Johannis Dolaei ... Encyclopaedia chirurgica rationalis Tomus secundus. In quo continentur libri quintus, sextus, & septimus, qui est vltimus

발행: 1690년

분량: 515페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

171쪽

cile dissolvitur , succique corrupti ex dc nudatis suis ductibus lentimemuentes superficiei adhaerent, Riri tantum augentur & indurescunt , ut levi ab attactu squamarum instar decidant , squidem lympha , utpote causa earum materialis , adeo crassa ex i stat , de lubricis suis particulis cum spirituosis orbata, ut ncque ad suorem promta exsistat, nequa superficiei corporis firmius agglutinetur, sed particulis rigidioribus plena lacile dissiliat. Antequam vero adeo indurescat lvmpha , sed viscidior saltem in glandulis culaneis &in specie ipsius faciei , brachiorum de coxae haereat, tubercula emormari indolentia & mobilia reserunt ,quibus morbus hie primum se prodat, quibus cum cutis exterior Latis est reficta , faucium de radicis linguae tubulos viscido ejusmodi succo repleri , uti & aliarum tandem partium , atque ab acutioribus particulis fibras culaneas erodi , ulceraquec plana de lata tum in naribus, tum in alias membris excitari , donec tClamassa sanguinea corrupta sit, &succus chylosus vitiatus ad tubulos perveniat, dil nullum partibus conveniens distribuatur alimentum, Unde & destructis glandulis pili decidant, de e locis punctis nullus sanguis em uat , cum arteriolae succo quodam viscido repletae sint, nervi relaxentur , ut nullus sentiatur dolor, de color vividus, ob sanguinis

de succi chylosi purioris desecium ,

deperdatur, donec arteriae tandem &

venae coarcientur , ulcera vero na

sum depastantur , & asperam arteriam occupent , vitamqua finiant. Ungues etiam ob nutrimenti corruptelam istam findi, intorqueri, &ungularum brutorum in modum excrescere dicunt . Colligi vero pra 'vos illos succos in corpore promtentur ex mala victus ratione, cibis

non satis coctis sed crudis, multum infumatis , salitis , aliisque stridis, aere impuro, de id genus aliis diaetae aberrationibus suo loco brevi la-

. . iiiis enumerandis.. pete . Tenujore vero existente ivmpha , sid ab acido in motu impedita. , di in glandulis primo paucioribus, de inde pluribus haerente, de casdem

in cute obstruente , fibrasque vellicante Impetiginem suscitari reserunt , cu)us particulae cum ab aetherea materia celerius moveantur,

tubera ista in superfidie calida de rubicunda reddi dicunt , dc cium successive lympha ista obstruens augeatur , tubera illa augeri , uno post aliud succrescente , de posterioribus priora in altum premcntibus, ut botrum reserant , donecivmpha exsiccata, & particulis sal sis rigidioribus existentibus , cuti cula dehiscat , de succi induratisquamatim decidant. Alphum sive Vitiliginem ortum habere censent ex corrupto chylo dc sanguine, qui si partim adhuc bonus exsistat, Se in cute ejusque glandulis earumve interstitiis tum par res corruptae spissores , tum bonae fluidiores Sc buturo dispergantur, partes spissiores de ad motum pigri res cuti adhaerentes , sed eidem assimilari non valentes , guttas reprae sentare albas , Alphi nomine notas, quae nec asperae sint, nec squamosae, nec ulceratae, nec dolentes, nec fricatae rubeant; si vero succus quidam accedat acidus, s bras & glandulas culaneas destruens , ut radii luminares sus centur in iisdem, coloremque fuscum praesentent , Me. lar produci innuunt, vel Morphaam nigram r uti si omnimodo destructis hine inde glandulis pili decidant , & lvmpha ex diruptis suis

canalibus effluens albidior coagule tur, & radii lucis incidentes immutati remittantur, Leuten, sive Mo phaeam albam pronasci, in qua fluidiores adhuc paucae remanentes particulae pilorum progeniet insufficientes , Ac ad cutis superficiem delatae ab ambiente aere comprimantur , & prout in motu fuerunt coagulentur , sicque superficiei in limrentes lanuginem ejusmodi, qualis mala Cydonia, vel folia populi albi investiat, exhibeant. s. II. Eadem fere Stablii causa, λ, a. me judice ,est ac Ervsipelatis Sc Her- νὸnti. d. petis supra jam recensitae , plan- care

172쪽

CAP. IX. DE SCABIE, LEPRA, &c. 16s

dulae enim hic aque ac tubuli lymphatici subcutanei obstruuntur& eroduntur, sed tamen profundiores, quam Erysipelatis; variae enim & hic oriuntur pustulae , di ulcuscula quae prout diversa est sanguinis humorumque intemperies, ipsius cutis diversa textura laxior, vel constrictior , etiam pro eorum minimis diversitatibus ratione siccitatis, humiditatis, acredinisque --joris vel minoris , figurae , magnitudinis , vel pertinaciae , vel quatenus cum aliis morbis conjunguntur, vel eos subsequuntur, varia sunt variisque insignita nominibus , ita ex. gr. ab usu nimio fructuum s licet ordinario per contagium disseminetur , aestivorum praeprimis acidiusculorum, austero. Tum, ut uvarum , dcc. obortae in cutis tubulis intortis , angustis vel constantioribus membranosis , ut circa manus regionem, obstructi nes de dein erosiones pro ac redinis gradu de copia conjuncta majori vel minori visciditate , vocantur Seabur seu PMora, magis vel minus humida cum materia purulenta , ichorosa de saepe ab erosis vasis sanguiferis cruenta et vel Beacum squamis vel crustis majoribus vel minoribus , pro multitudine

diversorum vasculorum exesorum, materiaeque visciditate, cum pruritu vel dolore ac ardore, decidentibus pustulis novae succedunt : vel quia materia ex iis sanguini communicata aliqualem secessionem , atque hinc ob tubulorum anguis si iam novam obstructionem causa. tur : vel quatenus materia sub crustis novos ero serit tubulos : cumque.haec materia aliquatenus: sit tenuis, & volatilis per sudorem alterius corpori, de hinc sanguini communicata, vel lymphae in cutis extremis existenti , talem in sanguine producit mutationem, ut sal vel Midum praecipitetur , hoc est , ut haereat angustis in cutis tubulis, ob aeris inIurias soras avolare nequeat, mox exulcerationibus se proditurum 3 vel cum ob conjunctas viscidas particulas manibus, dic. ab

terius hominis facillime adhaereat,& quasdam epidermidis vel cutis fibrillas abscindendo ab iis in cincinnos resilientibus retinetur citius vel tardius, pro sui tenuitate, acutie , dic. atque subjecti dispositione; vel accedente aeris mutatione instar fermenti succum lymphaticum in

mixtura, qui dein sanguinem b

turbando, tubulosque eausdem er

dendo, labe scabiose est infectura , Hinc liquet, cur visciditati in v luta de stagnans in cutis tubulis

aliquando certum temtus requirat, antequam in actum deducatur i ad- haec cur Scabies desiisse visa vel curata ob consolidatas exulcerati

nes , certo revertatur tempore .

Sal ergo acidum coagulans dc o, struens est in Scabie subtilius .

quam illud, ex quo dc per quod

furunculi generantur, de magis insuperficie naeret , affectus enim hi tantum gradibus disserunt, quia eadem sere conspiciuntur phaenom na , pustulae enim scabiosae circa furunculos aeque apparent , ac in Scabie . Sal acidum subtilius in Scabie adesse constat ex eo , quod hic affectus aliis facile per sudorem communicari possit, uti quotidiana notum est experientia , hinc facile explicari potest , quomodo Scabies aliis communice tur, non vero surunculi 3 supponi ergo debet , quod sudor Scabiosi manibus vel aliis corporis nostri partibus communicetur per tubulos , cujus sudoris particulae fermentibiles cum lympha ibidem contenta ad cor mediante sanguone reveantur , ibidem aphcllens sanguis particulis peregrinis refertus instar fermenti exotici , necessum est ut ejusmodi vitiosa sanguinis ac succorum mixtura in peculiari genere vasorum discernatur ac comprehendatur, & cum nullae ad hanc materiam vitiosam recipiendam aptiores sint , quam ipsae glandulς curaneae , quia cum his vasculis in motu , ordine ,

de figura magis conveniunt , quam cum aliis . Et ut accur

lius Tyrones rem hanc intellia

173쪽

non esse adeo crassam ac is

gant, supponant , 4s. libras succorum cum sanguine in toto nostro corpore subsistere , & plures quam milia diversorum canaliculorum , in quibus succi vehuntur , reperiri, ac quodlibet vas repleri , sique aliorsum circuletur succus , propediem alio adventante succo repleri , ita ut quodlibet vas juxta suam capacitatem& magnitudinem ex communi alveo adimpleatur . Ex quibus facile ratio peti potest , cur Scabies pomis in tubulis culaneis , quam1n aliis corporis partibus producatur . Certum est in Scabie non semper totam massam sanguineam esse vitiatam, uti vulgo a Medicis creditur , qui propterea statim confugiunt ad Purgantia , cum tamen nil quicquam istis emciant . Sunt enim plures homines Scabie infecti , quoad caetera sanissimi , Potest ergo esse , quod aliquod termentum lateat in poris Cutis , quod solem fixum in sanguine a particulis reliquis praecipitet; adeoque cura tantum est instituenda adnuncce salem per Poros cutis eva

cuandum .

Opinio haec nostra de causa Sc biei non Novitatis argui debet , nupcr enim incidi in Librum Iacobi Sadolesi Episcopi m Cardin iis da Laudibus Philesophiis intiatulatum , se Anno Christi I 34i. - . pressum , in quo de Scabie sequenti modo disserit e Scabies est morbus

vulgarisi, oe omnibus notus , quem morum Graeci vocant , nox vertimus Seabiem , eum sanguir ace-sens, sparsim ὰ cute conatur erum-m e , m quacumque funditur , propter acumen stimulis pungis insciique corpus , cr insic endo pru- risur aereis ciet , qui sunt qua

se fermentata quaedam , is nondum appropinquantis doloris . Ex hisce patet , veteres Philosophos praegustum veritatis iam habuisse . Nunc pergamus ad explananda in Scabie obvenientia phaenomena , & quidem paucis. Ex pruritu satis superque constat , materiam , ex qua Scabies producitur

nacem compactamque , sed quod particulae volatileς Tacile per allisionem zaliarum particularum alluentium appellantur , sed quoniam appulso totius mata sanguineae nimis debilis est , hinc tantum cum miti de blando popysmate allidit , a quo fibrae tantuna leniter tanguntur ac pulsantur , exinde titillatio oritur . Pruritus nocturni causa est calor, dum enim cooperti sumus , corpus no strum continuo transspirae , trina fermentatio in succis stagnantibus oritur , di sic particulae in glandu'lis assectis commoventur , &.eJu modi producunt pruritum mole

Si pustulae decidunt', aliae regenerantur , ratio haec est . quia ab attenuata pustula nonnullae particulae peregrinae sanguini iterum Commiscentur , qui rursus huc delatae cundem edunt essectum , &producunt assectum . Reliqua

phaenomena facile explicari possunt .

Ad causas Scabiei mediatas remotiores nunc festinandum est , inter quas eminet Aer : hic nocet aer nimis nitrosus , frigidus , qui ad coagulationem succorum producendam aptus est e Imprimis voto morbi Ar Autumnus , qui corporis nostri succos ad plurimos disponit morbos , praesertim ob assumptos fructus horarios tum temporis abundantes .

nihil enim mastis hoc in affectu

nocet , quam abusus ejusmodi alimentorum acidorum S salinorum,

de quibus & aliis para grapho demisia inferius latius octa suis

acturi sumus . ii Si totum corpus Scabie

insectum ,4& sanguis ita

natus , ut perrumversam cutim

obstructiones , Ee hinc foetidae

continuae exulcerationes fuerint exortae , vel tantae fuerint tenuitatis de ac redinis , ut continuo circumvicinos aggrediendo tu bu Ios tum erodendo , tum speciem

Erysi petatis ac grangraenae levioris suerit

174쪽

ris introducendo , tandem per to- tabilis extat obseruatio apud Ma

tum corpus tuerint dissus a , ubi- cellum Donatum , si ipsi fides ad- ue continua scutita crustacea de hibenda sit , quod sanguis ex quamosa ulcera , dicitur adesse vena secta Elephantiasi laboran-Lepra, atque a similituatne, clim tis emissus ipsam congelaverit a- adeo sepe fuerit crustos a cutis, ut quam . Elephantis cutem repraesentet r o Lepra quoque aliquam habet aD Elephantiam , qui assectus opti- finitatem cum Scorbulo , Cancromo jure Cancer totius corporis , dc Lue Venerea , qui assectus om- seu Gangmnae omnium glandula- nes itidem oriuntur ab acido coarum dici meretur , cujus caua aulativo , quare sepe morbi in proxima sunt particulae terrestres hunc vel illum commutarii'lent,

es viseidae Tartaro sive Gle quo. sed in Lepra acidum hoc vitiosumdam fixo & aeri de indole acci- ab humore terrestri ac viseido im-doruin praegnantes Viscidas enim plicatur ac infringitur , unde non- ac terrestres particulas peccare , nisi Iente rodit de mediante illa 'i-ptaetet testimonium oculorum de sciditate corporibus aliis tenacius manuum quod casdem in sanguia adhaeret, & volatili suo accido perne demonstrat , etiam evincit con agium se propagattinacitas morbi , tuberculorum de tumorum durities & tenacitas, eo Lumque , ut de ulcerum de quan Certum enim est , clim humor iste tenax ac terrestris tum salacidum in massa sanguinea abundoque totius cutis insensibilitas . dent, de proportione excedant, it Sic ctiam acrex,& au sterie parti- lius mixtionem non tantum perculae quando a crassis succis prae- vertunt , sed dc motum caus tum Lipitantur. , nec propter rigidita- bant . In Lepro rum ergo sanguitem , qua gaudent , maeandris, ne ac succis particulae sunt ad mo- sive tubulis partium solidarum tum ineptiores , quadratae vel ra-

accomodari debitὰ pomunt , sed mota de rigidae visci do in haren-

illis constanter infixae haerent , ne- tcs, imo aliquando instar palorum cessariis aculeis suis , prout se. il- inter reliquias ad motum promptiolae magis vel miniis tuerint rigidae de acutae , continuum prurI-

tum de etiam dolorem , fibrillas

res ubique Infixae , illarum motum impediunt i imo particulae salinae acidae cum reliquis concrescen-

nimis discindendo , in mente era do,illas praecipitant, & instar lacitare possunt . Sal etiam aci- ctis coagulant , hoc autem haud dum in Lepra adesse probatur a impedit , quo mimis motu san-

corrosione partium carnosarum de guinis ac flaccorum ordinario ita ipsorum ossium , item a colore turbato de impedito , extraordi- obscuro de nigricante totius cor- naria eiusdem fermentatio adesse

poris leprosorum , de praecipue il- possit , cui etiam tribuendum est , lorum sanguinis , qui similis est quod humor malignus, qui in proeli, quem spiritus acidi minera- nandioribus de magiς abditis Ialas in venas carnis vivi vel alius trat glandulis, velut in domo Plu animalis per sphonem in1ecti tonis delitescat , jam internorum producunt , spissum se. & atrum, victor , superficiem corporis in-

contrarium vero edunt essectum vadat, ibique trophaea sua erigat , salia alcalia volati Iia dc fixa inje- variis aci crudeli stimis Sum toma-cta , ut sunt spir sal. Armomaci, C. C. Ol. Tartari per deliquium , tibus conspicua . Contin8it quoque simili modo , quo Tartaru&quae sanguini infusi colorem exal- ω foeculentiae in musto sermentant , quod quilibet in vino ex- tante ad latera dolii , recremem periri potest , sali enim volatile ta ista crassa de salia coagulata ad C. C. vino infusum illud intense latera vasorum lymphaticorum dux bescere ficit . . Sic quoque no- ctuum glandularum excretoriorum ,

175쪽

& Peripheriam eorporis pellantur, ubi serositate adhuc excepta ,& diluta , minutissima etiam vase capillaria subire possunt, qua rati ne cutem , & glandulas lymoham fili rantes, ac segregantes reesent,

ibi a lympha per poros , vel aliorsum evadente , derelicta, nec ob crassitiem per poros excerni , nec minuta venarum oscilla cum senuine reliquo subingredi possunt, ςrent itaque in angustiis illis, ocab aliis pari modo subsequentibus

pressa , & invicem aggesta , partem in foedos attollunt tumores , ibique magis , magisque exsiccata

malorem acquirunt malignitatem , & acrimoniam , atque erosione ulcera excitant insanabilia , insensi. biliaque Causae remotiores, & ansam huic affectui praebent , ut Aer, qui ca lidior . & siccior remote suum symbolum conserre potest , hinc AEgypto , teste etiam Galeno, endem ius est , & in Asia, Africa ,& Hispania frequentior est Lepra,

quam nostra in Europa, crebrius tamen occurrit in Gallia Narbonensi , & Aquitania , Germania item superiori . Nocet quoque aer frigidior , qui succos incrassat, viscidumque auget , vel acrIor , qui particulis selinis ex terra impraegnatus , vel putris , ac stetidus . Lepra , & tempore Veteris

Testamenti maxime communis erat, nunc vero fuerit a certa aeris constitutione , vel Dei punitione , id Theologis discutiendum relinquamus. Mala victus ratio ipsum morbum producere valet , vel tantum ad eum recipiendum corpus

disponere potest ι sub hac classe reseruntur cibi pessimi , silini,

ac acidi , vel singularibus particulis praditi , & omnia ea , quae chylum viscidum acidum nisum,

dc terrestrem suppeditant, ut sunt carnesi, ac pisces fumo indurati , aut muria conditi , pi

bi , caseus vetustior, panis fit furaceus , aut nimis acidus , legumina nonnulla, carnes non C

et e , quibus Tartari vesci solent, hine & Leprae obnoxii sunt 3 n

cent etiam cere vita crassae ac vina tartaro crasso fiscunda , usus

spiritus vini & aliorum spirituum sulphia reorum . Somnus quoque& vigiliae nimiae , ut Sc quies suum afferunt symbolum, quo etiam reserri possunt . Excreta de Retenta extraordinarie se habe tia. Denique animi pathemata v hementiora ansam Leprae dare posisunt, quae ceu fulmina ianguinem& succos percutiunt, & inter ea imprimis , quae spiritus figunt , debitam eorum ex cerebro in partes subiectas emanationem, si guinisque in corde expansionem& raretactionem impediunt, & per consequens succis crassis ac acia dis plus justo augendis occasi nem dant, cujusmodi sunt tristiatia ac moeror, curae immodicae ,&c. Contagium quoque facillima producit hunc morbum, quod veIabbortu , vel post nativitatem communicatur , unde Elephantia- sis vel haereditaria vel dici tur . Primo igitur haereditate ad invitos etiam transeunte hoc malum possidetur , alterutro Parentum vel utroque etiam seminia morbola suppeditante . Patris enim semen cum nihil aliud sit quam chylus spiritibus alcalibus volati-lisitus, illorum diatheses morbosis facile recipere & conservare potest, nec impedit , si cum Harvaeo Anglo spi ritum tantum genitalem ad ovum immediate, .non vero prius per totam sanguinis manam de dein ad ova delatum , prout quidam opinantur r pertingere, iuludque foecundare credamus, cum

haud dissiculter percipi possit, spiritum illum in universili hac

totius corporis corruptione a Principiorum suorum, sanguinis, succorum ac spirituum labe plane immunem esse non posse, sed mi-asmatibus , seu particulis nonnus lis exoticis , cnaracterem affectus continentibus necessario conspurcatum eristere debere , quaecum

176쪽

CAP. IX. DE SCABIE, LEPRA, M. I ς'

cum instar fermenti venenati se habeant , teneras ovuli partes facile in indolem suam deflectere possunt,& tubulos succosque ita disponere , ut eadem labe infans assiciatur. Mater quoque , quae in opere hoc generationis haud omnino se passi. ve habet, ut Veteres somniarunt , suum addit symbolum', dum printer ovum , ceu primam foetus materiam , nutrimentum etiam illi in utero suppeditat , succum nempe chylosum , neutiquam autem sanin trinem menstruatim alias excerni

solitum , prout Arabes fibulan

tur .

sie & post nativitatem' conta gium hujus morbi suscipitur, non

duntaxat per leprosorum , aut re rum , quibus usi sunt, contactum,

sed & per halitus tum ex toto eorum corpore & plandularum poris , tum imprimis ex ipsis ulceribus sordidis in aerem sparsos , α

cum eo per tubulos corporis subeuntes , & sanguineae masse communicatos , eandemque producentes mixturam sanguinis ac succorum . Lepra etiam per coitum com -- municatur , item per oscula , lintea, Vestes , pocula, &c. per haec enim subtilior veneni hujus pars per fermentationem abrasa , & leniali eui viscositati involuta , poris cutis se insinuat, & secundum ductum vasculorum illius excretorio. rum in glandulas , & hinc mediante lympha in sanguinem defertur , quem paulatim vi fermentativa in indolem suam convertit °enerare facit.. Ulcuscula vero in Impetigine nec fa -- ut in Lepra contagiosa sunt , nec α' , ab externa caua contagiosa oriun-ς ρ' tur , sed a sanguinis 5c succorum

. eerta dyserasia seu intemperie introducta , vel ab erroribus in Diaeta , vel a morborum quorundam non riteὶcuratorum reliquiis , ut scorbuti, luis Venereae, &c. vel a parentibus traducta, cum qualis parentum sit sanguinis de humorum mixtura , talis per semen propagetur , & per alimentum scelui communicetur et porro nec ita ut in Lepra, saltem non ordinario , si gravissimam speciem exceperis , λper universam cutem dimisa sunt, sed tantum hane vel illam , vel

aliquas corporis partes obsidet Impetigo , cuIus materia ichorosa exorificiis vasorum expulsa tenuiabus vel aquosis particulis , ab aere vel corporis calore , vel aetheris

celebriori ob praesens Erys pelas a

transfluxu , &c. fugatis , diversimode citius vel tarditis concrescit varias In squamulas , prout unus vel plures tubuli glandulae unius miliaris erosi transmittunt

copiosius vel parcius chyli portionem resinolam , viscidam magis vel minus acutioribus salsis , vel acidis , vel humidis permixtam , si autem capillaria sanguinem ad vel a singulis glandulis vehentia , pluresque lalandularum plurium vasorumque tubuli fuerunt erosi , simul copiosiorem fundunt

materiam in varias transformandam crustas .

Sic quoque sal istud in tubulis

curaneis haerens , cum humoribus serosis ibidem existentibus

aliam emciunt texturam , ita ut pustulae nisis tinfantur colore ,

ruta particulae hae salinae obensiorem cuticulam stagnantes , e poris cutis erumpentes sub cuticula expanduntur , & cuti su positaetapplicantur , illiusque colorem immutant , & sic oritur Alphus.

Quod si simul sal istud acre contingat ad glandulas minutissimas

pilosas , easque acrimonia sua er dat , ut pili exeant , de decidant, oritur affectus Leuce dictus . Affectus enim hi parum inter se rati ne causae disserunt . s. II. Sequuntur ordine horum Proost'. affectuum Signa Praeniastica, de primo Gabiis . Scabies non tam perbculosa, quani molesta est , nec perselethalis existit, nisi in curatione error committatur, retropulsa enim p

iora sepe producit symptomata, imo in infantibus & pueris nonnunquam ipsam mortem, sic observavi palpitationem cordis , anxietates a

177쪽

Epilepsiam', tussJm convulsivam , convulsiones , di arrhinas , ApD- lex iam , aliaque mala exinde pr

ucta : sic quoque in filia decem

annorum a Scabie retro pulsa Lltum sancti Viti , seu calcationem convulsivam vidi .. Aliquando P foris dolores , & catarrhi suffri Mtivi ex Scabie retropulsa in praxi

nostra. quotidie animaduertimus,

Bona aliquando est Scabies,lut mgnum , quatenus sanguis liberatur . impuritatibus, & segregatur in glandulis r mala vero. est ut eis aquatenus, abundare eausmodi salianas fixas. particulas in M. Saac re liquis. succis denotat , quae cutim

diversimode doesedant i pessima tuoque Scabies est , si caput . Obsireat . Qiici plures Occupat Partes 1

s universalis quasi , ) eo pejora,

quo foedius exasperat, eo deterior Scabies ergo. quo asperior est de magis prurit , & plures partes asficit , eo dissicilius tollitur . Scabies quae in ulcera imprimis pedum transit , curatu dissicillima est . Scabies sicca difficilius. quam humida curatur . Neglectum hoc malum facili marte in Impetiginem , Lepram & Elephantia sinnonnunquam incurabilem tra

Omnis vero Scabies est maligna , hine de saeptiis multum in Cura ta

cessit negotii, ,.quia quam US Caete xa suva sint in corpore', superficialium tamen tubulorum,& vasculorum curaneorum tanta. est obstructio', ut saeptas quo magis sustent . Scaesost , m n glS In cute studentur . Elephantiasin incipientem tan quam I monstri im in incunabulis.

haud dissiculier curari , sed ubi

. - . 1 jam altas egerit radices. , vestigiis violentiae suae cuti impressis , rem

multo bini dissiciliorem de pericu-Iosiorem esse notum, est , quamvis. spem omnem curationis necdum

injicere debeamus sed quando, adlsiiminum malignitatis acumeni adscenderit , insanabilem plane esse Prout etiam quae haereditaria est , suae nunquam in totum exstirrari potast: ,1 cum ejus principia primis iam scelus staminibus combinata , arcte nimis partibus adhereanti runde hos & confirmatos Elepha liacos & Leprosos spem curationis abjicere Iubemus , eosque quema modum ollan Veterex mortuos suos Diis subterraneis consecrandos judicarunt . Hinc & in nostra Ger mania ejusmodi leprosi propriis

aedibus ini via Regia extra civit tem exstructis inhabitare solent, ut melius extra consortium aliorum hominum vivere , & eleem synam a transeuntibus petere que

Prognosis Impet glair, A hi, &Leucer magis vel miniis est perie Iosa & curatu difficilior , prout ipsa causa , videlicet acredo vel crassities fuerit major vel minor ,

ver prout combinati fuerint cum aliis morbis ; si introrsum vergunt, periculum indicant maximum , alias quantum indicant materiam peccantem propter fermentationes.sustinientes poste ad ci umferentiam Corporis expelli , bonum e hibent signum ἀ6. II. Multum sane ponderis ad' ma felicem affectuum. limum atrocissi, morum curationem stum est in Congrua ac legitima Diaera , quae id quandoque praestat. ς quod Medicamenta nequeunt , imo. pluribus morbis semes quasi praescindi

potest. . Aer ergo fit ante omnia

purus , saluber dei lucidux , Euro

perflabilis , multo aethere relerius , vitetur omnis aer foetidusi, crinita, turbidus ac nimis frigidus: , ut depravis nebulis atomisque conspiar- Catus . Alimenta sint,bona succi ..& ficilis disestionis , . carnes ani malium juniorum , avicularum vel vervecinae , vitulinae , jus - lisque incoquantur herbae aromati fugiantur nimis salsae , acres', fumo induratae de carnes crudar

Potiis, si hic imprimis calidus eae vel Cosseae cumodecocto lignorum, paratus , quo, solo potu Plures vadimus curatos . cerevisai

tenuis. Probe desuecata & aromaticis

178쪽

CAP. IX. DE SCABIE, LEPRA, M.

cis condita , ut sunt radices Eniin Iae , herbae scolopendr. fumar. cortGuajac. citri, occ. vina acida Rhenana , Franconica , Neccarina , Mosellana , Baccha racensia , quae omnia in se continent acidum sal fixum, maxime noxia existunt Concedi vero potest Gallicum , Hispanicum , Seco dictum . Motus sit modicus de deambulationes praesertim post pastum institutae . Quies nimiam de vita sedentaria saepe nocet , hinc interdicenda est , quia . inde tenax ac vise idus producitur singuis . Alvus respondeat sponte , vel artis beneficio ad ossicium redigatur . Venus nullo modo concedenda , chylus enim optimus cum spiritibus plane his absumitur , tunc intubulis remanet duntaxat sal fixumae aere viscido Inlaerens obstrue que . Sunt , qui statim post coitum in deliquium animi incidunt ,

ceu nos quςdam novimus exempla . Excernenda.omnia justo tempore reddantur , ne obit ruendo sanguini ac succis nostris coagula. tionem asserant.

Animi passiones vitentur , ira& indignatio ad sans rationis trutinam mensuranda sunt , Medicus animum egri moerori de tristitie de

ditum certa curationis spe soletur ac demulceat.

g. I3. Galenici quoad Scabiei curam , a purgatione semper initium ducunt, dc sunt ex iis qui purgantibus premittunt preparantia humo. res ex herbis fumar. endi . cichor.

borra g. lupul. Epithymo aliisque parata , di in sero lactis caprini ad

tertiae partis consumptionem decocta de dein cdulcorata . Pro purgatione commendant omnia melanaiagoga phlegmagogis mixta , ut sunt massa pitular. de fumo terre , extr. agar. cochia r. Pulv. Syrius . Pritis ctiam sanguinem educunt , postea exuberantem humorem , usi antea eum extenuarunt &,conc erunt', exhibitis potionibus meatus o structione liberantibus , Medicamentis purgantibus expellunt ,'ac demum ad prςsidia, que loco asse-eto accommodata , accedunt. Inunctionibus exsiccantibus dediscutientibus summς cuti in hςrerlates humores digerunt ac evacuant . Balnea prodesse dicunt, ea maxime, quae sua sponte prorumpunt Zc nitrum ac sulphur, & eausmodi aliam quaIitatem recipiunt , quae abunddex siccare & dissipare credunt, postque convenientia innumeraque unguenta , linimentaque praescribunt,

M. Trita madefaciunt cum aceto acerrimo, ut in succum solvantur,& crebro illinunt.

Resin. Terebinth. aa. g. Subacta fervefaciunt cum oleo rosa- o , & illinunt in Sole . Sequentem illinitionem admodum mirabilem in Scabie dicunt.

N. Lauri amarae folior. tenerum Iti. Bene lusa quoq. cum oleo comm

ni ad tertias, dein colant, &species abjiciunt oleo , atque admiscent Cerae albae iii de elixant , quoad dissoIvantur. i postea insperg.

Trita

179쪽

iri ENCYCLOP. CHIRURG.RATIONAL. LIB.V.

Trita irrigant cum aceto , & cincta ad consistentiam illinunt in Sole frequenter . Sequentem quoque illinitionem Scabiei admodum esse probatam scribunt N. Farinae ervinae clivinorum.

secta illinunt in balneo.

ova decem in aceto acerrimo mace-xant , quoad omnis ipsorum testa marcescat & mollescat . Dein coquunt cum rosaceo , & aceto laevigatis adjiciunt lithargyr. s. Sed quisqveso hec omnia describat pIn sicca vero Scabie commendant

Cerae

Si vero Scabies est humida , sequens

M. F. Iinimentum ,r,m, ' Lepram seu Elephantia a mnfir seu L. malam & altas agentem radices , hantia; re quident exulceratam tanquam . . Cancrum totius corporis incurabi- Iem esse contendunt , ubi vero in principio est asDctio , ut neque aliqua partium decidat , neque ulcerata sit cutis superficies , neque etiam tumidae eminentiae plurimum insurgant , vertam turpis solium sit facies , ita tamen , ut non valde indecorum aspectum praeserat , curare tentant. Non pauci per solam capitis ustionem , pIerosque qui ita inceperunt , prohibere conantur , ne ab affectione superarentur . Statim igitur incipiente morbo ven sectione utuntur , cum repetita sanguinis detractione , atque hoc magis in verE , quando maxime & giariatur a Messio. α exacerbMur. Pa cis autem interpositis di inus , n vem aut decem , Purgant ipsos pubie ex colocynthide , non una vice, sed saepe , juxta rationem Medic menti dosin adaugent. Purgationem tuoque ex hiera iis commodam esse

Rursus autem diebus circiter I

interjectis , serum lactis scissi ipsis

dant. Seu uentibus vero diebus lacte non icisio , aut recens mulcto aegros alunt, purgationem ex veratro albo bis vere, autumno vero semel institvuut. Materiam peccantem ad ventrem ac intestina deducunt, di ex alto evacuantibus ac transserentibus humores utuntur , siccantae adstringunt cutem . Leves igitur cucurbitas ad os ventriculi , α ad praecordia assigunt , & iisdem qu 3ue partibus dropaces adhibent .

'auco autem tempore interposito rursus reflectendum esse ajunt, inbtio a purgatione per hieram sumpto, omissa venasectione , ex qua maj detrimentum , quam utilitatem ullam suturam esse . perhibent. Dei ad specifica transeunt & potiones sequentes plures Iaudant. R. Aceticyath. N. ῖ cedriae suce. brassic. cruicyath. a. a. Nai. Mixta haec dant manu de vesperi .

Vel exhibene eulv. iblior. Sideritidis herbae ad Si. in vini cyatho uno v C. C. S, est aceti scyllis. cyathi

mensuram bibendam praebent quotidie post matutinam deambula tionem , aut sequens Electu

. Sessiae assatae Su.. Meli. q.f. M. ad formam eclegmatis . Aut exhibent succi cyrenaici e rermagnitudinem melle di butyro dilutam , aut remanenti eboris drachmae dimidium cum vini cyathis duobus,. aut cumini AEthiopici drachmas tres cum melle velut ecle-gma . Prae omnibus autem hoc in morbo emcacem esse dicunt Theriacam ex viperis , & potam , & Brise uxillitam. Si vero habere pos. sunt ipsa animalcula, nihil adeo efficax esse , velut viperarum carnes coctas

180쪽

coctas comestas ex albo jure , iactaco tura per aquam copiosiorein , de salein, de porrum, S anethum usq; ad spinarum separationem, abscissis prius capitibus, ac caudis ipsarum, ad gigitorum quatuor mensuram , exemptis etiam intraneis ipsarum , pelleque detracta . Quo remedio ut-

plurumii i in Gallia , de Italia Medici moderni uti solent in morbissere omnibus desperatis , de in jusculis viperas vivas etiam decoquunt aegrisque propinant mane, dc vesperi. Quin ta Theriaci sales idem pr

stare ipsis censentur , cum obsoniis sumti r si enim ipsi utantur, squamas veluti corticem quandam decu te ipsorum disceders promittunt. Caterium post curationem intrinsecam Smegmatis in balneo utuntur ex decocto betae, aut sceni graeci cum aphronitro, aut sapone , aut mu robalano , & quanaoque etiam psi lothris. Detergere etiam dicunt pop-tulacam cum aceto tritam, dc tenue senapervivum , & rumicis radices aceto coctas, de alumen cum

sale, de sandaracha , aequis portionibus in vino, de oIeo lentiscino: de id quod ex alcyonio, nitro, sulphure , & myrti folia paratur, cum aceto tritum , dc illitum , & quod ex sepiae testa usta de pumice, nitro, cimolia tosta, gummi & galla

omphacina, patibus partibus parant, siccum inspersum , aut cum aceto affrictum . Sed etiam sequens mirifice juvare credunt. . Radie. Rumisis M. j.

Thuris S xxv. Sulphur. SH ij. Cum aceto Ae piis illinunt. Efficax esse etiam sequens perhibent. . AEuripimentis X. Sula ri Div.S viij.

Hςc omnia populi soliorum succo - aut crasso decocto subigunt, dc mellis spissitudinem habentia illi

nunt .

Cataplasma enim imponunt , si tu inita eminentiae , aut inflammatae , aut exulceratae fuerint, quod parant ex alica cum succo polygoni, aut

plantaginis , aut hel xi ne trita ; sed de milesiae herbae viridis folia , cum axungia tu se , re imposita mirifice opitulari per hibent .. Exulceratis autem partibus imponund Emplastra varia, id quod ex diaphryge pMatur, de Melinum ex vino, ct coriacium , de quod fit ex aceto mulso . Pastillus etiam Andronius, de pompholyx, & cadmia illis praedicantur . Caterum ad spirandi dimetaltatem in elephantiacis asellos sub vasis aquariis quinque, aut sex ex aquae mulsae cyathis tribus bibendos praebent . Aquarum

vero naturalium usum velut maxime necessarium eligunt, aluminOsarum presertim, & serrosarum,&, si sieri potest , frigidarum . Conferre etiam Ipsis easdem in potu an nuunt, eandemque vim habere etiam arenae marinae usum , dc Omnia exudatoria , ac sudorifica . Habitationes ipsorum Elephantiaco rum Quam longissime removendas

esse ab urbibus , de in mediterraneis , ac frigidis locis statuendas

esse asierunt.

Leprae Medicinam facientes Galenici venae- sectionem primum instituunt . si corpus humorum copia redundare vident, sin minus omnino tamen purgationem per ea quae atram bilem Evacuan , praescribunt. Forinsecus autem utuniatur in communi quidem veratro utroque, Sc calce tota in usum sicca seposita , usu vero eXpetente a

quam diluentem strigmenti spissitudine illinunt.

N. Salviae.

Gummi. m. s xiij. F. Linimentum, quod illinunt eum aceto in sole.

Lepras autem privatim removere aJunt anemonas appositas, radicem vitis albae , compositam vero hanc farinae loliaceae choenicem, cardamomi albi drachm. a. spumae . nitri drachm. I. atramenti, sutorii drachm.

SEARCH

MENU NAVIGATION