장음표시 사용
91쪽
ut appareat illum esse attentum ἱ tum ambo agitabunt sua Perpendicula , & numerabunt vibrationes, absoluto verΛ numero mysterii revelandi, loquens denuo det signun , ut alter sciat, numerum esse completum. Eadem etiam ratione alter poterit respondere&e. sed praxis dabit plura. Denique cum motus chordarum in Instruis mentis musicis eadem prorsus ratione se habeat, qua Pendulorum motus, paret, illum etiam in Musica locum habere , imo totius artificii musici basn ac fundamentum esse , prout duobus tomis bene magnis explicat
Kircherus in sua Muiurgia,qub proinde plura
icire volentem remitto. Et haec de Centro Mundi, ae Lineae centralis directione di cha sufficianr, Nunc de Axe mundi agenis
Axis nomine intelligitur Linea recta , per Centrum Terrae ab uno mundi Cardine, seu Polo ad alterum imagiuarie ducta , totius mundi Diameter, circa quam uni versa Ca larum Machina rotatur. Qua in re juxta hodiernam Lynceorum observationem ex mundo subterraneo Κircheri tom. I. lib. 2.
e. ιγ sciendem est, divinam providentiam omniaCorpora caelestia ita Telluri adaptasse, ut sicut haec Axi&Polis mundi immobiliter congruit, ita Poli & Axis omnium Corpo-
92쪽
3s De centro muri, eum coelestium circa Terram gyrantium huius Axi & PoIis perfecte semper responderenz ω situmque suum ex Austro in Septentrionem mi a natura inditum, juxta situm Terrae aetMundi inviolabiliter servarent. Notatum enim est, teste Κirchero , consormiter ijs , quae in suo Itinere Extatico hac de re fusae
Pertractat, Planetas ac StelIas omnes Terrat Ira conformari, ut quos Circulos & Polos ita Terreno globo nobis imaginamur , eosdem
in omnibus AsingulisSiderum globis expres sos intelligamus , hoc solo discrimine , quos in Terra immobili immobilas, in Sideribu&
ver6 circa proprium Centrum agitatis mob Ies comperiantur , prout universia Mundanorum Corporum symmetria, motuum eorui,
dem analogia, ac late mutub fovendi necessi ras postulabat , ut sic Terra immobilis Solis ac reliquarum Stellarum influxu aequalitec gaudeat 3 quod enim in zona Torrida perpe-Tuum eidem aequinoctium tribuit , hoc ita zona Temperata inaequalitas dierum & noctium, ac perpetua anni temporum vicissitu
do , im6 in ipsa etiam Tona Frigida seu M
poIari semiannua Solis supra Horizonte praesentia , & aequalis subtus eundem absen. tia compensat. Dum econtra si Terrae aci&eIIis Iibera esset evagandi, seque pro lubirta lauandi facultas, modo amicis, modo comis
93쪽
Axe Polis. trarijs Polis , modo transversis Axibus se invicem respicerent , sicque necessario communis rerum confusio & exstium sequeretur. Hinc tam Terrae vi suae gravitatis in Cenisero firmarae quam caeterorum Siderum cor poribus, ad adimendam hanc exitialem evain gandi libertatem, commune fraenum ac una nimis , inditum sibi situm ex Austro in Boreisam servandi necessitas imponi debebat,quam vim directi vam Noto. Boream, virtutem Magneticam , Terrae ae omnibus globis Caelestibus communem esse contendimus. Exinde autem ansam lumimus, de stupenda illa omnibus quidem passim nota sed nulli satis perspecta Magnetis viri te, e usque ad Polos munis di conversione breviter disserendi. Color ill us ordinarie est fere similis serro , qucd non solum attrahit, sed & attractum
tam serriter retiner, ut Scholius pari. q. suae Mariae naturalis lib. 3. c. I. referat, P. Carolandu Lieu exudem Societate Lugduni Masnetem habuis ima tum s. librarum, qui ferrem secundum longitudinem sibi e longinquo applicatum tanta vi ad se rapuit, ut duo vel ires viri vix illud retineres, semel autem ipsi inlutinatum decem aut plures haud amplius saltem perpendi eulariter ) abstrahere vahitrint, ita ut indubie virum etiam cataphraeum ferro appensum tenuisset. Praete-
94쪽
rea non solum ferrum trahit s etiam interpo-- ligno, lapide, argento, libro bene magno &c. interposito autem ferro nullus sequitur effectus, quia virtus illiusdissipatur , sed illi per atractum , aut valde propinquam
applicationem, insuper comunicat virtutem. trahendi aliud ferrum , ita ut unus annulus. v. g. trahar alium, iste denuo tertium, quam tum,qui tum &c. catenae instar, plures veI pauciores pro diversitate virtutis ejusdem unde quis istam vim lapidis non obstupeficeret, exclamat S. P. Augustinus lib. 2I. de Civii. e. ubi etiam athlegisse se, quod quando juxt4 Μ D tem ponitur adamas non rapiat ferrum, vel raptum dimittat. Illud saltem experientii constar , quod Magnes , cui agglutinatum es h ferrum si illi applicetur alius,praesertim sortior, illud ocyus dimittat, cum alter Magisnes i iii adhuc tu magis amicus, quam ferrum.. Trahit etiam alterum Magnetem, si in
jungantur Poli amici latet est, Meridionali
cum Seprentrionali i s vero repellir, ueapparet in lingulis magneticis, quae,. I il lis obverratur Polus amicus, accurruit , secus vero fugiunta Magnes major nos a marus,raro sustinet pondus majus, quam ipse mei habeat ,. dum econtrae parvus subnde
18. vicibus majus pondus levet seispo. intesim major in institui adimiς minori vites s
95쪽
as, quas tamen intra biduum vel triduum
De ista virtute attractiva adhuc observo I. eam conservari, relinquendo ei liberam facultatem se situandi ad Polos mundi, absque hoe enim situ ponitur in statu violento, qui cujusvis rei tandem est destructivus. II. Si praedicto situ eonnaturali servato in limatura 'ferrea, aut chalybea ponatur, quia ejusmodi Tamenta vires ab eo acceptas i iplum denuo reflectunt , ac radios in ipsum amieos evi. brant. III. Si panno rubro involvatur,ac indicto situ connaturali collocetur 3 quia nimirum herbae, ex quibus ringi solet, supra mineras ferreas crescunt, & ab his amicas quaistitates, tanquam gratum Magnetis pabulum hauriunt. Econtra IV. compeἔtum est, camlorem & ignem esse virtutis magneticae dis, spativum ac inimicum. V. Si lingula magisnetica incurvetur, vel incurvata denubrecistificetur, ade6que situm mutet , virtutem perdit. VI. validissimos Magnetes in Euroiam asportari poti Ismum ex Nor-egia. D nique Virtus tracti va Magnetis incredibiliter augetur , aecedente sua armatura ferrea, aut
chalybea , de qua postea. Quantum ad Directionem Magnetis , si sev sto ligneo v. g. suberis in formam glota aut navis estormato Magnes imponatur . M
96쪽
in aqua quiescente in pelvi libere natare permittatur, hinc inde fluctuare videbitur . donec una lui parte Austrum , altera Bor am respiciat. Hinc autem i fertur l. in
quovis Magnere, & in omni ejus frusto, duo dari puncta seu Polos , quorum unus dieiis tur Borealis , qui Boream, alter Australis , qui Austrum respieit. II. Magnes in foris
mam Sphaerae elaboratus vocatur Terresta ob smilitudinem cum globo Terreo quoad formam ac proprietates magneticas 3 unde lianeam , quae dictos Polos connectit , appetilant AXem Magneris , circulum vero ab se troque polo aequidistantem vocant &qua- rorein a ae circulos per Polos & Centrum ductos, ejusdem Meridianos. III. Hanc virtutem directivam Magnes communicat etiam ferro, ut paret in lingulis magneti. cis. IV. Dicunt, si Magnes secundum Α-xim a Polo ad Polum perforetur, & stylus langus ex optimo chalγbe ei indatur , sty lum hunc decuplo efficacius trahere serrum,
quam cum armatura communi 3 ego tamen
parcerem Magneti bono , si quem haberem, ob praxin incertam. v. Quod refert Pliniaus de AEthiopieo lapide Theamede serrum a se repellente, fabulosum est, si de ferro nulla virtute Magnetica imbuto loquatur, secus
97쪽
suautem Verum quidem est. lirali inimici jun, gantur, sed nihil novi dicit, cum hoc sit cuia vis Magneti commune.
Magnete proinpositio Axis AB. AEquator CD.
lecetur secundum Equatoisl rem CD. erit in se uno frusto ta
Ius Austrinus, inaItero autem P. Polus Boreus ,reliquis Polis in priori suo statu permanentibus. Qubd si bissecetur per Axem AB. utrumque segmeneum acquiret novos Polos prope GH. & IK. De Declinatione ac Inclinatione Magnetis sequentia notanda sunt. I. Licet Magia tes ac Versoria una sui parte Austrum, altera Boream respiciant, rariisi me tamen i sola fere infula Flandrica Corvo dices , eXcepra. Lineae Meridianae, vel Axi Mundi perfecte congruunt, sed deviant nonnihil , ac declinant versus orientem vel occidentem , &hoc non tantum in diversis Iocis, sed sue-ςessive etiam in eodem loco ; cuius causit
98쪽
telie Kirchero de Arre Magnetica l. a. partes. ubi integrum catalogum Declinationum Magneticarum in varijs Europae Iocis adstruis
it 9 esse potest notabilis mutatio ae deviatio
venarum Magneticarum intra Τerrae viscera latentium , Ortam vel ex terrae motu , vel
vehementia ignium subterraneorum. II. Experientia constat, si versorium adhuc inerme super obelum suum aequi Iibretur, itant Horizonti persecte sit parallelum , post legitimam tamen affrictionem Magnetis in hae nostra Sphaera obliqua partem Septentrionalem Ocyus d primi infra Horizontem physitum vvrsus Poliam Terrae Septentrionalem , parte opposita supra eundem Horizontem elevata , unde petiti artifices solent partem Australem prius ponderosiorem facere , ut accedente virtute imbibita Magnetis persecte aequilibretur. Et haec quidem Inclinatio Magnetis , quo magis locus aliquis abaeis
quatore recedit Versus alterum Polum, eo erit major,. non tamen ser vata tam exacta
proportione incrementi , ut exinde ubivis Ioeorum vera ejus Latitudo erui possit, uti aliqui perperam Voluere. varia de reliquo exprimenta & paradoxa invenies in parte
Iv. Magis naturalis Schoui Lib. 3. Synta-
99쪽
Caeteriim Polos Magnetis inveniendi optimus videtur modus, si frustulum acus chari ybeae, vel tenuis fili terrei super Laptiom huc atque illuc circumducas, donec erigatur, sic ubi perpendiculariter erectum steterit, ibi erit unus Polorum , & sie facillime etiam invenies alterum ex parte opposita. Hist jam inventis ad debitam figuram reducendus est Magnes, circa quam obiter noto sequentia. I. Figuram Parallelopipedam , seu quadrato- oblongam esse fere commodissimam, postea Cubicam & Ovalem ; imo e--tiam Sphaericam seu Terrellam in ordine ad multas eNperientias perutilem inveniri. II. Magnetem quoad figuram ita esse accommodandum , ut duo plana Polos ejusdem ter.
minantia sint Axi, quantum fieri potest , perfecte perpendiculatia sibique invicem p callela I alias enim radii Magnetis nonnisi Ubiique adeoque minus emcaciter incident de agent in plana .ul. Axis quo longior relinqui potest, eo erit melior. IV. Si Sphae. rica Figura Magneti danda est , nulla ante. cedenter Polorum ratio habenda, sed hi po stea primum investigandi erunt . modo , quo 1 upra. v. Figura desiderata debitἡ obtenta Magnes perfecte applanandus aepoliendus e cit. VI. Deniqne robur Magnis
100쪽
so De Ceutro Mundi,tis ex virtute ejusdem attractiva, ex majore Sphaera activitatis, & vel maxime ex homogenetrate ejusdem , si nimirum non multas particulas alienas, quae radijs Μagneticis transitnm adimere possint, admixtas habear. Armatura Mλgnetem mire corroborat, ita ut armatus, teste Nicolao Bion l. 3. c. a.
subinde ISO. vicibus plus trahat ac praestet, quam inermis i quia nimirum radij e Polo Magnetis praecipue diffusi a medio laminae ad ejus extremitates divergunt, deinde ad ferrum applicatum eX Omni parte coeunt, sicque vis unita fit fortior, ubi observandum I. Armaturam istam potissimum consistera in duabus laminis , nec nimis tenuibus 5 si Magnes sit fortis , cum alias totum illius effluvium satis capere non possent 3 nec ni. mium densis, s Magnea sit debilis, ne totavis Magnetica a proximis laminae partibus absorbeatur. II. laminas istas debere fieri ex optimo chalybe indurato, quia nimirum copiosiores, habet poros , quam ferrum. III. Debent hae laminae in extremitate geminos habere pedunculos quadratos aequalis altitudinis , sibique in una linea recta perfecte correspondentes , ac laminis ipsis proportionate densiores, latitudinis vero tauiaetae , ut de me Magnetis duas fere tertias Ob.