Terentius, a M. Antonio Mureto, locis prope innumerabilibus emendatus. Eiusdem Mureti libellus annotationum in singulas comoedias, quibus tum correctionum, magna ex parte, ratio redditur, tum loci obscuriores explicantur

31쪽

mus. de aurem, aut quo modo,qua uis , im euiatelligi, distinguiq; possint,est ope pretium dicere Principio dicedum est, nullam personam egressam quinquies vltra exire posse .sed illa re plerunque decipimur, quod personam, cum tacuerit, egressam falso putamus: quae nihilo minus in prosccino tacens loquendi tempus expectat. es igitur attentὸ amimaduertendum , Miquando scena vacua sit ab omnibus personis , ut in ea chorus uel tibicen audiri post: quod ci- uiderimus, ibi

actum esse finitum debereus agnoscere. Confundit sepe lectorem id,γὸd persona insuperiori scena desinens, iis proxima incipiens loqui non intelligitur ingressa quod ipsum experientes statim dijudicant de rerum ac temporum quantitate: potest enim fieri, H ct ingressa sit, ac egre o, quam prauo credimus deposcenio non recessii se posse aurem quin o Sredi personam, non necesse

esse dicimus, ut appareat vltra exire non posse ; in ira goedia parcius exire ct solere pariter, o licere. Primus actus in Andria norassionem Simonis apud Sosiam continet argumensi: quod populus hac occasione perdiscit: mox querelam apud se Davi de domino, eiusdem cum domino verba, ct rursus eiusdem serui deliberationem quid rerum gerat. Secundi actus hac sunt: Charini uemba, primo cum Byrrhia seruo, post cum ipso Pamphilo de nuptijs: Pamphili sermo cum patre dolo consentientis in nuptias: Drahia verba: Daui callida oratio aduersum senem.Tertio actui haec attribuuntur:wsidis cum obstetrice colloquium , Davo , ac Simone audientibus :partus Glycerti, suspectus seni, ct Dam apud eum

32쪽

is HEumstris perturbatis ac Pamphili: Quartum

. t Ebau per haec intelligimus rimi Charta verba sunt,iuis dignantis velut fidem Minoseruatam a Pamphilo tumis, Mysidis verba apud Pamphilum, eiusdemque quaestus:

in administratio dodiaduersus Chremetem. In quinto is acta Simonis oe Chremetis prope Hrgium, di putatio, o tuis detectio fallaciarum Daui: tum indignatio patris tu aduersus filium: tum Critonis interuentus, oe, per em, ibi cognitis rebus,in tranquillum res acta,ducentibus uxo- spe res, quas concupiuerant, Pamphilo ct Charino. Illud, ' non commouere nos debet,qu)d in horum actuum distristes ctione itidentum de proscenio non disce se personae quadam:sed tenere debemus: ideo Terentium vicinitatis, a mentione fecisse in principio, ut modico receptu ct ad

is esse, abessepersonam intelEgamus.nihil ergo secus fa 8 Lium es ab antiquis, qui ad buric modum Terentianas di fabulas diuiserunt.

33쪽

VOLCAT II SE DIGITIDE COMICIS LATINIS

LAMBI. VLTos incertos certare hanc remuissimur, Palmam poetae comico cui deferant

Eum udice me, errorem dissoluam tibi : io, ι ontra si quis sentiat, nil sentiat. cscilio palmam Itatuo de comico. Tlautus secundus facile exuperat ceteror.'Veiis et cautus qui seruet,pretis is tertio es . i quid quarto detur, dabitur Licinio F in insequiticinium fatis ilium . , In sexto confriaretur hos Terentius. Turpilius septimum, Trabea octauum oblisa. . : . im loco esse facilὸ facio Luscium. Antiquitatis causa, decimum addo Ennium . De iisdem Varronis iudicium. citat Mni . In argumentis cilius poscit palmam: in ethesim T rentius in sermonibus Plautus. Ex eiusdem libro f. de latino sermone. citat Sosipater. nulli aliν seruare conuenit , quam Titinnis, O rentis. ωνerb Trabo, ilius, cilius,facile

mouerant.

34쪽

senex, i Sosia seruus s

seruus , Mysis ancilla

Pamphilus

adolescens. Charitatis ' . . adolescensis

obstetrix,

Glycerium

Chremetis filiω,

Chremes i

35쪽

m svLPICII APOLLINARI s

sororemfilsὸ credita meretriculae,cenere Andria,Glycerium vitiat Pamphilur Gravidaq; facta,dat fidem uxorem sibi a re hanc:nam aliam pater ei desponderat Gnatam Chremetis:atque ut morem compm Simudat futuras nuptias,cupiens, ιus Quid haberet animi silius,cognoscere. Uuisuasu non repugnat Pamphilus. Sed ex Glyceris natum ut uidit puerulum chremes,recusat nuptias,generum ab cartia xfiliam Glycerium insperato agnitam Bat Pamphila b Haliam charino corvum.

36쪽

AC TA LUDIS MEGALENSIBUS M. FULVIO. ET M. GLABRIONE AEDILIB. CVRVLIB. EGERUNT L. AMBIVIUS TURPIO, L. ATTILIVS PRAENESTINUS. MODOS FECIT FLACCUS CLAVDII, TIBI IS P RIB. DEXTRIS, ET SINISTRIS. ET EsT TOTA GRAECA, EDITA M. MARCELLO, C. SULPI CIO COS.

OETA cum primum animum adscribendum avusit,

Id ita negotii credidit solum dari,

Topulo vi placerent,quas fecisset fabulas. Verum aliter euenire mugio intellegit: Nam in prologis scribendis operam alutitur, qui argumentum narret sed qui malevoli Veteris poetae maledictis respondeat. Hunc,quam rem uitio dent, quaeso animum advortite. Menander fecit Andriam, Perinthiam.

Qui utramus recte norit,ambas nouerit.

Ou ita sunt di ili argumento sed tamen Dissimili oratione sunt actur,ac Lulo. uuae conueriere in Andrim ex Perinthia Fatetur tu Italisse,atque Uum pro suis. Isti id rituperant factum,atque is eo disputo contaminari non decere Dbulas. aciunt na intelligendo,ut nihil intellegant.

37쪽

Andrianui cum hiscaecuso 2 um, uturn, mum Accusan quos hic noner auctores:habet Quomm aen dari exoptat nelligentiam Totius,quam ictorum obscuram diligentiam De hinc vi quiescant porro,moneo, desinanti Maledicerrimalefacta ne noscantsua. . uete,adine aequo animo, rem cognoscite, ope oscaris,ecquidspeisit resti 'um , mniac quas faciet de integro comoedias, . I.

Spectandis an exigendae sint uobis prius .

38쪽

Ac TVs PRIMI SCENA I.

Os i haec intro auferterabile.Sosia cades dum aucis te volo. SO.dicti; puta

esturis o quid en, Quod tibi mea ars e cere hoc post amplius c

Pobiliabac opus es arte ad hanc rem quam pauo. Sed is siquas semper in te inici existas, Fide, taciturnitate. S O.expecto,quid Nelis. Ego postquam te emi a paruulo,νt siemper tibi pud me iusta, clemens fuerisseruitus , Scis feci, e seruo ut osses libertus mihi , Propterea quod seruiobas liberaliter. . . habui summum pretium,persolui tibi. S0.Iu me oria habeo Si haud anum facto. SO gaudeo, Si tibi quid feci,aut facis,quod placeat Simo, , Id gratum fuisse aduersum te habeo gratiam. Sed mihi hoc molestis enima ilibaec commemoratio suas exprobatio eni immemoris benefici. Quin tu uno verbo dic, quid eit,quod me velis. sima faciam. hoc primum in hac re praedico tibi: uas credis esse bas,non sunt verae nuptia. SO.Cur simulas igitur rarem omne a principio audies pacto gnati nitam, consilium meum Cognosces, quid facere in hac re te velim. m is polli quam excessit ex ephebis Sosia, Liberius inuendifuit pote IIas:nam antea . u scireposse aut ingenium noscere. c a Diom

39쪽

- Andria aetas,metus,magister obibebam' so tu in SLQuod plerique omines faciunt adolescentuli , Vt animum ad aliquodstudium adiungant, aut e quos

Ἀν lere,aut cancs ad uenandum,aut adphilosophos: Horuin ille nihil egreg/ὸ praeter cetera Studebat, tamen omnia haec mediocriter. Gaudebam.SOmon iniuriamam id arbitror 'Adprime inui a esse νtile, ut Ni V1' NIMis. M.ticuita eratfici re omneis perferre,ec pati. cum qmbiu erat cunque νna,ijs sese dedere, Eorum obsequi Iturijs,aduersus nemini, 2 nquam pr. ponens se alijs ita Dcillime iis inuidia inuenias laudem, amicos pares. SO.Sapienter uitam innitiat namque hoc tempore

Interea mulier quaedam ab hinc triennium Ex Andro commigravit huc uiciniae, Inopia, cognatorum negligentia is coacta,egregiaforma sque aetate integra. Soaiei vereor,ne quid Andria apportet mali. SI.Primum haecpussicὸ vitam,parcLac duriter Agebat lana , ac tela victum quaeritans: Sedpostquam amans accesit,pretium pollicens, Vnus, item alteriita ut ingenium in omnium Hominum a labore procliue ad lubidinem, Accepit conditionem, in quaeuum occipit.

tuin illam amabant,fori ita ut fit lium Terduxere illuc Acum,tu μὰ eoa,meum. Egomet

40쪽

Terentii. s' a Itonuet coniciu)mecum:certe caprus est. Halet.obseruabam mane illo vim seruulos Venienteis,aest abeuntes rogitatam,hos puer, Dic sodes,quis heri Chrisdem habuit nam Andriae Illi id erat nomen. M.teneo. SI Ph. ectu, aut Cliniam Dicebant, i 2 ceratum. nam hi tres tum simul

Amabant eho,quid Tamphilus' quid θmbolum

Dedit,coenavit.Gaudebam. tem alio die deuae cham:comperiebam nihil ad Pamphilum usi uam attinere.enimuerospectatumsatis Tutabam, magnum exemplum continentia r

m qui cum ingeniis conflictatur eiusmodi

Neque commouetur ammus in ea re tamen,

Scias posse habere iam ipsum suae uitae moduυ. m id mihi placebat,itim tino ore omnes omnia Bona dicere, laudare foutinas meo , uui gnatum haberem tali ita erio Haeduum Quid serbis opus es acsema imput ua Chremes, Uum ad me venit,unicamgnaram suam cum dote summa filio uxorem ut daret. , Tlacuit:despondi:hic nupti s d/ctus es dies. O.Quid obstat,cur non Neraefant SI audier. Fere in diebus paucis,quibus hic acta mi, sis uicina haec moritur. SO. ofacthm bene δpeani metui a Chra sidcisI.ibι tum filius illis,qui amatant Gasdo,hnὰ aderatfreqMens pcurabat ν; fu nua:tri is interim , n nunquam contica limabat. placuit tumidmihi. sc cogitabam:bis parua eonsuetudinis c 3 cvis