Notitia conciliorum Sanctae Ecclesiae, in qua elucidantur exactissimè tùm sacri canones, tùm veteres, nouique Ecclesiae ritus, tùm praecipuae partes ecclesiasticae historiae. Auctore Ioanne Cabassutio Aquisextiensi ..

431쪽

l O Notitia conciliorum Nec tantum Fridericus, sed etiam Philippus Franisciae, &. Ricardus Angliae Reges laudabilem contra S i ad inuin ςxpeditionem susceperunt, sed ita dispone te Deo cuius iudicia abyssus multa parum fructuosam. Ricardus quidem Anglus Cypri littoribus a papulsus ab Isacio Comnen D Graeco, qui .hanc insulam Graecorum Imperio auulsam per tyrannidem usurpauerat, bello eripuit,ec Guid om Lusiniano Gallicae oriaginis permisit, post uam hic omni iure regni Ieros

solymitani sibi debiti cessit, & in ipsum Ricardunia

transtulit. o Id vero obseruandum est derosolymitanum regnum, cuius auspicia Pontifex Vrban II. in sacris Clar 1nontis comitijs dederat, primusque occuparat C do foedus Bullodius, post annos demum octoginta, &octo miserabili casu ad Mahumetanorum redijsse potestatem Vrbano III. Pontifice, quum ultimus Christianorum Regum Guido Lusinianus a Sala dino victus illo regno. excidit. Postquam Innocentius III. Pontifex doctrinae, virtutumque splendore spectabilis uniuersae

Ecclesiae gubernaculis admotus est, animum ad terrae sanctae recuperationem adiecit: cui acres stimulos admouit memorabilis victoria, qua Latini sacro bello se- clarati Constantinopoli potita sunt, creaverutq;Grsciae Imperatorςm Balduinum Flandris comitem sub ipsius Ianocenti; pontificatu;quo tam felici successu amplius aceentus, δenerato Concilium ad propagandam in ulteriora Orientis Religionem indixit. Itaque ut scribit aetatis illius historicus Abbas Vspergensis ccebrata est anno millesimo ducentesimo decimo quinto sancta uniuersalis Synodus Romae in Ecclesia Constantiniana dicta Saluatoris mense Nouembri, praesidente Innocentio Papa III. Pontificatus anno decimo octauo in qua suerunt Episcopi quadringenti & duodecim, & in his Patriarchae Constantinopolimus, & Ierosolymitanus. At vero Alexandrinus,

432쪽

coneil. IV. Lateranense Oecum. XII. A I& Antiochenus cum per se interesse non possent, hie quia graui morbo decumbebat, ille quia in Caliphaeditione suam habebat sedem, suos ad Concilium apocrisarios miserunt. Interfuerunt pariter Imperatorum Orientis,& Occidentis Legati multorumque Regum,

di princi eum. Insignis hac in Synodo effulget sapientia', & pia so-Jicitudo Innocenti3,adeo exacte prouidentis circa restum fidei, tum ordinis, & disciplinae Ecelesiasticat, omniaque capitulis septuaginta breuiter simul, & a curate complectentis. Quibus demum subijcitur de cretum pro sacra in Pallastinam profectione, de pace inter Christianos componenda, aut saltem quadrienni; firmandis induc ijs, deque subsidijs ad hoc bellum .

comparandis.

Cap. I. Fides Catholica declaratur his verbis i Deus sua omnipotenti virtute semul ab initio temporis utramq; con .didit creaturam spiritualem, eorpoream Consule superius annotata ad Nicaenae posterioris Synodi actionem 3. Cap a. Errorem damnat Abbatis Ioachim,qui edito aduersus Petrum Longobardum magistrum sententiarum libro, illum dicit insanum, & haereticum, eo quod in libris sententiarum scribat, quod summa quaedam ares est Pater Filius & Spiritus sanctus , quae non est generans .nec genita, nec procedens.

Qua ex propositione Ioachinus Petro Longobardo affigit assersionem non Trinitatis, sed quaternitatis nimirum trium singularum personarum.& insuper com munis essentiae, ut quarte rei. Ipse vero Ioachim astruebat in Trinitate unitatem,non ilum quidem propriam,& essentialem,sed collectitiam,& similitudinariam, sicut multi homines dicuntur unus populus, idque pro habat lo eo peruerse intellecto Ioan . II. volo Pater, ut ipsi in nobis unum sint, sicut & nos unum sumus. Concilium autem rem his verbis definit: autem ere mus,σ co semur cum Petro, quod una quadam summa re

433쪽

η ra QOritia conellisum G , or incomprehensibilis quidem, inestab:lis , quae ν raciter es Pater Filius, Gr Spiritus sanctos. tres simul persona, oesigillatim qualiber earumdem. Eo ideo Triaristas solum est in Deo non quaternitas: quia quaelibet illarumperionarum est illa res, videlieet substautia, naturaseu esse yentia diuina, qua sola est uniuersorum principium mater quod aliud inueniri non potest. Et illa res non est generans, neque genita, neque procedens: sed ess Pater qui generae, Filius qui generatur, o Spiritus qui procedit: τι distinctiones sint in personis, ct unitas in natura. Licet igitur alius ' Pater, alius Fibus, alius Spiritus sanctus, non immen aliud: Sed id quod est Pater, est Filius , ct Spiritus sanctus, idem omnin. , ut mundum catholuam, Orthodoxam fidem consubstantiales esse credantur. Pater enim ab aeterno Filium generando suam substantiam ei dedit iuxta quod ipse testatur: Pater, quod mihi dedit maius omnibus est. .ae dici non potest quod partem sua sab tantia ei dederit , o partem retinuerit ipse sibi, eum substantia Parras iadiuisibilis sit Dipotὸ simplex omnivo. Nee dici potes , quod Pater suam transtulerit substantiam in Filium generando quasi sic dederit Filio ut non retinuerit ipsam sibi,

alioquι destiter esse substantia, Pater ergo quod sine ullai minutione Filius nascendo Fatris substantiam accepit: Et

ita Pater, ct Filius eamdem substantiam babent: σ sie eadem res est Pater. θ Filius, ct Spiritus sanctus ab utro que procedens. Quam ergo veritas pro fidelibus suis orat , moto inquiens ut ipsi unum sint in nobis sicut nos Gnum sumus, shoc nomen unus pro fidelιbus quidem accipitur, ut intelliga- itur unio charitatis in gratia: pro personis vero diuinis ut ap- irendatur identitas, atque in natura unitas . Quemadmo

dum veritas a libi dicit: estote perfecti sieut Pater vester caele- ' ἰstis petfectus est: ac si dicat manifestus estote perfectι perfectιo' ine gratia, sicut Pater vester coelestis perfectus est perfectione tnatura: utraque videliceι suo modo: quia inter Creatorem , hoe creaturam non potest tauta similitudo notari, quin maior hstant er eos dissim tutudo notanda. Haec ad singula verba

434쪽

conc. IV. Lateran .ct Orcum xII. 4r 3 inserta habentur cap. r. & a. de lumina Trinitate. Canon s. Commemorat sedium Patriarchalium priuilegia , statuitque Constantinopolis sedein esse primam a Romana, deinde Alexandrinam , tum A I tiochenam postremo IerusQIymitanam et ut poliqua hi Patriarchae pallium a Romano Pontifice accepe

rint, liceat eis obedientiae suae subditis Episcopis paLlium concedere, recipiendo ab eis vicissim fidei Caiatholicae professionem, & pro Ecclesia Romana sponsionem unionis, & obedientiae . Concedit etiam 'a Dominicae crucis vexillum ante se deferri faciant ubique locorum extra Romanam urbem, aut ubicumque Romanus Episcopus praesens fuerit, aut eius Legatus

utens insignibus Apostolicae dignitatis. Approbat prς terea ut ad ipsos ex suffragancis prouinci)s appellari possit, saluis tamen appellationibus ab ipsis ad Apostolicam sedem. Summi Pontifices ante hac restiterant Episcoporum Constantinopolis ambitioni,qui contra Nic gnae Syn O

di decretum affectabant, sedis suae praerogat uana su pra omnes Orieptis P atriarchas . Damasus enim , ScLeo Romani Pontifices Synodorum secundae,& quartae furtivos Canones reiecerunt, per quos haec illis ac serebatur prae eminentia, Nicolaus vero primus in re, sponsis ad Bulgaros cap. 9y. m, ait quis Patriarcharum secundus sit . Romano consuluis, sed iuxta, quod Romana sau cta tenet Ecclesia, o Vicani canones invuunt, oe sancti Pra sules Romanorum defendant, Alexandrinus Patrιarcharum a Romano Papa II. est. Idemque Nicolaus non alias admittit primarias sedes quam quas conitituit Petrus Apostolus, siue per discipulum suum Marcum nimirum Alexandrinam , siue per seipsum nim,rum Antiochenam,& Romanam, epistol. eadem ad consuli.Bulg.

At vero Innocentius III. huic Laterano Concilio praesidens ius secundae sedis Contantinopolis Episco-

435쪽

indulsit multis rationibus adductus: scilicet ut Graecos hactenus nutantes in Ecclessς Romanae subiectione,&vnione deuinciret,ac demereretur. Tum quia a pluribus taculis reliqui orientis Patriarcha: Constantinopolitano sponte cesserant . Tum quia in Oecumenica

Synodo Chalcedonen si habita post Apostolicos Iegatos Anatolius Constantinopo Iis Episcopus,eiusque in omnibus subsequutis orientisConcilijs successores tu.

re isto προεδρια , ac πρωτοκαθεδρiας supra Patriarchas

reliquos potiti absque controuersia fuerant. Quod attinet ad Ierosolymitanam Ecclesiam origine quidem omnium Ecclesiarum matrem, sed non diis gnitate in quam Nicsna t. Synodus sariensi Metropolitae subditam declarati erat , coepit illa pleno iure dignitatis patriarchalis potiri iam inde a Concilio Chalcedonensi, quod actione g. Ierosolymitanae Ecclesia uniuersam Patastinam intres distributam Prouincias subiecit. Intercessit quidem Magnus papa Leone id executioni mandaretur ep. 6a. ad Maximum Antiochenum . Verumtamen idem Iuvenalis Ierosolyms

Episcopus, qui in Chalcedonensibus comit ijs sederat, conuocauit postmodum Palgstinat totius Synodum in qua ipse primo subscripsit loco. Deinde Iraeneus Caesaraeae Paristinae Episcopus, cum tamen in Prouincialibus Patastinae Synodis anterioribus praesideret, primusque subscriberet Caesariensis, ut liquet ex Dio spolitana Synodo, cui secundus a Metropolita Caesariensi subscripsit Ioannes Ierosolymitanus . Et in altera Synodo antiquiore aduersus quartodecumanos habitacularaeae praesedit Theophilus Caesariensis, eique assedit Narcissus Ierosolymitanus , utque addiscimus ex Eusebio l. s. hist. Ecci cap. is. Synodus demum S. Oecumentia, eadem iura Patriarchalia Ierosolymorum Ec

Can. a. Decretum instaurat Lateranensis sub Alexandro Tertio Concili, in can. i8. circa praeceptoria Iem

436쪽

concit. IV. Laterum. ct Oecum. XII. ηI lem praebendam in singulis cathedralibus erigendam. Extendit ad a Iias quoque Ecclesias, qtim possunt praebendam eamdem praeitare : additqtie praecepto rem esse ab Episcopo unicum capitulo eligendum. A diungit esse pariter in singulis Metropolitanis simili modo eligendum Theologum, qui Sacerdotes aliosque Clericos in sacris scripturis docendo instituat , de in his

pret sertim efformet, quq ad curam pertinent animaru . cui congrua praebenda assignetur , non tam es ut fiat canonicus: sed tamdiu reditus accipiat, quamdiu ilia docendo perseuerauerir. Vide C. I.& c, quia nonnullis, de Magistris. Deinde Cone. Trid. haec omnia instaurata di amplificat sess. s. de re r. c. i. ubi etiam declarat prς. bendae Theologalis collationem esse prorsus nullam

cte irritam, quae facta fuerit ei qui per seipsum istud o

fidium exequi non valeat: & prouisos esse compellendos ad exercitium muneris sui per redituit subtractio nem. Vide idem Conc. sess. 23. de resor. c. I 8. I iiis haud

absimilia sunt Gallicana edicta in comit ijs Aurelianensibus edita sub Carolo Rege IX. , & in Blesensibus

sub Henrico III. art. 3y. Can. I x. Providet Monasteriorum reformationi, per Prouincialia capitula singulis trienniis conuocanda , per sedulas, & frequentes visitationes. sCan. I 3.Providet,ne nouae inducantur Cetnobstarum religiones. e Can. l . In continentiam reprimit Clericorum λ . . Can. I S.Clericorum crapulam coercet: Clericum iachrietatem lapsum antiquiora concilia Agathen Can. i. ia Veneticum in Gallia can. 13. puniunt vel ex is communicationis, vel stagellationis poena. et Can .i6 Priscribit Clericorum modestia prohibet eis 'culares negotiationes, aleg quoque,& taxillorum Iusus,quin etiam his interesse vetat . Annulum ab his

gestari prohibet qui non sunt Episcopi. ordinat toniniaram, & vestes, aliaque exteriora omnia componi g

437쪽

i5 Notitia conciliorum ad modestiam. Hoc etiam decernit ut Pontifices ita Eccl esia, & in publico superindumentis omnes Iineis

vian tur, nisi Monachi fuerint, quos deferre oportet, habi tum monachatem. Haec leguntur eadem in c. Clois rici O ssicia de vita,& honestat. Cler. Hoc idem de retinendo ab Episcopis olim professis Monachis habitu lMonachali, ac regulari iamdudum sanxerat Synodus

Oecumenica Octava canon Iq.

Ca n. II. Districtὶ ali praesimus in virtute obedienia, ut diuinum oscium nocturnum pariter,ct diurnum, quantum eis dederit Deus studiosὸ celebrent pariter ,σ deuot8. Loquitur

de Clericis & Monachis quicumque astricti sunt ossicio diuino:&legitur in c. dolentes,de celebrat. Missi ubi insignis est glossa exponens vocem studiose quantum ad ossicium oris sine syncopa: deuote autem quantum ad ossicium cordis: dicente Apostolo, orari Spiritu id est respiratione, & lincua ) orabo, o mente id est deuota mentis attentione psallam spiritu,psallam ρο mente. Can. H.De facienda proprio Sacerdoti confessione decernit saltem semel in anno e & de communicando diuinae Eucharistiae saltem in Pascha, nisi Sacerdos ipse ex rationabili causa differendum in aliud tempus iudicauerit. i secus fecerit ab ingressu Ecclesiae vivens arcetur , & mortuus Ecclesiastica sepultura priuatur . Districte praecipit seruari consessionis sigillum . ac seis cretum. Allegatur in C. Omnis utriusque sexus de poenit.&remiss. Olim ex decreto Fabiani Papae, &su, Decio Martyris citato in cap. & si non stequentius de Consecr. dist. a. Deinde ex Concilij Agathensis cap. Ig. Christi fideles non aliter impediti astringebantur Eucharistiam ter in anno sumere in Natiuitate Christitia

Resurrectione,& die Pentecostes. Can. 22. Sancit ut medici ad aegrotos vocati sub poena interdictis ab Ecclesiae ingressu, teneantur eos admonere ut in primis medicos aduocent animarum, sic

enim saluti simul animae, & corporis consultum iri a firmi

438쪽

cone.IV. Later .ct Oreum.XII r quatenus citra generalem Canonis obligatione, infirmis formidine mortis perculsi, grauius da vita periclitantur quum de cosessione facienda monentur, existimates nisi canon iuberet indifferenter,etsi forsan nota

interueniat vitae periculum desperatu esse de vita.Pr ilhibetur ita super cum anathematis interminatione nequis medicus aegro pro corporis salute quidquam suadeat quod vertat in animae perniciem, Deiq;offensam. Habetur in c. clim infirmitas, de poenit. & remiss. Can a q. De elect.ordinat ut uno ex his tribus modis, vel scrutinio,vel compromisso,vel comuni inspiratione ille demum sit electus, iis e maior, & sanior capituli pars conseserit, Legitur in c. quia propter,de elect. Qua vero parte capitis huius conitituitur a Concit. ut affumantur de Collegio tres fide digni, qui singillatim, &secreta vota electoru colligant, & scribant, id abrogatum fuit demum a Conc. Trid. sess. a s.c.7. in fine de regular. iubente fieri electionem per vota secreta, ita ut nullatenus in cuiusquam notitiam veniant eligentium nomina,& ut aliter facta electio sit irrita. His idem Lateranensis Can. a . duas requirit conditiones , ut aliquis absens possit per procuratorem eligere . Primum ut sit legitime impeditus ne possit interesse. Deinde ut is cui suffragium committet, sit de ipso eligentium Collegio. Electionis vero per compromissum legitur exemplum , & decisio in cicausam, de electio. ubi statuitur teneri Moniales accipere in Abbatissam modo idonea

existat oam quam prouidit Episcopus, postquam illae Abbatissa electionem in Episcopum ipsum contule

rant, ac compromiserant.

Electionum libertas ita necessaria est , ut ubi istaeis coarctatur eo ipso nulla sit eiectio. Ideoque Coelestinus III. cap. cum terra de electio. damnat, & inanem declarat electionem, quae fit quando Patriarcha, vel Episcopus, vel Princeps, duas tresue personas

439쪽

. . . Notitia conciliorum eligendas nominauit,ire liberum sit aliam eligere,quae non sit ex nominatis.IGregorius X.in Concilio decimo generali Lugdunensi c. ubi periculum g. caeterum, de electio. in clauum inquit arbitriuiri, vel inordinatus captiatias affectus, vel ad eertum aliquem obligationis euiuscumquctri te fitate adigit, tesset elemo dum libertas admittitur ei

raelato iuri communi conformantur Constitutiones ordinis Praedicatorum dist. a. c. 2. g. q. prohibentes in electionibus proponi certas personas a superioribus& statuentes teneri su persorem approbare factam electionem alterius personae dum sit idonea , quam ex ijs quas nominauerit. Et Rodericus Doctor Franciscanus in qu . Regular. art. Io. vi II. profert Bullam Pij V. anni I Ti, decernentem, ut si Praelatus,aut commissarius qui praeest electioni, conuictns fuerit quomodolibet impe. diuisse libertatem eligentium remoueatur ab ossicio. Idem Rodericus refert se vidisse tres electiones diuerissas declaratas inualidare, eo quod is qui praeerat, re strinxisset eas ad duas, aut tres personas. Martin. Na-

reuerentiali erga personam,quae in vocales polleat authoritate, non m mus irritam fieri electionem, quum matrimonium . Nec valet ussa consuetudo per quam remanente electione tollitur, aut restringitur eligendi libertas, ut docent a d d. c. cum terra de electio. Ioan . Andreae.& Prosper Fagnanus. Committitur enim gra

uis iniustitia quando tinc tuli a causa, & legitimo pro. 'cessu excluditur, v ct una persona & multo grauior si plures a iure e lactionis quod ei competit siue activae,

siue patituar. I .

Quomodo vero praelatus procedere debeat in electione Abbata illar inter Mo males. consulito Conc Trid. sess. et s. c. l. ur fine de regular. Cap. Lateran, as . statuit eligentes per potestatis saecularis abusum ab ossicijs, de beneficijs triennio suspendii

440쪽

Conc. IV. Lateran . ct Oecum. XII. 6r pdi,atq; priuari eligendi pote ita te. Electum autem si tali elect .consentiat fieri deinceps in eligibile, & factae elegionis comodo priuari,habetur in c. quisquis de elect.

Can. 26. Decernit, ut facta electione is ad quem pertinet electum confirmare,diligenter examinet et actio- .ia is processum, & personam electi: qui si repariatur indignus, eum admitti, & confirmari prohibet,legitur in c. nihil de elect. Can. 29 Dili ricte prohibet,plures ab uno Clerico prehendas curatas, vel personatus, vel alia beneficia etiam

curae animarum nullatenus annexa tu una, eademque

Ecclesia possideri. Et si secus fiat hoc ipso statim ab obtento beneficio secundo, primum ipso iure vacet: quod si prouisus utrumque retinere contenderit, utroq; pri uetur. Is vero ad quem ius conferendi spectat, si intra sex menses prouidere neglexerit, tenebitur tantumdere sarcire in utilitatem vacantis Ecclesiae, quantum eo tempore vacationis Ecclesiae fuerit de illius fructibus , , atq; emolumentis perceptum: collatio autem vacantis liquς fi cia deuolimur ad superio D. Reseruat tamen ad Apollo licam sedem ius dispensandi ad plura tenenda beneficia, circa sublimes. aut litteratas personas. Habetur hoc totum in c. de multa, de praebend. His Mntilia statuuntur a Ioanne XXII. in extra iraS.execrabilis. eod. tit. hi in Conc. Trid. ses. 7. c.2.& sess. 24. cap. II praeclare Obi eruaI gloisa in d. c. uc multa in verta co tenderit, quod ante Innocentia terti; hanc receptam constitutionem , ut adepto secundo incompatibili beneficio. liatim vacet primum , antiquiora iura dedisse

optionem illo casu ei qui sic punitus fuisset,ut adeptus

duo incompatibilia eorum alterum quod malet, elige ret,alio liue priore, siue post criore di inisso: sic enim sta . . tuunt duo, Canones Alexandri tertit c. referente,& cap.

praeterea, de praebendis. Istis adiungito quae superius annotaui ad Can. II. Nicaenae Synodi secundae. anon 3I Prohibet ne fili) Canonicorum instituan. Dd a tur