장음표시 사용
81쪽
rogeneum v.g. A. Centrum gravitatis tan- tro magis raecederet versus
Parto graviorem,quo levius esset segmen- zum appositu, vel vicissimis. Linea ergo recta, per quam x ceu viam brevismim, graverendir ast Centrum , dicitur illinea Directioriis , eo quod sit directiva motus igravium , utpote qui secundum ipsam regulariter fieri debet, nisi per accidens impediatur , A concipitur ducta a CentrγΜundi per
Centrum corporis gravis. Omnem aurem: Lineae Directionis in superficieterrae confide ratae licet continuatae in Centro concurrerent ad sensum ramen sine omni erroris p rivulo, censentur esse parallelae , ut paret ii Gnomonibus scistericis, & ex praxi Architectorum, nulIohabito ad centrum respectu, muros passim ad amussim disponentium. Hinc autem insertur I. Morum progreΩ
sivum hominis necessario fieri secundum Lia
82쪽
neam Directionis, ut patet ii situ A. B. D. . quia per hanc viam tenderet descendendo ad Centrum , 8e proprie aequilibratur, ac dirigitur ad operationes suas commodius eXeriscendas. Si neges; ponamus illum a Lineae Directionis E C. de viare in re ubi patet,illumiita inclinare, ut esset ea sui proximus 3 ergo ut eiectus stet , debet secundum Lineam. Dialectio
83쪽
rectionis erigi exC. in I. Item ponamus in tu perficie Terrae construi pontem recta protenium FB G. ubi denuo manifestum est, homia. nem per eum incedendo ex F. versus B. quasi in praeceps tendere per vallem , in B. vero secundum Lineam inrectionis denuo erectum
stare, & pergendo versus G. quasi sublimem
Infertur II. Naturae sagacitati tribuendum , quod quadrupedes duobus pedibus diagonaliter oppositis elatis progrediantur, reli quis vero duobus plano insistant; quia pedibus ej usdem lateris simul iis hiatis , Linea Diarectionis Centro gravitatis dicti animalis non
amplius congrueret , sed latus elevatum prae ponderaret alteri, & sic animal necessario caderet. Idem est de volucribus, quae incli. Dando te, ut cibum capiant in terra, pedes antrorstim ita inflectunt, ut totum Corpus aequilibretur; si vero volant, duabus alis quasi fulcris in aequilibrio sustinentur, ne una pars alteri praeponderer. Ob eandem caua iam videmus 'aves longioris colli etiam longiora crura habere, & ideo ad procurandum dictum aequilibrium, inter volandum collum
antrorsum, crura Vero retrorium extendere ,& dum 1ursum volant, alas quoque seu sulcra in anteriorem par rem protendere. si vel b d orsum, in posteriorem partem retrahere. Sicus
84쪽
Sicut autem gravia naturali nisu deorsum . ita levia sub eadem Lineae centralis Directi ne sursum tendunt ; unde etiam vegetabilia sub ista Directionis Linea crescere, & in mundo subterraneo omnes mineralis naturae ope rationes vel ad Centrum deorsum, vel a Cei .
tro sursum dirigi debere , pluribus ostendie Hircherus cit. lib. I. c. a. EX quo obiter ult rius Insertur III. in plano declivi v. g. colle,
monte &c. non plures arbores crescere, aue
domos construi posse , quam in plano Horizontali , cui mons insistit, licet superficies dicti plani sio longissime minor,quam super
ficies montis 3 cum enim arbores mescan &aedificia exurgant secundum lineam directionis, &ad amussim, evidens est, nec plures arbores, nec plures domos consistere posse in superficie montis, quam in radice. Infertur IV. Si divina potentia pons cuiuscunque figurae regularis V. g. Circularis , Ellipticae, Quadratae, Triangularis&c. cim
ea Centrum mundi, vel etiam circa superis ficiem Terrae construeretur, congruente centro gravitatis ejusdem cum centro mundi , eum absque fulcro libere in aere haesiturum , urpote sequi ponderatum, & ex omni parte aeque gravitantem. Interim n illa fabrica
usui hominis apta Aret,nisi circularis, quisi
85쪽
in omni alia figura non nisi in tribus vel quatuor punctis erectus stare posset, uti cogita ri facith patebit ex dictis in Inferendo l. Insertur U. in Centro neminem pedibus insistere posse, sed necessarib circa medium
corporis ibi haesiturum, adeoque fore,ut uno, eodemque tempore ueraque Corporis medierate , nimirum capite & pedibus sursum tenderet ; sicut etiam si duo scalam per Centrum mundi transeuntem in oppositas parres coninstenderent, ambo ascenderent.
Infertur UI. Si homo di vina potentia ita in
Centro Terrae collocaretur, ut os ejus Centri medio congrueret, eum tali situ nec comedere, nec bibere posse, cum enim totum reis liquum corpus inversum esset, ac sursum respiceret, nihil cibi aur potus trajicere posset inventriculum, donec os ejus a Centro esset
Infertur VII. Ignem, aquam , arenam ,& omnia liquida in Centro mox in sphaeram esse consormanda,imo si semen alicujus plantae projiceretur in centrum Terrae, eam qua . quaversus in formam radiosiae stellae emoreis stere, uti ex natura Centri cuivis facile p .rebi
Infertur VIII. Superficiem aquae consistentis semper esse sphaericam, in exiguis ra-
86쪽
men vasis censendam esse Horizonti paralleis lam. Hinc autem ulterius Infertur IX. Aquam connaturaliter, Mseclusa virtute pressiva, nunquam ascendere ad locum altiorem sua origine ; eX quo de-
Infertur X- Si scire cupias, an aqua eπmonte V. g. proximo absque speciali machiana per canalem dirigi possit ad locum desideratum, statue ibi vas vitreum quocunque humore repletum, & secundum lineam suis perficialem liquoris in vase stagnantis respice ad locum originis aquae, & siquidem iste conspiciatur esse altior dicta linea 1uperficiali, evidens erit posse aquam inde dirigi ad locumvasis consistentis; si autem inferior apparear,
Non posse. Restat, ut etiam de Pendulis, motu naturali Centrum petentibus, ac vi impulses ab eodem tam diu iterum recedentibus, donec oscillatarionibus continuo decrescentibus, tandem in Linea directionis quiescant, eortamque nain rura ac utilitare breviter dicamus. De his iraque Notandum L Pendulum seu Perpendiculum ex E. non currere usque in ultimum semici culi punctum O. sed solum in N. quia non esset racio, cur eX O. non recurreret in E. & siemotus Penduli esset perpetuus.
87쪽
Notandum II. omnes oscillationes , seu excursus & reeursus Penduli , sive majores , sive minores , aequali tempore perfici; &hinc Pendulum ex E. decurrens in N. pari temporis intervallo recurrit in F. & hinc in M. M ex M. in G. &c. donec tandem quiescat in Linea directionis AB. Quod enim in arcu majori ex E. in N. velocitate motus acquirit , hoc in minore ex N. in F. sito de- .cremento deperdiis patet enim experientia, Pendulum intra quadrantem V. g. aequales numero oscillationes perficere, sive major, sive minor illi imprimatur impulsus. Notandum III. Pendula longioria tardius suos arcus perficere, quam breviora, aequalia vero aequaliter; quia longiora describunt circulum majorem, ade6que majus etiam in sumunt tempus,qri denuo ininax eXperien
88쪽
tia; sic enim Perpendicula in Horologijs An, glicanis longiora tardius oscillationes tuas fa
ciunt, quam breviora Horologioru nostiatum. Ut autem etiam utilitates Pendulorum breviter insinuemus, serviunt ea I. Ad regulandos motus Norologiorum, uti a quotidiana habemus experientia. II. Servit etiam Architectis, muros suos ,& aedificia ad amussim ordinantibus. III. In Mironomia ad perfecte mensurandum tempus ac Siderum motus; si 'enIm ab experientia habeo, Pendulum aliquod intra quadrantem V. g. Iacio. oscillationes facere , Ccile erit judicare, illud peractis 8OO. Oscillationibus integram horam insumpsille :Prour etiam Mersennus observavit , Pendulum gi pedum cursu , recursuque suo rem. Pus unius minuti secundi praecise explere. IV. In arte Medica Nam una vibratio Pen.
duli s. digitorum & paulo plus , exactiori pulsui arteriae, teste Joanne Marco Marci celebri Medico, persecte respoudet; imb haud
dissicile exit, parvulam machinam construere, mediante qua Perpendiculum , filum remittendo, prolongari, vel attrahendo, a
breviari , & ubi pulsui infirmi sua vibratione
congruere compertum fuerit, firmari queat, hac enim ratione, alteri v. g. die major c. - leru
89쪽
leritas aut tarditas pullus ad oculum patebis.
V. Voluerunt nonnulli ex Modernis, usum Penduli servire etiam posse in Geographia , ad locorum longitudines iuvestigandas , si ab experientia v. g scio, illud intra horam mitile vibrationes conficere, & in puncto disces.sus navis versus Orientem, vel occidentem notata hora discessus 3 numerare incipiam sed inveniam vibrationes aooo. vel 3oOO. & colligere facile possum, navim a portu jam duabus vel tribus horis abesse. Sed quia praxis haec supponit, navim semper aequaliarer, S quidem via recta versus Orientem -- veri, inconstanti valde nititur fundamento , Nipse motus , vel impulsus navis, si nons stere , saltem aliqualiter impedire poterit
Culso - recursum Penduli, eritque negotium hoc ob clamores ac tumultus nautarum con tinuos summe taediosum, ac innumeris en xibus obnOXium.
VI. Feliciorem autem usum habet Pendulum in Geometria in ordine ad altitudines reis Tum per illud metiendas. Sit. v. g. chorda , cui lampas alligata per tholum deducatur in inferiorem templi partem, & desideret quis. piam scire altitudinem tholi a Terra. Instruinctum prius habeas oportet flum unius pediscum plumbo , quo comparato sic operare.
90쪽
Nota, quot vibrationes chorda unius pedis faciat, dum altera longior agitata unam vibrationem facis,& invenio v. g. minorem chordam unius pedis octies currere ac recur rere, dum longior semel currit, & recurri taocto itaque vibrationes in se duces , id est , quadrabis, & habebis 6 . altitudinem tholiusque ad lampadem, quibus si addas adiitudionem a termino chordae usque ad pavimen rum, habebis totam altitudinem tholi a Terra. Ex quo facile etiam erit divinare, quot vibrariones faciat chorda pedalis , usquedum chorda 36. v. g. pedum unam faciat; si enim ex hoc numero extrahas radicem quadraram1 invenies 6. vibrationes. VII. Potest Perpendiculum etiam habere usum Steganographicum in ordine ad occulte alteri loquendum. Ponamus enim duos amicos aequalibus perpendiculis instructos, conficere sibi clavim ex certis numeris, ira ut V. g. IO. vibrationes significent hoitium adventum, ao. liberationem ἡ carcere, 3 .
Proditionem futuram &ς Si ergb unus sit
V. g. arci, turri aut careeri inclusus, alter vero in sua arce vel domo, ira tamen , ut
. ad se invicem per fenestram proi picere pos sint, de unus alteri loqui desideret, strophio, lo vel alio quovis modo signum det oporret , .suist iam alter , si adverterit, reipondebic ,