장음표시 사용
71쪽
xae, eommvnsque sensui magis aecommodatum amplectuntur.
Post Planetas etiam de Cometis dicendum breviter. cometa, ut ait Ricciolius, esstlenis didum migma a Deo proposuum,nunquam ab humanis ingenise solamdum. Licet diversissimis formis appareant, ad ramen species reduci solensi ira ur unus dicatuL Minatus , qui ι
73쪽
aios suos antroisum porrigit, eo nempe, quo iter instituit; alter Caudatus , qui radios post se trahit; ac tertius Crinitus, qui jubare radiolo, quasi crinibus undique cingitur. Quois ad originem Cometarum,quor sunt capita , tot sunt sententiae. Illud satis certum est , quosdam esse sub- alios super lunares , ut patet ex Paralaxi, quam aliqui hamrunt majo-Tem Luna ex eo, quod aliqui ab una s lum Urbe vel Regione visi sint, ut ille Hiero. solymis ante excidium; imo ille A. I so..dicitur Lunam eclipsasse, & consequenter fuisit eadem inferior. Hinc probabile videtur , Cometas feri ex halitibus ac fumositaribus , quas sublunaribus Terra, supel unaribd4 ve- 1 os dera subministrant, Sol praesertim, qui,
teste Hevelio, uno anno tantam eXhalationum copiam evomere potest, ut ad 13o. talea
Cometas, qualis A. ιs64. luxit , vel ad p. Disco Terreno aequales efformandos sussicere posse, ut exhalationes aliorum Plane rarum taceamus 3 unde mirum videri minime debet, s uno anno plures generentur Cometae , sed
potius , quod tam pauci prodeant ; volunt tamen, plures Cometas quales in Eclipsibus Solis totalibus circa ipsum observati sunt in caelo existere, quam a nobis ob eorum distantiam vel exilitatem videantur; ubi Sehei-nerus insuper dicit, se constanter observasse, E a Sori
74쪽
Sole line maculis apparente, ordinarie natumelle Cometam. Fumositatibus ergo hujus modi magna copia in unum globum, vel plures nucleos globum constituentes congrega iis, globus accensus exhibet Cometam , ac propi ijs exhalationibus forte unctuosis sicutilamma lucernae vel candelae oleo aut cera longo tempore nutritur; communirer ramen ultra 8o. dies haud durant, & unicus ille A.
Christi 37s. octimestris fuisse dicitur. Quhd
autem ille ante excidium Hierosolymitanum integro anno, ille vero Magis ante Christi adventum apparens duobus annis artisse dic tur , stellis extraordinarijs ac miraculosis an numerari debent. Caput Cometae ordinarie ex di versissimis nucleis dilucidiore materia poris intersita con stat, ut radijs solaribus facilior transitus pateat: subinde etiam aliquid stellulis conglobatis simiIe, instar spiritiis vini accensii lucentibus, observatum est. Jmo A. i 618. deprehensum, Caput Cometae instar ingentia foci, 3. Vel 4. prunas ardentes in frusta dis. sitientes exhibentis apparuisse. Caput Co metae non est figurae rotundae , sed scabrolis, irregularis, ac disceae seu plani formis; unde eos nec motum circularem, nec rectilineum sortiri, discum ramen semper Soli normaliriter obvertere, ait Hevelius. Nec est ejus dem
75쪽
caelesti. eisdem temper coloris, luminis ac formae , 1ed certis die nus amoenius ac lucidius apparet , Luna vero praesente norabiliter obicura
Caudum Cometae ordinarie a Sole aversini protendunt, nisi radij solares, quod saepius feri solet, ob inaequalitatem nucleorum ca. put Cometae constituentium, in illud incidentes refritigantur, unde Barbatos Sole sublimiores,Caudatos vero magis eidem laterales esse necesse est. Sic , si Cometa v. g. supra Solem B. existat in cauda ejus multum eleis
vabitur in L sib satis magno angulo visuaIi GAL. 1bb minore , si existat in I. si vero sit infra Solem in C. major apparebit, ac d nique in oppositione Solis existens in F. ex A. absque omni cauda hirsutus videbitur, uti pluribus figura monstrabiti
Motus Comitarum juxta Hevellum est tria plex: Primus omnibus sideribus communis ab Orienae in Occidentem SecunduS appa. rans, quem cursu retrogrado saltem propter retardationem taliter conceptos penitum
inaequali perficiunt ; Tertius est proprius ,& cuivis Cometae a natura inditus, secundum quem nunquam sunt stationarij aut reis trogradi, sed semper in directum , aIiqui quidem in ortum, ali . in occasum , pauci in Meridiem, plurimi Aquilonem versus , .' E 3 pro
76쪽
progredi solento Nunquam; sunt tardiorem Saturno, nec Mercurio velociores , ac diis xstantias suas a Terra in dies varianto Quando decrescunr, materia illorum magis magisque disgregari incipir, ipsi vero caudam retortam lartiri ac pallescere solent, donec Omn no diffluant ac evanescant. Quoad Agilificationem Cometarum omnin, tenendum est , eos esse signa ominota, Scextraordinaria uarurae prodigia ac portenta , praenuntiosque insolitorum eventuum , apOtiori ici se infaustorum , ud famis , pestis, Terraemotuum,belli, mortis Principum &c-
Iicet per accigens aliis suerint fausti , ut paret experientia , si vel solivi, illum Come tam praegraudis ac Iucidi stimae caudae , nimi inrum', gradus longae A. x68ω die M. D
cembris communi spectatores suos Terrore: concutientem consideremus, cujus deplarandi effectus hodietam perdurare videntur cON- formiter Scripturae sacrae c. 2Io V. M. Temrores de caelo, π signa magna, item Ioelis 2. v.
3o. Prodigia in Cala, ct in Terra sanguinem θα adstruent L Et certe i pso naturae instinctis omnes in Terra Populi, quantumvis barbari , & cujuscunque fidei vel status , visisCo
77쪽
De Centro Mundi, Axe se Polis. r
Entrum est Punctum medium, seu infimum, Universi,e quo,sicut a divina omnipotenistia tota Mundi machina evoluta est, ita omnia sie ordinante divina sapientia 'ad idem tendunt, & collimant; unde Terra, tanis quam hominis habitaculum, merito in hoc mundi Centro collocata est, ut scilicet, sicue in gratiam hominis Coeli & omnia reliqua imundi corpora creata sunt, ita haec in Tellu- , rem, seu in principium passivum, ac veluti na. turae gremium, vires suas ae seminales viris. tutes effunderent, quibus ut fertilissima haee
Mater tanto commodius impraegnaretur, ira quiete eam constituit Deus ; sicque longe convenientius erat,caetera in obsequium irilistis creata Circa eam in quiete sua relictam moveri, quam ut ipsa, reliquis quiescenti- 'bus continuo moveretur. Certum ergo esse debet, Centrum terrae esse C trum omnium 'gravium, qub nimirum omnia gravia saltem iubi unaria naturali nisu tendunt, & quidem, nisi impediantur, semper via brevissima, hoc est, per lineam rectam: & licet Centrum 'gravitatis terrae a centro magnitudinis ejusisdem diversum sit, imo accessone novi ponis
78쪽
deris v. g. i ntegri exercitus, vel Classis nauticae , continuo mutetur, tamen Centro munis
di probabiIius invariabilirer congruit, nec Decessario sequitur Motus , ut Vocant, Deis pidationis i tum quod pondus hujusmodi ad. ventitium respectu totius Terraquae sit inaesti. mabile, ac impotens illam deturbare e su a. Possessione quieta s tum quia Ps. 92. dicitur Deus ita firmasse orbem Terrae, ut in aternum nam
ne dicam continuo commoveatur. Quantum ad terrae motus attinet, qui probabilius ex Aere variorum spirituum, ae maisteriae combustibilis copia turgido, intra terrae viscera concluto, ac tandem tu calescen in aucrarefacto, ves vi ignis subterranei. aut qua vis alia causa accenso, ortum habent , qui. Instar pulveris tormentari cuniculis inclusi . . majus quaerendo spatium, Terram quatit, effringit, & quamcunque insistentem molem disjicere conatur &c. quod in locis thermarum, nitri item ac sulphuris copia scatenti.
hus tuti sunt plerumque Insulae atque et iisam maritimis , montosis,& cavernosis ste quentius aceidere solet dicendum est, huiusmodi terrae motus vel esse solum partiales,ao supersciales, vel, si teste Didymo,teriar- motus in morte Christi Hir universuis, praeter legem ordinariam Divina virtute, ac ipso Inferno iniremescente ejusmodi concussionem
79쪽
causatam esse; quemadmodum etiam Eclipsis illa tempore Christi morientis exclama te Dionysio Areopagitar aut Deus natum patitur , aur munLi machina dissolvetur citra Om nem naturae legem conrigit, utpote in Pleni- Iunio , ubi Luna de iure integro semicirculo a Sole remora , mutato ordinario tuo cursu ab oriente inoccidentem retrogrediebatur Oculato teste eodem Sancto Dionysio in Epiti. ad mlycarpum, quem etiam allegat S. Thomas in sua Carena aurea in cap. 27. Matthaei recum illi jam directe opponeretur,. in hoc statu per tres horas immota quievit ; & quod plus
est, ita retrog rediendo praeter communem ordinem, partem Pisci solaris orientalem prius eclipsavir , quam occidentalem, actum denuo suum cursum prosequendo versus Orientem , parrem Solis, quam ultimo occupavit, prius reliquit. Quamvis autem Terrae moIes satis notabilim sit, ut supra fol. 32. vidimus, reipectu tamen totius Caeli, vel etiam Firmamenti metissimum punctum reputatur. AdCentrum redeun do, de hoc sequentia notanda veniunt. I. Gutrum Magnitudinis esse Punctum mediumcu u
libet figurae,per quod figura bissecaturriuem.
admodum etiam Centrum Gravitanis est ejug-demGravis medium,per q uod bissectum. utrinque aequiponderar. Licet enim corpus gram
80쪽
ve secundum aliquam sui partem v. g. eX remam , centrum contingeret , quia tameta 'Partes graviores superinsistentes illam comis primune, necessarium est, illam partem eX- tremam a Centro in partem oppositam tamdiu cedere, donee totidem partes aequi ponderantes fecum attulerit , quot ex hac parte su peria ore manent; unde sine hoc Centro gravitatis in rebus existente , nullus daretur nisus adi Centrum Universi, absque hoc nisu vero nullus sequeretur motus, sine motu autem Omnia rorpescere , imo in chaos suum reverti nece sse foret. IL Notandum, in figuris homogeneis Centrum gravitatis semper coincidere cum Centro magnitudinis: quomodo autem illud in omni genere figurarum & corporum invenien-oum sit , clare demonstrat Κircherus in tuo Mundo iubterraneo tom I. lib. I. c. I. ex qua insuperpIII. Notandum circa corpora ex partibusheterogeneis eoiastata , U. g. Sphaeram. vel globum plumbeum; veI enim segmenta A. B. utrinque ex cera aut ligno e. g. in modum Sphaerae agglutinata sunt aequiponderantia , α sic servabunt idem commvno Centrum magnitudinis & gravitatis; vel si solummodo ex una parte adderetur' segmentum heteis