장음표시 사용
121쪽
colligere SparSa, Sua cuique tribuere, et per quos proficimus honoris eo nominare pergemuS. Quas ad lacuum fluviorumque naturam facientes observationes austurate reuensuit et ad suas onusas ingenioso retulis Vir Nob. I n. Blo te tum in odito do Mosaia fluvii statione; fractatu, tum ineditu parte altera. alia occasiono Leotori indicabimus temporis angustia hac vice exclusi.
122쪽
Epistola NOUili As Emanuelis Suedenborgii taci Vi . Ccti ΘDQPP. Jacobum a Melle.
Dosoriptionsem Lupidum figuratorum uirua Lubeonm repertorum. Inu-nore tuo Vir doctissime; nuper nocepi: et admodum laetor e terris hodie ΡRSSim erui, Operii eruditorum, montimonia quae sunt in dioia Ooeani prima qui indubia. In Suseuia multis in locis etiam reperiuntur lapid0A figuratius et varia petrificata. quae Mediolis Provinoialis Joh. Hesselius multa eum cura in Vestrogothia colligit Harum rerum penes nos celeberrimus
Collo tor sest Assessor C0llegii Metallidi Doet. Mugnus Bromeli, qui mul-f0s lapides figuratos, set p0tris ostia alia a seri jamdum hab0t incisa. ut et Pro As0r Medicina se Academia0 Upsalensis Doct. Laur. Roberg. Quorum curae ut hie, Vir doetissime fune debemus documonium palmarium, de Oceani prima sevi altitudine.
Terram iam habitamus. 0lim fuisse fundum marinum olarissime tam ab his quam ab aliis rebus patet. Non pr0cul ab urbe Uddevalla in sex elso mont0 videre licet integrum fructum diversorum generum conchis et festudinibus Oonstantem: idem etiam in mont0 adhuc editiori et 70 ulnis a maris superficie elevato prope Str0mstadiam, ut et in insulis Cornia set Orousthia ex quibus ineolae Optimum genus calcis cremant et per totam illam regionem venditant, tanta enim illarum copia est: singulas testudinum Species, quae perplurimae Sunt delineari dignum foret. Obsservari setiam possunt in Suecia diversissimi generis strata, ut passim in fodinis. inquo una Scaniae non prouul ab urbe LundSorona, passim in ruinis quorundam montium, etiam in obliquitatibus editissimo rum collium. ut Kinnehulle. Billingen etc.
' Invonitur in Actis Litora iis Meciae, paginis 192-196, anni 1721.
123쪽
Oceanum nite super tellurem nostrum stetisse, a terrae Septentrionalis facie evidentius concludi posse videtur. quam a faeie regiorum abhinc versus austrum remotiorum: hic animadversium integras regiones immensi ponderis et molis saxis oppletas et tremiuam stratas; et quo altior a mari regio est eo majora mole et plura videris. In Tractatu meo vernacula
lingua conscripto, quem in notis tuis, Vir doctissime, uitare voluisti ostendere sategi. in fundo maris ulti et fluuinantis magni pond0ris saxa huc illud devolvi et por orbem transferri posse, quod ab hydrostatiuis
inferre argumentis Sequentibus annisus sum. 1. Materiam lapid0am ad aquae Volumen ponderare non plus quam 2 i 2 ad 1 et ad aquam salsam adhuc minus. 2. Insuper in aquis perire dimidium fere ejus ponderis, et remanere non nisi 23 2 - 1 sq. 3. Unde lapideum pondus non aeque in mari sentiri ut in aere eum elementum aqueum tam graVe Sit ut fere nequet partem p0nderis residui hoc est, cum pondus saxi in aqua sit ad pondus elementi sui ut i ih ad 1, in aere erit ad pondus elemonii sui 2000 ad 1 si non amplius. 4. Erg0 si fluctus agunt mare in fundo ut tempestates atmos iaerum in fundo ejus ubi nos vivimus, ei si columna mariS aliquot centum ulnis alta sit, utique motus et vis aquae fluctuantis in fundo augebitur in ratione altitudinis et basium; adeo ut fluctus mari nus Continuatus versus fundum idus roboris habeat ab ultitudinρ sua quam idem fluctus in superficie. 5. Et oonsequenter primaeVum mnrevaluisse ingentis molis sa Xa et a montibus Sponte sua Soluta Secum Vehere,ot hic et illic tellurem illis sternere, ut et totum fundum movere. 6. Non alit0r quam Solet atmosphaern in fundo Suo arenas ligna eortieeS lin, plumas, lintea et alia multa liine elemento millies ponder0Siora Sunt si modo fluctuet tempestate nor haec tanquam leviora abripiuntur et in altum subvehuntur, quae vis partim deberi videtur altitudini atmosphaerase, tune mota pondere Column ne Sune eandem vim impertitur tempestati, quamvis alia corpori moto majori. T. Exempla hujus rei haberi multa ex aggeri bus sive moliminibus aquaticis, quae construuntur ope duplicis contignationis et Saxorum cumulis, quoties insurgit aqua ad 3 vel 4 ulnas, quod fieri Diet tempore v0rno, videmus aquies tantam vim ineSSe, ut SRepe eVerint molimen, et Ania in praseceps seeum rapiat, et ad distantiam interdum oentum ulnarum auferni quod etiam debetur altitudini aquae. Ν Ηino in altissimis Sueuiase a mari locis, ut in regione Orebr00nsi, quae inter duo
124쪽
mariu est media, majora et numero plurn rupis fragmenta obsorvantur quam alibi, quin eo usque eniti potuere et fluctus Sequi . nec altius quia propiuS ad supersolem.
Ex liis deduci potest. f0rrao hodiernae fauisem inaequalitatem suam debere Oceano et omne id quod eX limo, coneliis, arenis lapidibus Oonstat et inaequale est, fluctuanti in fundo mari: Unde oriunda l. tot genera set figuras uollium. 2. tot in illis Atrata. 3. tot montium juga partim arenis, partim lapillis, partim saxis majoribus constantia et in Goto vpld000m milliaria porreeta. 4. In ipsis lapillis, quibus immensa iuga constant rotunditatem: sunt enim tanquam forno politi, quod indicium est, continuo motu convolutionis in fundo regitat0s et mutuo attritos esse. 5. Et quod multum sententiam firmat, est quod praediolorum jugorum dorsa in Suecia
plerum ille a Septentrion0 versus Rustrum tendant, quod accidissse videtur ex Ventis continuis ad orientem et oeuidentem, quales hodieque sunt in magno Oceano; tales enim necessum est fuiss0 in oceano diluviano et
boreali, cum litore earuiSSef. et . ete.
Haec quae dicta sunt, contingere potuere in diluvio, Sed isnnon omnia in annuo illo et Noauhioo, fortassis in dubium vocandum est ratio est. quia in plurimis locis reperiuntur adhuc transtra et u0Stae navigiorum triremium, quae loea a maris hodierni superfici0 40 et 50 ulnis fero exstant: in ipsis etiam montibus apparent unci, annuli et retinacula, et multa quae indicant portum ibi indolis antiquis fuisse; et uertum eSt,p0dessentim adhuc subsidero maris Balthici superficiem versuS Septentri O-nem; et oOmpertum eSt inter septuaginta nun0s ad quatuor et quinque ulnarum perpendiculum: unde multis in locis aratur ubi ante centum annositum est cymbis, et seritur ubi piscis est captus loca ipsa marina vidi et de illis senes narrantes audivi. In Bothnia Occidentali intra unius Seculi tempus remota sunt quaedam oppida tanquam Sponte sua a litore, set distant aliquot centum et millo passibus a prisca sui portus statione id0m etiam fertur de urbe Upsaliensi aliisque; quae indicio esse possunt lineo non omnia contigisse in diluvio universali, sed terras praesertim boreales post diluvii t0mpus sub alto Oceano diu iacuisse, et paulatim, SubSidente versuS Septentrionem mari, apparuisse, hoe est, fundum habitandum Se praebuisse. Quod si Experimentis eruditorum, ut Tuis, Vir doctis-Simel circa Lubeuam ulterius confirmari p0ssit, ansam suppeditabit h00
125쪽
00gitandi s0d non adlino asserendi. l. Ipsam pressionem horiRonsulem mundi nostri mutationi obnoxiam sesse . quod Sequitur, Si deprimantur muria versus pol OS; et eleventur ut fertur j versus nequatorem. 2. Et eOnsequentor distantias latitudinares variare. 3. Terras quasdam eontinentes insulares olim esse potuisse, et temporis fractu Subsidente mari colvisse et alia quae non prius publico Sistere nusim quam pluribus adhuc docu- montis munitus firmiori talo inniti possim: Interea, jueundum est. enuSas rerum scrutari, et viros audire qui ingenio in naturae arcana penetrant et industria et labore antiqua se recentibus eVolvunt; inter quos Te, vir doctissim et unum agnosco, qui ut diu adhuc orbi erudito servoriS, impen-
127쪽
129쪽
Saerae Regiae Majestatis Sueciae
Illustrissimo Praesidi Colles. Melctil. Hesseni SUQG. Cest AisSimo Comiti GUSTAVO BONDE.
Multa suadent, ut Te, Colsissime Comest primum adeam, et ut Ρatronus Operis hujus esse velis orem: Ρraesidium tenses in Illustrissimo Collegio Metallico tum 1 serum Mathematicarum et Naturalium scientisAi-muS ΘΗ; Semper enim eum ingenio jungere voluisti laborem. et binis modis mereri, quas Suocia Tibi obtulit. lavrseas: Si ergo Miscellansea haec observata, Tibi, Celsissime Comest placuserint, Orbi Erudito placuissρ illa putabit, Celsissime Comest