장음표시 사용
331쪽
quo motui succorum obsistente pha in proximis vasis , & sanguis lympha primum , tum sanguis ipse in vicinis arteriis in fluore dea circulatione ad quietem cogatur transitu suo impediti subsistere eo-ec coagulationem , particulae ve- gantur', qui dein succi stagnan-ro succorum stagnantium porosae tes aliis affluentibus obicem pore angulares mucro natae a materia nant , usque dum omnes in uni-
subtili suscitatae , in se invicem verso corpore succi coagulemur', impetuosius agentes . fibras vicinas dc mors totalis subsequatur , nisi
membranosas de nnisculosas dirum ' pars emortua in tempore ampute-pant , discindant Ic partes ita de- tur , & totali isti succorum eoa struant . A remediis nimium ad- ulationi prohibendae studiose prostringentibus & frigidis tu motibus spiciatur .
calidis sive inflammationibus im- 6-Io. Enim vero Nor existima- portune appositis, succorum transii' mus , Gangraenam incipientem in ι.nιia dium impediri & stagnationem pr- tota littere omnium tubulorum re insis Gaamoveri recensent , uti a combu- Pororum consistere obstruetione vana. stione , rebus erodentibus , morsu usque adeo pertinaci , ut non am- animalium venenatorum , contu- plius sanguis ac succi , sed subti-sione de abscisi ione vasa re partes lis saltem horum succorum vapor disscingantur , erodantur , dc de- ad partem Gangraenosam perveniat, struantur , ut tubulis ita vasisque qui paucos illos succos ibi adhue destructis vel compressis nulli ut- existem coinmouet, turbat , acri tertiis succi ad partem devehantur, res magisque corrosii vos reddit , insuper succi a venenis aut salibus hine fibrae nerveae penitus abscin-seorbuticis coagulati ad suorem diantur , quo ipsis pars magis ot reddantur inepti . Detectu necesL- struitur , dc omni motu ac sensurii alimenti sanguinem etiam re destituitur , atque ob denegatam succos interdum in spissari de cor- nutritionem liuorem induit . Si rumpi norunt , ut partibus conve- Gangraena sape ab inflammationeniens detrahatur nutrimcntum , in corpore cacochyniico vel scor
stoque privetur vitalitate . butico oborta natales suos habet , - Qui indiu coagullatio ista succo vel ab applicatis incongruis remetum in vasis adhuc incipiat , ct diis astringentibus , repellentibusi motus intestinus particularum e- nempe , aut refrigerantibus & cm-tiamnum in succis a lite porosio- plasticis , vel poros obstruentibus,
tum de angularium vehementior , quae omnino circularem sangui-Dt pars cuin tumore valde incale nis cursum ac succorum imposeat Ac rubeat , subtiliores vero de diunt , ipsos succos in spissant a σvolatiliores eorum particulae avollire coagulant porosque obstruunt . si
pergant , relietis solummodo cras- enim inflammationibus imponianiasioribus obstructioni inducendae se tur adstringentia, succi ab his qua-ptis', Gangraena partem laborare si incarcerantur , ut coagullari de fatentur , sed consumtis tandem in spissari debeant , & cum inde particulis istis lymphae , sanguinis fixatae particulae in tenet Iulis vasis
de liquoris nervos volatilioribus, haereant eosque obturent , -- de suceis istis totaliter coagulatis, cesticio impediunt circulationem ut circulatio in parte omnimodo reliquorum succorum , ut san- prohibeatur, pars ipsa colore plum- guinis. , lymphae de succi neruinbeo aut atro obducatur , dc u, e quibus dein partes emori qua-fietore insciatur , ipsum Spha si coguntur , si ipsis congruis re-eelum adesse dicunt necrosin mediis haud propediem auxilium sive lethalem partis ex triactionem , asseratur , & exulent remedia re- cujus corruptio partes vicinas ia- pellentia dicta , prr ista enim me-cile inficiat , quandoquidem lym- dicamenta imposita , v. s. bolum
332쪽
318 ENCYCLOP. CHIRURG. RATIONAL. LIB. VI.
cum album. Ovor. pori cutis ob- ciatis' saepe suriectis . struuntur , ac sie particulae hele- . Quandoquidem affectus hic n rogeneae eliminari nequeunt , at- ster pro citur a nitatis Grti liga-que impeditur , ne materia coele- tura in fractura ossis, vel ob aliam stis inquere de obstructionem queat causam instituta, imprimis si simul reserare . A frigore intenso oritur . parti affectae a Balneatore alioque saepe Gangraenar, quoniam frigus Empirico est ringentia de repellen- succos ficili marte coagulat , H Primis lymoliam & sanguinem, qui Deci stagnantes saepe totum membrum in putrefactionem ac i*tidam corruptionem Praecipitant , hinc a pernionibus ex frigore obortis Gangraenam observavimia sepiotia , seu refrigerantia ac poros o struentia medicamenta male applicata fuerint , quae saepe in hune finem apponere solent ut pessime ratiocinantur , ) ne affluxus fiat humorum ad partemtasse iam , dc hinc uti solent bolo armeno , a b. simu . Notandum hie ; quod Gam ov. &Maliis frigide applicati scio grana utplurimium extrema artuum, 1l ruentibu si . Rara est 1equens. Ob- ut digitos pedum vel manuum oc- servatio, quam Celeberrimus bid- cupare solet , ceu plura novimus schmidius noster notavit: Chirum exempla , quia his in partibus ad- gus quidam septuagenatio major sunt pauca vasa sanguitem, & consequenter paucus sanguis ad calefaciendum , & pressio sanguinis hic
mitior est, quam in aliis partibus; sic & impetus sanguinis in has par- vesicatorium. in tar .pedis applicuit, subsecuta est statim Gang na , quae in Sphacellum degener vii , tandem turbato a pestilenti hoc acore sanguine totius prouinies cessare incipit, & irradiatio spi- dior accessit miranus , quem elapsis Xituum minor est , &Zin partibus agi quot diebus ipsa mors excepit hisce maximae tunc sunt obstructiones. Ab hydrope saepissimὰ ori
bus prae aliis inferiores partes fv-dropicorum assici solent, quoniam hae per longum temporis spatium Causa funesti hujus experimenti Dit lymphae delictus , quae spicula cantharidum alias demulcere solet, haec autem magis sic sui iuris L i,
fibras nervosas amputarunt , quia in cincinnos retroactae angustatio- ab abundantia aquae fuerint disten- nem Pororum , partium vicina tae , sicque'compressae, a qua coma rum compressionem , & succorressione tubulorum , imocab eo- rum in tali senectit te , iamdum virum exesione & corrosione facile corrosio contaminatorum resta at sectus hic oboriri solet lympha gnationem crearunt . A Fraetu- enim in hydropicis corrosua aeris. ra Tibiae in senibus facile obserque ex init . & hoc in casti adsunt vatur Gangraena, quod si a nimia magnae obstructiones, in tubulis , ecchvmos live coinprestione suo rauci enim adsunt spiritus , instar a defectu spirituum , quale quia selminis alias influere soliti, & c, hodie observavimus in Aula magis
Ior minor , .quia nulla amplius cir- stra nostra .culatio iaccorrunt in his partibus Assectus hic a morsu venenato-st : a deseetii succi nutritii seu rum animalium , imo canum rabI'chulosi , excitatur saepe hic noster domi in oboritur, ceu non ita pris affectus, cum enim omnes canalicu- dem exemplum hac in civitate con li obtura ti , vel abscissi , vel nimis compresti fuerint, ut pars nullum amplius nutrimentum accipiat , non potest non scri , quin
pars ista emarcescat aut cmoria.
tur , hinc assectus hic obseruatur in debilibus macris & cma tigit , ubi foemina rustica a canurcibido fuit morsa , a quo morsu Gangraena & Sphacelus illico ob-ciriesantur. in labra , quam licet
Chirurgus serra amputaverat , attamen alicro die ad plures abiit, Sca fermento venenatorum animalium,
333쪽
CAP. III. DE GANGRAE A & SPHA CELO. 31
acido, salivae inextilenti, dentibus sanguini communicato oritur , a quo masta singuinea corrumpitur hinc oriuntur iebres, deliquia, deliria , quς maximam perturbationem sanguinis denotant . A dentibus quoque franguntur vasa lymphatica ac sanguinea ex quibus succi estiuunt, hinc comprimuntur reliqua vasa nervea a qua compressione spiritibus influxus denegatur, hinc a Lfectus lii oboriri λlent. A combi stione Gangrena sepe produci solet, ceu atate decrepita in milite ol seruauimus, cujus brachiulia a tor-mcnto bellico V Veisenstein ii solo pulvere pyrio fuit combustuna , quamvis propediein congrua adhibita fuerint remedia , nihil potuit esset , quoniam a pulueris pyrii
igne, nerui, vasa sanguifera ac lym- Phatica olonesque tubuli fuerint corrosa, ab ista ac rupta , ut perta plane nulli succi amplitis ad parcem, brachium nempe , Huere potuerint , hinc brachium. cadaveri- satum fuit, quod tandem serta amputatum fuit , secundo vero ab Opertatione die placide deiunctus est
aeger. Tempus enim amputationis rite obseruandum est , alias si iam sanguis fuerit inlaetus . frustra institues crudelem hanc operatio
Assectus hie etiam producitur a maxima confusione succorum in hac vel illa parte existentium , Hem a contusionibus , abscissionibus vasor uiri , anthracibus ceu carbunculis , praesertim a scorbuto contumaci & maligno , circa gingivas aliastrue oris partcs praecipue in infantibus, ceu nuper observavi in variolis puero defuncto, qui etiam aictus Batavorum infantibus solemnis esse solet, & ipsi dicitur der VI aterirest. Tandem ut rite intelligatur, quo modo in Gangraena calor imminuatur , sequentia perpendenda sunt. i. Tubuli obstructi a tergo venientibus succis ita premuntur ut rumpantur , suibus ruptis , succi ei lasantur de fermentatio nulla ampli iis in ii sol seruatur, stagnantes enim aquae efficiunt paludes foetidas, hinc pars nece stario corrumpi debet, similique modo , ac videmus in plantis, quae reservandi gratia prelo premuntur , dem cliartae agglutinantur ad illas exsiccandas pro herbario vivo, primo eas prelo subiungimus, quod si parum premantur, colorcinviridem retinent , si vero a prelo vel pondere nimis maetno torti spremantur , & quasi lacerentur', tune statim nigiescere solent herbae si ve frutices , quia sic succi una vice , ω cum impetu exprimui
Assectus hic quoque facile ascorbulo producitur , item in infantibus in ore saepe oritur Sphacelus , quia in his textura vaso tum est flaccidior, & eorum sanguis nimis fermentans est , sed de crastior, inprimis, quando a scor-buticis parcntibus' nati sunt. Si eci in ore saliva separatur , suς si exiliat ex sale , & acido aliisque corrosi vis particulis , facile causam huic assectui dare possunt . Quod vero in Gangrqna pars inflammata & rubore predita in lividum transeat , ratio hςc est ,
ucci in partem assectam innuere nequeant, hinc reliquς particulo confusio dc inordinata commixtio in spissatorum , coagulatorum succorum itidem oritur ab instru
Dein ab helcrogenea mixtura succorum oritur sepe corruptio, quia facile a corruptione reliqui succi corrumpuntur, pari modo, ac videmus, quod pomum putridum aliud pomum sibi vicinum
codem imbuat charactere . Sanguis evasatus stagnansque colorem vel rubicundum . vel ceruicum , vel sublividum refert , prout videmuΚ in contusione aliisqtie coagulationibus sanguinis , pustule vero, in quinus sepe aqua subrubicunda ,
vel aliqu)ndo flava continetur , oriuntur LX eo , quoniam succiaec res de cutis tubulos, ct per consequens. vasa lymphatica de minutissima vasa sanguilara perfregerint ,
334쪽
ex quibus vasis distentis & necessario ipsis ruptis liquor intus contentus est uere debet .. Quod vero pars flaccescere incipiat, ratio est,.suia spirit. animales aliique succi,. imprimis. ob obstritistionem. Ω- Etam inquere , & it, partes. distendere nequeunt, hinc privatae partes his liquoribus talem 'col rem exhibent, dolor vero, & sensis pereunt quia nervi comprimuntur non tantum, sed & rumpuntur, & per consequens spiritibus animalibus influxus. denegatur,. Quo . denegato librae non irritantur, sicque ii que dolor ,. neque. sensus percipi solent .
In incipiente Sphacelo pars redditur sublivida & frigidi inina ratio est haec, quod ab obitructione nervorum & de egato spirituum influxu, acidum & alcati ine succis non
amplius commoventur, hinc nul lus motus. intestinus seu fermentatio oritur, omnia enim hoc in casu comprimuntur Sc effringuntur. Ex hisce ergo Omnibus abunde patet , partes tunc Gangraena am cI ,
cum ipsarum tubuli ita sunt. Obstrum, ut paucissimus sit sanguinis succorum in illos influxus, aut per illos transcursus , seu circulatio . . Dicimus , paucislsimum in gangraena esse inlluxum , ad disse rentiam Q. indicandam , quae circiter illam & Sphaceium , In quo nullus plane adest sanguinis S suecorum reliquorum influxus : nam
in Gangraena relicti adhuc sunt tubuli quidam aperti, . in quos spiritus & succi aliquatenus potiunt influere, hinc quoque vita illius partis. aa breve aliquod conservatur tempus , nec tam dissicilis haec ei lcuratu, quam Sphacelus. Sic Gangraena ac Sphaeetas tantiim gradibus diiserunt,eandem enim serὰ, ceu dictum, a Dioscunt causam, in spha celo vero omnia dcteriora sunt . . Nostro iudicio. tubuli fere omnes, in quibus circulatio .
succorum fit, disrupti, corrosi &fracti sunt, imo san uis reliquique
succi adco. corrupti existunt, ut
nullus motus intestinus nullaque sermentatio amplius inter ipsas fieri possit , imo saepe induunt indolem mercur. librati corro- rosivi, omniae erodentis , nil ergo nisi corruptio & mortificatio inde speranda . Omnia redduntur cadaverosa, & vitae expertia i in Gangrena vero adhuc paucissimi tubuli aperti sunt ,. per quos succi aliquantulum ini lucre possunt . Cum vero tubuli Omnes sunt dis- rusti L nullus succus in istis circulari potest, his enim salvis ficile fermentatio in succis his exciti potest, novi enim liquorem , qui si in membrum, brachium se.
vel demortui alicujus arteriam infundatur, partenacillima reviviscere dicis, prout sari' s. in demortuis hunc essectum observavi Sphace tum ergo.gigni dicimus , quando in parte quadam adest totalis tubulorum obstructio . Videamus nunc paucis obstructionis hujus causam, . crassi enim. ω acid L corrosi vi succi, dum motum suu per partium tubulos persolvere nequeunt , ibidem haerendo.obstructiones. multas. emciunt, & interea ibi dein continuo. cum spiculi si illis scindentibus partium fibras solvunt, adeo. que eniciunt, ut ini cincinnos. ve luti chordae tensae resiliant , . unde tubuli totaliter praecludantur, majorque evadat obstructio , ex Qua quoque fibrarum solutione resultat
ille in Sphaeelo tam hebetus scnsus, ut profunda feri possi in parte affecta incisio sive scarificat iis,
ullo sine sensu., motus cnim s-brillis partium communicatus ad sensorium commune perterri obiipsarum nuiditatem nequit. Remotiores cause ponunt esse res extraordinariae plures , N. inter
quod magni est roboris, hinc pucri , senes , mulieres facilius huiciassectui obnoxii sunt, quia in his
spirituum reliquorumquc succorum. circulatio est tardior i Sic novi mulierem lactentem Sphacelo in iacie laborantem insantem codema contagio infecisse . Inter alias novambientes. res tanquam causas priam
335쪽
CAp. III. DE GANGRAENA ET SPHA CELO. 3 3 i
mo se offert aer, qui, docente Hippocrate, ut mortalibus est causa vitae, ita de morborum de saepe mortis, inprimis aer frigidissimus multum aci hunc affectum excitandum contribuere potest , in istis enim regionibus, ubi frigus semper prae- dominatur intensis limum, ut Isian dia , Lappia, Groniandia, Norve-gia, dcc. plures auribus , naribus, de digitis orbari asseritur : sic de nocet aer nimis calidus, novimus enim , quod decrepita aestate diebus se. canicularibus tres vel quatuor fuerint Sphacelo afflicti de omnes mortui, quamvis membra fuerint amputata. Sic di blimenta frigida , crassa , acida , corrosi vasuum symbolum addere possunt , ut de potus corruptus , aquae paludosae ; huc reserri possunt medicamenta incautius uiurpata , vel nimis restigerantia vulgo ita dicta seu repellentia , sic de Tazatit. In- fit. Chirurg. l. i. e. I. jam dixit, Sphacetum aliquando contingere ab immoderata de inconsulte ac te mere molita inflammationum restigeratione : a narcoticis de veneniscitissime Sphacelus oboritur . M tus nimius ob dissipationeni spirituum animalium ansam dare potest, inprimis vero animi perturbationes fomites quoque Sphaceli esse ponsunt , ceu constat GH m ntii in
Nobilis vir so. annorum territus insolitudine umbra corporis sui, I naribus radiis expositi, existimans se videre spectrum, sentit levem risorem, calorem circa scrotum, inflammatio sequitur, quam illico excipit Gangrana. Evacuationibus de retentis etiam uandoque adscribenda culpa, utunt haemorrhagiae magnae, hamo rhoidum ac lochiorum mensumque fluxus immodicus ac retentus, sanguis enim ita retentus & st, Anaias ulcera ac nec rosin inducere apta sunt , ut docent monumenta Medicorum : ex urinae supressione
Sphacetum procreatum in suo filio Ooservavit Hudanus. Reserti ad ex. creta potest spurcities illa , quam Chirurgi in ulceribus putridis re linquunt , vel etiam immundities
corrosiva , qu in agroti Lepe in corporibus suis minime curant. Ex causarum reliquarum censu
sunt , seu superius jam dictum , scorbuticum intasma , quod saepius fomitem subministrat; item inflammatio, quam saepius Sphacelus excipit . Ex anthrace de carbunculo Spha celum provenisse, Paris NII. II.
c. a. Observat. dicit. In phthisi , hydrope , febribus , variolis remorbillis, passione Iliaca, a partu laborioso, a vena incautius secta, in fracturis quoque dc luxationibus, ulceribus, vulneribus, item nemvorum laesionibus , de aliis plurimis morbis huic affectui fores aperiri quotidie observamus . μαdanur in Podagrico septuagenario
Gangraenam vidit. Eorelius obf. 82. Cent. I. meminit Sphaceli & mortis subsecutae clavum pedis resectum.
bili quadam matrona digitum misi se amputatum ob Gangraenam abaciculae punctura productam. Exsortiori constrictione fasciarum infit actis membris quotidie observatur Gangraena ac Sphacelus. Hi dantis recte in immoderatum usum adsti ingentium , quae Praeticis de- sensiva male dicuntur , Sphaceli causa in sepe reiiciendam esse censet . In contusionibus non infie- uenter Sphacelo partes assici, o servationes abunde testantur, rationem puto hanc esse , quod cum sanguis vel cxtrava satur, & copiosius ad paries transmissius ob lacerationem venularum circulari sive egredi non possit, mora sua alteretur , corrumpatur , inflammati nem putredinemque producat, imo
ipsum Sphacetum. In labribus materia obstruente ad exteriores de plerumque inferiores partes depulsa ibidemque stagnante, Sphacetum produci lippis re tota soribus notum est . Exemplum hu)us sistit Tui ur O .Med.
i. 3. e. u8. nam mulieri cuidam a fibre ardente impense extorresectae,
effudit se tanto impetu pesti ser
336쪽
L ENCYCLOP. CHIRURG. RATIONAL. LIB.VI.
morbi diu mor in brachium sinistrum , ut tacto initio non commillum humeri, praeci pitaretur una nocte in immedicabilem Sphacet uinusque ad extremos digitorum apices Sic prope Lunburgum in pago Pastorem quendam SC. anno r. post sebrem malignam ct petechialem Sphacelo sinistrae tibiae usque ad genu correptum fuisse observavi, quis celatus ms etiam in prasent lamea ab experto Chirurgo I imburgensi Du. Bir eoibutet amputatus , aederque sanitati restitutus ligneum sibi adaptavit pedem,& sic cathedram adscendit de concionatur . Plura alia restant Sphaccium tacili negotio in larre valentia, quae ex Eph m. Germ. aliisque auctoribus peti postulat. f. i I. Commemoratis causisGan-'' graenae ae sphaceii , methodus jubet subnectere Prognorin , dc cum tanta sit atrocitas liurus mali &malignitas, ut nisi Ocyssime suppetiae ferantur , pars interitura, Imo mortilicationis suae contagio vicinas partes comprehensura sit, insuper chirurgus nonnunquam despe-iato Iam pen: tus malo demum vocatur , in iii tuta exquisita Prognosi merito sibi prospiciat , ne incautuse suamque artem prostituat , est enim auxia CeMum , prudentis Medici, ubi gravis metus est in morbis, indicare necessarias periclitantis in dissicili rem esse , ut si victa
ars malo fuerit , vel ignorasse vel sesellisse non videatur, vel si morI contingat laborantem, Medicus occidisse credatur, quem sors dira peremit . Tria autem Medicus vel Chirurgus bene pradicturus considerabit tempus morbi, vises patientis de sedem a s ctam . Gangranam ex quacunque causa profectam gravis uinum morbum esse nemo est , qui ignorat . Sunt tamen distincti gradus , quibus aliae mitiores . &curatu faciles , aliae perniciosiores di incurabiles exilium , ait enim Cel ur , Gangrana in , si nondum plane obsideat de teneat partem, sed adhue incipiat , curatu non
dissicillimam este , praecipue in corpore juvenili . Dicimus ergo
recentem Gangraenam , de corri ptionem superficiariam in cute de carne, haud tamen insigniter ne vos , venas, tendines de solidiores partes Occupantem, medelam suscia pere atque curari poste, minime v ro contrario modo se haltantem, dein confirmatum Sphacetum degene
demque dignitatis de situs respectu, Gangraena sanabilis vel immedicabilis praedicenda , sic partium internarum Gangraena, praesertim ce
rebri, hepatis, lienis , mastae fanguineae, in cnterii, intestinorum , renum, &c. lethales semper sunt ,
externarunt vero curationem ad
mittunt ἔ partes molles , laxae , ut gingivae, palatum , nares , aures , pudenda, osculum matricis vix curationem admittunt; sic de hydro. picorum tibiis de seroto suae supervenit Cavgrana dissicilis curatu est , quae tamen ab initio congruentibus applicatis remediis arceri potest, prout saeptiis id praestiti ,
de non ita pridem in viro sexagenario sartore hujus civitatis P, a dicto, hydropico , quamvis Gangraena aderat , attamen remediis
idoneis ab ipso Sphaceto liberabatur , qui morti jam destinatus
A causs externis quae provenit , contusione , motu , ustione , fractura , vulnere , &c. sanabilior de miniis periculosa habetur ca , quae ab internis proficiscitur causis fanguinem coagulantibus, scuti &illa, quae ex senili aetate, desectu alimenti & succi nutritii oboritur , raro sanabilis est . Summatim, ut paucis multa dicam , Gangraenae omnes summo cuin discrimine con; unistae sunt, maxime vero, quae cum humorum, uti dicunt, affluxu accidunt : de hic asterisco notandum est, si pus album apparet , signum esse, quod Gangraena D aranda sit, & in aeriores partes asiluxum succorum habeant, quia chylus inter emortuas Ic sanas partes ei
337쪽
CAP. III. DE GANGR ENA &SPHA CELO. 333
ne non statim occursatur, transit in SphaceIum , succi cnim continuo magis magiSque Coagalantur,& sie mortificatio fit, in Iunio libus maior affulget tamatis spes, quia in his succi fluidiores sunt, in senibus frigidis vero ii facile
Putnsa spiracelus terminum suum abso. Sphatiat. lutus dissiculter curatur, unde Paulus tantae, inquit , est ierocitatis ut nisi quis rupta omni mora pra sentissimas tulerit suppetias, laborans p Irticula iacile emoriatur , vicinas Naes in . dat , ct hominem ipsu na augulet, itaque secundum Ovidii dictui Π, - . Ense resin ndum , ne parra sin
Sphacelus enim , seu emortuum membrum , nisi ahsanis partibus tempestive praecidatur , & amputetur , primum proximas Partes , dein totum corpu, corrumpit, Puerescereque cogit , quae sangitis perfuere nequit, sed stagnare cogitur, de hominem sub frigido sudore ex .stinguit, illud enim , quod in
Sphaceto computruexit, veneni in modum suo contactu ; quod adhuc sanum , de integrum est , In scit , , corrumpitque , Partes citam molles , ut pudenda , Os , uterum,& anum , perorem statum praenunciat . De duratione hu)us morbi nil determinare dic*t , modo enim brevioris termini est , de intra pau- - - cas horas vitae finem inalonit, mo do longiuζ durat , de ad unum a terumque diem protenditur : imo in Dn. Brev , Hano v. Praeceptore ad quatuor duravit septimanas Sphacelus pedis , antequam senem en cavit, tandem febre accedente ex tinctus est . Inter Chirurgos maxima lis adhuc hodie exsurgit, an membrum scilicet si amputandumΘcuiti saepe plures sint . qui statuunt , membrum potuiste conservari idoneis remediis , & non ita tim ad amputationem transeundum
esse i: alii dicunt , si nimis. ta radainPut tura, ut sauguifestim fueru
proderit , sed omnes tere post canimoriuntur ; ut ergo tempus bene
Ad salutem terminatur Sphac Ius incipiens , si siti petiis a medi. camentis generosis allatis omnia tolerabilia apparent, gra Oraq; s, plomata evanesciint . Adimortem vero tendit , si neque generosissimis medicamentis, cie auxiliis quidemcitur', sed symptomata ingra vescunt, pars nigrescit , de cadaverosum spargit totorem , sudor frigidus a toto promariat corPOlca& nctationibus , deliri is , atquem somniis, no singultu aeger defatigatur , vel syni ope subsequi Dir, tunc enim cum horrore , dc trem re mors horrida cito pede insequi
f. II. Diaeta in his limctibus ista instillienda , ne illius sinii letustis morbi causam signat, de me dieamentorum vim impediat. Aeritaque sit purus , lem Tatus , serenus, non autem fuliginosus , nebulosus , frigidus , ac numscalidus is aula aliis inquinamentis inisectus , si autem talis , corrigendus erit sumimigiis exsintal. citri n. lign. Juniper. aliisque/aromaticis institutis . Eli tantur cibi boni succi , facilisque digestionis facile in succum , de sanguinem abeuntes , commendantur aviculae , ova, iustula caponum, gallinarum , vi
tentur contra omnia acida', austera , salsa , ac saccharata singuinem , de succos nostros facile coagulantia , corrumpentiae , & stagnationem, Oblirricti nemque Producentia , quae hie ceu pestis fugienda sunt. Potus sit pcitus Theae, velic apheae, vel alius calidus aromaticus, de fitccolata , vel ecrevisa bene cocta, ac herbis appropriatis correcta, veI 'vinum dulce Gallicum, vel Hispanicum, vesaliud minus' acidum. Potus exulet omnis stigidus. Hie potius Gallorum proue bium attendendum cst ν
338쪽
M. & applica. Commendant etiam Galeniet Veteres nuces , urticam & tithvma-Motus & quies, somnus & vigiliae ut respondeant sibi invicem , summo studio annitendum , alterna enim requie quod caret durabi. te non est. Quantum noceant animi pathemata in his affectibus , superius notavimus', ideo rationis fraeno sunt coarcenda . Ex re torum & retentorum ut in omnibus , ita de in his affectibus maxima habenda est ratio . Alvus sit aperta , si officium suum denegat L suppositorios, cluitertia Tartareis cum oleo amygd. dulci solicitanda . Menses quoque , hae morrhoides de urina ut legitime evacuentur , omni studia prospi
cendum . Galenαε- ι . I Veteres in Gangraenae cura-
rnm curari tione ita procedunt . Persecterio Gau. mortificatam partem celerrime re- τε . secant , quo loco sanae parti appropinquat: Gangraenam vero cuin rant sanguinem qua inplurimum ex parte asseeta evacuando , quae si fiat a magna inflammatione , p ris se. constipatis , materiam ,
quae non potest discutio, issico
v vacuant , factis iii membro Pr fundis scarificationibus vel iecti nibus , ut etiam ipsae venae sanguine Plena exonerentur , animadvertunt tamen , ne nimia fiat sanguinis evacuatio . Aliqui scarificationum loco hirudines parti gangraenatae applicant . Polt sectionem. , seu scarificationem factam , partem muria calida , vel etiam aceto , vel sale . vel lixivio in quo lupini sint cocti, abluunt. Farinam erui , aut lolii, aut fabarum cum aceto mulso. : si vero. v hementius adhibere velint ,. sali suceum tempestive & moaer te adhibitum ; vel decoctum lupinorum amarorum amasu in t quidam vero poli sectionem , securitatis sectionis gratia , etiam caute rem adhibent , in quibus sale cum porri succo utuntur , postea autem ad crustam removendam, cataplasiama ex ea ne , aut hordeacea aut triticea serina in aqua ta oleo coctum imponunt , ite- capitalem siccum pulvillum cum melle ap-licant ; tetrapharmaco etiam ac Macedonico appellato utendum ense aiunt . Probe vero separare docum crustas panem cum apio tritum, aut cum Ocymo, aut iri dein aut panacem, aut aristolochiam , aut acorum cum melle aut thus . Ausert etiam secundum eos. crustas , Machaerionis medicamentum
Isis, melle excepta in linamentis , verum in mollibus corporibus fitina erui sufficit cum ma
Alii aeruginis rata, minii, ali mini suis si singulorum aequales Partes aqua tritas illinunt . Gangraenas circum scarificant imposita Arina loliacea cum raphano & Ω-le , quandoque etiam aceto , uva. passa exemptis vinaceis cum tice, addito sale&aceto mulse: nucum regiarum nucleum commendant , alii myrti solia in vino cc,
In Spha celo partem mortificata si 'celerrime resecandam volunt, quatenus attingit vicinam ianam , ita ut nihil prorsuς putridi ac carim lem adliciunt . aut pastillum An- si. relinquatur deinde locum i ni
Cum f. q. o metuis . F. cataplasma quod a
N. Mellis rami. colas. iv. m. IνWiac. ὁ g. calci viυ. Sili. runt , re postea sese mum cum melle , vel siccum capitale item cur melle adhibent , dein panem eXα-riu, , vel serinam hordeacram a qua & oleo subaetam imponunt , sed & iris . e panacis radices ciaristolochiam ac ervum appli-zant Iisque crustag tollunt , singula cum melle miscenda esse contendunt . Item Machaeri rus emplastrum , dc Isidem eunti
339쪽
rosaceo de melle diluta adhibent . Ubi vero crustae exciderint, curationem reliquis ulceribus communem adhibent. g. Iq. Paracelsus ad Gangrenam curandam commendat Rear-gar sublimatum in aceto coctum , addito oleo malorane ut lini menti 1ormam acquirat , item releteria commendat medicamenta se ut sunt urtica, flammula; tum curativi eodem modo procedit, ut in ulceri bus corrodentibus , approbatque emplastra ex resina abietis , visco consolidς , pauco scammoniς , de succo chelidoniς paratum . Gan-Lrςnam autem sal --rosim per solum Vitriolum resolutum curant.
In curando igne hoc Persico in- Primis rationem hanc tenet, quς in exterioribus ignibus observari solet. Itaque ignem ex lignis suscitatum quam facile effusione simplicis a- uς exstinguant homines, at ea i Ia aqua non ita in igne Persico operari vult, itaque penitus Medico introspiciendum tore ait , inaque es lentiam , de dicit, eim nihil aliud esse, quam alumen dulce, ex quo eruitur alumen ad restinctionem ignis Persici adhibendum: itaque quia Sulphuris lacte AEthi ignis Iuxta eum res inguitur , t Glud insum quoque ad ignem Pers- cum accomodari vult . Et cram Author plures species ignis Persici constituat, hac ergo ratione inestinguendo Sulphure Microcosini Progreditur , nec ulla alia compendia ex Medicinae fontibus ex gitari vult illis ipsis exceptis , quae de Mineralibus annotavit . Praeci.
sonem membrorum Author maxime improbat, atque omnino cum
Medicina pugnare dicit : ipse non ferra vel instrumento , sed subscripti emplastri usu emortuas partes ab integris separare solet. H. Gleonia biv. Liquor. Myrrhae I vi. Ex quartior Gunmitis Fiat Emplaserum , quod ea parte applicetur , qua fa-
O . Verum ubi os ex ustiones nimium. intumisse constaret, non prater rationem putat ipsum serra discindi , sed a sanis partibus sedulo cavendum de abstinendum ait. Hac ratione emortuas partes aufert, inte-fris quandoque manentibus ossius. Consolidationem denique per aquam salis de oppodestocli auspiacandam esse censet . Sequentem aquam sanantem sanam Pariem agra am remota, apponit .
Mixta mane de vesperi adhibenda esse dubet. Ves:
Fiat cerotum secundum arteni, adhibet pro more vulgato. AEthneas deinceps per bituminis navalis de Camphorae res Iutae aequa Pondera curere solet
Gangraenae autem igni lignario respondentes ab eo Thure di My rha curantur . Sulphureae vero ac Res nota per Lac Virginis ex sulphure paratum ab ipso sanantur plerumque 3 in usum autem Omnium horum eo intendit, ut sui,
inde nova imponantur, nec unquam pars sicca relinquatur, sed
Abstinendum esse ait a Medicamentis secundum elementa compositis , a repercussi vis , a morbillorum unguentis, unctionibus, sus. fumigiis di Cua Iacano ligno. Ignis Persici curam duplicim dicit ,
unam priusquam natus sit mo bus, alteram cuni Iam est vigent simus. Ad priorem curam seq. laudat.
340쪽
3 sc ENCYCLOP. CHIRURG. RATIONAL LlRVI.
thm it aa. g i. Reduc ad destillationem in sole, donec liquefiam . In hunc liquo rem pannos intinc os superponit loco assueto, cum siccati fuerint ,
rursus intingit, superponitquelam
diu, donec itidetur . Ad posterio
Mel despumatum cum superioribus ingredientibus mixtum parti sectae
imponi vult. q. Is . Helmoni ut in cujuscun- In Sphac/lo eadem que in Gan' sthatia gruna Propinat med camenta , sed cum in eo inte3ra adsit mortifica tio , partem sanam ab ςgro sep rat , vel cultri ope , vel Iuturi Antimonii beneficio : interim to- pica non negligit , dc inter alia laudat aquam phagedem cam, d Loctum leo marum Antimonii in aceto factum spirit. theriac. mphorat. 'ue applicantur , ut prO-kressus ulterior impediatur. Postimodum ulcus curat supporanti bus de mundiscantibus , illudque tandem iusta methodo ad perihetam consolidationem perducit .
f. II. SFlviur in 'Gangraena curanda tanquam' optima remedia r
magni facit, quae etiam loco prius profunde scarificato adhibenda esse suadet, utpote in luibus Gangraenae causa, acidum ita l. omne emoriatur . Lixivium enim sorte Gangraenas profunde scarificatas poteri.
ter littere contendit, quia in lixi. vialibus, ceu dictum , onans acidum commoriatu necesse est. Sanguinem Talpae in Gangrana applicatum magni pendit Author. Sphaeeti curam nullam ipse a. gnoscit. f. i 6. mu tar sanguinis cra Ti. tiem de viscissitatem corrigendo , succoque nervco subtili sandis via. tim omnem operam impendit, v latilioribusque Diaphoreticis hunc scopum attingere Conatur , iisque Cociataeasquae spirituum incitum intendere , illorumque penu adaugere valent. Quod ad externa vero
medicamenta' pertinet , scalpello Partis superficicm extemplo disse cat , de s Gangrinna altas Nerit radices , profundius ferrum insantiat. Deinde incisas carnes lavat Tinctura ex aloe di murrha in spiritu vini suffa , vel ungit. AEgWptiac. in spiritu vini eamphoratodis luto : partemque curat digestivo cui aloe de murrha admisce
tur . Purgatoque ulcere corruptis istis carnibus eius consolidati nem idoneis medicamentis accelcrat. .
ta , scordio , absynthio , floribus sambuci, semine urticς in muria coctis, addito spiritu s. sambuci, vel spiritu vini camphor. quae Omnia diligentcr jubet imponere , de omni modo Sphacetum praecavere Inter Diaphoretica laudat salia v latilia 6 ut de oleos a saepius exhibenda, se & myrrham, o libanum, mastichem , aloen aliaque plura , imprimis ex his consectum Elixit 'oprietatis interne summendum
commendat . Externu vero laudat praeter praedicta , aquam calcis vivae , vel decocta herbarum aromaticarum, quo refert solus, sustumi-gia, aliaque totalem corruptionem prohibentia , ut theriacalia , Cain pho rata , aleotica , myrrhata ,
f. i8. Ut fani toti in eo sunt , Cari . ut succorum Se sanguinis in G -- norum c rana incipiente prohibeatur ulte- m. ν ior coagulatio , obstructiones va- curandisorum reserentur , de necessaria stituatur circulatio, q pro 'ter ad νη- Oipsa strii in properant sudorifera , Sph ce- aliaque remedia satis porosae, par- ἰ m. ticulas acutas ct angulares frangentia , ne vasa usterius laedant de