장음표시 사용
351쪽
alia Ambustio pustulas excitat , nes tubulos usque ad os concre
Diagnas7ι. 's. 3. Variant Signa Combusti is
alia non idem prae cantibus , quia in his corporibus non duntaxat ignis , sed & particulae metalli angulares & cuspidatae continentur', quae valde tu-pio ratione causa ruin , symptoma- bulos dirumpere ac discindere aptatum ac graduum Combustionis. nata sunt Primi gradus signa sunt cutis ru. do , dolor acerbus pungitivus , locus quoque comburtias aliquo. modo intumescit e imo a relatio.
ne aegri nobis facile innotescit, &non opus cst plurimis signis , sed Tumor in Combustione utplurimum accidens , non , ut Autho- res communiter fatuunt , a maJOre humorum assiuxu propter attractionem fusto oboritur , attractionem enim hanc falsam esse , lippis iis utimur , si nobis de prosundi- ac tonsoribus notum est i sed hoc late Combustionis non constet'; in casu fibrae potius ae viae obstru- notitia ergo causae nobis hic plu--sunt , hinc succi non rite perra manifestabit . Si ignita corpora eas circulari possunt , sed semel fortasse non satis prope admota , allati , ibi stagnant , & nisi per
aut non satis fervida , aut consi- canales subterraneos refluant flu-nentiae levioris fuerint', tunc non mina , facile ageretur mare I pari profunda potest produci Combu- modo etiam in Nicrocosmo accisti O , quam excitant utplurimum dit , ubi succi a Ruentes refluere aqua fervens , pulvis pyrius ac- nequeunt , necessario stagnare accensus , scintilla ignis , linum , tumorem excitare debent. suppa , stramenque accensa. F. d. Ad Causarum investigatio- Secundi gradus signa sunt atro- nem re enodationem ut me accin- Ciora, si nempe materia corpus tan- gam , Ordinis ratio postulat , ea-gat diutius , satisque crasti ac tenax sit , ut oleum , vernix , sevum, aliaque resinosa, unde etiam statim pars inflatur , rubescit , dolet, & in momento pustulae elevantur , aegerque conqueritur de nimia cutis tensione, quia haec corpora ob particulas ramosores ignem diutius includunt , atque servant , pluresque abscindunt tubulos , unde etiam gravior oboritur
Combustio . Tertii gradus signa dicuntur , sicuti res ignita adnaereat, statimque pustulae producantur , subiccta cutis nigri cet , sensusque nullus amplius adsit , cuncta exi sunt exsiccata ac dura , quae si decidant ulcus profundum aut putridum con 1tituunt , imo hanc fortem Combustionem utplurimum Gangrae ac propter ut profundius in Causarum Combustionis cognitionem perveniamus , aliorum prius de iisdem percipiamus opiniones, & quidem
omnium primo Galenicorum , qui in Ambustione accusant ignem ,
re quacunque ignita , inprimis
globos Sclopctorum , unde contusio de laceratio musculorum , venarum , arteriarum , &c. oritur ,
vel etiam a fulmine hanc Ambustionem fieri posse non dubitant , vel ab aqua servente, vel oleo aliaque materia uirente . f. S. Paracelsus notat, qua ratione suas in corpus imprimat proprietates Adustio , quocunque modo fiat e utpote casum Adustionis, vel accidens calorem non existere , ted subtilium spirituum asperitas vel
acuitas potius secundiim eum cor-Sphacelus sequi solent , ceu saepius pus destruit . Sal iterum accensum . id vidimus , ἰubi scilicet maxima ignescit prorsum , & omne , quod adsuerit contuso r haec intensa ab igne noc damnatum fit, , ni- Combusto si a metallis fusis , trum enicit , & non essentiae com- chalybe , auro , stagno , aliisque plexio . Sulphur etiam accensum , vehementioribus igneas particulas aliam substantiam ad se recipit , diutius servantibus , di facile oin . est nihilominus Sulphur hoc ipsum,
352쪽
quod autem absumit , illud est in
eo , per accensionem tamen , ex-
. citatum . Non aliter de Adtisti nibur sentit Author . Quum ignis corpus aliquod arripit aduritque ,
ignis hoc efficit , quod damnum
existit e Uerum accenditur corpus , & quicquid inde siquitur
damni , sollim ex eo procedere alti, quod accensum est , ac In accensionem incidit , ut lignum carbo per seipsum fit . Nam sulphur corporis , quamvis ipsum exhibeat flammam , ob fixam ejus
condItionem , accenditur uriturque tamen , estque juxta ipsum , fixus ignis , & co per externum adducitur , cui tantisper tantumque resistit , quantisper & quantum adfuerit ignis. Adustionis differentiam duplicem statuit Author , unam per sammam , quae molitur consumpti mnem , alteram , quae fit bullientibus . Flamina fit ad mentem ipsius , sive lignorum , pulverum , resinarum aut pinguedinum : Bullitionibus , ut calidorum oleorum , aquarum bullientium , &c. Preterea reperiri aliam naturam habentem dicit, ut ea , quae fit lique iactis metallis, & similisus.
Ad haec animadvertendum vult, utrum ex substantia quisquam
adhaereat , an non 3 ut ex puluere , quod sulphur , & sel nitrum
post se vel sui consumptionem accensione factam , reliquam adhuc pinguedinem relinquanti. Similiter oleum peculiare suum residuumi, aliud metallum , aliud resina , aliud aqua , quodque proprium habet , cognitu necessarium ι non propter sanationem , sed extremos dolores , quos infe- sunt hujusmodi reliquiae. Salis nitri , sulphuris & resinarum spirituum acuitatemipeculiares doloresedere ait , nam ibidem esse spiritum salis arguit . Ex metallis etiam alios ac singulares deducit dolores , quod eo.loco sit Mercurius . Ex aliis adurentibus adhuc dios , quiae sulphur secundum ipsum , ibidem est resolutum . Huiusmodi sulphuris, separat ones in membro variare dolores statuit . Ad ultionum dolores accidentia es se dicit , originem ex igne ducentia , postmodum ex aere quidem exteriore mineralem conditionem
acquirentia , Notat insuper , post veneni conceptionem istud permeatus & venas in prunum suum
centrum permeare , quo mortem inducere ait.
q. 6. Helmonιtur Ambustionis actum in vivis fieri ait em cienter ab ipsa vita , occasionaliter ab igne . Quod est dicere , vitam esse agens proprium sensationis insensitivis r & vitam esse esusmodi causam , quae insuper vim habeat Ambustiones faciendi in vivis, Scin materia Medica, imo etiam resistendi , vel non. Quamobrem reperit.vitam primarium efficiens, ac immediatum sensi is , ac doloris . Siquidem vis ignis recepta ac introducta in cadaver , secundum
ipsum , non est sensibilis i im nec proprie ambustiva , qualis in vivis sed potius assativa vel tostiua . In vivis namque liquor carnis , per indignationem animae sensitiuae , celerrime in acre liquam n convertitur , ac substantialiter transmutatur e qui in mortuis non est vitali transmutationi obnoxius . Adeoque inter fibras bulliendo de frixando , carnes torret &assat . Caro enim mortua, ad mentem ipsius , patitur per gradus, quos alia corpora non sensitiva , univo co modo patiuntur ab igne . Verum in vivis etiam aqua bulliens statim vescas parat : pars solidadem velociter contrahitur & crematur . Idcirco istam Ambustionis actionem in vivis ac sensitivis seri ait efficienter ab ipsa vita rab igne autem essective per modum medii activi , Occasionalis & externi . Vita nimirum ipsa sentiens ignis rigorem , acuit suum liquorem , transmutatque in vesicas ac
dein in escharoticum liquamen. Et quantum scilicet ab igne corripitur,
tantundem postmodum per disposi-
353쪽
CAP. IV. DE COMBUSTIONE. a 3 9
tionem relictam corrumpitur , quia qne , ut stat illa distractio , didu- mortuum est. elio , expansoque partium ab in- g. . Si a VI illisio rescire volueri- vicem , opus cile. inquit , ut ramus , quomodo fiat Combtims, ip- reficiens se insin et inter rarerisum Causam illius statuentem au- ciendi partes proxime, ac densediemus in particulis igneis summa applicatas , quo se ipsis inter- subtilitate donatis , & rigidis atque ponendo illas queat diducere ac acutis existentibus & introitu suo in quasi removere ab invicem ,'un- quandam cor oris partem conti- de concludit Auilaor , partestiuum illius solventibus ..Tales ignis esse Terrae iras , hoc est enim particulae turmatim , ac ve- Pyramides , scd aquilateras exhementi isto, quo aguntur impe- triangulis conflantes , aut assii tu cutim subeuntes, glandulasque gentes . Docet Ergo ille , ignem , miliares impetentes ,& fibrillas ner- ut , rarefaciat', non posse con- veas illas ambientes , aut in earum siderari tanquam calidum , h. e. substantia distributas pungentes ae Calorem producendo in sensu , violentius vellicantes , numorem sed tanquam Tetraedris constan-
lymphicum a glandulis fibrarum con . tem . Ex his facile Aut horis vulsarum beneficio exprimunt , Se opinionem de Ambustis hariola
'ersus superficiem compellunt, qui ri Possumus , quod ignis cu- ibidem aggestus cuticulam in tu nam tem attingens suis particulis I rem elevat, vesicut sque in ea ex- traedris , in quibus solis est citat. Si vero dictae particulae ma)o- acumen , non item in Cubis ,ri vi polleant , copiosioresque par- illam laceret aduratque , hinctem aliquam subingrediantur , al, vesicae ac aliquando eschara inundantius serum ex glandulis cuta- ducuntur . nneis eliciunt , cutisque fibris infixae st. 9. Cari ni a re quavis adu G haerentes, illam in rugas extollunt, rente Combustionem fieri possie sta ' ε'& liquoris transitum ad cuticulam tuunt , si partibus corporis nostriusque inhibent , eumque in cutis propius admoveantur , qualia sunt poris remorari cogunt . At si parti- scsrum , plumbum , stannum ,
culae tum mole , tum copia & mo. titio , carbo , oleum , adcp, , tu adhuc potentiores partem quan- Pulvis Prrius , calx viva aquadam subintrent, fibras ejus iplarum modo dissoluta , aqua iervcns de impetui sustinendo nequaquam pa- Clusmodi Plura . Lasionem vero res di necant &,comminuunt, illam hac ratione νeragi credunt crustam ita illa excitant , lympha quatenus particulae priani crementi
in glandulis cuta iacis residente spis- lubtilissimae , explosis globulis xlsiore factari post evaporatas ipsius hereis in rebus istis magna copia
aquosiores tenuioresque particulas, collectis celerrimo agitantur mo- fibrarum ab igneis atomis disiecta- tu , oc corpora vicina crassiora Scrum tragmenta obvolvente . ramosa dissolvunt , destruunt des. 8. SHuius calore ignem se no- in pabulum suum convellunt , stris manifestare ait sensibus , adeo a cingentes Porro Per approximati
ut illo in sensu observato judicet nem corporis istius particu Iis hi-
Anima ignem adesse. ut autem ab sce Pleni Iocum quenda in , cor- eodem igne raresat oleum , Aqua, poris nostri impetu quodam polosci quodvis aliud , praeter calorem epiderinidis N aliquando curaneos aliud quidpiam requiri in igne sta- ingrediuntur, & fibras abrumpunt, tuit, cujus vi absol vere possit rare- unde dolor maximus oritur, fibrefactionem . Cum enim secundum vero ita dii uptae re in cincinnos 'eum rarefactio sit partium densa- resilientes , vicinos musculos uiri rum , densitarumque distractio ab tubulos obstruunt , ouapropter
invicem , ac diductio quasi a Cen- humores per tubulos illos ordia uo versus circumserentiam ι uti- nario ferri , soliti propter obstrudi
354쪽
3 o ENCYCLOP. CHIRURG. RATIONAL. LIB. VI.
ctiones illas circu Iationem suam illac Perficere neqtieunt , sed si Enantes de a sequentibus humoribus pressi tumorem in parte illa vel
vesiculam producunt . Propius vinro adhuc ad cutem ipsam accedentes contextum eatis gladiolis suis acute scindentibus , quorum myriades in igne existere dicunt , de motu vehementissimo inter se agitatis , diffringere , diu ecare & contundere asserunt , quae textura undique contun de dissecta Escharam
exhibeat . Ad musculos penetrantes gladiolos istos vehementer agitatos filamenta carnium tranS versim lita neruose diruinpere addunt, ardoremque in parte ambusta remanere , quamvis res ad utens jamdiu fuerit sublata , quoniam materia ori mi elementi cum impetu Per poros ruens , eosdem sibi paraverit figurae suae convenientes ,& qti idem iis in partibus, in quibus tales pori ordinario non erant, hinc cum per illos poros nil nisi materia primi element, posse suere , ardor in parte illa maneat , quamdiu pori in tali fietura maneant . Nonnulli ignem fluidi Timam dicunt esse congeriem tubulorum sphaericorum , e ramosis , maxime Per materiam subtilem dilatatis &in gyros infinitos redactis , conflatam , e quibus sphaerulis tenuinfimis circumgurantibus saliuin puncta prominentia serrulas de rotulas acuminatas essiciant, superficie undiquaque instar limae rotundae acu ta de scindente instructa . Sphae- ruta itaque una de loco pulsa Nextricata eminentiis suis asperis acutis alias etiann de loco pellat necesse esse pronunciant , unde
innes sensim per mutuum conta ctum & levem intricationem ut rotulae sirratae in horologiis moveri debeant . qua de caula de ignis corporum divortia accelarct, di s se interstitiis de meatibus a se iam
excavatis in transitu suo cete xmo insinuet & coacervet, siccue partium ejus situm commutet . Fibrae igitur partium corporis celerrimo huic ignis motui obsistem tes dirumpuntur , quae vero tenu-jores sunt 3 ut illi cedant , seque
nect i patiantur , adeo non laeduntur , nec diffringuntur , de quo magis varius particularum subtilissimarum ignitarum in se in Wicem
motus ab Occurrente quodam corpore risidiore impeditur , eo impetuosius in fibras ruunt , easque dirumpunt. Ex diversa qnoque corriporum rainosorum figura , in quorum poris macci ia primi Aementi coacervata detinetur , diverse illa emergere credunt 'rerum ignitarum
effecta , de quod aliae aliis fortita
s. io. Pramissis aliorum de Ambustione sententiis, nune & nomam i ηυAE Mapponamus e seri Nulli dubit G .mus istam solutionem continui fieri a particulis igneis pyramida libu 'pungentibus , scindentibus , duris vehementer motis , sine igne enim seu igneis his particulis non potest fieri combustio , de , si consideramus flammam ignis , quae est corpus densissimum ac simplicissimum omnium aliorum corporum .
h. e. In omnibus suis partibus est ignis i quod de nullo alio corpore dici potest ;-Aer enim non est purus scit multis aliis conspurcatus. particulis, item aqua , terra x aere alii solae crassioribus particulis sunt reserta , ex quo patet , ignenx consistere in certo particularum dei sistimarum ac simplicissimarum m tu , uti eIus probat essectus ; videmus enim scintillas in fiammω volantes sine intermissione moveri Omnis enim ignis essectus dependet primario a motu , eousque figura . A motu est , dum flamma collecta solidas partes a re combussibili continuo absumit, adversus externas aeris injurias , ut conservetur , necessario aliae debent succedere in earum locum , atque indines , quod ignis indigeat pabulo ,
materia nimirum ad urenduin apta Mhoe si fieri nequit , talisque mat ria deest, ab aere exteriore corrumpitur , excutitur , evanescit atque transit in auras . Ita videmus CX Parva scintilla oriri posse maximum i
355쪽
cendium , si nempe ignis congregatus in exigua quantitate conveniens invenit pabulum , illud consumit crescendo , dum partem in
suam transmutat substantiam , partim etiam materiam tertii & secundi elementi propelliti, atGue a se invicem disjungit , ut globuli
aetherei co melius congregentur atque in ignem convertantur , teste Magno Caraesio p. 4. Princip. Phil. p. n. ITT. A sigura vero est , dum Pro vario motu varie pellitur , figura sua pyramidali partes occurrentes diversas incidit, attenuat, liquefacit, condensat, dissipat, urit, ebullitionem e Scit , quod autem ipsius figura sit pyramidalis atque acuta, probant ejus essectus indisi solutione corporum, quippe si molestus motus in nervis excitatur &a mente perceptus fuerit. Sic ignis urit , cum partes corporis unitate disjungit figura sua puramidati atque celerrimo particularum motu nonnullas secum aufert, atque ita corpus reddit sccius , in qua disti Isione tubulorum & succorum intus contentorum ablat ne consis it Vsiis . Imo si intim His ignis
materiam & quidem ad leges c nymicas consideremus , certum est , illum conflare cx spiritu , olco , sale re acido , ignis v o motum sortiorem quoad particulas suas ope
subtilis coelestis aetheris impellit . Ex hisce praemisssis fucili marte Sumptomatum in Ambustione obvenientium rationem reddere possumus ; Dolor enim in Combustione oritur, chim particulae ignis purigentes scindentesque fibras quas tangunt, non tantum contundant, sedes di se in dant incidantque , unde molestus hic motus menti reprae
sentatus excitatur . Si vero omnes
fibrae simul discissae fuerint, nullus
apparebit .dolor , sed is vehementior erit , quando fibrae duntaxat inciduntur re premuntur . Sie ab initio Combustionis dolor statim
percipitur, si se. fibrillae ab igneis
particulis nimis commoveantur, &succis nimis effervescentivus nimis
Veseulae in Combustione productae oboriri solent , quando minutissimi vasorum lymphaticorum ramuli per ignis pressionem rumpuntur , vel per salsas acresque particulas ab igne commotas vascula
Cutanea eroduntur . Omnia enim
vasa ab igne aliquo modo constringuntur, hinc lympha a tergo accedens stagnare cogitur , quae tandem nimia sua extensione vasa perrumpit sicque has vesiculas producit . Vel etiam oriri possunt ab impedit i traspiratione , quae facile in Combustione oritur , ob cuticulam enim constrictam succi, qui ope glandularum culanearum discerni debent , necessario stagnare coguntur, qui tandem acriores faeli succi vasa culanea Perrumpunt, vesculasque attollunt . Materia , quae his in vesiculis continetur , dolorem producit , quia ex salsis , ac dis , corrosi vis aliis innumeris male figuratis constat particulis , hinc ab ordinaria sua circulatione impeditae facile fibrillas concutere Valent , a qua concussione dolor
iste oboriri solet , hinc sucei ad
fermentationem tendunt , quae particulae fermentantes cum tempore eYulceristionem in parte combusta
essiciunt , prout id toto observamus die. Considera toet ignis actualis esse- ctu, pergimus ad potentialem hoc nomine insignitum , ubi invenimus auuam sortem , cujus salia particulis suis aculeatis atque valde angularibus feriunt corporis nostri partes molliores , subtiliores, easque incidunt , findunt , scinduntque pari fere modo , ac ipse ignis qui ex ipsissi inis constat particulis , dumque sanguis aliique succi ad has partes la las cum spiritibus perveniunt , legitimo mo do circulari nequeunt , sed potius
turbantur , ex qua varia comm tione ac turbatione inflammantur paries , unde saepe gangraenam interunt , usque tandem propter nimiam exaltationem spiritus resolvuntur , cmoriuntur atque abeunt
in vappam, unde Srhacelus ac tan dem
356쪽
i ENCYCLOP. CHIRURG. RATIONAL. LIB.VI.
dem mors sequitur , nisi in tempore ei occurramus remediis congruis . Non mirum igitur existimamus , quod has partes molli res spiritus acidi ita assiciant, cum Chymicorum ac Auris abrorum I.aboratoria ac operationes abunde demonstrent , istos varie praepara tos spiritus acidos 5c alcalicos solidissima dissolvere metalla , aurum , argentum , plumbum , Sc. quaesolutiones probant , harum aquarum fugiarum vim unice dependere ab ipsorum salium particulis rigidis . Pertinet huc Calx viva , quae satis sortiter etiam comburit, uti obser Mavit Borellus C. Io. obf. 3C. si ei aqua adspergitur , quia ita eaus portiad ptati sunt, ut partes aquae so-ai primo elemcnto septas recipiant , adeo ut globulis athereis expulsis , sola remaneat materia subtilis , illa. que dominetur , unde esservescentia atque ad uilio: conser der Caraef. Princip. Philist. P. q. p. I . quam effervescentia in fieri videmus , &quidem haud dissimilem in spir.
vii Noli atque oleo tartar. inter se
Inter Causa Combustionis reserimus etiam fulmen, quod saepe coin-bnitionem inseri , imprimis si est cum lapide tonitruali , cum vulnere , interdum vero sine Vulnere fit Combustio , imo nos vidimus aureos annulos in digito fuisse a fulmine e fusos absque Lusione cutis , alios vero fuisse combustos. Si igitur particulae nitrosae praevaleant , non sit accenso sed duntaxat Combustio , quia nitrum impedit, quominus possit concipere flammam. &plerumque fit cum sonitu atque fragore , secus vero ubi sul hur prae-
dominium habet . Huc & pertinet Combustio a clopetis facta , hinc plures Medici ac Chirurgi nescio qualem vim de eis caciam vel pulveri pyrio vel glandibus adscribunt, dicuntque , quod Combustio prius
debeat extingui , alias malum esset incurabile , Munt enim , quod incendat partes adjacentas , carnem
nigresaciat re ad corruptionem di.
sponat; sed huie sententiae jam contrarius fuit Paraeur l. X. Chir. a pol. I. Er 2. ubi ait, glandes tantum calorem non posse concipere, ut causticorum obeant munus si enim incandesecrent, colliquescerent Q mamque amitterent , quod selsum , quia si glandem cercam intrudamus in Sclopeium , non lique et inexplosione , quod tamen deberet fieri; ut taceam exiguam illam moram in pulvere pyrio accenso, imo
neque cnarta , neque cera.sit transit , neque vestimenta , quae prius occurrunt , liquefiunt , aut comburuntur , sic etiam plumbum liquefactum aut titi villitio superfusum teste experientia non comburit . Combustio ergo haec neque astobulo, qui frigidus est , atque me audice ia , quoa non habet , dare
nequit, nec a pulvere pyrio, quia uti cito sit ita cito perit , neque etiam a motu , qui continuus esse deberet , dum urere possit . Sunt quoque , qui pulverem purium dicunt venenatum esse , quod cum P. reo citato loco negamus , cum nihil eorum ,σuae ipsius comp0sitioncm
ingrediuntur venenatum existat, ac sulphur , ac nitrum , ac carbones aegris nostris exhibeamus . Sympi
mala enim maligna his Vulneribus supervenientia potius dependent a conquastatione plobulorum atque tubulorum discissione , & neutiquam a pulveris pyrii venenata quesitate , dum ipsaeisbrae a violento hoc motu globuli , imo omnes sere tubuli & canaliculi ad nutritionem partis destinati instinguntur , discinduntur ac in cincinnationes abeunt nervuli , ut aliter e rinentur', ita ut illa necessario deficiat , unde si sanguis , lympha Ae spiritus ad partes illas
perveniant , viam non invenientes inter se csservescunt, abeuntque in Vappam ac putrefactionem , unde
Gangraena , Sphaccius ac nigredo labiorum Vulneris , de quibus C pite sequιnti de Vtitiis, cur ius iis dia
Inter causas remotiores & serrum candens, aliaque metalla ignita r
357쪽
serimus, quae vehementissimdurunt, Huc etiam tanquam ignis referri superant tamen hec omnia Aurum, quia partes eius arctae inter se com Plicantur , ignemque ob hoc diu servant foventque ι mrique adeo sunt exigui , ut soli materiae pri mi eIementi dent ingrestum . Excandescit autem ferrum, dum parte ignis poros ferri subeunt , atque ita ejus substantiam augent , quod mam seste videmus ex vulnere illato , quod semper majus est , ae ipsum ferrum'. Praeterea id re eipimus, si baculum ligneum ejus. dem magnitudinis efformemus , atque adaptemus ipsi ferro jam ignito , videbimus este dissutilem , idque quia particulae ignis sunt in
Perpetuo motu , quae latera ferri extendunt . Urit autem vehementissime ferrum , quia ejus Partes satis sunt rigidae , angulosae , ac proinde si accedant ipsus ignis pyramidales , sertiter impingunt in subjectam partem , atque sic continuum solvunt, comite dolore gravissimo pungitivo , Inflammaticine aliisque Symplomatibus gravioribus .
Similiter fit eombustio ab aqua
L fervente, alio tamen modo urit , - servescit ac commovetur dum partes igneae subeunt poros aquae , ejusque partes commovendo a se invicem divellunt, ut majus acquirant spacium, quia ab ingressa materia subtili augentur, quod videmus in cacabo aqua ebulliente semipleno . Omnis autem urendi vis hujus aquae dependet , ceu dictum , ab is ne , cum ob particularum flexibi
itatem aqua fere nil contribuat, secus ac in terro, ubi eius particularum rigiditas auget solutionem. Oleum eodem modo incalescit, sed cum habeat particulas ramosas variis hamis uncisque inter se repen- potest novum Anglorum Inventum , Phosphorus dictus , quia leni filetione in apertam quasi ruit flammam , seponi Veneto duro est similis , aqua fontana frigida debet
conservari, ne in auras abeat, C
lori expositus statim liquescit , infiigore vero iterum coagulatur'.
Sunt, qui hoc Inventum vel adstri. bunt Helmontis , vel celeberrimo Roberto BIIaeo , nonnulli vero attribuunt soc arcanum Medico cui indam Hamburgensi e sunt ex Anglis , qui id tribuunt celeberrimo Dn. Stare Anglo , amico nostro singulari r alii qui clarissimum D minum oeiden Alsium pro auth re agnoscunt . Omnes seia fateri debent, Phosphorum hunc ex urina fieri; modi plures describuntur, uti apparet ex tracti tu Germanico Noctilucae nomine insignito . Sequentem vero Nobilissimus Hel- montius Iunior Amico nostro Dn.
Destia. per retortam, recipient Dmagnum se aqua repletum , dast mortem . AElii addunt borum. Phosphorum in forma liquida in Laboratorio nostro Seren. Principis exurina laboravimus , in Anglorum sicco Phosphoro iam sumus occupati , ex hoc Phosphoro facile ignis indolem explicare licet, sed haec ad
alia nobis reservamus ι nunc vero ad Combusionis Prognosin pergendum est . F. t . Cum Sstna Prognostica Medico magnam famam , si rectὸ praedixerit, s quod tamen non semper, quamvis expertissimo, fieri potest. ingens vero vituperium , si secus fecerit , sibi conciliare potest , meriates , materiam subtilem intropulsam . to ergo Medicus ac Chirurgus in
li eo totus esse debet, ut hac in parre tenacIter retinet , atque Ita vehementius ruit, quam aqua, imo ob
hoc insum difficulter etiam empy- reuma potest evocari id quod vel cotidie videmus in cibila mensis ap-Positis, tibi alii citius , alii diutius
calorem perdunt. Tomus II.=uantum per artem licet , studium ilium collocet. Affectus nostri Pr tussis desumitur a magnitudine cauissae , corpore laso , ac symptomatibus concomitantibus . Sic t
vis combustio facile sanatur .
358쪽
3 1 ENCYCLOP. CHIRURG. RATIONAL. LIB.
ec saepe nulla remanente cicatrice ἔContra vero magna , & quae nimis profunde membranas ac tendines
combusserit , est pol culosissima , quae aliquando lethalis a nobis aliisque observata est . Vix sanantur combustiones absque relictis es'
catricibus , quia cutis re carnis fibrillae plane aliter efformantur , ac
eram ante solutam unitatem . Periculosa est combustio partium nobilium , ut oculorum , intestinorum , aliarumque partium maxime
sensibilium, partim ob earum constrictionem , ubi vasa per se. satis exilia pland comprimuntur vel ab scinduntur , vel comburuntur, ita ut nutritio in parte fieri nequeat, inde sequitur atrophia , saepe si maiora attingat vasa , Gangraena ac
Sphacelus oboriri solent . Corpori cacochvmico si accidat combustio, facile in ulcus scedum ac malignum abit , ceu id non ita pridem in virginem scorbutica observavimus , de
hoc accidit sepe ob lymphae celerrime circulantis lympha enim intra unius horae spatium vigesies per vasa sua circulatur , ) acrimoniam ac corruptionem , sepe etiam lympha stagnat de continuo affluxu Par. tes vellicat , nutritionemque plane tollit vel inutilem reddit . Si combustio nervos vel licet , super v
nit facile convulsio , quae I thalis , imprimis si fuerit universalis , teste Hisp. S. V. v
Periculosissima omnium habetur illa combustio , quae a fulmine
oborta est , quia secundum Paraeelsum lib. I. ChirurZ.--σn. tr. s. Cap. LX noni extingui potest , ita ut omnia animalia solo contactu occidere , ac hominem vix evadere posse, testetur Plinius lib. a. e. sm. Histor. Notis. Hinc caeci Ueteres fulmina adorarunt . Sed hac aliter se habere docet quotidiana perientia , sic novimus plures ex sexu.sequiore in arce Schaumburgens ad I hanam fulmine tactas , quae omnes a me , DEO benedicente , selicissime curatς fuere . Si vero fulmen fuerit intensum , de
quasi omnes combusserit tubulos , di sanguinem cum succis in aciatam vappam una vice redegerit , ut videre est indicerevisa tempore fulminis , tunc existit letn le , dc omnem nobis admit4πιβιο met spem , uti vult Z-- bene Chἰrurg. pet. a. l. 3. cap. ε .re hoc non provenit a vi pestiω-ra , quem vulgo dicitur inesse fulmini, nec a facultate supran turali , uti dicunt , sed potius , quia sulphur tenaciter ob partic las ramosas partibus in herct , s que si causa dissiculteritolli potest , multo magis causatum. Multum quoque hoc in passu eis cit metus atque consternatio, ubi spiritus animales satis turbatI obruuntur, ac pessundantur. Eventus ergo cura.
tionis combustionis ambiguus est . ob diversitatem materis urentis vel ignee , diutius quoque tempus π-
ruiritur ad hanc vel illam cura am . Periculosa quoque est ista combustio , que est ab aqua 1alsa , sepone , alumine , aut vitri
lo maritata , que facile possunt inducere pessima symptomata . In varietatibus Combustionum id solum est observandum , inquit Paracelsus praecidit. de Vulneriburret. Si . ut si combustio spiritum habeat penetrativum de vel cephalicam , vel cordis venam tetigerit , Ne combusserit , tunc illa penetratio tendit ad mortem . Periit , olea , aque , ligna &c. quando
calida sunt, nihil habent penetrati vi , sed calor ex sale nitri proveniens affert mortem , nam habet , ut ille ait, vim penetrativama. Sed ad magis utilia . Certum est , quod combustio sepe diu
duret , de nullum sequatur pus , quod etiam celeberrimus Dn. rnotavit', qui vidit mulierculam To. circiter annorum , quς semi
bria in ignem prolapsa fuerat , azdimidiam capitis partem ita combusserat , ut quidqu: d etiam ageretur , nullum pus sequeretur , nec ullae etiam vesiculae excitatae fuerant. Sed temporis progressia cutis Cum pannieulo carnoso. Ie pericranio in
359쪽
unam escharam coacta , separaba- reficcat , sed detur , nec hoc λlum, sed dimidia
firme cranii portio ingentem ac valde crassam Iaminam cie se mittebat , qua ablata ulcus tandem licet tardi mine coaluit , subinde tamen parvis ulcusculis hic atque illic redeuntibu& . In Milite Castellano idem observavimus , qui brachium a pulvere pyrio ita combusserat , ut nullum sequeretur pus sed siccum manserat, tandem accessit Sphacelus & mortuus est. Diua. g. I 2. Aggrediemur jam ad linsam Curism Dialeticam in Ambustione vehementiori obseroandam . In Com ilione ergo omni v vitetur aer , imprimis frigidior , quem incaute admistum mala varia posese inducere demonstrat Fobris. eiad. OU. 93. quare etiam vulnera ob
hunc intempestive admissum cacoethica facta fuisse, te flantur monumenta Medicorum . A tergi, omnimodo arceatur a combusti ne de ager in conclavi sit temperato . Uictus sit laudabilis , qui optimum nutrimentum lacteum praebet ut eo facilior possit luccedere sarcosis , seu appositio succi nutritii ia Somnus ac vigiliae sint ad ordinarias Iegeti institutae , vigiliae si adsint nimiae a spiritibus
maxime mobilibus , somnus provocandus . Corpus quiescat, motus nimius exulet . donec partes si-brosae fuerint consolidatae . Mode rata sint animi pathemata . exulentira, moeror &c. reliqua vide tu Diae
f. rr. Cura juxta Galenitor ita instituitur in CombMylano. Ambusta moderate detergentibus medicamenistis curare satagunt , citra hoc ut manifeste calefaciant aut frigefaciant. Proinde terram Chiam , de Ona liam de Creticam & omnem levem
terram cum ac to nonrvalde acri,
aut aqua admixta , illi tam magni t ciunt , quia bullas excitari prohibent haec medicamenta; item ovum totum crudum e vestigio impositum laudant , quia moderate per- Ugcrat , di citra mordacitacem
atramento obli-nIunt, aut thure aqua diluto, aut lenticula cocta trita , aut ervo ob tegunt . Caeterum ad Ambustrones ex aqua calida, priusquam bullae excitentur , olivarum muria conditarum aquam assundunt , de ipsas olim vas cum polenta tritas imponunt , aut alumen scissum tritum cum aceto illinunt , aut fel taurinum cum aqua larga liquatum inungunt, aut lixivium affundunt , aut garo , aut muria perfundunt . aut bulbostiliorum , aut hyacyntnr , aut nam cisti cum rosaceo tritos, di ad strigmenti crassitudinem redactos illinunt : panniculum melle imbutum S in hordeo obvolutum urunt . Hinc et . N. Cineris eius gi
rhoem & polentam tritam cum aceto Imponunt, aut calcem vivam L rato admixtam , de linteo in Arctam
applicant , quin de sphaerion appellatum medicamentum conducereajunt . Quae vero ulaerata sunt , porro trito integunt , aut portulacam tritam cum polenta imponunt,
aut columbinum stercus linteo involutum exurunt , di cinere ejus oleo diluto uti solent di admirandum esse dicunt remedium in ambustis pinum aut piceae corticem , aut ad ianthum siccum tritum, aut myrti folia trita ambustis inspersa . Ut pili ex ambustis nascantur , commendant fici folia in olla torrefacta , cum cerato Emplastri vice imposita , aut sequenti utuntur e Carisar. i.
N. Lapidum praesegminis squamae arrir SX. Cum aqua pastilli efformentur . Usu vero expetente, partem vinam ad L a octo
360쪽
Octo cerati partes admiscent ac di-- luunt . Ceratum ad ambusta sequens com mendant Veteres. . Cerae alb. iii.
Facta enim ambustione prodesse aiunt medicamenta frigida potestate pollentia, ut sunt alsum Rhazis,
atramentum, Cerussa , Creta , calx Cum oleo rosaceo applicata . Item utuntur unguento refrigerante Gai
nι , magnamciunt betae solia , Coriandrum , item populeum', item oleum olivarum cum sale mixtum , vel sequens e N. Aquae fontἰr ibi.
Huic mixturae intingunt Iintea duplicata & ambustae parti applicant,
siccata sine linteorum ablatione , iterum madefaciunt'. Vesicas ante tertium vel quartum diem non esis aperiendas a unt , nam dum citius aperiuntur , eas difficilioris esse curationis dicunt , Ac multum do. lorificas. Si magna adsit inflammatio , lenticulam cum melle mixtam applicant, si abstergere velint, miscent terebinthinam cum melle opponunt, &si ulcus remaneat, prae aliis sequens aestimant: N. Vetu. popuI. Ol. ro c. aa. gii. Mucuar sem. ro r. q. Ian. metr. gis.
vheli. ov. Num. 2.M. F. Unguentum . Oleo ou rum finiunt curam .
Paraci bio. Paraeelfur in cura Adin o- curatis nis eo respicit , ut solum Sulphur Ambusti corporis superetur , cum in eo fa- η ε. natio consistat. Flores tiliae, verbaseique liquores, oleum lini , buty rum & lardum calida liquefactique,
nec non alia plura tanquam vulgaria non multum aestimat: commendat vero sequentia ἀηi. Otii ex laganis avium v.
Hujusmodi medicamentum ab initio curae lassiciens esse in finem usque , nec opus esse alio , quod in eo mumia constituta si, qua cal ris adustio curatur , vel e
quaternis horis applicandum vult , aut sepius , quo Iocus melius humiditatem suam retinere valeat . Cum Metallica ac Mineralia , juxta ipsum , lingularem quandam veneni communicandi rationem obtinent , ipsis a propria Natura implantatam , atque hinc propriam quoque curandi methodum i quae etsi ad omnia metalla generalis ipsi est, in particularibus tamen quamdam diversitatem observat e nam
restinctio caloris diversa est in Mei curio , Sale , Vitriolo , ac Α lumine , tum in rubigine . Ad
extrahendum autem, ac restinguen, dum calorem seu ultionem Metallorum laquens commendat: R. adiapis suillae , id est lardi , quantum
sufficit , liquefiat ac incalescat , post calidis time infundatur in aquam solani , agitetur dum con
stentiam unguentI nactus fuerit . hoc unguento perungit malum, a sine aliorum remediorum accessi
ne percurat . Ubi a Mercurio quis ustus est , locum assectum in lacte calidissimo intinctis pannis vicies vel ultra fovere vult , sic ut ubi
refrixerit , semper immutetur, post unguento ex butyro parato cal rem extrahit Eniplastro de Colo phonia , cicatricem essicit . Hunc ustionis modum rarum esse est , contingere tamen si amalgamata , quae vocant , parentur . Singularia quoque hunc assectum habere ser bit Symplomata , Odontalgiam ac tremorem , quae abstinentia a contactu Mercurii , usu aquae vitatae in lotione manuum , in sarM-