장음표시 사용
141쪽
ENCYCLOP. CHIRURG. RATIONAL. LIB. V.
vel Aqu. f. sambuc. chatri py th. qua Esωntia nuper curavi virum s an noruni Oedemate liborantem , ad- viva parato , spiti tu camphorae , matricali , cataplasma ex faecibus vini cum sulphure S simine car-vI, ex rarina fabarum cum semine unapi , deinde oleosa , ut oleum petrae album, succini, silicum, Philosopnorum , dc tandem unguen-hibito externo Emplastro de cumino cum Ol. Tart. 3c succin. malaxato : incidentia ex variis radi c. herbis aromaticis , baccis 3e semini. 1M Ja 4M-UM , - innuem Unguen- dis aromaticis , baccis 3e seminitum de ait han ita , emplastrumque bus Olcosis egregiam asserunt opem; Aimnoniaco, quod cum sic etiam pulveres incidentes ' on pauca quantitate butyri antimonii contemnendi sunt.
misiuin etiam tumores solvit quam durissimos. . .f. I9. Perspectis aliorum senten- . tris de Gra Ttimorum Oedemat - forum ac Seir Uorum , nunc ecnostram deponamus crisin . Curatio ergo Oerimatis principalis est interna, & in sanguinis ac su corum intemperiei correctione , ob- . Ocul. cancr. Pp ta ij. Dermat. celi S f. rad. ari , j. Sale ab nth.
cula - ςmatostri curandos a flectus . Hie
Culas , quae impedimenta sum cientis motus sanguinis tollunt , adminiculaque ejusdem restituendi suppeditant, Zc obstructiones rest 'rando occasionem debitae per partes circulationis sanguinis exhi- etiam omnia ea conventum medicamenta , quae in Hydrope prosi-cua sunt, cum vero hac alibi ad nauseam dixerimus , ea repetere non libet , tantum addamus pauca de Mercurialibus , quae graviori in ca
a gQ hi δggredien' su circumspecte tamen usurpata erure mediis incidentibus & ficacissima sunt , incidunt enim &
li rentur, quod praestari potest fi- in corpore aque sint aptae viae seu
vel simili mixtura curatio inchoanda est: . Aqua a Fnth.
ordinariam earum super sciem eminentis. Salia volatilia diu usurpata omnem saepe in Oedematosis Tu- moribus implent paginam , oleosis de incidentibus Iuncta. Externe et am Topicis applicatis viscosa, stagnansque materia etiam est attenuanda, si uidiorque reddenda , tum actuali calore , tum Particulis activis simul cum diluentibus adhibitis, ita ex. gr. fomento vel balneo ex Sulphure, Sal nitro , cineribus clavet alis, sese armoniaco , absent, . ruth. cicut. malv. 1 l.
detur ad 3 o. guttas in vino. chamomii l. sambuc. & stiuilibus vi
142쪽
CAP. VII. DE OEDEMATE, ET SCIRRHO. 13 s
seran. aa. i LSem. cinini J ino vel urinae incoctis pars asse elacalidissime foveatur , vel immergatur, fasciis longioribus debito striactius deliganda , quo vasorum amplitudo dcbito mamr austratur, h. e. quo debita vasorum Diametri proportio respectu fluoris continendi restituatur. Fotum sequentem extollit Dii. a Guldenklee. Derb. potentia. arthemis.
salis marin. B i. Coq. in Aqu. pro Fotu . Si autem adhuc tortiora desiderentur auxilia , applicetur cataplasma magis vel miniis rcsolvens ex his vel similibus , ruta , absynth.
scord . cicutar. aneth. Cucur. rad.
bryon. cori. sambuc. ebul. bacc. lauri , n. sambuc. chamona. sem. anis scenicul. cum in. Sal nitr. Sal. Tart. fab. tost. numin. Ammonia C. Labdan. Ex quisus omnibus vel Epithemata , vel Essentiae, vel Extracta, vel Cataplasmata , vel Fomenta , vel Emplastra parari possunt , quo praestantius nullum est sequenti de Labdano. . Ol. oliva r. i s Uthar r. aur. i. J IU..
M.f. l. a. Emplastrum. quod egregias possidet vires in tumoribus quibuscumque discutiendis, imprimis in Cedematosis sequens Ceratum de Cumino nobis in usu esse solet.
Conducet etiam Emplastrum Dia-phoreticum MFUichii . Hic quoque proderunt suffumigia ex resinosis ac gummosis volatilibusque instituta , dc a tumoribus excipiendi, vel occuli imponamur ex praedictis speciebus parati , additis sale Tart. de Armon. Alii commendant raphanum , alii fermentum panis , alii rutam pedibus Oedemato sis imponenda. Liquores quoque spirituosi externe illinendi laepe sum crunt, ut sunt Spirit. vin. Camph. lumbricor. fior. sambuc. Salia volat. Oleos. de similia . Seirrhi vix nisi initio sui cura- Srirrhum..tionem suscipiunt, hinc eo incumbendum est , ut succi indurati emolliantur , coagulum spissius resolvatur, de quicquid magis, quam deced, ad motum excitetur, ita enim non modo omnia reddi fluidiora speramus , sed de poros simul fore a Pertos , de evaporationcm debitam
recrementorum iri promotum , eaque propter digerentia propinamus de tubulos obturatos reserantia, in quem finem interna Se extema cxhibenda sunt remedia . Inter interna convcniunt , quae vim volaedili- sandi habent, ut sal. volat. viperar. Essent. vi rin. Zvvel f Tinctur. Antimonii Tartaris. Spirit. Sal. Armon aromat chalubrata scu Martialia quoque eonveniunt , ut VetriOl.
143쪽
146 ENCYCLOP. CHlRVRG. R ATIONAL. LIB. V.
Mart. Tinctura Martis aperit. I in-ctur. Tartari , Itq. terr. sel. Tartari . Vina medicata paranda sunt ex incidentibus &aromaticis, ex. gr.
R. Ocul. caner. pp. S i , croc. Mart. aperit. 9 ii. arcan. 2pl. 9 i. Camphor. gr. iii. Sal. cent. min. 9 s. M. f. pulvis , qui per Vices ex
hiberi potest . Tinctur. Vitrioli
Mart. In uteri Scirrho communicata etiam hic conducet . Quoad externam curam Scirthi attinet itidem dissicilis est, quo enim ma zis emollitio tentatur , eo sepis si me malum latius extenditur , discutientibus7fortioribus etiam ita indurantur hi tumores , ut tandem degenerent in materiam quandam calculosim . Prout autem partem in1ernam vel externam , vel secus Iatentem obsesserint , recentes, Vel inveterati cum plurious adjunctis ivarii generis acutis , vel discussio iis , quae simul resolvendi dc emolliendi vim habent , ) vel
forte fortuna suppuratio tentanda νsic post debitam sementationem aliquando non frustra cataplasma ex rutha , absynth. malv. n. fam- c. ebul. rad. bryon. bacc. lauri , sem. cumin. foenicul'. Sal. Ta tari , Nitri , fabis , &e. vel malagma ex gummi Ammon. bdellio , galbano cum terebinthina sepe & Mercurio, vel Empl. de Ran. c. Merc. quadrupl. vel Empl. de
cicut. cum gumm. Ammoniac. vel unguent. arthanit. cum Theriae. & succo Bryoniae , pluraque similia applicanda esse monemus , sortiora enim hic affectus requirit remedia , quam tumor Ocdemato-sus , Empl. Divinum , de Labdano , de Cumino , cum aliis juneta sepe magnum edunt cffectum, , modo tumor existat curabilis. Emplastrum nostrum de herba Thee paratum in ditat vendis tumoribus rebellibus egregium est , duod est sequens :Gumm. Galban. iii.
terebinth. g v. eolophon. Sili. Sal. volat. sice. i.. Tart. s. Cerae q. s. M. f. i. a. Em Urtim quod resol Vit & discutit pertinaces ac scirrhosos tumores , confert de
plurimis aliis affectibus externis ;: vel ir. formisar. J ii. . camphor. 9 iv. Sal. perscar. 9 i.
144쪽
. II CAP. VIII. DE CANCRO. 13r
Mitthosi . Qui Seirrhus in perie- morbis enucleandis prolixiores sunt, ctum transit cancrum, nullis ex- & quidem ad nullum usum inde ternis remediis nisi forsan valde resultantem , ad utiliora absque exiguus in parte quadam externa,) ambagibus nos conseramus. Can- curatur, cum sit Persectus Sphace- cer vulgo describitur quod sitius, qui tantum iis s ut aiunt o tumor lividus , durus , ab initio exacer tur, h. e. introducta majo- parvus, renuens , dolorificus , in ri agitatione , facillime ulterius partibus glandulosiς obveniens ,
proserpit, verum si latuerit tali in ab acidis. Vettiolicis sale alea lino parte, quae excissionem admittit ,. subtili junctis particulis , & ipsas nulliis circumstantiis impedienti- glandulas devorantibus , produ-bus , totus quantus radicialiter ex' eius. stirpandus est ; si autem nec ex- Nos vero cum breviter descri- Caneιν
ternis remediis debite tolli possiit , bimus , quod sit gangraena glan- quia pnec serro locus sit .vix quid ten- dularum a succo sensim ac sensim tandum, imo nec internis quidem, acidiore , &inacriore facto partes
cum a minima agitatione virus adjacentes corrodonte, cum do
ejus circum vicinas inficiat par- lore partis affectae inolesto obor
Disserentiae quoque Cancri mul-- tiplices sunt , alius Occultus est , .
seu non exulceratus, alius manitanus, sive exulceratus , alius qua-
CAPUT VIII. dantenus indolens , alius doloris
plenissimus, alius lentus, alius ciam Canero feti Carcinomate . to prodiens , alius superficiarius , alius profundus , alius concentras. I. tus , alius dispersus ἔ alius totum
obsidet corpus , cujus ElephantiasisARLis nostrae Apollineae Pro- exemplum esse potest ex mente A-ceres de nominibus magis , rabum , alius duntaxat partem aliquam de rerum momentis soliciti, quam glandulosam occupat; v. gr. huic asseetui . sumpta a Cancro mammam , labia, nasum , Puden- in aquis degente sint litudine Can. da, dic. Alius ex occasione extereri nomen indidere vel ob capa- na prodit, ut compressione, concitatem , qua rei semel prehensae lusione , &c. alius ab interna ori- hamulosas chelas pedesque ita infi- tur causa. git , ut dissicilis sit extricatio , si Locur affectus seu sedes na- graucque effugium ei vel ob vena- tiva vel subdimim, quod vocant, Paria s/rum 1ubnigrarum , tanquam radi- Cancri sunt partes omnes corporis HAE .dicum viroso fermento gravidarum nostri aelandulinae , quae maxime dispersionem , qua pedes Cancri dominio huic subjacent, quae plan-inarim divaricatos exprimit, quam dulae ex vasculis aut exiguis vesicu-
vero significandi diversitatem , ut iis, liquore a sanguine diverso re& alia Philologis & Lexicogra- pletis sunt coagmentatae , sed quia
phis potius relinquamus . Dicitur nactenus nullum est vas, quod ali. re Carcinus , item tumor cancro- quid ad glandulam amerat, pra ter sus, Carcinoma non exulceratum. ,. arterias , quae ad illam sanguinem
phagaedana , item lupus der advehunt, igitur credimus, liquo-VIsol f ulcerato magis tribuitur . rem istum quandam esse portionem Noli nae tangere dicitur , quia sanguinis arteriosi, que ab costpa- malum hoc tangendo iapis exap rata fuit vel a vasculis, vel a vescuperatur ,.& exulceratum significat lis & que in ipsorum cavitate cumu- cancrum . Mimi ergo Elymi in- Iata est, unde accidit, ut liquor illedagine , qua plurimi autores. in semper c glandula effluat per canali
145쪽
i 38 ENCYCLOP. CHIRURG. RATIONAL. LIB. V.
cui uua , qui ab ea proficiscitur, diquem canalem excretorium nominamus . Differentia , quae intercedit inter liquorem istum & sanguinem , ab illa sentcntia nos deterrere non debet . Quum enim sanguis ex principiis heterogentis constet , certa quadam portio unius ,
vel plurium ex hisce principiis, asansui ne segregari potest , ct cxcipi cavitate vasculorum aut vesicularum glandularum . Et quia
sanguinis principia in hoc liquore sine debito numero, sive ea, qua par est , proportione , ut sanguinem conficiant , non adsunt , liquor , qui ex hac coagmentatione exsurgit, debet esse liquor a sanguine differens . Omnes ergo 3 landulosae partes si resertae sunt Ii quore corrosi vo , facile corrodi pose sunt, ex quibus mamme composittae sunt , quae reliquis sunt capaciores , ita ut juxta Paracalfum ad solas mammas staminarum, de scapulas virorum sedes Cancri restrin- satur, uti alias etiam asse tuum inaurias fomitis instar in se suscipi-
sunt mammae : cancer etiam nec
abiis, genis, oculis , axillis , Inguinibus , partibusque genitalibus in lasciviae poenam parcit, nec ODla penitus labis hujus iminuma existimamus , licet alia forsan facie de nomine , Cartei scilicet , veniat.
oss. q. 3. Ut Cancri Dia nosin paucis
attingamus, notum est, quod Cancer occultus ab initio vix nisi per speciali ora irritationis indicationes , punctiones, dec. oculatissimo etiam Medico suspicionem movere potest ; sunt, qui praesentialia Cancri occulti ab initio colligere sata-unt , si nempe leniens & emolens Medicamentum tumori imponatur, de post duas vel tres horas tumor non cedat , sed in spongiosam abeat substanti Mn , Crescente dein malo ; sed nee huic fidendum est , nam haud malum faciendum est , ut inde eveniathonum . Cancer vero nobis mani-sestus apparet , non tantum ex tumiis inseectione , sed quoque si
dolor nunquam desit , de noctu exasperari soleat. Exesa autem cute si prorumpit , fit ulcus horrendum , cavernosum , de hinc dicitur Carcer exulceratus , estqtae inaequalis cum tuberculis & carunculis i deinde dolor sere est intolerabilis, Ac aeger non aliter dot rem percipit , ac ii mille aciculis pungatur . In attactu est durus Se obstinatus , aliquando etiam mollis , maxime enim i celet Cancer exulceratus , ex quo effluit mat tia foetida ac ichorosa , interdum flava , labia ulceris sunt crasti , praetumida, foris in versa , venarum
de arteriolarum extremitates a glanduloso ac corrosi vo liquore ex duntur ac corroduntur , hinc lamga saepc sanguinjs profusio sequitur , carnes vicinae depascuntur , sape ita , ut absumtis musculosis partibus in ipsam thoracis cavitatem inspicere possitnus , imprimis in Cancro mammarum , febris adest lenta ob secessionem particularum ac turbatam sanguinis mixturam , cibi quandoque est fastidium , saepe de animi deliquium, in pluribus tandem subsequitur hydrops, quam excipit idisa mors . Quae omnia phaenomena tristia observavimus in virgine ii
ne ita Hep dicta placide de pie demortua . Alium puerum in vicino pago VVot fata' dicto vidimus , cujus nasus , labia , oculi Je tota facies ad collum usque , horrendo ac abominabili sane spectaculo erant depasta , qui de sic misere vitam suam finivit. Plures
alios quoque contemplati sumus , inter quos plures reperimus , in quibus vermiculi vivi ac mortui prodierunt . Confer etiam Ephem.
4. Circa hujus affectus gravis simi Cancri causam magnae occur- ucr Irunt dissicultates, & dissidia apud Authores, imo adco ipsis oceulta u suit caus causa , ut Platerur ma luerit is norantiam suam hic fateri , quam credulae assentiri Anti
146쪽
Cancrum ab atra deducit bile , hinc accusant Iecur calidum & siecum , lienisque intemperiem calidam de siccam, quae juxta ipsos con- generem profert sanguinem , ablegatque , ad partes exteriores , ibique Cancros phagaedenicaque uic ra producit. In omni corporis parte Cancrum nasci posse dicunt ,
verum in mammis mulierum maxime abundare, eo quod laxae sint& materiam quam crassissimam prompte suscipiant . Ex atra enim bile effervescente Cancros produci statuunt Veteror, & , si bilis acrior
fuerit cum exulceratione , quapropter colore etiam nigriores sint inflammationibus citra tantam caliditatem . Uenas vero repleri , de circumcirca tendi ad similitudinem pedum Cancri animantis scribunt, unde etiam hanc appellationem morbus habet . Cancri ergo ea aeremotae , ad mentem Veterum, sunt omnes eae, quae sanguinem adustum generant de melancholicum , ut sunt carnes in fumatae, allium , porrum , Caepae , legumina , vigiliae , dcc. internae vero sunt obstrue iones , v. gr. haemorrhoidum , menstruorum , calida jecoris intemperies de lienis imbecillitas e causa conjuncta est sanguis adustus melancholicus , seu melancholicus praeternaturalis , qui ubi acrior est redditus , ac contumacior in venis impactus, & putrescit, Cancrum facit exulceratum , ubi vero mitior est , non exulceratum producit.
Paraceἰ- f. s. Paraeel ur strenuus ille Resu . sormator ponit eausam Caneri in Colcholare vel Realgare Microcosmico, prout enim Colcholaris conditio est , circum se rodere ac a dere , quum ab eo separatum fuerit, a quo temperatur , ac tum pro situ suo corporis aliqua parte suam tyrannidem exercere t non secus Colcholarinum sal acutum est materia producens Cancrum , sub hac videlicet differentia , quod viris ex haemorrhoidalibus fluxionibus, 1 Ce- minis autem ex menstrualibus ob.
veniat i. Ex his colligit , Cancti situs & loca non alibi fore posse ,
quam ubi fluxus ejusmodi sibi centrum faciunt . Nee alio sese Ioco ponere pomunt , quam ex haeinorrhoidibus inter scapulas , de ex menstrualibus ad pectus . Notat etiam , fluxus menstruales acutissima salia continete . Quare si corrosivi salis in matrice fieret hujusmodi separatio , ut a menstruo se-Jungeretur , Cancrum , ut supra dictum , de pravam lentiginem ibi. dem oriri posse non dubitat . Esse etiam in huiusmodi sale realgaris quendam concursum scribit , qui uidem in sale Calebino minimet. Cancer crgo Paracelso est Apossema , quod ex haemorrhoidalibus effluxionibus provenit in viris , fit
que mulieribus ex menstruorum corrosivo sale meatuum in locustis
manifestato , cujus salis duplex est . rumosi videlicet ac arsenicalis di Derentia . Idem Author in Cancro sal causticum virulentum , de nec rosin partis assectae producens accusat , innuitque his verbis Germanicis : Daun D das Saltet sich er-
aus dies,n fressen und netenda enf- ρringendie Ulcerationes, Cancer ,
y 6. Helmonitur in pIuribus Pa- mimo raeelsi fidelis assecla , Cancrum a riμm. sale a Icalico corrosivo deducit, lumen enim ait , formale virulentum subnatum in vita nostra, fit ipsum vivens, adeoque prout Archeus rabidus fermentaliter contagium c ternum suseipit , ita de in Cancto aberrans, se transplantat in fur res, quibus carnem topice infestat. Nam uti ille loquitur , sive deserantur intro , per accidens externum , sive vero intus suscitentur , adcoque hactenus aliqualiter differant, quoad initium principiativum'. Q aedam subito se eroyagant in totum , & necem mox inferunt , alia verotopicum venenum exercent , eo
quoa horum proprietas eis pcncti et ex natura veneni, se dilatat tantum juxta praescriptum sui veneni . Cancrum
147쪽
Crum Quoque 1 contusione factum in muliere notavit Author . Verum tamen Cancrum ad mentem Paracelsi in ubere dc utero mulierum dumtaxat esse statuit . Cancrum etiam in carne acutissimi sensus, & continuae exesionis esse scribit, hinc a sale caustico eaus ea amresilia deaucit proximam. ii f. I. Sanguis ex V illisit opinione materiam nutritioni necessariam suppeditat, succus vero nervos mam ipsi conseri , illamque partibus as limitat, ac in earum substantiam convertit et atque hoc pacto resarcitur detrimentum , quod passae suerunt. partes, ipsarumque ac cretioni impenditur opera ι dum siquidem nervosi humoris cratis inculpata subsistit , nulloque vitio inficitur ., sanguinis particulae nutritioni accretionique dicatae debita congenerique donantur forma , & proportionata partibus exhibetur alimonia . Alieno vero & hete rogeneo quodam sermento latici nervoso commistus humor, ab arteriis pro alimento suffusus , degenerem induit formam. Si enim obexhaustos depretasve spiritus , copiosioremque aquo serum particularum ab intensiori sulphuris ema- gratione disti pationem , sal nimis evehatur, fluoremque patiatur, sanguis atrabitariam diathesin consequitur ab exaltatis salibus fixis , crassioribus sulphuribus in massa
residuis conjunetis . Cruor vero ad glandulas perveniens, crassiores atque coagulatas , quas sibi admistas habet particulas , per arctos ipsarum canales abripere non valens, eas in ipsis deponit. Liquor autem nervosus eadem , qua sanguis, labe insectus, per fibras ner-veas ad partes , in quibus relicta fuit atrabitaria ista materia, & nutriendis partibus improportionata, apeellens , tumorem ex in cudit , ui ob similitudinem ipsi Cancerenominatur . VVillisius ergo a liquore acetoso instar liquorum abuxo de aceto exstillatorum Camcrum produci statuit, Silvium. 6, 8. Sylvius Cancrum produci existimat in glandulis , partibusque glandulosis ab acido acri . Docuit enim istis abunde , in glandulis succum subacidum a languine secerni , eundemque su cum acidum in ipsis contem rari a spiritibus animalibus per neri vos ad easdem delatis , di si acia
dum reddatur in cor ore acrius
atque in flandulis secerni solitum , quoties redundat , facilius partes has laed. t, quam alias . Ab acri enim acido Cancrum generari comprobat , quia eum comitari solent dolores lancinantes acidi acris proditores , item quoniam
acidum concentrantibus ac contemperantibus eundem leniri contendit. 6. 0. Cartesiani glandularum O, Cartesi structionem ad Cancrum produ- πον. cendum , quam maxime existimant accommodatam , quam in-
serre volunt liquorem viscidum elanguine per arteriolarum meatus in ductus flandularum delatum , abs Quo cum segregatio & transitus lymphae per easdem impediatur , tumores primo in glandulis suscitari dicunt tenaces ablaue ulla corrosione , sed quum lympha non valens transire diutius circa obstructiones istas detineatur, su tiliores particulas ab athere tapius commotas tandem a reliquis secedere & exhalare , quibus absumtis particulas acutas & mucronatas , ante a blandioribus ramosioribus & porosis iisdem intermistis sub iugo servatas , dominium adipisci , & angulis suis non modo succis & fibris firmius inhaerere ,
sed eorum etiam extremitatibus acutis fibras destruere & erodere , quae ramenta angulis quibusdam intermista , sanguini ex destructis
arteriolis effuso communicentur,& miscelam ex diversis istis succis
constituant , quae per venas debite nequeat transfluere, nisi ubi venae istae magis dilatantur , & Propterea sanguinem Istum corruptum,& plurimis particulis angularibus acutis , sive acidis , resertum , dein venulis circa tumorem istunt sive
148쪽
l . I CAP. VIII. DE CANCRO. 1 i
sive glandulas obstructas constitu- qui ab ipsis manant. Ut propositum
tis haerentem , pedes illos cancri- in hac conquisitione successum o nos subatros intuentium oculis tineamus, animadvertimus, arterias exhibere , cum radii lucis in poros venullarum Istarum distensarum quidem , sed simul etiam o structarum incidentes aliquomodo suffocentur . Ex vellicatione quoque fibrularum membranosarum, di nervosarum a particulis istis angularibus dolorem induci , & , si portio quaedam succi chylosi reliquis
acidis immisceatur, suppurationem Partis cancrosae cum salutari quodam eventu & cancri exstirpatione, dum omnino circumcirca cancrum istum contingat, subsequi docent. Lain sum sale aut percussionem affectui isti aniam praebere affrmant, quatenus violenta ista concussione textura unius vel alterius glandulae destruatur , cic lympliae percolatio inhibeatur , liquor vero hic circa tubulos destructos diuinis haerens corrumpatur , & acidam istam acquirat dispositionem, quod itidem contingat, is tuberculum aliquod glan. dulosum diutius & formis unguI-bus scalpatur, ut hoc etiam modo
tubuli quidam destruantur , & succorum diversorum debita impedia-xur segregatio, di per distinctos suos
ductus ad varias corporis partes distributio , volatiliores enim partes facile secedunt, & asperiores angulares arctius copulantur. f. II. Nor in Cancro explicando , ejusque causam perspectam reddendo supponimus , per glandulas fieri secretionem liquoris, quem glandulae a sanguine sequestrant, cumque semper eumdem esse. Attamen ideo imaginari nullo modo debemus, omnes glandulas consimilem separare liquorem . Experientia demonstrat nobis maximas differentias inter liquores , qui a variis glandulis excernuntur , quod satis testatur , diversas glandulas varia utplurimum separare principia amassa sanguinea . Sed cum haec menti non plane satisfaciant, nullatenus sortas te inconsultum erit , modum pervestigare, quo glandu
lae a sanguine segregant liquores ,
in glandulae corpus sanguinem adde here, huncque compositum quoddam esse ex plurimis particulis heterogeneis,quasdam ex particulis istis
heterogeneis ab arteriarum cavitate
egredi, & in cavitate vasculorum, aut vesicularum , quae glandulam constituunt, colligi. Unde concludimus, adesse meatus, a cavitate arteriarum ad vasculorum vesicularumve cavitates pertingentes, eosique meatus ita este dispositos , ut nullum aliud sanguinis principium illos pervadere queat prater ea, quae sunt absolute necessaria ad eum componendum liquorem , qui ex singulis glandulis sigillatim emanat. Tales meatus , sive talia foramina Pori dicuntur ac nominamur. Sed
quia liquor, qui ἡ glandula effluit,
ex particulis heterogeneis constat, necessum est, ut omnes pori singularum partium non sint consimiles.
Qua de causa prout liquor glandulae cuJusdam compositus fuerit ex sulphuribus, alcalicis, phlegmatis, aderunt quoque babita proporti
ne , in arteriis hujusce glandulae pori apti ad liberum dandum cxitum alcalicis , sulphuribus , vel phlegmatis; si vero acres acidae vitriolicae, Sale alca lino subtili avnctae
particus ae glandulas perfluant, ne cessario eae corrodendo ac stagnando tumorem Cancrosum produce re aptae natae sunt, quia hae partiaculae non sunt oleota , & spirituosae, sed potius terrestres acres corrosivae , tubulos corrodentes quosvis , ex quarum particularum vitiosarum miscet a Cancri materia
producitur , absque dubio hae particula crassa ac tardio; es tubulis
cuspidibus suis nimis se infigentes
tardiores ad motum sunt,& nunquam Per tam angustos meatus, & tubulos
perfluere possunt, sed potius in glandulis stagnant, & sc obstrue Ionem Cancrosam parium . Causa
ergo Cancri potissimum est succus
landulatum corrosivus aquae sortimilis, qui tubulos cum carne ,
149쪽
,4 L ENCYCLOP. CHIRURG RATIONAL. LIB.V.
membranas corrod:t absumitque . Acoetio particularum harum cor. Iosivarum est lenta, quia In magno ramo, ex quo glandulae oriuntur, non facile stagnant , sed Pededentim minimis in g'andulis cumulan. tur haerentque , reliquae vero particulae cum reliqua rursum circulantur massa . Cania ergo Omnes Cancrum producentes sunt obstructionem hanc canerosim em cientes , de sunt vel Externae , vel Internae . Evtema sunt vel a sorti ri glandularum contusione', vel
prestione , inde tubuli glandularum obst ruuntur , lymphaticus liquor sale corrosivo fixo resertus coacervatur stagnatque, de sic see ld Cancrum producere potest et in data porta succi hi corrosivi magis corrodunt, & saepe sibi apertam seciunt viam , sicique Cancrum exulceratum constituunt . Cancros etiam sepe oriri videmus ex pertinacibus obstructionibus , quales produci solent per repellentia Medicamenta partious glandulosis imposita , quale quid in se mina , dum hac scribimus', o
servavimus , quae ex tumore glandularum mammarum , per abusum
repellentium Medicamentorum incidit in Cancrum , quia succi s le acido abundantes glandularum tubulis magis impinguntur , ocimasi impalantur . Causae In ernae sunt dispositio nativa dc obstructio in glandulis ipsis , quae & critur a sanguine viseido terrestri sale fixo 5c acido reserto , a quo haud melior lympha a glandulis separari potest , in quibus stagnant succi , de de
die in diem acriores redduntur', de continuo discindendo ac corrodendo plane aliam texturam in glandvilis immedicabilem emetunt.
Hisce deductis uam paucis quoque
Phaenomenam Cancrum comitantium rationem reddamus , ut accuratius Tyrones indolem Cancri percipiant . Si autem tantus corrosionis non adfuerit gradus , majorque fluiditas in humoribus contentis in par. te amem non ita profunda' , sed cuti propio , nec nimis firmae , sed laxioris texturae, non ipse sph celus seu Cancra , sed potius exulceratio exoratur cancroci a malignitate sic dicta , b fistulosa proserpens cum variis Symptomati bus , prout ipsa materiaJcorros vavariat , cum continua vellicatione de exesone , hinc succorum copioso assa uxu cum pure tenui , acri, valde foetente flavo, livido, pro diversis va sculis exesis , diverso , de saepe a sanguiseris vasis exesis cruento , superveniente saepe fibri s animi doliquiis, &c. a materiae allius attenuatis , & intra sanguinem receptis particulis varie eum turbantibus . Differt haec exulceratio non nisi gradu ab iis , quae scorbuticis saepe eveniunt, Uariantes inter se secundum diversos dulblutionis de corrosionis gradus, Per quos etiam a gangrena differunt , quae cepe erosionibus piri givarum scorbuticis supervenit ,s hie loci nomine Cancri aquosi ob sinus salivales , insignita e Φimo de maculae lividae in scoibuticis', non sunt nisi gangraenae species leviores. Dolor est in Cancro exquisit mus, imprimis in exulcerato, quoniam particula inter se firmentantes fibrillas nervosas concutiunt rumpuntque , nihil enim mapis dolorem excitare potest , quam particulae acidae ae salsae hic abundantes , pungentes , scandentesque figuras possidentes , prout videre est in sermentatione di commotione acidorum cum alca licis . In
glandulis istis obstructis idem est
apparatus , hinc succi acrcs ac corrosivi redduntur , quibus acutis particulis instar cultellorum tubuli de fibrillae inciduntur ac di
Dinduntur , unde necessario com nutis dolor oboriri debet. Materia etiam in Cancro deten ta supe ita laetet , ut non tantum
adstantibus , sed de ipsi egro nauseam pariat , ex qua apparet abunde , quod hic assectus paucis uim dissic rentiis a Cangrena disi
150쪽
rat , quia in hac idem foetorcob. servari solet . Foetor erso hic non
aliunde oritur , quam a secessione oleo farum de volatilium Sulphure rum particularum. Per plures quoque annos se delite sit Cancer , quia ipse oritur a
viscoso humore , di sale acido &corrosivo , atque hoc corrosivum interdum per Diures , quam 2 . a nos ita obvolutum jacere potest , ceu constat praeter experientiam no- seram ex Tulpiana observatione aliorumque 3 certum ergo . Cancrum sub sorma exigui tuberculi per longum temporis spacium de- Iitescere, & tandem inopinato pro. rumpere posse , Prout pluta novi
mus ceu dictum est j exempla ,
eam vero ob causam hoc accidit , cum scilicet illud acidum corrosivum a vinculis vis si humoris , quibus antea obtegebatur de alligabatur , liberetur , de aculeis suis cuspidibusque incipiat pungere ,
Maserias diversitas , quae emuit ex Cancro exulcerato , consistit in discissione diversorum vasorum seu tubulorum , quia in nonnullis tenuior Se albidior , in quibusdam crassior conservatur succus , imodissectis vasis sanguiferis , ipse fanguis in sorma sanguinis rubicundi emanat , imo arteriolis' ruptis Oaxitas cum impetu , O indistanr ex niis , ceu id sepius in aegris vidi
Febris lenta in Cancro ortum suum habet ab iisdem particulis corrosii vis acidis resolutis , in mansam sanguineam derivatis , ibidem
Deliquium animi facile hoc in casu accidere potest , quoniam per
fermentationem succorum stagnantium plures acide particulae ad massam sanguineam mittuntur , quae eo delatae ipsum coagulant incrassantque, sicque sanguinis circula. tionem ad tempusiimpediunt , Scssu deliquium animI atque Syncopen inducunt. Parr Canerosa apparet livida , de
nonnunquam es risiara, qui color
oritur a nonnullis acidis. subtilibus particul:s per tubulos minuti Dsimorum Capillarium vasorum sanguiterorum penetrantibus , sanguinem in suo cursu , in parte affecta impedientibusin, i& texturamiculis variantibus , quo incidzntes radu colorem istum lividum exprimen
I tas labiorum ac durities Cancri eodem modo se habet , ac supertori Capite abunde diximus de
Scirrbo . Nonnunquam Ze Hermienti tum vivi , tum mortui in Cancro obse vati fuerunt , quod phanomenon nonnullos Medicos aliosque ad hanc opinionem traxit , ut existia maverint , causam Cancri exulcerati imprimis es e farraginem , seu
copiam parvulorum venenatorum vermiculorum carnem devorantium,
de simul ipsi corruptionem conci liantium', hine dicunt esse causam , qaod tam. cito per ambitumdcvorent cainena' , Zethujus rei hane esse causam addunt , quod unicus vermiculus in charta exin Ptus , Intra unius horae spatium m. similes producat di in hunc finem nuper frustulum carnis cor, rosae cancrose exscindi quravi , de micros copio armatus vermiculos nullos observare potui , sed eoru in
loco , potius*visciduin humorem gelatinae similem perspexi . o. Nunc itaque detecto damnoso hospite', in ejus Signa Pro
gnostisa paucis inquiramus , ex quibus non magnum habebunt s lamen aegrotantes, ludit enim medicantes de ipsos deludit Cancer , hine Chirurgorum dicitur onprobrium , qui quo intimius a filiciis partibus implicatur ,'eo dc perti
Per annos saepd latet plures hoc malum , quod corpori magnam inurit noxam , ratio haec est , quod acidum Se aleati per allis
nem vel pressionem aliaium viscidarum ac tenacium particularum in suo motu impediunt , quo mi ni is fibras partium continenIIum ,