosior processit: ita res tragicae longe ante comicas inuenta : quam-tiis autem retro prisca voluentibus reperiatur Thespis tragoedia primus inuentor, O comoedia ueteris parer Eupolis, cum Cratino, Aristophanesque esse dic tur et Homerus tamen, qui ferὸ omnis poeticae largi mus fons ent, etiam his carminibus exempla praebuit,
velut quadam suormin operum lege praescripsit: qui Iliadem instar tragoesae , Odysseam ad imaginem moediaefecisse monHratur: nam post illius lati, tantumque documensum, ab ingeniosissimis imitatoribus Odigena in oresnem, O diuisa sunt ea, quae etiam tum temere ,scribebantur adhuc imposita, atque in ip-ss rudimentis haudquaquam, ut postea facta sumi, decora, atque leuia. at nos ea, quae proprie de tragoedia dicenda sunt, titulo propositi operis instantes, in alia tempora disseramus, ct de his fabulis iam loquamur, quas Terentius imitatus est. Tonquam demonserandae originis causa de utriusque generis initio diximus a quod necesse es, iam dicemus. Comoedia fere vetus , H ipsa quoque olim tragoedia, simplex camcn, quem
18쪽
Mnetbdmniam diximus , fuit, epuod chorus incut rassuma mes,nunc spatiatus,nmtoreuoluens gyros,cum t bicine concinebat .sed primo una persona substituta encantoribus: quare θρndens alternis choro ocupletavit, Troiulue r m musicam: tum altera,tum tertia: adponrranuma crescente numero, per audiores diuersos persona , pastae , cothurm ,socci, ceteri ornatus, atque
insigma scenicorum reperta, ct ad hoc unicuique s ushalitus ad uirimum, qui primarum partium, qui secundarum,sttertiarum, qui quartarura, atque quin 'um actores essent, distributa ct diuisa quinquepaiserit' tota in fabula. quae tamen in ipsis ortus sui νelut quita dum incunabulis, ct vix dum incipiens, κωυμδεα dicta est ακχιυα , iccirco quia nobis partim cognitis in uis nata est; aut quia inest in ea velut historica fides verae narratiorus, denominatio omnium e quibus libere describebatur: etenim per priscospoetas, non, H nuuci penitus ficta argumenta , sed res gestae a ciuibus, palam cum eorum saepe, qui gesserant, nomine decantata tum . ideo ipsa suo tempore moribus multum profuit c uitatis; cum vnusquisique caueret culpa, ne θι ctaculo ceteris esset,edomestico probro. sed cum poetae abuti l centius Itylo, pasm laedere ex libidine caepissent plures bonos ; ne quisquam in alterum carmen infame pro' poneret, lege lata, siluere. Ohinc deinde aliud genus D ID, Messaura,sumpsit exordium: quae asatyris, quos illotos semper ac petulantes deos scimus esse,noci tatam. res aliunde nomen traxispe prauo putant alis. haec, quaesa ra dicitur, eiusmodi Dit , Ni in ca , chara '
19쪽
sine νllo proprii nominis titulo carmen esse . quod item genus comoediae multis obfuit poetis,cum in suspicionem potentibus ciuibus venissent, illorum ficta descripsisse in peius, ac deformasse genus stylo carminis. quod primo Lucilius nouo conscripsit modo, ut poesim indeD-ceret, id est, unius carminis plures libros. hoc igitur, quod supra diximus, malo coacti omittere sauram, liud genus carminis, rLν κ ω ιαν, hoc tat, nouam comoediam, reperere poeta; quae argumento communi magis, ct generaliter ad omnes homines, qui mediocribus fortunis agunt, pertineret, mlans amaritudinis spectoribus,o eadem opera multum delectationis aferret, concinna argumento, consuetudine congrua, utilis si tent ijs,grata salibus,apta metro. νt igitur superiores illae suis quaeque celebrantur auctoribus, ita haec νέα κωρ dia cum λ nullo Him ante, ac pollea, tam praecipue Menandri Terentis; est. de qua cum multa dicenda sint, serit tamen uelut admonendi lectoris causa, quod de arte comica vacrum chartis contiuetur, exponere iomae dis vetus ut ab initio chorus fuit, paulatimq; personarum numero in quinque actus processitata paulatim, velat attrito atque extenuato choro, ad nouam comoediam sic prouenit, ut in ea nou modo non inducatur chorus,sed ne locus quidem ullus iam relinquatur choro . nam po quam otioso tempore fanidiosior spectator sectus, tuc cum ad caritores ab actoribus fabula transibat, co urgerris abire coepissct; admonuit poetas primo quide choro; praetermittere, locum eius voltuquentes ; ut Menauder fecit,hac de causa,non, ut alij exi Isimantialia. ρο-s cmone locum quidem relluc, unt: quod Latini fece '
20쪽
irunt ramim Nide apud illos dimetirere actus puti pzepartitos di cile est . tum etiam Graeciprologos non habent m e nostroru,quos Latini habet. deinde θ E,Pris eli deos argumentis narrando mchinator, ceteri Latini instar Graecorum haberit, Terentius non habet ad
hoc προτατικα προθωπα,id en, personas extra argim ru
tum accerstasinon facile ceteri habent:quibus 1 Gelius me utitur,viperbarum inductiones facile pateat argumentum eteres, ecli ipsi quoque in metris neglige tius egerunt iambici versus duntaxat infecundo et quaerto loco , tamen a Terentio vincuntur resolutione huius metri, quam pote II comminuti ad imaginora proris orationis tum personamin leges circa habitum, aetatem, o tu , partes agendi, nemo diligentius Terentis c Lodiuit quin etiamsolus ausus est in Hiis argumentis
cum fidem ueritatis a queretur,ctim contra praescri-.pta comica me mortices interdu- non malas introducere:
quibus tamen, cur bonae sint, o voluptas per ipsum, causa non dest. haec cum animissi a Terentius feceris,lum illud est admirandumquὸ morem retinuit xtremaediam scriberet, O temperauitassectum, ne in tragoediam trans a. quod cum alijsrebus minime o tentum a Plauto, ab Afraemo, Accio, multis fere magnis cor nisis inuenimus. illud quoque inter Terentianas virtutes mirasile,qubd eius fabula resunt
temperamento, ut neque extumesiant ad tragicam ceti
studinem,neque abi ciantur ad rutilas Irusum ab eo ponitur, aut quod ab historicis r