Johannis Dolaei ... Encyclopaedia chirurgica rationalis Tomus secundus. In quo continentur libri quintus, sextus, & septimus, qui est vltimus

발행: 1690년

분량: 515페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

341쪽

CAP. III. DE GANGRAENA&SPHACELO. 33

F. Mixtura una vice ex hi tanda .

Vel reι. P0. Hyperie. I g.

a. una vice.

Interdum etiam ad ipsum accedunt sublimariim praecipitatum , quem cum electuario diastordii de theriaca in forma boli prabent assumendum . Partem Gangrana assectam abluunt spirituosis de lixivis , quae remedia ut facilius penetrent , scari sicationem ad partem usque sanam admittunt, & vel murrham , aloerict sal saturni , vel unguentum n gyptiacum in spiritu vini dissolvunt, eoque partem lavant, addito interdum pro separatione partis cor ruptae a sana spiritu vitrioli , sulphur. vel nitri . Laudant etiam aquam calcis vivae 5e spirit. armon. nec non decocta Se cataplaserata ex radicibus gentianae, valerianae , angelicae , arissolochiae , herbis scordii, alliaris , cicute , phellandrii, rute , nasturtii, cardui benedicti, salvi e , ni cotiane , soliis quercus,

lauri , floribus syperici , sambu

ci , meliloti , croci, semine sinapi , dauci , cumini , nasturtii, lupini , lini, baccis lauri , nucibus juglandis , cupressi, fructu colocynthidos , sale Ammoniaco , tar tari, sulphure, nitro, alumine , aerugine , sepone , fimo columbino , caballino, termento cercvisae . Impetrata convenienti separatione partis corruptae a sana , suppurationcm promovent unguento Apostolorum , aureo , vel bastico , &ulcus consueto more tractant , ut carne de novo expleatur de cute o

ducatur.

ruptam penitus solent amputare, vel carnem corruptam cultro exscindere , ferroque candente ustionem instituunt, ne paries vicinae corrumpantur.

6. I9. Ut iam me audiatis pau- Curinlulum vestras mihi praebeatis au- Pharmares de oculos rogo , qui in cu- με ratione Gangraenae eo collimo , chirurgi ut ante omnia obstructici tubulo non arum tollatur , de stagnantibus G succis liberior concedatur transi- g tus & motus progressivus , in quem finem exhibere soleo varia Diaphoretica , absorbentia , spiri- tuosa , balsamica , oleosa , salia volatilia quacunque de simul ar matica iacta , hinc prosunt Tinct.beZoard. Vel: Elis. prop.

F. Elin. Singulis horis exhibeatur quantum cuspide cultri capi potest . Theriaca sepe sum cit , si nil aliud ad manus sit . In Gan- fraena ab inflammatione , de in i pina applicatis remediis contrariis frigi is ac repellentibus eo respiciendum est , ut ista medicamenta pruis abjiciantur . Dein rati nis oculo examinandus status pamtis gangrenost , in qua *pe succi coagulati de stagnantes sale suo volatili , spiritibus destituti sunt,

qui qua data porta avolant , sanguis cum reliquis succis non amplius circulantibus stagnat, Pervem seque mixtus est , salia acida ac corrosiva , cum ad partem lasem sibi imperium rapiunt , canaliculos fere omnes disrumpunt , α sic seres cstringunt reliquis obstructis relictis r ad quas aperiendas , vitam iis cum reliquis partibus reparandam , de succos corruptos stagnantesque fluidiores volatili res que reddendos , sudorifera

342쪽

8 ENCYCLORCHIRURG. RATIONAL. LIB.VI

theriac. spirit. C. C. vol. ocul. can. parata , aliaque acidum imprimis temperantia remedia conducunt . Sequens mixtura cochleatim assumaturabe. M. eard. bened.

Exhibeas patienti per vices Elixir. vitae I i. cum portione salis volati- Iis C. C. quam dota singulis diebus amamat necesse est , alias lau-- dabilis effectus non sequi solet. Spiritus matri l. cum Elixir. vitae maritatus , & ad gutt.2c. saepius de die assumptus excellens erit remedium . Statim vero externe applicetur linteis duplicatis calide spiritus matricalis Dn. Blaneard. quis . est. N. Masilah. I rrh. iniban. SMeci .aa. ἴ ii. Hrit. vini rect f. tii. F. l. a. de si illatio. Nos vero satim accedimus ad sequens excellens remedium , quod raro me fefellit r vel instituenda statim ablutio sequenti:

eamphor. S iii. M. de calide applic.

aristoloch. O.&C. Supet imposito cataplasmate ex mi C.

panis albi inveterati m ii. herb. scordii , absynth. aa. Mil. Vini

Gallic. q. s. coq. ad formam cata plasmatis. Vel imponatur seq. cata. plasma ad Gangraenam nobis solenne N. Rad. Aristol. utriusque hi rund n.

rutae recens.

bes namaior an restan. aa. Mi. sum m. rub. vulgari

N. M.

earFo hyll. aa. is quae species vel cum linteo duplici in formam cataplasm. redact. applicentur , vel quod melius , extrahatur cum spir. vin. tartaris eia

sentia, vel destilletur spirit. in quo dein myrrh. N aloes ad consistent. cataplasm. solvatur, addatur re spirit. matricat. q. pl. spiritus hic ad usum reservari debet i ingredientia supra dicta stent infiiti per limram unam vel alteram , dein CDq. addita portione panis bis cocti de partis capheae, vel farinae labarum tostar. Aromaticae species in sine prius addi debent, ne spirituosae de enicaces parti ut ς inter coquendum in auram abeant, prima vice huic cataplasmati addere poteris Elix. vitae I i. in quo campnor. R i. soluta fuit . Secunda vice addas adhue Tinct. castorei g g. alia vice Tinct. assae scelidae, quarta vice spirit. sal. armoniaci gil. & pro re nata se cies mutare poteris , & singulis 5. horis rursus applicari debent . Veledi. Lixiv.fortisicipi .mini

M. f. l. a. catapl.

Omnia haec remedia juvant, quat nus constant salibus volatilibus

343쪽

CAP. III. DE GANGR AENA & SPHA CELO . 339

oleosis de siriri tuosis , quae omnia reviviscere iaciunt, spiritus ac liquores nostros, de Don duntaxat Particular stagnantes ac ad corruptionem tendentes insce fluidiores redduntur, sed Se ipsi sueci ad re-ularem mixturam disponuntur ;inc immediate sequitur, quod ob structiones reserentur, &sanguis in vicinas partes ejusque succi recipiantur circulationem , spiritusque etiam animales iterum influere incipiunt. de vasa iterum coarota

tur, de prope lunt inclusos succos mediante pulsu ad partes quascunque, de sic partem salvam sospitem que reddunt : vita ergo hujus partis gangraenosae iterum cum atris partibus communis redditur, h. e.

canaliculi iterum restituuntur, cicsucci iterum per hos circulantur , ut i ii statu sano , de in hoc consistit quod vivere dicimus . Si vero jam pars gangraenosa fuerit sphacelata , ad separationem sanae partis a mortuae speciis pradictae iterum

accipiantur, oc ex iis paretur cata-lasma adjectis gummatibus vel

inst. ex iis paratis. De scarificatione partis gangrae

nota ac sphacelatae hodie inter Medicos etiam Neotericos contro γtitur , ob sanguinem attrahendum , Ueteres dicunt ad resolutasPartes, in quibus hac ratione sanguinis motus de vigor renituitur ,

re vel lanceita vel novacula in parte inflammata di tumefacta per ipsius longitudinem de latitudinem ,

hoc ramedio plures se liberasse fatetur , & nullum aliud prastantius

neque totius , si tempore usurpetur , inveniri addit a sed Celeberr

ODercamp. aliique rem attentius examinarunt inveneruntque, quod

pars iam sum cienter sit scarificata per minutissimos cultellos intus latentes, per quos lixtura par tium laceratur , dein viae per quas medicamenta penetrare debent satis apertae sunt , & non opus es set maJores emcere t magis ergo Iuxta ipsos noxiae sunt scarifica

Mones , quia vasa lacerant , in- includunt discindunque , ex quibus sanguis de succi evasantur tacoagulantur , sicque magis ad Putredinem ansam dant et addunt quod aer externus sanguinem ma- sis corrumpit ac coagulat , quia ipsum jam aperte aggrediatur,quod non potuerit emcere cum sanguis

vasis suis inclusus fuerit . Experientia quoquc constat , si Lustum carnis recistiς incidatur iam pius illud citius putrescere , quam si non fuerit facta incisio . Coi

tra Celeberrimus Br,n de dupli ei bile finierum p. III. ait : Ve rum me hercle alia plane ratio est

inter scissionem illam internam ab

acidiς particulis , dc externam per cultellum incisorium': illa enim malum auget , haec vero mitigat

non quidem per se , sed per con- seq. Primo enim sanguis sanus defloridus in partem ancellam emuens,

quatenus per poros suos transmittit materiam aetheream valde peregrinam ab illa uuae porcis partis gangraenosae vel spha celosae perfluit , fermentum illud dieidum ibidem

haerens commode valet infringere . Secundo mediante illa incisione aditus conceditur liberior med)ca mentis applicandis , 5c sic curatio evadit brevior, quemadmodum

hoc felicissime non ita pridem est

expertus Amstelodnni , ubi vocatus fuit ad cu .andum puellum quendam biennalem , cujus scrotum sphacelo planc erat Occupatum . Instituta circa vesperam scarificatione ad levem usque languinis eruptionem , adhibito uno lava inento ex spirit. vis. theria cal. 5e cataplasm. idoneo parato ex phi land r. scordio , absenth. aloe de myrrh. animadvertit ipse matutino tempore insequentis diei Jam faeta in filisse separationem carnis Putridae a viva , ωrtum fuim boni & laudabilis puris proventum , sive ut Ioquuntur di estionem , de

sic porro adhibitis adhibendis brevi temporis spatio integre ab eodem est restitutus Multum

344쪽

fraenae ac instantis sphaceli contri- 1al volatile, quod possident, inruuit debite instituta starificatio , sti eis aliisque plebejis summum realias enim ficili me proserpit ulterius malum ,'& tandem pervenit , uti vulgus loquitur, ad cor , h. c. fermentum illud gangraenosum reliquas inficit de corrodit partes fluidas & solidiores circumjacentes , hae iterum alias , & sic porro pergitur donec tota M. S. hoc fermento est imbutus , uade tandem prorsus coagulatur , in motu suo sistitur, & sic homo mori cogitur. Nec est ait , quod quispiam acris

accessionem metuat in scarificatio. ne, eo Drsan ductus exemplo , quod carnes concisae facilius in

aere corrumpantur quam solidae , tempus entin non requiritur tam

diuturnum , ut noxii aliquid ab aere possit ad serri , inpriinis cum

egregium interea ad usum revocetur Iavamentum sale & oleo volat.

turgidum , sed ut has lues non nostras faciamus , dicamus , quid

de sectificatione sentiamus, nempe cam non modo noxiam, sed aliquando etiam utilem esse, cum remedia topica eo melius in vasa & tubulos penetrent, & succos in iisdem coagulatos resolvant, potestque Medicus inde colligere, num sensus aliquis supersit, alias non valde juvat. In malo contumaciori spiritu se, ut sum Elix. vitae , Tinct. cassor. asia foetid. cum campi, r. ma-Jori quantitate usurpanda sunt, imprimis spirit. sal. armoniaci in bene clatiso vitro calefactus calidissime applicetur , & cataplasma iterum Impongitur calide, & omni biliotio repetatur . A qu. calcis vivae ,

aqv. benedicta Chirurgor. dicta

per se vel cum spirit. vini camisphorato mixta in gangraena & imcipiente sphacelo egregium est remedium e paratur item ex Uu. lc.

vi u. aqua phagadaenica Gallis Chirurgis solennis, ex hac enim cum merc. dulc. & spirit. vin paratur lixivium scoriar. antii nil in locis gangrana affectis egregium est , aq. pomor. destillata contra gans nam magni momenti est . Urina humana de stercus vacinum ob medium est. Si Gangraena producitur , ceu diximus , ab externo frigore a quo

Deci nostri quasi congelati, de in

coagulum abeunt , de quidem a desectu subtilis materiae illos Perfluentis, clim nempe in aere non

sufficiens materia subtilis adsuerit, ad succos fluidiores servandos , hinc stagnant obstructionesque Pariunt. Ex hoc fundamento omnia Phoenomena explicari postulat, ad curatia ergo hic transeundum. Non ergo membrum refrigeratum illico igni admovendum est ad conclationem tollendam , &-mem-rum calefaciendum , ratio haec cst, quod repentim irradiatio ignis particulas volatiles restantes penitus expellat , unde maxima confiisio & textura partium plane tolleretur , quod experientia constat ,

cum id videamus in pomis co gelatis , quae si igni admoveantur, statim putrescunt e sic quoquc

observamus quotidie in nota ecquando digiti nostri a frigore immobiles facti , si statim igni admoventur , inde est ac si mille aciculis pungantui , sensu in P bent. Congelata ergo membra priaus aqua frigida nivea fricentur , vel cum ipsa nive r hoc aliis Paradoxum erit, sed si rite rem perpendamus , ratio id nobis persu

debit, cum cura tantum hoc modo inchoetur, sed non persciatur sensim enim ac sensim coagulati succi debent resolvi , de ad pristinam mixtionem redigi, & hoc optime perficitur ope aqv. frigidae vel nivis frictione, ratio eth, quia

per partem congelatam aquae lin-

positam plus materiae subtillis perfluit, quam per congelatas , & nimis stricte compressas particulas , per quam materiam subtilem parti cula iterum fluidiores redduntur , qtiae in parte assecta fixae fuerant africtio quoque cum nive capr pter juvat, quoniam ipsis in m

nibus nostris liquescit , & hine amicabilis sit resolutio partita

345쪽

CAP. III. DE GANGRAENA &SPHA CELO. 3 1

Cularum congelatarum ι adde &quod commotione ista reliquos quoque succos stagnantes ad motum incitat, postmodum succi in- spissati calore solliori dissolvendi sunt in quem finem conducet seq. vel simile balneum , aut ex iisdem

Coq. in pari. I. vin. Callic. & a. Part. Urinae, & bene coe . adde spirit. vin. optim. 1 vi. & membrum congelatum calide immitatur , i&dein f icetur seq. vel simili lini.

mento .

Vel oleo spirit. Lulliano simili fricentur partes gelu induratae. Si vero pars tendat ad sphacetum, im e natur cataplasma nostrum superius dictum, & procedatur eodem modo ac superius recensuimus : in hoc praeter externa & interna interponenda sunt, praesertim sudo. risera , quae omnem implent paginam : detur etiam cum vino S g.

spirit. C. C. volat. vel sal ejusdem , vel 1

Animis calidis remediis aliquando aegri Gangraena assedit male se habent, hinc Author sum , ut semper calidissima remedia aqueis temperentur, ut sunt aqv. in . vi v. aq.

η. sambuci &c. his enim succi a frigore quas congelati, a spirituosis & volatilibus oleosis salibus perimur II. dedentim resolvuntur , & iterum fluidiores redduntur. Imo internis remediis semper adsungendus spirit. matricat . qui hisce in affectib. egregium remedium, quod nostra experientia constat, detur enim per

Si malum hoc fuerit eroductum ab

hydrope, cum partes citu a succis eis vasatis & stagnantibus fuerint diastentae, hinc omnis textura partium perdita ac disrupta a corros visistis& fermentantibus succis , qui instar Iupi esurientis omnia corro dunt devorantque , succi quoque in hydropicorum toto corpore existentes corrupti sunt , di privati omnibus spiritibus, hinc circulatio debilis est, & febris lethalis simul coincidit : ad curam ergo properandum , quae non multum differt a priori ram dicta, & saepe magno cum effectu seq. remedio usi sumus. . M. calc. vis. T i. Spir.vin. camph. t g. Bal nervis. n. d. ὁ i. Elix. vitae s i v.

I. a. re applica calide cum cannabi vel lino, postmodum applicari potest seq. vel si imile cat plasma ex heib. men th. absynth. pulv. scord . bacc. juniper. sambuc. sem. sinap. icentc. bardan. Sal tart.nitri, armoniaci, quarum species in urina & scecibus vini coqui possunt. Cui decocto dein addatur fari n. lupin. vel fabar. ad consistent cataplasm. quod calide quantum ferri Iotest applicetur , dei simul supra oc catapl sma sacculum arena calidissima repletum . Impone , quo

346쪽

Cura Gara a. na a deis

enim pars calidior servatur eo me- plures gutt. assumend. vel Elix. vit.

lius, cie si his malum non cedit addi possunt penetrantia remedia dein marori quantitate, Elix. sc. vitae, vel spirit. sal .armoniaci, vel balsam. nervin .ad ὁ ij. Sc. Gangraena ista quae a desectu succi nutritii oritur , cum quasi ipsa Pars vita privetur a nutrimenti plenario desectu vix curatio superest, sed ne aegros plane deseras sequens vel similis solus praescribi

Coq. in is urinae scelidae de lixivio,

de quater de die foveatur pars, simulque tricetur cum Ol. terebinth. G Jac. succin. Tinct. au. foetid. spirit. lumbric. balsam. nervin . spirit. coclear. oleo ejusd. quς omnia succos inspinatos congrumatosque attenuant : in rusticis aliisque

quibus inopia est stercus bubul. calidi imme sepe applicetur, CuIcataplasmati de add. herb. aromatic. fatu. sabin. sem. bardan. Cruc. bacc. juniper. de cuin urina foetida parari potest cataplasma calidissime saepius de die imponendum , dc ditioribus addi possunt myrrh. aloes in Elix. vit. ves spirit. matricat. solui. vcl:

In hoc casu nec interna remedia negligenda sunt ad succos crassos fluidiores reddendos , in quem si . nem Patiens decoctum ex rad. chin. salsiparii. galang. r.edoar. macis, croc. herb. cochlear. nastur. sem. anis. sal. tart. armoniaci in vin. Gallic. dedom & pro labitu bis vel ter de die aeger tres assumat unicas de Interponat. spir. cephal. nostr. vel aliud sal volatii. olaocet ad Io. de S ij. sic& oleum cochl. ad gutt. 3. in vino Hispanico assumptum egregiam navabit operam, medicamenta enim haec resolvunt sanguinem, & succos temperant acidos , circulationem promovent, sanguinem volatili sent, de quali resuscitant , in succis enim alicu)us hominis sani a. salis volat. reperitur , I I. B. olei, de G. 2. spiria

Malum hoc utplurimim infantes in fistat , quorum dentes saepe

omnes excidunt, gingivae latent , os maxilla corruptu, corrosiuumque conspicitur, febris adest continua , facies pallida , Cedematosa ac humida, lingua saepe multis foraminibus pertusa , qui infante auxilium petunt , tristi ergo asse tui ut oeysti me occuratur necesse est , hinc eluantur partes inse- Elae cum spirit. vini camphor. vj bal s. nervi n. g j. M. vel quod Arti us est seq. . Muriae limon. gii. Sp r. vis. aromatis. ὁ ig. Spir. at. dula. 9 i. Bais nervin. s. Elixir. visae J. iis. rart. vetriol. i. Camphor. Bii. Extrari. eentaur. min. Jis. l. volat. ο&U. S g. rrh. g i. Ol. cochlear. S g.

M qua mixtura saepius abluantur partes in fiet e de corruptς : est rem dium , quod Te raro fallet , dccxperientia nostra sepissime comprobatum est . Haec omnia remedia ad principia magni Cartesii , Philosophi , correspondent , quae ratio ergo est, quod multi Philosophiam docentes relegantur . In

promptu causa est . quia veritatis ac pacis amatores Iunt , juxta enim Tacitum : Non minus periculum ex fama magna , quam ex mala. Deo veraci de aeternae Veritati nostram commendemus rem , qui Veritatem tandem in apricum ducet , per lapsum cnim Adanii

347쪽

danii hanc anu simus, & nemini , nisi cui ipse Deus revelavit cogniata est . In Te speravi , Domine ,& non confundat in aeternum . Veritas premitur non vero Oprimitur . Futuro saeculo Omnes principiis his Neotericorum imbutos videbis , & post finem Veritas de die in diem exsurget . Sed susticiant haec . Nos ad Curam mali nostri porro Nos accingamus . Si ergo hoc in malo observatur macula Coerulea & nigra , statim superius mixtura descripta calidii si- me & saepissime applicetur & rei- teretur , postmodum imponi p test cataplasma jam saepius descri-Ptum ex ruta rec. absunt h. sal v. caryophyll. N. M. myrrh. aloe. spirit. vin. aromat. fari n. fabar. q.

L pro cataplasm. si durities partium fuerit , addi pota st cataplas

ass. scelid. ta spirit. cochlear. ol. caryophyllor. vel macis parum addit. Hoc enim in nrato semperantiscorbutica adiniscenda Gint , ut ex. gr. spirit. cochl. tri l. fibr. nasturt. boccabung. dcc. Interne conducunt varia antiscorbutica in Encvclop. Med. nostra Capit. de scorbui. praescripta , imprimis sequens ad 2o. & plures gut. in viano Hispanico assiumendum. N. Et tr. vitae A ii. Di ii. trifol. fibr.

M. D. usulis Hujuv mmcdii ope mucus acidus inprimis viis latens attenuatur tem- Peraturque , ac ipse sanguis reliquique succi edulcorantur , Interponatur decoct. lignor. supra descript. adjectis herbis aromaticis coci lear. becca ng. trifol. fibr. rorismar. bacc. Iuniper. sal. Iart. armoniaci in vin. Gallic. decoct.

Si malum fuerit a coinbustione vehementiori , tun cura non

multum differt a priori & seq. simile conducet cataplasma hoc in ea fur orb. scordi υ.origan .aa. Mi. Cepar. allii.maciscar hyli.

F. t. a. catapl.

Quod si Gangraena suerit a mor su vel ictu venenatorum animalium , tunc inprimis conveniunt sudorisera , quia stagnantes succi attenuant & fluidiores reddunt , acidumque corrumpens simul temperant emendantque t in eum finem prascribi pote si seq. vel similis mixtura a cochl. uno ad duo singulis horis propinanda , donec

M. S. Mixtura. Et assumat aeger decoct. lignor.supe

rius descriptum , vel dentur Theriacalias, Diascord. Eoartica , aliaque quae in febribus malignis ac peste usualia sunt. Omnia enim ea, de hic juvamen pras ant. Calidissime externe applicetur parti assectae cataplasma imperius descriptum ex herb. rutae , scord. cum aloe , myrrh. camph. theria c. ni. n. m. dic. Cum uri n. & vin Gall.

f. cataplasm. Hic etiam proderit ipsa theriaca vel Dia scord- in spiritu matricali dissolutum di tepide

applicatum et spir. vita. camph. th riacaL aq. cal. vi v. &c. & hic ita usum vocanda sunt. Si Gangraena natales suos accepit a contusione quadam vehementiori , hinc cura non differt

348쪽

Cura

344 ENCYCLOP. CHIRURG. RATIONAL. LIB.VI.

ti ligatura , quae statim solvenda , sed tamen cum hac cautela , ut tantum fiat laxior ne uno im-Petu ruant sanguis & succi in Partem assectam , & ipsam nimis extendant , sed relaxetur ligatura sensim ac sensim , dein cataplasmata aromatica , de reliqua spiri- tuosa saepius Iam dicta imponam

tur e pulvis quoque ex corti C.

quercus gorbulos o coquatur

cum vino , & Imponatur calide . Emplastra hic ut in aliis speciebus Gangraenae haud conveniunt , quia poros magis obstruunt , remedicamenta calide apponi semper debent , si nimia adsuevit putredo , tunc pulveres exsiccantes ex aloe , myrrha , C C. inspergi possunt . Si vero Gangraena fruerit oborta in Damara tibiae aut brachii , tunc prius Gangraenae obviam eundum est, quam ira tu rae , hinc conducent cataplasm. ex spiritu vin. camphor. & aqv.

De cura Sphacesi jam solliciti sumus , sed quorsum haec , dicat aliquis ' Sphaeelus siquidem

est morbus incurabilis , de parSquam Occupavit , Iam reddita est mortua , & ad primum suum elementum redacta , neque unquam in vitam restitui poterit , Deus T. O. M. solus haec efficere potest , hinc ergo tantum eo annitendo est , ut pars corrupta eschara , & emortua bene a sana separctur , ne pars sincera trahatur ;si ergo Gangraena a neglectis optimis , de generosis remediis migraverit in Sphaceium , isque pia ne perfectus fuerit , fortiori vitractandus est , de quia , quamcunque etiam partem invaserit , brevi hominem trucidat , ultimum remedium ad manus suinendum est , parsque emortua cito , tuto tamen resecanda : optandum esset , quod nunquam in usum esset trahenda operatio haec ,

sed persuasus sum quod mi LIe ac mille homines ob defectum genero Brum mediorum superius recensitorum neglecti talem torturam pati coguntur , superius enim recensitis remediis certo certius avertes hoc malum', in casu vero ubi nimis sero vocaris ad patientem , vel si a causa nimis violarata fere omnes dilacer ti fuerint canales , ut succis omnis transitu sidenegatus sit , ad extirpationem transeundum est Consultius enim esse cum Celso existimamus anceps auxilium experiri in re gravi , quam nullum . Unicum enim servandi

corporis remedium restat , membrum videlicet emortuum de corruptum a fano rescindere ac e

stirpare . Crudclem siquidem Medicum necessitas facit , nam cru dele malum , crudeli remedio e pugnandum . Nihil interest areturum praesidium sit quod est unicum ι satius est anceps remedium experiri , quam nullum et melion est dubia spes , quam desparata situs e satius est motum alicujux partis Perire , quam totum hominem et nec illa dura videtuc curatio , cujus est salutaris effectus . Quamvis vero Auctores circ1 modos amputationis inter Evalde discrepent , atque in iis enarrandis prolixi esse possemus . malumus tamen ut in omnibus

sic & hic brevitati studere , rerem paucis tradere . Commodiolmodus nobis videtur esse sequens ,

iuem seliciter cessiste saepe vidimus ,

cilicet antequam incisio fiat, implorato ante omnia Divino auxilio , patiens volatilibus I spiri-

tuosis corroborandus est quae vulgo cordialia vocantur , quae Maaudice cordialia omnia ea sunt medicamenta , quae morbi causem attingunt ; & omnia quae ad hoci opus requiruntur instrumenta cialia necessaria in promptu sint, ut cito votis suis respondeat innst tutum . Dein detineatur Patiens vel imponatur in scamnum Conventcns , vel & sellae imponi potest aeger. Chirurgus f ex .gr pedem sphacelatum altiori scamno firmiter

fasciis alligaverit , trahat cutem rimulauios ta carnem sursum versu sana

349쪽

CAT III. DE GANGRAENA ET SPHA CELO. 3 s

sanas partes , ut scilicet operatione peracta ossi denudato iterum

obduci possint , sicque. arctissime

vinculo valido haec . constringat , partim ad doloris imminutionem , partim ad haemorrhagii in inhibendam . Peracta hac ligatura in sana parte tres digitos latum , quem modum ego clim Hildano , de aliis longe praefero , qui in Parte demortua , fit ob rationes ab Hiliadano aliisque sufficientissime ad luctas , carnem usque ad os scalpello aliquantulum falcato circumcirca Inscind it , ita ut pomostium

quoque bene perscissum sit , quod postmodum in illo loco cui serra

imponi debet , abradendum , caroque musculorum in parte non

amovenda , ne obitaculo se, hine serram huic rei aptatam , qualem Hildanus describit , ossi imponat , sicque illud cito tuto , agilique cum dexteritate tribus vel quinque tractibus detruncet . Quod tamen nunquam iactum vidi , sed ad minimum decem tractib. hoc factum fuisse notavi , nihil enim interes quot tractibus id fiat , modo ager

leniter tractetur, nam per nimium motum plura mala obvenire possunt , ut citius agri moriantur .

Facta sectione de post solutionem

vinculi sunt , qui cauterium actua. Ie , aliquando crudele , sed non contemnendum remedium admovent, alii hane adustionem damnant , di tantum imponunt stuppam camnabinam albo ovor. madefactam ,& pulvere styptico seu sola calce viva inspersam , vel solo liquore syptico imbutum linteum imp nunt , & vesica bubula obtegunt,& dein deligetur , sicque aetig tum per duos tresve dies detineatur , his ablatis ligaturis sic quae indurata de adglutinata sunt prius

emollitis , est nara ut decidat opera detur, ea desapsa , vel filo vulneris os latis saturis constringendum , vel per emplastr. cutis a trahenda , fasciis ulcus involve dum diligenter , ne aer conglutiaoationem impediat de corrupti

atque sic pergendum est usque ad plenariam aegri recu Peratam sani

tatem .

Quamvis autem melius esset, si, quod Thom. Fientis lib. Chira V. I. e. q. monet partem non semper' in fine sanae proxime apud aegram , sed quandoque remote ab ea ampurare liceret , ex. gr. si Sphacelus sit in pede , ctiamsi totum crus sit sanum de posset salvari , tamen Prope genu amputaretur , quia praeterquam quod non tantus metus sit relicti naias Natis gangraeno si , cum saepe cIam ipsam medullam ostium inficit , nihil quoque Juvat aegrum ipsum crus longum

habere, nulli quippe usui ipsi est ,

sed magno impedimento : Obtemperandum tamen in hisce aegris cic adstantibus esse censemus . In

brachio quidem res inge aliter se habet , de ipsius semper tantum re linquendum est quantam possibile,

ut , immediate ierrea manus ei adiplicari possi . Plura de hujusmodi amputationis operatione vide apud Hildantim , aliosque Chirur

gos celebres .

Sed hic Asteri seo notandum squod ubi in parte aliqua fuerit

Sphacelus , prius caro mortua CX- scindatur . de eo respiciendum , num membrum servari possit , &hoc in casu cauteriis utendum est , ad ambulationem , uti Chirurgiloquuntur , impediendam . Si

vero pes vel manus resecanda est ,.Operatio fit

digitus restincatur cum

350쪽

scriptio.

CAPUT IV.

De Cobustisno seu Ambusione ias. I.

V Erum equidem est , ins nitas

ignem nobis praebere utilitates de tota sere nostra vita . Imo hoc universum conlistit in calore , illoque conservatur , totque insuper utilibus succurrit remediis, ut v I x dentur meliora . Ast cium omnia sano perpenduntur sensu , nescimus , an Prometheo debeam uxgratias , aut illi culpam attribuamus , cum velut e pyxide Pando-rae sit venia fabulae r ) infinita

inde etiam prodierint mala , tot

tormenta , tot cruciatus , ac seperemedia ipso morbo, ipsaque morte crudeliora, id quod de Combustione videre est , ut taceam tot in Macrocosmo effectus satis mirestos . Valeant igitur phantastici Persarum ritus . Ualeant Emped cles , aliique Pythagorei Vivi comburio immortalitatem acquirentes .

Valeat Agesilaus Themistoclis Fratcr ejusque Constantia , Mardonium Regis Persarum Satrapen pro

Rege interimens atque errantem dextram comburens . Nos neque minimam corporis nostri partem comburendam trademus, sed potius curabimus, quomodo ignis crudelitatem effugere , aut mitigare queamus . Nobis enim hic est sermo de ignis particulis corpori nostro inflictis , quomodo damnum infigat , & quomodo istud curandum sit , quem assectum Medi ei ac Chirurgi Combustionem , vel Ambu- 'sionem , vel Ustionem dicunt,

Assectus hic est adeo simplex , ut nulla indigeat deseriptione, sed

cum mala consuetudine receptum

sit, dare dc in minimis descriptionem di desinitionem , in gratiam vulgi hanc apponere lubet . Combustici est solutio continui in solidis partibus quibuscunque , Cum inflammatione , vesiculis excitatis , doloreque a particulis igneis pungentibus pyramidalibus , vel extra applicatis , vel introrsum sumptis, faeta visi. 2. Subiectum Combustionis sunt vel partes ex rernae variis inj aa. riis expolitae , quod toto observamus die ; sic non ita pridem totum corpus quoad externam superficiem , ) infantis 3 annorum imcidentis in alienum aqua calidissima refertum ita combustum fuit Lut iterum feliciter curatus fuerit .. Omnes ergo nervi tendineu, membranae , fibrae arteriae , venae , ligamenta , caro , Ossa , Omnesque

canaliculi comburi possunt . Sic quoque internae partes ab hac combustione haud immunes sunt , quando scilicet particulae igneae altius & profunditis in viseera te dant , tacite ea comburere ac Crispare possunt , quod etiam fieri potest ais aqua sorti, spir. vini rectificatissimo, aliisque caussicis acidis stygiasque aquis ignem ius cuigneas acerrimasque particula S contingentibus . Totum ergo corpus

potest , ceu dictum , hic astici , ut & omnes Tubuli ; quo enim partcs subtiliores , eo faciliores

comburuntur .. Nullam partem ita corpore nostro offendere potui ,

qtiae minus Combustioni obnoxia est , quam lingua , quia cera sigillata liquefac ai& cum flamma ipsi imposita ei nullum assert dam

num .

attinet , dissert Ambustio ratione ε-- partium internarum vel externa rum , & ratione causarum , est

enim vel ab igne, fulmine , ferro

candente , titione , aqua fervente,

ver spirit. vim , aqua sorti , oleo servente , vel pulvere pyrio . Ratione symptomatum', alia gravio ra , alia leviora inducit e ratione magnitudinis , alia enim penetrat cutim , alia musculos', alia nervos , artcrias , venas ct tria ossa.

SEARCH

MENU NAVIGATION