Planisphaerium versatile, praemissa Sphaerae mundi, quam repraesentat, partium & circulorum non minus utili, quam curiosa descriptione, quoad sui facilitatem ac universalitatem, ... declaratum, et nondiscentium solummodo utilitati, sed exercitatorum

발행: 1718년

분량: 618페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

61쪽

De Sphaera

obvertit. Ubi more suo pulchrὶ adverties. P. Augustinus Gm a. sol r3 litia A.

Sicut Luna as Oeatis nostros augetur recedendo a Sole, o minuitur ad eum appropinquando y fc anima recedendo a Sole Infitiae ad exteriora conver tur, appropinquando vero se convertit ad interiora, in iisque crescere incipilio a terra issee quodan --

δε avertit. Quod si ante & post conjunctio

nem cum Sole, dum corniculata existit, totae ejus eorporis rotunditas dealbicans , vel eti-

am in Eclipsi Lunari s quae semper contingizin Plenilanio per interpolationem Terrae intecεolem & Lunam I aliqua ejus lax in reIiquo eo ore apparear, illud non innatoe jus tum ni, sed radijs solari fac siderum , in eo vehat specula reflexis, tribuendum estis Cari Tum constat ex partibus liquidis & solidis, seis ex Terra & Aqua Lunari, quod probare videntur maculae , quarum quae minus illustren. in Schemate cernuntur , eensentur esse flui- dae , adeoque lumen Solis imbibere, sed mu nus reflectere , quam partes soIidae, & contastentes. Montes vero, & vallas , stivae M laeus in corpore ipsius apparentes, nec pro-- venire a forma Telluris, in Luna tanquam . speculo repraesentata , prout Rudolphus II. apud Keplerum speciatim credidit, se in . ea videre effigiem Italiae cum duabus adjacen-: tibus Insulis, ' nec esse veros montes , Valles saut

62쪽

aut stivas reales, similes nostratibus, pro adversus virium contendit Helvetius ac multo minus inhabitari ab hominibus Manimalibus, ut semniavit David Fabritius Frisius,

fatis convincitur, tum quod uno, eodem,que tempore in diversis locis penitus diversa

videretur ,. tum quod absque fictione momzium, sylvarnm , ac marium realium sufficiat, Lunam eorpus esse inaequale, nec ubi. . que S eodem modo radios solares admittere tum denique , quod Act.. II. Deus dicatur βιisse ex uno omne genus hominum intabirare siuper, universam faciem Terra 3 taceo, quod Chri-: stus,qui tanquam secundus Adam pro omnibus: hominibus , ex Adam descendentibus, mortuu. us est , pro his in Luna existentibus , redia- mendis minime venisset , unde nec plantas, nec animalia in usum hominum unice ordinata ibidem existere, credendum est Qui

plura paradoxa de Luna volet, adeat Oecon - miam Mundi mirabilem Ioannis Talin tom.I. scrut- a. ad fin. Denique Luna , quantumvis

ex te frigida , & humida sit, communicaris Solis radiis mire temperatur, & vicissim Solis aestum suo influxu infringit; unde etiam nascitur qualitas Lunae valde nitrosa, ac mire penetrativa, uti sentiunt Podagrici, L .narici, & Hypochondriaei,. aliisque tartareis

ae salsis humoribus ia defluxionibus obnoxij, D s quan.

63쪽

sx De Sphaera

quantumvis densissimis muris inclusi. Hinc etiam oritur .Estus Marinus , qui circa Novi& Plenilunium semper major observatur, ut initio statim sol. 18. observavimus. Similiter si radij Lunae Plenae artificiose lpeculo conca vo excipiantur , & in conum coarctentur , mire trigefacere & humectare sicut radij So- Iares taliter excepti exsiccare & calefacere , sentientur; imo aquam inde collectam ad veris rucas emolliendas & extrahendas aptissimam dicti . Videmus eandem sympathiam Lunae eum variis affectibus, atque etiam vulneribum corporis humani; & miram vim in praegnantes ac foetum ipsum, in hepar glirium,oculos felium, in di veris animalia, arbores, plantas , lapides &c. de quibus rara & copiosa exempla invenies in Oeconomia Mundi mirabili cit. scrutin. a. disquille. I. c. 3. S. 3. Denique juxta Tychonem Stellae Fixin supposita saltem media earum a Terra distantia I ooo. semid.) I. magnitudinis Terra communiter majores sunt 68. vicibus circiter lichi insigniores, uti est Canis major,8 Lyra,ci edat parum abesse quin Terrae molem centies excedant, Minores vero Stellis Terra non multo plus quam 4s. vicibus maj res censet. Circumferentia orbis , in quin versantur , est 83ooo. semid. proxime; undo

64쪽

ipsis duobus minutis paulo plus quam . integrae Terrae Diametri competunt,

II. magnitudinis Stellae Terra majores sunt 282 vicibusi III. magnitudinis II. fere viciburi IV. magnitudinis sesquiquater. V. magnitudinis continent Terram Ie . H. magnitudinis sunt Tenμ minores 3 vicibus, Quamvis autem Tycho alias in suis obse vationibus, quantum libero oculo licuit fumrio solertissimus , adinventis tamen perfecti xibus Telesto piis, longius progressi sunt Ne terici, ita ut Ricciolius distantiam Solis usque

ad Fixas proximas mensuret aIoooo. semid: Terrae, Rheita vero zoo ooooo. & Keplerus vf9664o. semid. Ego in re tam ancipiti re feram ex Hugenio insigni Astronomo 1altem sequentia. I. enim ait, ex mente Copemici Fixas adeo a Terra remotas esse, ut tota Sois Iis Regio, quam cursu suo ex patiatur, respectri Firmamenti non nisi unicum punctum reput xi deberet. II. Quanta est distantia proximarum Fixarum a Sole vel Terra , tantam quinque harum esse distantiam a sibi superioribus,& ab his similiter senaper progrediendo ad denuo superiores usque ad supremas. III. Nihil obstare , quo minus rationabiliter credi

possit, quamlibet Plaarum Soli magnitudina. sua.

65쪽

- De Sphara

sua minime cedere, quod ex vivacitate lum, nis ad tam immensam distantiam satis colligitur. Imo lv. ex specialibus fundamentis a modis instituendarum observationum inge niolea se inventis, legitime inferre conten Qit, Syrium v. g. 27664. vicibus plus distare h

Solis distantiam a Terra aliunde ostendit;esse 3 377. semid. Terrae, consequens erit, Fixas Inlamas distare a Terra, 'sroon28. semissi Ten* leu 8I786 F8ao8o. Milliaribus Ge manicis, quae distantia certe tanta est, ut si globus v. g. a Cane Syrio tanta velocitate ad descenderet, quanta globus tormento bellico excussus pergere solet nim. spatio imia us minuti secundi, experientia teste, 6 . pedes absolvendo 864477. annis terminum stium vix attingerer. Ex quo ulterius conse quens est, Fixas Equatori proximas 24. horarii

spatio emetiri quotidie sig6189S73 6a.

Milli alia Germanica, pro quibus t juxta conm sue sum ιο. crucigerorum stipendium nuntijs communiter dari solitum) praefato Cursori

solvendi. forenta 87ω3IS9s9Io. florent , id est , sctingenta quinquaginta lex millia. Millionum ac insuper triginta & unus Militonoe , quiogenta & nonagintaquin que millia , nongenti ac decem florensi Delis V nullam certitudinem habeant Astronomii cum Deus io his vel maxime munis dum

66쪽

dum tradiderie disputationi eorum Eccle. 3.

Iussicit tamen,magnitudinem Caelorum ac Siderum esse tantam, ut nulla hominum arre debite mensurari, nec cogitatione satis comprehendi possit ; unde sit a nobis omnibus Di vinae Sapientiae , Omnipotentiae, ac Immen stati, cui suam suorumque Electorum Regiam usque adeo eXornare placuit, honor, virrus & gloria in saecula. Restat nunc, ut de Mundi Systematibus breviter dicamus. Est autem Sustema Mundi certa dispositio, seu coordinario praecipuarum Mundi partium, ut Elemensorum, Siderum, ac Caelorum , quoad ordinem & situm eo. Tum tam inter se , qu/m respectu Ceneri universi.

Ex variis systematibuti quae diversi Astrono ini ad explicanda Siderum Phenomena excogitarunt , dc indies fere nova pro suo quisque genio eXcogitant, quae proinde ibidem a curiosioribus videri poterunt, hic pro aliquali informatione non nisi tria notiora in medium afferimus. Primum est Ptolemaicum, in quo Terraqua immota ponitur in Centro Mundi, & circa hanc Elementa, & octo Caeli, nimirum Caelum Lunae , Mercuri , Veneris , Solis, Martis , Iovis , Saturni, &Stellarum Fixarum. Tribuitur Prolemaeo ,

rithagorae , Archimedi, Chaldaeis, & ptu.

- - rimis

68쪽

Timis aliis usque ad Maginum & Clavium , quod tamen de facto . utpote incremento &decremento Veneris & Lunae, aliisque Phen menis declarandis, nisi aliter explicetur , in. sufficiens, a plerisque non admittitur. Secundum Systema dicitur Opernicarum a

suo principali Authore , vel saltem Restauraistore Nicolao Copernico Borusso, sui saeculi Astronomo praestantissimo , postea Canonico marmiensi, illud multis argumentis , ac ingeniosis hypothesibus corroborante, quem Omin Des fere Acatholici, & multi Novitatum ama. tores Catholici saltem Systema illius ut hypothesin, ad calculationes & Tabulas Astronomicas perfectiuso facilius instruendas sina gulariter utilem accipiendo sequuntur. Ponit is Solem immobilem in Centro Mundi ,

saltem quoad motum translationis 3 dc circa eum proXime Mercurium diebus 8 o. revoluistionem suam absolventem ; deinde Venerem novimestri revolutione; postea Tellurem cum tota Sphaera Elementari eo in orbe, in quo ali collocant Solem cum annua sua revolutione ac motu diurno circa suum Centrum ab Occidente in orientem: Luna vero circuit Terram revolutione menstrua; Mars autem circa Solem re volutionem bimam peragit, dei de Iupiter duodennem , at tandem Saturnus

vicennem. Sphaera item Stellarum Fixarum

proris

69쪽

prorsus immobilis est, idcadeo vasto intervatilo a Saturni Sphaera distans, ut Terrae orbis annuus sit puncti instar ad illam. Quamquam autem multi ab hac ejus sententia,utpote communi sensui, & praesertim Scripturae sacrae, Terrae quietem , Soli autem & Astris motum passim tribuenti, saltem in sensu reali ac literati loquendo. minus consermi abhorreant , est tamen, si ut pura hypothesis accipiatur somni curiosae ac utilis inventionis laude diis

Tertium Systema communiter, olim salistem receptum , est IIchonis Brahe, hujus ac praeteriti saeculi nobilis Astronomi , ubi Terram cum Elementia collociit in medio Mundi immobilem, circa quam tanquam Centrum gyratur prim6 Luna, deinde Sol, ac demum Sphaera Fixarum , reliquorum vero.Plane- rarum Centrum est ipse Sol, ut pater ex Systemate Tychonico. Et, Mars quidem ita Solem ambit,ut in oppositione cum Sole peri. gaeus factus , infra solem descendat, ejus que orbem profunde intersecet , Terraeque

propior fiat, quam ipse Sol. Idem Systema

etiam Longomontanus c addito tamen motu Terrae diurno cIrca suum centrum ab Occidente in Orientem Scheinerus, Blancanus , aliique passim tanquam verius, ac S. Scriptu

70쪽

vae, commvnsque sensui magis accommodatum amplectuntur. Post Planetas etiam de Cometis dicendum breviter. cometa, ut ait Ricciolius, esistunis didam anigma a De. proposuum,nunquam ab hu

manis ingeriisse solanidum. Licet diversissimis formis appareant, ad 3. ramen species reduci solent, ita ut unus dicatuL Minatus , qui r

SEARCH

MENU NAVIGATION