장음표시 사용
91쪽
P0maais. Curam Phymalis quod attinet , Sulvius noster eam cum cura Phygetli in plerisque convenire ait, de Empl. diachvi. cum gummat. aliisque volatilibus concinnatum laudat , item mel in quo dissolutum sit gummi Ammonia Cum, exinde enim illico emolIiri humorem hunc scribit. quem dein imposito balsam. sulph. 1erebinth. vel avis mundificandum de iterum consolidandum esse Tyr nes suos docet. ν-- Furunculum etiam iisdem reme euli. diis curandum esse contendit, imprimis Empl. diachy I. s. commcndat , vel seq.
fist. Cat L si dolor actat, hisce addi vult
Dein impleri jubet ulcus cicatrizandum. ν. II. Carte ni talem nobis
n. tim randi intionem , qua impuritates m. hbdis, ex intestinis eliminentur , ne succurandi CO Chuloso de sanguini communi-γω.itia Centur, hinc resinam Ial p,, se, O P0- monium rosatum . de mercurium . dulcem in usum ducunt, quibus listoriae crassiores ejectae simi , particulas acidiores & rigidiores o strumonem ductuum , glandul sorum indurentes ste tere, absor
bere & per habitum corporis clar
minare conantur remediis porosis, aleaticis fixis de nonnunquam UO
Iatilibus , MIe nempe filmariae , ordit, beroardi cominerali, Sale C. C. volatili, rob sambuci, Tinctura Tartari antimoniata, vel in infusis de decoctis ex lignis aliisque herbis sanguinem depurantibus .
Ipsa vero naec tubercula externis topicis attenuare, incidere , emol-
Iire dc resolvere student, illito veIoleo amygd. dulcium cum oleo scorpionum , additisaue guttulis
uibusdam olei destillati anisi .el
uccini, misto, MI unguento dialtheae de Basilico, vel imposito em plastro de mucilaginibus , aut dia-chylon Zc de meliloto invicem mi- Istis. Materia satis emollita tum
rem avertunt, & exempto pure utrucusculum mundant unguento aureo, vel basilico di balsamo sulphuris , emplastroque dia palmae , vel de gratia Dei ad optatam perducunt sinationem. Furunculi curationem itidem μ' c-- emolientibuς peragere tentant , μ' qualia sunt Empl. de gummi Αmmoniaco , sulphure , camphora , euphorbio dc oleo petrae, vel quoiusequens exhibet sermula. . Pio. navat. Sit Fνrethr. Galbanaa. g- Terebinth - Graeaa.Si,
Materiam suppuratam remediis corodentibus separant, ulcus mundant , de sarcoticis explent . Re- phcusante vero materia suppuratio--e nem, sectione cruciserini Praemis- νa Mariasa, de cute sublata, materiam spa- maeein tuta separant, reliquias unguento ea acCB AEgiptiaco, vel praeci Pilato, aut alu- rurgic mine usio absumunt,& ulcus emplastro oppodeltocli debite occludunt .. o. II. Quod Nostram curati nem Pharmaceuticam ac chirurgicam tumorum horum attinet , P gessi tura consstit in tumoris glandulosi deobstructione , quae obtinenda est aeque per remedia. interna. ac extarny , interna egregi
92쪽
gia sunt incidentia , & dein dia. phoretica sive absorbentia, inter
incidentia hoc in tumore amara& tartarea meliora sunt , ex. gr. Essent. myrrh. cent. min. card. ned. absynth. &c. inter Tart. liq. terr. fol. Tart. 'R. tart. nostr. volat. tart. Vitriolat. Crem. tart. cum ocul. cancr. haec enim optime cum
absorbentibus conjungi possiunt , de sic una fidelia plures dealba mus parietes. Et cum saepe aliquid maligni seu acrimoniae subest ,
hinc Diaphoretica non contemnenda sunt, imprimis Sal. C.C.
volat. viperar. ex exuviis viperar.
solum confectus , spir. viperar. ex vi Venti b. viperis cum toto destillatus, salia volatilia oleosa , imprimis hic conducet interne spir. matricalis nost. oleo sus; egregium remedium in omnibus tumoribus. Externa etiam statim tumori apparenti applicanda sunt, hinc angue pejus repellentia ac alia refrigerantia sugienda , sed statim ad
resolventia ac deobstruentia transeundum est e commendamus erinso statim ab initio seq. vel simi
em solum, seu sorma Cataplasmatis applicandum.
Uel spiritus matricalis cum linteis madefactis & quadruplicatis imponatur . Theriacam cum caepisalii cum effectu applicant. Imponantur varia emplastra, ut de Sal. armoniaco diachyl. s. diaphoret. de melilol. de muci lag. omnibus
vero praestat Empl. de Labdano
cunctis tumoribus discutiendis egregium Empl. Ut vero horum applicatione per aliquot dies continuata, si tumorem satis magnum ad maturationem vergere appareat , quamvis hoc in tumoris genere rarissime fiat , maturantibus & su purationem promoventibus succurratur ; ita quando de ager do lorem lancinantem de pulsantctra remittere , de quandam titillati nem succedere sentit , de cedens mollities digitis, aliaque apparent signa per fees a maturationis de brevi futurae apertionis , nisi sponte rumpatur asscenius , a perito Chiarurgo aperiendus est , de quidem
lanceita , idque in loco declivi ι
facta dein apertione mundandum est ulcus de tantum exsiccandum, quod more solito cito curetur a . Calc. vi v. spir. matri c. vin. Camph. succ. hyperi c. nummular. Plantag.
Sal. Saturni, aliisque balsamicis digestivis vel ungv. nostro balsamico, bal de Peru, de Capalva, Tolutan . vel Chili , vel plumaccola cum supradictis liquoribus cie bal sam. nostro divino imbuta appli centur tepide . Empl. divin. dia- chalcit. de plumbo flicti c. oppodel-tocli , vel polychrestum nostrum
Cura Phνmaris vix differt a cura praedicti Piivgelli, gradu enim a se invicem disserunt . interne ergo con Ueniunt incidentia absorbentia ac diaphoretica, hinc inde ad nauseam dicta , imo vinum medicatum ex herbis & radicibus aliisque arata volatilibus & absorbentibusic maxime convenit. Cura externa eo dirigatur ut
suppuratio promoveatur, quod obtineri potest si externis impositis fermentatio succorum augeatur, in quem finem conducet ungu. basisti c. externe impositum, vel alia Cataplasmata ex emollientibus parata, speciscum in hoc tumoris genere
habitur mel in quo dissolutum fuerit gummi ammoniacum , si apponatur illico , a quo emolliunturdi aperiuntur Phymata . Vul-
93쪽
86 ENCYCLOP. CHIRURG. RATIONAL. LIB. V.
pus imponere solet mel cum farina subactum ; apprime conveniet farina lini melle mixta . Dein aperti facile curantur impositis mundificantibus, & dein exsiccantibus 3 im summis dictis ex calc. vi v.&succis temperantibus paratis. In Cura Furunculorum eo respiciendum est , ut coagulum sanguinis ac succorum impediatur , de circulatio promoveatur , ne
partes lutose alibi stagnare posi int, quod obtinere possimus , si
acidum in sanguine ac succis existens mortificetur vel absorbeatur, de dein sanguis crassus attentietur , in quem finem absorbentia diaphoretica fixiora commendamus , imprimis vero sequentem
pulverem ad bi. vel plus vel minus pro re nata exhibendum. N. Gιimon I diaphoret. Ss.
Salia enim volatilia &aleatica hoc
in pulvere contenta acidum apprime temperant , prout hunc essectum in pluribus morbis praesertim in Scida vidimus. Hic vero e D sectus non tantum in primis viis percipitur, sed etiam in chylo ad cor tendente effectum hunc praestat. Prosunt etiam hic omnia salia volatilia oleosa, hinc Furunculis a lactis semper exhibendae sunt guttulae aliquot salis volatilis oleosi , vel spir. catarrhalis oleost , vel cel halici in vino malvatico , nonhenano vel alio acido, quoniam cum hoc effervescens volatile leo sum figuram suam , de per consequens, vires suas amittit. Si hisce Furunculi non cedant , ad
acidum magis temperandum , de singuinem attenuandum ac incl-dendum s. quens conducet dec
esum ad gita. ter de die exhibendum.
Jucundius vero aegri curantur decoct. lignor. ac rad. chinae cum
Thee inius de saccharo edulcorat.& more solito ex patellis absorpto. Hisce non juvantibus ad vinum calybeatum accedendum est , de
dc patiens vitrum hauriat& simul
Tincturam corallorum cum cera paratam nostram assumat,& interponantur salia volatilia ut C.C. Sal .armoniaci , de quibus de die Aj. assumat. Haec omnia sanguinem crassum attenuant, di acidum peccans temperant , quo semore in
tumoribus hisce respiciendum est . Nec negligenda sunt Antitysmata Tine . antimonii Tartar. taliaque alibi ad nauseam dicta.
itidem consistit in sanguinis lutosi ac ab acido coagulati ac incrassati incisione de attenuatione , ut succi stagnantis rite rursiis circulari possint , de quoniam non multum fluidi in hoc tumoris pe-nere reperiatur , hinc particulae Medicamentorum fores haud pe rumpere possunt, ex quo tarditas motus dependet. Ratio ergo aeque ac experientia Nos docet , quod eiusmodi tumores ope vehementiorum maturantium & fermentationem internam promoventium Medicamentorum curari ac auferri debent. Ut plurimi im ergo in curatione Furunculorum animus d rigen-Disitis c
94쪽
rigendus est ad ipsius massae sanguineae aliorumque succorum cor rectionem 3c emendationem, materia enim peccans , quae adhuc
cum aliis succis in sanguine commixta est , ansam dare potest novae prodiimoni tumorum , quod apprime hic notandum est, si enim
hoc non rite observatur, Per plures menses artus vexantur , prout
experientia Nos docet abunde. Nec etiam ab initio ut in aliis tumoribus, discutientibus volatilibus discutere tentemus Furunculos , sed potius ad eos suppurandos nos ac cingamus, alias tantum detinemus materiam , quae dein profundius
excavat corroditque. Ad maturationem ergo Furunculorum sequens Tyron ibus communicamus remedium egregium.
Gummata enim ex quibus constat hoc Ceratum, quia in se continent sal volatile ac re, oleum de spiritus, maxime prosunt, imprimis Ladanum, cujus oleum multum subtilius est quam galbani, prout ex suavi odore gummi hujus percipi potest, hinc sequitur ejusmodi gummi optime paniculas coagulatas de lutosas discindere posse , quoniam materia subtilis aliter per commixtionem particularum gummi ladani fiuit, quam per gummi Galbani , reliqua quoque Medicamenta in Cerato hoc contenta in se continent Salia penetrantia de volatilia , item Olca balsamica , sic de pulveres particulas suas salinas ha-
Dent, quarum ope operatio Medicamenti hujus maxime promovetur , & inde necessario particuliestagnantes ad motum intestinum seu fermentationem Incitantur , hinc sequitur inflammatio , quam dein excipit suppuratio . Si dolor maxime urgeat Cerato praescripto croci Sij. misceri postlint. Vel imponatur unguent. Basilicon. quod egregium est ad maturandos tumores , quoniam internum motum particularum ac sermentationem promovet. Si inflammatio sit vehemens , conveniunt Cataplasmata ex scord . ment h. fl. chamomili.&α parata , vel Theriaca vel Diascordium forma Cataplasmatis imponantur tepide . Si jam maturatio de brevi sutura appertio imminet, nisi sponte rumpatur abscessus, serro aperiendus est, facta dein ape tione ulcus mundandum est a Qua cunque sorditie, imposito vel bal samo nostro digestivo ex myrrh. thure , aloe , calc. vi v. viteli. Ov. Terebinth. parat. pro re nata & ungv. AEgyptiac. imponend. vel bal sam. de peru , vel chili , vel sequenti mixtura, quae raro te esse. actu frust rabit. . M. cala. vlv. .
plantag.ariSU. Sal.Saturnig, J. M. qua mixtura plumaceola imbuta imponantur ulceri .
Empl. divin. vel sticticum vel calam. de tutia , vel aliud exsiccans imponatur. Pinguia in his aliisque angue pejus flagianuar.
De Gebmomate G Haga. S. I. ECchymosis cutis asseclus dicitur, hinc varia sortitur nomina , EG m ma nempe . a Graco verbo , vel t. e Eeth m
95쪽
ga ENCYCLOP. CHIRURG. RATIONAL. LIB. V.
sanguinis se. evasati concursus ad
ungues ex plaga, de quo vitio de unguium a meitibus in specie fusius dicemus. Huc referri possunt vibices , stiginata, peliomata, a su 'igatione vel plaga Germanis Kni
Eesem. Psen PeZen dic Hur exorta. Ecebmο- D ergo est affectio circa cutem dc sub cute, qua sanguis e suis vasis per fissuras & rimas effunditur , nondum in grumos coactus , tandem tamen a stagnatione acidior redditus in grumulos abit, & partem livescere facit. Hinc jure merito. que vulgo dicunt Ecchymosin solutionem continuitatis cum contusione dc ruptione vasorum sanguiserorum aliorumque conjunctam e alii Ecchymosin describunt, quod sit suffusio sanguinis in alia vicina , unde pars affecta lividum sortitur colorem. Si vero hoc malum sit a contusione , Dactura , lapsu vel alia
causia violenta maga dicitur, quae vero sanguinis effusio a causa fit inLerna , nulla praegressa evidente causa violenta , Eeebm sis dicitur : quam vero veterum disserentiam , de distinctionem tanquam inutilem reaicimus , si enim vel ab interna vel ab externa causa producatur essectus , idem talem affectus erit . Hinc iterum abunde patet, Veteres in nominibus excogitandis magis curiosos quam in aliis utili ribus explicandis sitisse. Sic quoque Molops , item vi x ipsis nihil aliud est, quam cutis sugillata ex verberibus, idem significant stigmata ac Peliomata.' g. r. Pars affecta merito Cu- iis dici potest , quia in ea apparent stigmata illa ι & cum Cutis rete mirabile variorum tubulorum dc lymphaticorum , glandularum,
arteriolarum , venarum , nerve
rum , &c. sit , nulli mirum videri debet , hanc eandem cutem dc in ea vasa potissimum sanguifera pati debere . Quae vasa sanguifera in cute , vel sub cute latentia facili marte eroduntur a causa interna , succis scit. acribus , ac corrosi vis scindentibus , vel aperiuntur a causa violenta , hinc non potest non fieri , quin evasitus ibidem jaceat stagnetque ,& ob crassitiem minimos tubulos
Permeare, multo minus per cutis
si. g. Affectus hic Susillatio
scilicet , nullis indiget signis, quibus dignoscatur , quam oculis , quibus se satis manifestat i sanguis
enim ex contusis , erosis vel ruptis arteriolis ac venis exsudans, ruborem', dolorem inflammati nem , vel livorem excitat . Signa ergo Ecchymoseos sunt tumor mollis, lividus, quandoque cum, interdum sine doloris sensu partes corporis nostri imprimis sub cute latentes occupans varias . Arelatione agri nosci potest num a causa violenta, vel a causa interna producta fuerit Sugillatio. Livorem totius corporis periodicurecurrentem observavit Celeberr. Carolus Rogerus , testantibus Ephemer. Germ. Nostr. Ann. s. o IO. Ob erv.3
si. a. In eruenda Ca a Ecchy- Causa δε- momatis adscribunt eam Gatinici eundiam sanguini evasato , cum caro ab Galenicos. at quo pondere incidente contusa fuerit, venaeque parvae quae Per eam dispersae sunt, ruptae fuerint, sanguis protunditur , quasi transcolans isque sub cute collectus ,
juxta ipsos facit id quod Eechν-moma vocatur , cute adhuc integra e rupta cum Ecchymos h. e. sanguine , qui in loco contuso collectus sit , omnino fieri a-junt . Ecchymolis ipsis est ceu aliis effusio sanguinis subter cutem , quam ab omnibus causis fieri asserunt , quae possunt exprimere sanguinem , e venis arteriisque extra vasare , ruptis , erO- sis , apertis aut rarefetis eorum tunicis , & culaneum a neu risma facere . Plagam dicunt eodem sere modo oboriri , quam tamen a causa violenta utplurimum fieri aiunt , ut nempe ex acuto retuso
96쪽
CAP. V. DE ECCHVMOMATE ET PLAGA. 8 di
tu ve telo , aliisque instrumen
pararati f. s. Paracessur coagulationes sum. sanguinis in cute vario modo fieri poste contendit, ut trusionibus , ea ur, percussionibur , vel in corpore vel in membris . Cum aliquod membrum gravi nimium percussione contusum fuerit , impossibile est , ut in eo fiat iterum naturalis unio laesi cum circumstantibus, quia , ut ille ait, mortem in se recipit a percussione vel trusione ι at si percussionibus ,
trusionibus aut casu coagulationes intra corpus contingerint sanguinem mox in putrefactionem transire ait , nam ibidem ac in membris extrinsecis tamdiu resiste- re non potest , ob internum calorem in corpore , sic in deterius pronum est , ut quicquid in eo laesum fuerit , dioxin putrefactionem agi contendat. Halmam s. s. Secundum mimontium no
rium. Reum Ecchymoma ac Plaga a causis variis produci potest , saepissime vero a plagis de percussionibus artuum & partium carnosarum , hinc Ecchymomatis causam in coagulatum & evasatum cruorem unicd reaicit , con
ris adesse nullus dubitat , hine ipsurn cum aliis sub cute congelatum & nigricantem esse statu it. Vrillisum. 6. 7. maesur in Ecchymosis causa deducenda sequenti modoratiocinatur r Sanguis in partium substantiam essunditur , & in ea
remoratur , vel ob earundem partium contusionem , vel ob vasa aperta aut disrupta a cruoris acrimonia , vel ab eodem crassiore obstructa e grave siquidem corpus aliquoil parti cuidam violenter applicatum fibras ejus vasaque sangui sera in eo dispersa comprimit, ipsaque sibi invicem propius adiungit , & coarctat , sanguis autem curriculum suum pergens , Scper arterias ad locum contusum appellens , compressa vasa penetrare neu uit , nullaque patente via , qua ulterius progrediatur , in ea parte ad quam pervcnit moram facit , & in illa stagnat , ac talis sanguinis effusio Vse Plaga dicitur . Disrupto vero apertoue vase aliquo ab insita sanguinis acrimonia , cruor in vicinas partes
delabitur , ipsasque inundat ; dcuum plus sanguinis ab arteriis
eseratur , quam a venis reportari post it , nec sanguis ab arteriis
exiens , pari modo ac antea venarum oscula subeat , in parte inquam decidit , aggeritur , & cenpitat . Si enim tanguinis quidam
grumulus ad tenuiora partium vasa attigerit , quae ob eam , qua pollet , molem permeare nequeat,
in ipsorum limine haeret , illorumque orificia obturat , cruorique indelinenter adventanti viam
eraecludit , ille vero in itinere
suo impeditus in parte commora tur & retinetur , & haec sanguinis extravasatio Eubmoma denominatur , sanguine Zictis de causis in parte quadam cespitante , spiritus pernici motu agitati a reliquis principiis desciscunt, & per
Poros avolant e Sulphur vero spirituum consortio orbatum deprimitur , & crassescit , terreasque ac salinas particulas venis luis complectitur . Quum autem pro prie dicta tunc existat principiorum residuorum confiasio , nec ea sub exacto mixtionis vinculo aspiritibus contineantur , intersti ita , quae inter eorum particulas intersunt , irregularia existentia, plerosque lucis radios absorbent , coloremque subnigrum aut lividum exhibent . f. 8. Sylvius Ecchymoseos & S litum. Plagae ea. m , ut & omnis alius sanguinis em uxus dicit esse apertionem vasorum sanguiferorum qualemcumque , sive illa fiat a
causa externa violenta , ut ictu , casu , contusione , vasa lacerante, aut ex nimia vasorum a copioso ,
valde inresecto aut retardato sangui-
97쪽
dio ENCYCLOP. CHIRURG. RATIONAL. LIB. V.
ne, flatibusque , distensione , sive gnatio , hinc tandem facta diru-
ab humoris aut in vasis , aut ex- ptio vasorum , vel a corrosionetra ipsa subsistentis acrimonia ro- humorum vel nimia horum di- dente , sive a re dura de acuta stensione vasorum , illa sangui- vulnerante , obtusive contunden- nis evasatio proprie Ecchymosiste , aut plag1 aut quovis alio idem dicitur . Nos vero promiscue a - contingat m do. fectus hos pertractamus . Parti C f. p. Cartesiani ianguinem e va- cuidam infertur Sugillatio , cum ' sis suis inter cutem de cuticulam grave quoddam instrumentum ve. effusum tanquam causam materia- hementius in illam impellitur , Sciem proximam admittunt in Ese ab illo canaliculi sanguinem de-ehνm male , eamque effusionem , ferentes validius premuntur , jux- ob arteriolarum potistinuim dirup- ta se invicem propius adiguntionem contingere assirmant , vel tur , & ab orificiis suis sangui- ab interiori sanguinis impetu ex nem quem continent, ejicere CO- sortiori particularum angularium, guntur in partem , in qua termi- cum porosis effervescentia orto, vel nantur . Sanguinis particularum ab externa quadam violentia per ordo a fortiori ista pressione de- contusionem , concussionem , fu- struitur , ipsae a se invicem dispestigationem , unde Plaga , virgis scuntur , de illarum perit unio ,
factam casionem , unde Vibiser ex- materia aetherea partes omnes irrecitentur , Inducta . Internam di- quiete pervadens , ad singuinem ruptionem plerumque arteriolarum istuin extra vasatum appellens , 5cdc tubulorum quandam praecedere in particulas ejus alcalmas tenuio dicunt obstructionem , ob quam res , dc ad motum aptiores aeque sanguis in transitu impeditus ar- ac in viscosas phlegmaticas im-teriolas nimium distendat , novus pingens , ipsis ad exitum deter- vero assi fluo affluens , dc priorem minat , vel per reliquorum inter- in angustiorem ramum depellens, stitia viam illis molitur 3 quum ostiolum aliquod nimis aperiat , vero acida Sulphura , & crassiora ut portio quaedam ejus cum succo alcalica motui sint minus idonea , chyloso nutritio in partem effun- in parte remorantur . Acida Sul- datur , ibidemque haerens sal. suo phurum ramis intricantur , caque volatili pedetentim destituatur , coagulant , quae motu, quo a ma-porosque obstruens globulorum teria aetherea adventante , de laethereorum appulsum varie com- spiritibus animalibus influentibus mutet , ut vel ad latera deflectan- donantur', in tubulos angustio-tur , sicque livorem exhi ant , xes , quam ut liberum permittant vel omnimodo suffocentur , de a. illis transitum , compulsa , in il-trum quendam colorem praesen- lis retinentur , eosque obstruunt tent. dc impediunt , ne sanguis illos NM um f. Io. Causae ergo Sugillationis, praeteriquere valeat . At quum ona- iudicium me judice , in duplici sunt ordi- nes partis tubuli vel canaliculi abde ea ιia ne . dupliceinque ejus constituunt instrumento contundente non fue-Ecchimo differentiam e causae siquidem rint compressi , dc strictiores tan-σ eius sunt , ceu Iam ductum tummodo sint occlusi , adsitque Piu . est , Extern vel tale ae . anastomosis inter yasa congenera ,
Prioris classis sunt contusio , fra- sanguis ab obturatis canaliculis inctura , lapsus , couisio , fustiga- apertos deflectit , a qua data portio , &c. & inde sanguinis effu- ta ruit et quare ea non fit sanguisio a causis illis producta veteri- nis stagnatio , quae tumori elevan-bus Plaga denominari solet . Po- do sum ciat . Alcalia crassiora , sterioris vero ordinis sunt tubu- quae in parte stagnarunt , ampliolorum obstructio de sanguinis sta- ribus gaudent poris , quam ut acida.
98쪽
CAP. V. DE ECCHVMOMATE ET PLAGA . si
acida , quae illos subeunt in iis coerceantur et auum ergo acida praetenuitate sua latos alcalicorum poros facili negotio pervadant, nullumque adsit materiae subtili advenienti impedimentum , di ei libere per Sulphurum coagulatorum interstitia transire queat, recta ten. dit , neque vel minimam in sanguine turbam concitat. Quapro ter contingere potest sangum is extra satio seu sugillatio sine subsequente inflammatione , attamen si contusio gravior fuerit , canaliculique ampliores & angustiores, a prosundius in parte jacentes, aeque
ac illi , qui in superficie sunt positi , supra modum compressi fuerint , re eorum parietibus atque poris validiore ista compressione propius ad se invicem admotis , sanguini non liceat per canales illorum iter facere , nec subtiliora alcalica in profundiori latentia evaporari queant , necessario utpluri-nuim subsequitur inflammatio , quia alcalica tenuiora in parte retenta delicatorum acidorum spicula poris suis excipiunt , quae cum
ipsis remorantur, eosque angustio res facientes materiae aethereae accedenti obicem ponunt, quae in sanguinem reflexa , illum velociori
agitat motu . Ecchlymosor proprie dictae causas internas asseruimus canaliculorum obstructionem , &sanguinis stagnMionem accusavimus , at quum sanguinis stagnatio ut plurinitam a canaliculorum Obstructione & ruptione producatur,& canaliculorum obstructio a Sulphuribus viscidis coagulatis excitetur; unde oriatur Sulphurum Coagulatio , rimamari operae pretium est : eam autem emergere a sanguinea massa acidis a causis in Capite de Inflammatione allatis , quae acida in Sulphurum ramis implicata illa coagulant i sed ii delicatiora fuerint acida , subtiliora sollim
quaedam sulphura cogent , quae inminutiores grumulos a phleg natis quibus innatant conglobata , ampliores canaliculos praetermeabunt , de in arctioribus tantummodo cespitabunt , quare Eccli yi Volis utice Plaga Inflammatione Vacare Potest , quod accidit pro oblim
rum canaliculorum ratione , si nimirum fuerint latiores aut arcti res , in profundo aut in superficie collocati. Certum ergo ex his colligere est, sanguineo liquore Coagulato , ac hinc & inde a motu quiescente , Ecchvmosin constitui. A coagulatis succis obit ruuntur & ita comprimuntur , ut circulatio spirituum animalium , seu succi nervet impediatur , quemadmodum enim livpothesin de Circulari Sanguinis motu ab omnibus sanioris mentis Philosophis ac Medicis receptam , de infinitis Experimentis atque Ratiociniis confirmatam novimus , sic quoque succum nerveum seu spiritus anima es moveri a cerebro per nervos ad partes , ab his per vasa l vmphatica advenam Subclaviam di Cor , hinc per arterias Carotides de plexum Choroidem ad glandulam Pinoalem , & ad Ventriculos cerebrianteriores tres , per porositatem
vero hu)us denuo ad nervos . Alii supponunt, in plexibus choroidibus cerebri produci & in glandula depurari fluidum quoddam aereum simulque flammeum , quod
ad nervos delatum nomine succinervet aut spirituum animalium ,
sensuum ac motuum cunctorum in
corpore nostro existat author, hoc
vero inuidum seu spiritus animales
necessario circulari debere , i. e. ad principium suae emanationis reverinti, extra omnem dubitationis aleam ponimus
f. ii. Si Ieves sunt Ecchvmosis nullum habent periculum , sed tantum deitadationem Corpori inserunt . Sanguis sub pelle extra vasatus vel in sensibi iter discutitur , vel suppuratur , , et obstruendo nervoses tubulos Gangranam aut
Sphacetum inducit . Plaga a graviore contusione vel lapsu Orta, ut& Eo hymosis in piofundiore i co iacta, subsequentem habent u pluria Digili d by G gla
99쪽
plurimum suppuration m , quam tamen Ecchymosin in manu dextra absque suppuratione vel ullo incommodo , de Per 2q. annos durantem vidi in generoso viro quodam hisce in horis com morante . Sic etiam partis affectae
ratione sunt vel dimiciliores vel faciliores ι in pedibus de Tibi adimeillima curatu est suffusio imprimis in scorbuticis aut cachecticis , continuo enim madent Partes , quam Ecchymosin in Nobili Aulieo a lapsu graviore ortam per annum & ultra duraue observavimus . Ut plurinissim remanent stigmata livida tanquam evasiti sanguinis testes. Diatis. f. I 2. Nec Diaeta in Sugillatio. ne negligenda venit , alias accedente succo nutritio acido acri ac terrestri affectus hic potius augebitur , quam diminuetur ἔ eo cnim collimandum est , ut succi omnes attenuentur de volatili sentur , in quem finem Patiens aerem eligat calidum ac temperatum, frigidum ac pluviosum contra fugiat sollicite . Conveniunt cibi eupepti , fluidi , aromatis ac Salevolati Ii turgidi , partim ut sanguis istagnans de evasatus attenuetur de resolvatur , humores incra Doti obstructionem parientes incidantur ut melius fluant , c contra vitentur summopere frigida , item salina , muriatica ac acida . P
tus sit hic imprimis calidus Theae
nempe vel Cassiae , vel alius herbae volatilis , cere visia quoque variis herbis ac radicibus aromaticis maritata concedi potest , vel vinum Gallicum vel Rhenanum , modo
fuerit oculis cancr. maritatum, vel
in quo baccae sambuci fuerint intuta ; vel cum sale volatili more solito in mensa assumi potest .
Somnus , vigiliae , motus &quies , excreta ac retenta , animi passiones sunt pro re nata rationis trutina perpendenda. Curatio β. II. Cura Galemcorum in Ec-Eccnymo chvmomate & Plaga in eo consi-mati, o stit , ut concretus sanguis per halitum digeratur , idque celeriter , Plata δε- priusquam nigrescat , ab initio er- eundum go si Ecchymosis magna est V. S. Galenico. instituunt , & Syrupos seu Jula- pia sanguinis coagulationem, seu concretionem, seu putredinem prohibentia propinant et uti sunt Syrupus de succo limonum , de succo acetosellae , de ac redine citri dec. Inter Topica commendant illi adstringentia , refrigerantia digerentibus admixta , ut calor partis uniatur dc putredo prohibeatur , &venulae sanguinem effundentes constringantur , mi se ni itaque albu-men ovi cum ol. rosato , de mediocri , adstringente tamen ligatura parti affectae applicant , partem quoque in circuitu eoaemin ungunt oleo, & addunt pulverem rad. bryon. vel ros rub. in. spergatur , sunt etiam ex hoc grege , qui in principio Ecchymo-mata learificant. Aliqui ex iis pellem arietinam recenter detractam, de adhuc calentem iisdem pulveribus de pauco sale pulveri sato inspergunt , de contusis Ecchymolicircumligant partibus . Alii utuntur ungu. dialtheae cum croco myrtili. raa. bryoniae vel ros rub. pulv. partem sugillatam quoque foverinjunt vino calido in quo mel desit sint dissoluta . Quod si Ecchy-
molis sit inveterata de radices egerit , raphanum contusum applicant , alii partem affectam lavant aceto calido , vel decocto raphani cum vino iacto , vel sequens Cataplasma :
M. f. l. a. Cataplasma. Si malum ad maturationem tendat, hanc adjuvandam esse jubent , de dein ulcus detergendum de conso lidandum. Caeterum de numero Eccbmoma
100쪽
CAP. V. DE ECCHYMOMATE ET PLAGA. 93
tum sunt quae sugillata nominantur , dc livores ex Plaga contractii praeter jam dicta conveniunt hydropiper una cum suo semine illitum , sugillata & humores qui obduruerunt, discutit. Pellem autem pecudis recens detractam , eos qui flagris caesi sunt, potius quam
Caetera omnia, uno die unaque nocte persanare aiunt. Ranunculum quoque illitum , aut capparis Qtia, aut cerussam cum aceto laudant, oleum liliaceum continuo inunctum vibices concolores abigere non dubitant. Paracelia. g. I 4. Paracelsus duas conditiones remediorum pro coagulationibus sanguinis esse arguit. Externarum hoc est percussionum , vel contusionum remedium, ut locum oleo laterino perungas, postea li-ses cum aceto rosaceo . Non est, anquit, quod coeruleum colorem auferre cures , at resolvere , tum abeunt per se colores . Inter caetera quaeque praestantiissimum oleum ad omnia externa membra contusa fractaque hypericonis depraedicat. Itidem & olea vulneraria, balsama , de ex sedicationum emplastris tracta esse in usum, qui dictus est, utilia. Ad coagulatum sanguinem intrinsecus multa recepta posse adferri scribit, esse aliqua tamen corpora praestantissima e quibus omnia constant remedia , inquit , quin rum tradit sequentia selecta , ut sunt Rheubarbarum , sperina ceci , lacca, carbones tiliarum arborum , astructum , velisbranca Ursina , aqua meoniae , endi viae , ius armenus, terra sigillata, hirundinaria, reuPontica, lapatium majus , aqua valerianς , Mumia , diagridium , agaricus , scolope dria , Ysopus, aqua cardui Mariae, sal gemmae . Omnes etiam purgationes , aut laxationes coagulatum sanguinem pellere dicis,cium i aliud remedium haberi nequit. L
cus etiam casus , aut contusionis inungi debet praedictis medicamentis ad citeriora membra P sitis ad mitigandum'. clysteres
quoque commendat juxta necessitatem. Mannam pariter esse exceI- lentissimum hoc loco remedium ait. Animadvertendum vult, ne priusquam ad maturitatem perveniasi, acribus utaris medicamentis , at a mitioribus inci
commendat aeque interna , ac externa remedia , inter interna aliis praefert lapides cancr. de ossifrag. in spiritu aceti resolutos , de assumtos , item Diu retica , ac Dia-phoretica tanquam specifica remedia laudat , post volatilia, ut spirit. tartar. C. C. I ignorum Cain phorata , dcc. Sudorifera fixa extollit , ut de Mercurium Diaphoreticum , quo remedio plus quam centum hoc morbo affectos sese feliciter curasse gloriatur . Ejusique indolis Mercurialis habetur Rothmateri particulare ex unive sili.
Inter externa Topica commendat rad. Bryon. alb. ras de parti
sugillatet superimpositam , quae Ec-chyinomati , ac Plagae , in qua
cruor sub cute congelatus 3c nigricans est , eum paucis horis in . aquam resolvit, camque pariter per cutem exigit.
q. 16. Misi us sanguinis sumu- λη visionem quamcunque curat, ipsum congrumatum blande Diaphoretiacis intro assumtis dissolvendo , &spiritibus parti applicatis per poros discutiendo ; ultimi ordinis sunt spir. Vini Camphoratus , spirit. Iavendul. flor. sambuc. Iuniperis &c. qui juxta authorcm samguinis stagnantis partes comminuendo , & in motum ciendo , porosque aperiendo, illum per insensilem transpirationem evaporare faciunt. F. II. Iυἰur sanguinem e vasis μι suis effusum , ac per vicinarum