장음표시 사용
391쪽
modo Vulnus probe dcligari &pars vuInerarii commode locari queat , quibus satisficiendis apparatus requiritur, ex spleniis , scrutis, i sciis , emplastris , fibulis , acu , filo &c. quae pro Vulnerum conditione nunc plura nunc Pauciora
Remedia generalia in Vulneribus fuere Antecessistibus V S. &purgatio : sed quaeso quod juvamen praestare haec possum , cum duntaxat agrum debilirent enerventque , succosque residuos incrassent acrioresque reddant ι imprimis si simul parcum victum concedunt, an non haec agrum ad mortem potius disponunt , hoc modo certe fiunt Vulnera per accidens, Ietha
lia, hinc sequens Proverbium Ueteribus adscribitur di Si με timaaecer sar', licto interis . Meliori ergo jure , si Vulnus requirat in-wrna remedja , ea quae acidum absorbent de simul succos fluidiores reddunt , ut succorum circul antium itus de reditus per partem vultaeratam fartus tectusque serve. tur, commendamus, inter qua sunt diaphoretica , quae simul sanguinem consortant , imo phylosin ut meIliis peragatur , Promovent , cum c contra V. S. non sanguinem emendet sed magis debilitet observavimus enim hamnus in Praxi nostra, quod instituta U. S. vel purgatione, materia seu pus in Vulneribus in minore quantitatequam. alias, reperiatur, imo quod inde majores obstructiones di dolores in Vulneribus oboriantur . Certum enim est, quod post institutam venasectionem reliqui succi adhuc deteriores reddantur , si enim homo aegrotat , non aegrotat ob nimiain sanguinis copiam , sed quod habeat sebrem vel timuinem nimis Oissum , quem certe U. s. celebrata non attenuabis , nec febres, hae instituta, curabis, crassus fit enim sanguis a desectu Ω- Iium volatilium Ac spirituum a coagulatione ab acido ficta , quam certia per V. S. non impedies, nec Per Purgantia . Caute ergo hisce incedendum esse Vulneribus aut horsum; Enema tamen in obstructione alvi concedi potest, sed non singulis diebus, prout Chirurgi faciunt, hi possibile enim est , quod Vulneratus lecto affixus tot.sedes habere possit ac sanus , qui laboribus incumbit , quare non dolores sumptusque mastra suis agrotis iaciendi sunt, propinetur potius pro re nata seq. in justulo. N. Ol a Id. du&.ree. ex Pr. J i.
M. D. cum jusculo. Nos Diaphoretica prae aIiis in Vutineribus quibuscunque magni astimamus , quia chylum Uulnerum consolidatorem S sanguinem optime purificant de dalaificant, ut sunt Ocul. Cancr. Antimon. diaphoret. Iap. Irland . terr. Jayon. Anti hec . Poter. Martialia, Saturnina aliaque innumera . In Iuniorum Medico
M. F. pulvis, divid. in pari. d. aqua l. de detur in vehiculo conveniente calido redulci. Vel in forma Mixturae
test , donec sudor sequitur , sin
magna inflammatio de calor cum siti enormi adiuerit , ea aliquomodo mutari potest & quidem sequenti modo.
392쪽
8c simul interponi potest seq. vel simile decoctum vul
g xxx. qui potus calide bibatur, & addan-rur aliquot guttae fatis Volatilis o leosi. Certe in Germania nulla Vetula , nullus Barbitonsor, nullus Carnifex existit, qui non sin aularem potum Vulnerarium venditat. Hic vero , me judice , plane alia incedendum est via Veteribus inustata, decocta enim haec non plenis buccis Ae mensuratim, sed tantum 6. cochlearia pro una vice vulneratis nostris propinare solemus, praesertim primis diebus , quo de sanguinis statu atque acoris gradu reddemur certiores , id quod desumpto quidem signo a juvantibus& nocentibus haud erit dissicile rhuic etiam jungenda sunt, de alia interna contolidantia & traumatica, ut E ssentia traumatica Hagendornii, vel Nostra sequens: N. Rad. Ar soloch
terr.Mart. M. s.c.θω. chaereol . G.f. digestione di rectificatione l. a. Tinctura trau matica, Omnem effectum quem ex decoctis vulnerariis aliis exspectit-
fantal. rubr. S iii. nuc*7. St. eonciCoeeontus. extrah. Sp. tartaris ope. Oculi cancr saepe soli lassiciunt potui ordinario traditi, vel saepe in substantia assumpti . Traumatica etiam varianda sunt pro ratione assectuum de effectuum . Balsam. Peruv. ejusque oleum cum cineribus clavellatis destillatum , cum spirit. quodam volatili junctum, erit Conveniens vulnerarium t item Bais de Chili, Tolutanus, de Capa iva ad guttas aliquot exhibenda , quae remedia egregia sunt in succis corrigendis acribus, & obtundendis particulis cuspiditatis , in diuturnis vulneribus di nec diu retica negligenda veniunt, quae saepe omnem Implent paginam , hinc de potus Theae de Capheae & Veronicae conducet , item decoctum lignorum , vel antim Scarificationes , cucurbiatulasque tanquam inutiles rejicimus.
Ut vero ad externam vulnerum cinrasionem redeamus, omni sedulitate
vulnus ab omni immundo liberetur. Galli in hunc finem omne vulnus, vino rubro eluunt, sed cum vinum Gallorum non tam acidum quami Germanorum sit, hinc non semper in Germania ablutio haec concede da est , quia puris prouentum In pedit acidum quod vis, cuius verue generatio omni opera ac diligentia Potius promovenda est, quem in finem digestiva dicta medicamenta optimis glutinantibus temperata vulneribus imponenda sunt , de quidem calide, qualia sunt terebinthina , gumm. elem. resina , cera , thus, mastix, myrrh. Ol. ovorum
eorum vitellus , Bals Tolutari. de Peruvianus, de Thilli. Succi herbarum vulnerariarum recenter e
pressi, & Balsim. Mindereri sequens
lignesiat seorsm caer addatur ad iusta
393쪽
onsistentἰam Ol. destili. cerae parum tis liquoribus volatilibus oleo: is ,
De Turundis tamen hic notandum f. EaVam. turundis vel plumaceolis applicand. operimposito Empl. ροὰ li Gis a Z-s ero cometo. Sequens etiam oleum in Uulneribiis recentibus curandis maximas est , de admonendi sunt Chirurgin se ... ne, faciant eas longiores, cum alias carnis generationem impediant , mbrillas etiam magis coarctant, fiunt melius ex linteo inveterato in filamenta redacto quam aliis , quia nimis rigidas habent particulas . Nobis vero magis placent plumaceolae
variis )am dictis liquoribus imbuendae; quibus etiam Chirurgi Batavi uti solent . Vulnera debent quoque obtegi Emplastro , quod loco cutis inservit, dc materiam de vulnus ab aere externo munit , qui alias maximam noxam inferre potest , hinc inquit Celeb. VI I chimidius in aureo suo libello Apollinea certe Bibliotheca digno , Institui. Medisinis Rational. possidet vires.
Digerantur per aestatem, & si quid superest, sequenti aestate novis fio ribus imbuatur, egregium sic obtinebis oleum in vulneribus promcuum , quod nullo tempore corrumpetur, sed aetate evadet melius. Externe quoque mira in vulneribus
praestat Tinctura Antimonii dulcis, seu oleum dulce sequens.
N. antimonii crud. vel miser. pulv. q. s.
vitae recti M. q. s. Diger per mensem, T iacturam rubram decantis , ix 4sa , donee . graviter peccant ii, qui vulnera s guttae flaves eant, a fundes r. vn pius de die detegunt, si enim coaleni, di ra , Tinci tiram itertim δε- scentiae dc unionis impedimenta tollantur , sponte coalcscant partes dis visae, dc citius, quam si erudite nimis de officiose tractentur . Consistit autem ablatio impedimentorum canta d abstraheniri vini, infundo manet.T inctura ει oleum , ω balsamur dulcis egregius. Sic quoque oleum tartari per deliquium vulneribus cum plumaceolis in tubulorum obstructionibus , ut impositum sanat, quod etiam vidit succorum circulantium itus & reditus Celeberrimus medelius , quod per per Partem vulneratam sartus teictu que servetur . Hinc Emplastra dicuntur defensiva , quia vulnera ab aere defendunt. Defensivum sequens Chri rurgis commendamus :
. Cerae albae resin. pin. terebinth. Ven. aa. Eg.
croci opii crud. e. ceruss. O emcopuia
versat. Sit. se applicari vel inisceri vult cum ballamo terebinth. vel balsam. de Peria, &c. Sequens Balsamus Vulnerarius externus nobis solennis est, conglutinat enim vulnera r centia saepe spatio 2 . horarum: R. Sem. hyperis. l.
Infund. per bidutim in vino aiabo generosio, add. ol. vetust. olivar. ii.
CN. ad consumptione vini , tum fomliter exprime , in add. t
M. F. l. a. Balsamus vulnerarius.
Nos vidimus plurima recentia vulnera curata solis plumaceolis imposi-Temur II. eamphor. Ji. Ol.fem. lini , q. s f. l. a. Empl. Emplastro hoc contegantur Vulnera, quod dolores lenit , inflammationem aliaque arcet .
394쪽
3 ue o ENCYCLOP. CHIRURG. RATIONAL. LIB. VI.
In magnis & periculosis Vulneribus de Emplastris, superponenda
sunt varia cataplasmata ad tem item partis vulneratae conservandam , de succorum restagnationem , Gangraenam tandem comminantem , praecavendam , quae ex farina fabarum , sem. lini , fCem raec. haccar. lauri , rad. altheae, or. chamomael. melilol. herb. a sint h. scordia, sem. cum in. &c. pa
cm. vel in vin. vel in aq.adde M. Llin. sabarum q. f. pro consistentia cataplasmus S . Vel:
Ducatur super linteum, Sc tepidum imponatur , tunc & optimum sit pus , cujus indolem paucis nunc exanimabimus, quod Chirurgisve teribus re plurimis adhuc hodiernis est nescio quid noWi de insoliti , ii Natura Deastra illa , ope medicamenin rum generati . Nos existimamus, ceu saepius dictum est, pus esse lacteam sanguinis partem seu chy-Iosam, in ipso Uulnere plus minus
alteratam, cui quaedam subinde portiunculae dilaceratorum tubulorum una cum cruore admiscentur. Pus ergo eo laudabilius erit, quo magis ad consissentiam clivli & succinutritii accedet , sin vero acorem nimium contraxerit, inficiet sanguis nem , obstructionein pariet, sebres excitabit, corrodet atque exedet quidorum canaliculos . Si aquosum &renue nimis aut viscidum scuta dum suerit, pejoris merito censetur notae, nec puris nomine dignum erit, cum contuniacis obstructionis, praecipitationis, & putredinis indubitatum perhibeat testimonium . Pusillud primis diebus in vulneribus non prodit , non uod in digessivis primo produci debeat , sed
quod id primis diebus nec chylus nec sanguis secerni possit , quod
ex fibrarum contorsione& illaqueatione tanta facta sit obstructio , ut nec molliori languinis parii tra situs concedatur , atque aliquot in. sumantur dies , quibus Chylus cum sanguine arterioso advectus fibras reflexas dc in situ valde turbatas elongare , de in rectam viam protendere , sibique liberum tra situm procurare possit. Sic quoque consolidatio vulneris seu carnis
generatio , nec a Deastra natura, neta a medicamentor sareotico fit vel generatur , omnes enim par
tes solidae sunt ex lacte, quo si sanguis abundet , idque per partem affectam libere dispenset , Vulnus
brevi sanabitur: sin vero intemperieacida aut salina aut perversa mixtione fuerit contaminatus , lentum opus erit sanatio . imo frustra exspectabitur consolidatio, nisi pti is vel infringatur acidum , aut salacre temperetur , aut legitima sanguinis mixtura restituatur . Et haec quidem cepi iis ex voto succedunt everum si graviora vel primis statim vel ultimas diebus accedunt sym-PtOm.ria , ea non raro Chirurgum usque adeo angunt, ut relicta ordinaria methodo , omnes suas curas
ad Omptomata urgentiora dirigere cogatur, quae si non mature avertantur vel tollantur , aegrum sauciatum in praesentissimum conjiciunt vita periculum : quapropter ει de his paucis discurrendum erit, quin rum quinque vulgo recensentur,quς prae aliis prointissimum desiderant juvamen , ut sunt Haemorrhapia , Inflammmiis, Dolor, a parmur A Fe. bris . Haemorrharia certe pericul
sum, si quod aliud, symptoma, reliquis Ianuam aperit , si enim hic vitae balsamus Sanguis nimia copia ab initio estiandatur , restans vix par est coercendis reliquis succis ,
ut metuendum sit, ne pars sauciata tandem emoriatur , de ex vulnere
non lethali lethi ferum fiat, ceu toto die id accidere observamus : sed Quinam modus periculosum hoc
395쪽
bendus sit, cum quilibet fere Chirurgus peculiare hic jactctarcanum, Nos experientia edocti, in Haemoris rhagia vulnerum, sequentia probata
M. f. pulvis, qui ver plumaceolis siccus vulneri imponatur , ver cum spiria vini , vel cum album. ovi applicetur. D. X err. Hassac.
Redigantur in pulverem , & al.
m. ovorum di tel. aranearum misceantur in unguentum . Vel sequens pulvis, Stegi licus erid egregius : Bia Fiaris. Dolat. J ii.
Virrioli alb. aa. S ii. taleis viv. S i. pilor. leporin. S s. M. f. pulvis. Nonnulli solo puluere Colophonii vulneri sanguinem sillanti impoli. to contenti sunt , alii chartam bibulam , alii crepitum lupi , alii calc. alii linteum , quod in caligis
virorum ubi scrotum gestatur cximunt concremamque , di in Haemorrhagia narium Vulnerumque pro arcano venditant - Nuper quidem in mala dextra fuit vulneratus,
de nullis remediis ab Haemorrhagia vulnus comitante liberari potuit , quam sequenti apposito N. Intristi r. ' ii. terr. HUM. I i.
fabarum rostarum A vi. L pulla. qui inspergatur , vel cum Equore pro Lesto cacipiatur , de
instar cataplasmatis apponatur. Certe Cni rurgo sciendum est, Ia so quocunque gravius vase sangui- iero, nisi restringatur, omnem ianguinem emuere neccile esse . Plures Recentiorum confugiunt ad Vitriolum ceu salutis anc noram . Neque dubitandum, quin ejus selinio rite facta sit ide in ille Eq,ον stipitcur, quem Gallus quidam Regi Daniae vendidit , nunc aurcm publici juris factus est a Ut VHebero is, chlatro C areo , cujus descriptionei dedimus superius capite de Harmose, hapia Narium . Linteamina quadruplicata liquore hoc stiplico probe numectata, Vulneri, vesciri scio arteriae , vel trunco membri exstirpati superimpone , cum adaequata ligatura , & videbis sanguinem in momento coagulari: linteamina per aliquot dies superimposita relinque, ne crusta sanguinis , vcl sanguis incrustatus simul detrahatur,ta san. guini senestra prosiliendi aperiatur , sc sare Vulnus nullo alio adhibito remedio perfecte sanatum inventcs . Sed famosum hoc arcanum suos habet naevos , inim nec
exs ctationi satisfaciat semper,quod propria testari possum experientia Cclebris quoque est liquor Magneticus Dn. mal chm dii . Sic ad mentem Celeberrimi Bunii spiritus vini haemorrhagiam Vulneris cohibet . Alii omnem collocant spem in pulvere Sympathetico Un. Dubir Inventor hujus remedii colebratur ab ipso pradicto Ihi . Carinelita Monachus , qui hoc secretum ex Oricntς adduxerit , 1 quo hoc arcanum didicit. Paraturnemve ex quovis Vitriolo extemplo adhibito . de pulverisito vel soluto Pro re naIa , nam idem praestitisse testatur Dygbaus : vel quod solennius est : N. Vitriol. Cyprium
vel nostras quoque calcinat . calci natione nempe aerea, expositum Solis radiis mense Iul. vel Augusto, donec in pu Ivercita album fatiscat ,
exuto virore vel coeruleo colore suo,
addito pro lubitu , quod nonnullis placet , gummi tragacanthi pulvis ad partem subdecuplam seu ad S x.
396쪽
3 9 1 ENCYCLOP. CHIRURG. R ATIONAL, LIB. VI.
drachm. imam, imo quidam tantum AEq. st tica quae interne guttatim
pulveris solius applicatione id praestant , dc sanguini es uso inspergunt; vide ipsum Dygbaeum . Ab
eo tempore quo in Germania inclaruit, creduli eum omnibus vulneribus , dc instrumentis quibus vul- facta fuere , adhibuerunt , de
cujus vero,effectu mecum dubitant plures , confer Cl. Dn. de Muralista Esthem. German. Anu. I. Decur.
a. Vitriolum calcinatum , de cum ovi album ine Hixtum, in lini mento implicitum , vulneribus applicatum , optimum sepe habet effectum rspectat huc alius pulvis colore jucundus , & ex lacca florenti na de Orce paratus . Praelaudatus m. da Muralio pulverem equiseti tenui stimum contritum sanguini vulneris calenti admiscendum commendat. Alii alia adstringentia austera Scliquida , ut atramentum , Ox Ucra. tum , ipsum acetum , item Umeam tu rundis inspersam tenuissime prius pulveri satam laudant, quo de reserunt terram Iaponicam . Celeber. V erilius in haemorrhagia. vul
dat pannum xylinum ustum de cum albumine ovorum exceptum , sicque vulneri sanguinem stillanti ap-lgicatum , posito desuper crepitu upi, de cum spleniis tacta deligatione . Sic etiam concerpta linamenta, pili leporis, tu runciae compositae ad mentem ipsius applicari possunt. Cataplasmata ex lungo pulverulento , pilis leporis , musco cra. nii humani, pulvere gallarum, bu- sonum de stercore suillo, saepe plus praestant quam alia r pulvis quoque stipticus noster ex bol. gall. immatur. vitriol. de cupro & camphor. paratus raro nos fefellit, vel sequens aqua stiptica
propinari, dc externὸ linteis mad sectis applicari poteii , quae egre gia dc multa experientia approbata est. Terra Vitrioli mari. 1aepe quo que sufficit . Crispant quoque de
ferruminant cauteria mitiora potentialia dicta , in quem finem sunt qui laudant Colcholar Vitrioli, sed
cum haec corrostra sint, non semper praestant essectum desideratum .
Vix itaque aliud superesis videbitur remedium , quam ferrum candens , ea sanans, quae medicamenta sanare nesciunt, juxta versiculos sequentes: Si non morbosos sanant Medicamina ,
Arripe , frustra Pharmacon inire, si . me trianἰ pessint aegris adferreolute,
Amphitryoniadis robur inane cadet.
Ignis enim si orificiis vasorum admoveatur , dc sanguinem de carnem ita adurit, ut veluti aggere facto sanguinis effluxus cohibeatur . Cauteria enim actualia ignita crispant, corrugant dc crustam inducunt , quod certe remedium inter extrema , attamen probatissima rem dia plures numerant , modo Cum prudentia Sc exercitato administretur Chirurgo . Hoc remedii genus etiam magni aestimavit Fabr. ab Α- quapendense , ut posthabitis causicis potentialibus semper ferro igniato prius usus fuerit, ex eo quod legem illi modumque imponere potuerit, his nequaquam praeterea tribuit ferro vim roborandi partem, cum causticum saepὰ corrumpat, dc putredinem inducat , via. L a. da Vulneribus p. 88. Quod tamen remedii genus timoris ac periculi plenum absque effectu adhibitum vidimus r se nunquam tuta fides iquod remedium non ita pridem in Nobili de B Mnbouet frustra ad hiabitum fuit . Alium novimus ligni fabrum Hanoviensem in tibia sauciatum, ex quo Vulnere sanguis fortiter exsiliebat , omnia hoc in casu a Chirurgis stra tentabantur oc aeger defunctus ea . Alii tutius rem confici posse autumant, si sit
397쪽
vasis sanguinem fundciatis prius accurate exploretur , poli, digito labia arteriae compri vantur , ut impetuosior sanguinis effluxus retardetur e dc non inficior comprensionem talem digitis faciam plura si pius praestitisse, suam alia styptica , iis praesertim in casibus , ubi
vas sauciatum non adeo profunde
delituit. Sic in Principe Auriaco optime cessisse id remedii genus
monumenta Medicorum testantur.
Sic quoque exemplum recenset Cl. Ronhuysen , de lamoso quodam
adultero, qui ex lue Venerea gravissima sanguinis profusione corremus, e faucibus Orci revocatus fuit per vasis exesis compressionem, frustra adhibitis remediis stiplicis, &cum nullo alio sanguis cohiberi posset medio, conduxit Vulneratus suasu Chirurgi aliquot sartores, vitae sedentarie amictos , qui alterna titii in excubiis sedentes digito vasis sauciati labella coni prurierent ,&saluti hujus viri auxia lectuna invigilarent . Quando vero plura vasa tuerint dilacerata , unius hominis digiti impares erunt foraminulis illis de rivulis obturandis atque occludendis , adeoque iterum enicaciora hic requiruntur remedia , &quidem superius dicta. Alterum symptoma ςgro& Chirurgo multum in Vulneribus iacesssens negotii est Inflammatio , quando nempe in parte affecta fit o structio talis, ut particulς sanguinis dc reliquorum succorum Alimateriae coelesti seu subtilis limae in.
natent , re talem nanciscantur statum, qualent habent particulae succi nutritii in foeno recens dissecto
hinc ob obstructionem sectam Uulnus sit siccum, quia vasa sunt comst ricla ι & sic denegatur pasti influxus ac peri Iuxus succorum. Ad hane Vulnerum inflammationem male certe Veteres frigida ac repet lentia applicarunt, quae tantum Obstructionent tubulorum,& Percon sequens inflammationem augent belltimores in 'istant. Dum haec scribimus , Chirurgus quidam Senior Nobis objicit , quod secundum
hanc methodum plures curaverit , di prae aliis Campho iam tanquam frigidum remedium allegavit, ii incest quod Chirurgi quotidie utantur remediis , quorum vires iacsciunt, cium Camphora non frigida sed calidissi ina sit . In Vulnerum in Bammationibus proscribimus viii. garia i ita externa pinguia de oleo la, quae specioso de splendido nomine defensiva appellantur, quibus tantum poros cutis in larcinunt , & saepe Innammationi Vulnerum januam laxant . Et Nos quidem non videmus, quo sub colore aliquod inde solamen exspectare posisimus, quin persuasum habemus rationi de experientiae non dumtaxat magis consonum, sed ipsi parti assectae ctiam proficuum Gre, si vel sacculo arena calida repleto , vino generoso calido, aut spiritu
vini Camph. aut matri cal. aut aq.
Regin. Hungar. vel spiritu sambulci tri l. fibri n. crebrius abluatur. Exulent ergo hic omnia repellet tia , astringentia ac refrigerantia , quae obstructiones augent, succos, que inachinae crastiores detinent , qui subtilioribus evanescentibus
actiores ficti fibras discindunt, vel
rumpunt, unde, aucta obstructione major supervenit tumor, &ad gangraenam via redditur magis expedita. Quod periculum. rgo ut ma
ture averruncetur, necesse erid, ui
curas dc cogitationes hoc in casu unice in obstructionem intendas , in quem finem conducunt alcalia volatilia aromatica , balsamica, verb. gr. spirit. vini camphor. cum Aqu. Regin. Hungaris spirit. sal armoniaci Balsim. ne
vi n. n. d. aqv. calc. vi ν. seirit. sor. sambuc. sal volatii. olcos spirit. matri cal. aqv. mea ad Gangraenain , constans CX aqv. calc.
vi v. dc spirit. vini cum multa Camphora , Dia ord. N Theriaca , Omnia cnim quae novas inducere valent fermentationes, Pr
ficua sunt . Inter omnia , quae acidum siugium temperant, corrigunt , edulcorantque , qua Canpite de Inflammatione ad na uscat lam
398쪽
iam dicta sunt. hic ea repetere non uni indolem, & tum tendunt adser- libet, ne Lectori cramben sepius mentationem, di dein instar lactis coctam propinemus. acescunt, quae spicula acida tubu- Inter Vulneris Symplomata & Ios, ac fibrillas concutiunt , de Dolor resertur, qui a gris ac chirur- sic dolorem producunt . Ex hiscenis multum facessit negotii, cui do- praemissis apparet, quam male An-lori saepe tumor supervenit , . non. tecessis res nostri fecerint, quod do- propter majorem humorum a Mu- lorem frigidis ae repellentibus re-xum , prout omnes Veteres hacte- mediis coercere alia rarint , qua-nus crediderunt, sed potius ob co- re etiam hocce in casu ea medicarundem restagnationem , dum in- menta reiicienda sunt , di ad ex. terea semper a tergo sequuntur suc- confugiendum est , quae succosci & priorum copiam augent. Do- fluidos reddunt : omnia ergo hic lor ille, qui percipitur dum Uul- conducunt resolet retia vel blandenus infligitur, Est ab agitatione ,. emollientia remedia , quae copiam commotione ,. distensione , dilace- salis volatilis in se continent, imo
ratione & concussione fibrillarum, omnia ea hic conveniunt quae nervearum , quoe enim fibri Ilae ve- commendavimus Capite de Gan-hementitis discinduntur, eo maio- graena , spirituosa nempe Campho. rem Mens de extremo aliquo inso. rata , Imprimis spir. vii ..camphor. Iito iudicans , percipit dolorem . sal. volat. oleos spir. matri l. cum
Verum illa dolor, qui facta solu- n. sambuc. chamomillo imprimis
rione vulneratos torquet , re ple- vero aliis praeferimus varia Catarumque aliquot elapsis horis inten- plasmata a noduna ex mica panis ditur , est a novo impetu succo. Hor. chamomisi. thcria . croc. cum rum circulantium, qttibus tris litus lacte de vitelli. ov. parata jam sapius
ab obstructione denegatur , hinc dicta.
elabentibus , qua data porta succi Ad Vulnerum Symplomata ruunt , flexilibus sui; particulis que refertur Spasmur , qui accidit emissis , reliquae acriores factae ro- Vulneri, ubi tantum causa fortior dendo dolorem augent . Sic in ip- de commotio ac distensio sibi illa-so. ulnere possunt quoque existe- rum major existit , imprimis ubire res extraneae , vel festucae, ve, tendinosarum fibrarum lasio adstustula vitrorum vel instrumetum fucrit, quain utplurimum sequiturrum fractorum, vel grumi sangui- Spasmur, ceu nuper in quodamnis acres ae acidi, fibrillas aliaque prope claviculas vulnerato observascula minima concutientia , quae vavimus e de notandum est , quod. dolorem intensum producunt. Si e lapissime hisce in casibus, ubi tenetiam dolor oritur a si uidis cum dines. Hi nervi magni ladi intur , vulnere extra vasatis 3e stagna mi- statim accedit tumor sisti lentkr , bus, unde saepietis accidit, quando qui, me audices , . nihil aliud est, aer frigidior Vulneri immittatur , uuam ipsi spiritus animales eva- tunc dolor in ipso observatur ve- sati de forma vaporis subsistentes .
hemens , quod etiam veteres no- Hic itidem eadem conveniunt retarum, cum dicere solerent, quod media, S. cataplast nata , ex nervi aer frigidus Vulneri admissus dolo- nis aromaticis parata, ut de oleo sarem producat, rationem vero non balsamica , castorina succinata
addidere. Ratio autem haec est, Armonicalia, ol. caryophyll. spic. nuod ab aere frigido particulae in lavendul. cinabarina.bal s. spasm. Vulnere volatiles Sc mobiles incran M. semur de in se in niur, imo hae par- Inter Vulnerum Symplomata F
ticulae volatiles ab aere alias pere- Her notissi iam sunt, de accidunt 1grinas nanciscuntur particulas , turbata sanguinis mixtione, cum. quae ordinem turbant, hinc etiam latis tot vasculis necessario succh.
mixtura perturbatur, di aliam indu- effluere tabeant, qui stagnantes ri
399쪽
lapis enim scissilis magnam habet Draecipitandi vim , hine nobis solennis est : quod si cui mixinta a rideat, sequens proderit: N. M.febrisus.
In forma Tincturae vel essentiae demtur Tinctur. beZoard. volatii is , EG
Theriacal. Camph. vel Theriac. cum aq. Scordii. His in Febribus Vu Inerum conducunt omnia praecipitantia , salina & absorbentia , v. g. Iap. Cancri C. C. Nurrh. Camphor. arcan. a. pl. Itip. pruneli. ch n. de Chin. rad. gentian. ss. sal. armoniac. Nitr. per-hat. vel nitrum cum carbonibus al- colisatum.
Chirurgis notum, est quod vulnerati vel per nimiam haemorrhagiam, aut ob terrorem , aut ob venenum Ec massae sanguineae iterum corrupti advecti mixturam ejus turbant. Febres in vulneribus varii generis deprehenduntur , vel ephemera , vel putrida continua , vel intermittens tertiana , vel duplicata , adeoque singulis diebus recurrens. Causa
Ephemerat est saepe in principio , deuiplurimum vel ex moerore, terro
re , vel nimia spirituum agitatione. Febres etiam exasperantur a Medico , si . intempestiuὰ medicamenta adhibet purgantia fortiora , de sudorifera calidiora , vel acida &c. Item ab astantibus , dum ad iram concitant ae rum . Ab ipso aegro , si vinum acidum haurit , aliaque acida assumit, hinc abit in priorem putridam vulgo dictam iebrem, cu-aus causa est in ipso vulnere , quando scilicet pus cum succis circulantibus ad massam sanguineam abripi- tuet , eamque nimis turbat . Calor in Ephemera est mitior , intensiora utim in putrida , de omnia symptomata sunt graviora ouam in Ephemera . Inflammatio febrem excitat, de pro diuersitate dc constitutione sensu inis, Febris vel continua vel intermittens orituror si cnim sanguis semel turbatus , diu manet saepe talis , sed si pus per antervalla aduehitur sanguini , tunc bris habet suas intermissiones . Purgantia semper nocent vulneratis pnelartim febricantibus'. Curatio ergo Febris Vulnerum consistit r. in blanda diaphoresi , a. in succorum
sermentescentium praecipitatione, ex. gr. sequenti modo: i t. Lapta. cancr. πα
In omnibus vulneribus Veranisa palmam aliis praeripit , hinc etiam omnibus sormulis addenda est: pro altero scopo obtinendo inservit sci
a morsu scilicet animalis in Synopen incidunt, aegri enim pallescunt, pulsus cenat, sudore frigido corripiuntur et non mirum est quod 1 nimio sanguinis effluxu vulnerati deliquium animi patiuntur, quia si sanguis non ad cor lege circulatio mnis redit , necessario ad alias transit partes , scque horologium per
vertitur, per terrorem cor Contra
hitur ut sanguis ad partes ruere nequeat, de simul spiritus animales ad liberum suum fluxum impediuntur, hoc in casu conducunt omnia salia volatilia , spiritus volatiles de oleo-sa , quae sanguinem ad circulati nem incitant . In Iuniorum Medicorum gratiam unam de alteram communicabimus sermulam. . M. mentb. gis. einamomi, bust C. Apis. menth. Sit.
400쪽
, dic ENCYCLOP. CHIRURG. R ATIONAL. LIB.VI.
examinabimus , & quoque consideranda est velocitas globulorum exsclopetis emitarum , a qua Vulnera producuntur periculosa , iuxta enim velocitatis gradum de globulorum magnitudinem contusio Italum varia est, quae vero de Com- ustione partis globo trajectae a Uulnerum horum empyreumate pro exaggerando periculo plures adducunt , ea cum Celeberrimo VI IGfebmidis nostro ceuianile commentum inter fabulas collocamus, quis enim , inquit , unquam vim ignitam in globulo observavit 3 Ecquis nescit ipssis tormenti globos acervum pulveris pyrii transire, sine ullo accensionis metu p nisi forte impetum fecerint in corpus durum , ex quo ignis excussus ipsum pulverem pyrium accendant . videmus ergo illos qui remedia sua contra Empy- reuma in his casibus venditant, quibus se & alios inani lactare spe imo fallere solent . Vulnere a Sclopeto inflicta apparent 2b initio livida , nigra de saepe flava ut alia Vulnera,
de aeger conqueritur de dolore gravati vo , interdum sequitur tumor, nonnunquam aliquid sanguinis e Vulnere emuit, post ictum Vulnus quasi contrahitur , ut vix tu runda
in trudi possit, ad quod multum facit saliguis congrumatus ibi haerens obstipansque , succi enim nostricum spiritibus animalibus vasis inclus non sum cientes sunt ad reprimendam vim globuli explosi, hinc
non tantum vasa & canaliculi disrumpuntur, sed & succi cum incredibili velocitate a.suo statu permutantur, unde reliqua symptomata
facilius deduci possunt , quod jam
alibi deduximus . Nuno vero ad
Scio torum Vulnerum curationem trans mus , magnam enim ex antedictis foeneramur in curatione lucem. Si Vulnus non satis amplum fuerit , id cultello incisorio magis dilatandum est , partim ut materiae cisii xus concedatur , partim ut si
adfuerint ossis festuca vel globuli minores , eximantur telicius t &hoe statim ab initio considerandum a Syr. de cinam mo Sui. M. Mixtura haec chochleatim ab
M. dentur aliquot guttulae in vino vel alio liquore convenienti . Ante nares detineatur spir. sal armoniac. volat. vel aromat. cum spir. anthos, vel sal C. C. volnu. Reliqua quae in Vuln lis Occurrunt symptomata facile Medicus
ac Chirurgus ex jam dictis petere
potest. Vulnera Nunc nos conferamus ad Uulne-Dispriora. ra a diversis instrumentis inflicta . Cum ergo humana astutia in excolitandis variis machinis ad laedenum hominem de die in diem asisurgit', sic quoque inventa sunt selopeia cum pulvere pyrio , ex quibus Utilnera fiunt periculosora , quam ab aliis instrumentis , quod
laedendi genus vetii stati ante 2CO. an nos ignotum fuit , hinc quoque hactenus eorum sere omnes Vulnera scio torum pro venenatis habent , atque in eo quidem prudentiae edunt argumentum, quod ignorantiam suam celare , atque successus parum seliccs malignitati ac virulentiae tribuere satagunti tantnmenim abest', omnia silopeiorum Vulnera venenata esse , ut potius ob rationes satis notas omnium illorum sumptomatum serax sit . Praeterquam enim quod in his Vulneribus aliquid de ipsa partis laeta sub
stantia auseratur, etiam hoc majus adhuc infert periculum , quod plures fibrillae contundantur ac disrumpantur . in aliis autem Vulneribus paucae duntaxat discindantur , inde enim est , quare Sclopeto tauciati Cangraenae de Spha celo aut putredi-ni . nec non Spasmo ac sebribus prealiis sint obnoxii , ma)or enim hic est obstructio , major tubulorum depororum perversio , major in fluidis perturbatio quam in Vulneribus caesuri vel punctim infitistis . Hie