장음표시 사용
61쪽
C A P. III. Auntis maris ci risti XXX Praeton, LIOANNES
accepti esse vellent. Verum jam esse apud Judaeos virum, iis ignotum, qui quidem post se ad eos, nomine Dei, venturus erat, sed ampliore multopotestate instructiis, maioreque dignitate a Deo ornatus foret; & cui ipse Joannes dignus non erat qui vilissima praestaret tervuli mini, steria , quale est calceos domum redeunti exuere e pedibus. Hunc autem discipulis suis non baptismum dumtaxat aquae, sicut ipse faciebat, collaturum; sed di Spiritum Sancium , sub imagine ignis, in eos demissurum. Quemadmodum vero seuges demessae triturantur in areis, ita ut granum in horrea recondendum separetur a gluma, quae incendi solet, atque absumi: ita cum virum bonos quosque in Judaea gente separaturum brevi a malis, & posteriores gravissimas poenas ci daturos; dum priores amplissimis praemiis seuerentur. Haec ex alia similia, de Messia mox ventum, docuit Joannes Judaeos; atque hoc quidem testimonium perhibuit Jesu Beth, bane, ad ripam Jordanis, ubi tunc temporis ad se accedentes abluebat. Interea Jesus ex monte, in quo postrem im a Cacodaemone tentatus fuerat, & quidem Bustra, ut antea diximus, ad Joannem rediit: a quo conspectus postridie ejus diei, quo ei testimonium exhibuerat apud Jero limitarum legatos, novis laudibus illico est ab eo orii tus ; ita ut significaret eumdem illum esse, de quo pridie egerat cum legatis. Hic est , inquit, agnus ille vitii omnis expers, qui se quasi victimam Deo offeret, ad expianda hominum
62쪽
annis agilis Christi XXX praetensi I.
qui autem post r. venit sortior me post me venturus est . fortior me me: cujus non sum dignus est, cujus non sum dignus procumbens solvere eorria iteramenta portare: ipse vos baptitabit in spiritu Sancta.& igni. ix. Cujus ventilabrum in manu sua: di permundabit aream suam: & eon negabit tritacum suum inhorreum , paleas autem eomburet igni inexstingui. bili. Q giam calceamentorum ejus; ille .eto baptiet
bit vos in spiritu Sancto. .ca
. ri , veniet autem Mitior me. cujus non sum dignus solvere eorrigiam calce mentorum ejus: ipse vos hamirabit in spiritu sancto,ia igni. tr. Cujus ventilabrum in manu ejus . Ec purgabit aream suam . 8c congregabit tritieum in horreum suum , paleas autem comburet igni inexstinguibili is . Multa quidem L alia exhortans evangeligabat populo.
medius autem vestram stetit . quem vos nestitis. r. Ipse est . qui post me venturus est . qui ante me tactus est; ius ego non sum dignus ut silvam ejus corrigiam calceamem
cta sunt . trans Iordanem. ubi erat joannes baptirans, 29. A tera die vidit J --nes Jesum venientem ad se. & ait: taee Agnus Dei. ecce qui tollit peceatum mundi. 3o. Hie est. de quo dixi: Post me uenit vir, qui ant: me factus est . quia prior me
3 i. Et ego nesciebam eum : sed, ut manifestetur in Israel, propterea veni ego in aqua baptizans. 3 a. Et testimonium per hibuit Ioannes. dicens: Quia vidi Spiritum descendentem quasi eolumbam de C lo. di mansit super eum. 33. Et ego nesciebam eum: sed qui misit me baptiaetare in aqua. ille mihi dixit: Super quem videris Spiti tum deseendentem. & ma nentem super eum, hie est. qui baptivit in spiritu san
Hic est, quem dicebam esse me potiorem, majoreque dignitate a Deo ornatum. Hunc ego quidem antea non noram, quamvis coepissem abluere poenitentes, & docere regnum cc li mox adfuturum , ut Judaeis innotesceret mea praedicatione. Intellexi autem eum esse, cum vidi in eum ablutum a me descendere Spiritum Sanctiam, instar columbae, & ei aliquamdiu insidere; divinitus enim monitus fui, cum missus sum ad poenitentes aqua abluendos, ab eo , in quem ita viderem Spiritum delapsum , Spiritu Sancto discipulos similiter e natum iri. Quem cum viderim huic viro insidentem , hunc ella Filium Dei palam testor
Postero die, cum idem Joannes esset cum duobus discipulis suis, conspicatus iterum Jesum non procul ambulantem; ecce, inquit , agnum Dei, de quo lictam die di
63쪽
MATTHEUS. Humis, Erasis Christi XXX, Pr eram I
IriRATO Ioannis testimonio de sese audito duo discipuli, qui ei adstabant, ill ico I
sum sitiat sequuti; quos cum a tergo venientes animadvertiit et, conversus interrogavit eos, qua de causa se ita adsectarentur λ Tum illi, vellemus, inquiunt, Magister quo nomine Le- is periti solent apud Judaeos salutario scire ubi habites. Respondit Iesus scituros, si secum omum venire vellent. Itaque iverunt, & ad vcsperam usque cum illo manserunt; supererant enim dumtaxat circiter duae horae, ad solis occasum. Alter autem ex illis erat Andreas, S monis, qui postea Petrus dictus est, frater. Is autem cum fratrem, antequam quidquam de Iesu inaudisset, postea conventilat, dixit a se inventum esse Messiam, nariavitque quae antea diximus. Tum cum deduxit ad Iesum, qui
64쪽
Austus AElmis Christi XXX naremi IMARCUS.
3 . Et ego vidi. di tessimo Hum perhibui quia hieest Filius Dei. 3 s. Altera die iterum sta bat si annes , Ee ex discipulis Mus duo Ieto. &. respiciens Iesum m hulantem . dicit: taee Agnus Dei. 37. Et audierant eum duo distipuli loquentem, re sequuti sunt Iesum. 38. Conversus autem Jesus . Ec videra eos sequentes se. dicit eis : Quid quaeritis Qui dixerunt ei: Rabbi. quod dieitur imis terpretatum Magister) ubi habitas 39. Dicit eis: Venite.
e videte. Venerunt . reviderunt ubi maneret. Ecapud eum manserunt die illo. Hora autem erat quasi decima. M. Erat autem Andreas frater simonis Petri unus ex duobus, qui audierant a Joanne. Ee sequuti fuerant
i. Invenit hie primum fratrem suum Simonem, ecdicit ei : Invenimus Mensam . quod est interpretatum Chrisus. 41. Et adduxit eum adi sum. Intuitus autem eum esus, diait: Tu es simontius Jona: tu voeaberis Cephas, quod interpreta
3. In erastinum voluit exire in Galilaeam. 8e invenit Philippum . te dieit ei Jesus: Sequere me 44. Erat autem Philip pus a Bethsaida. civitate Andreae re Petri.
inaes , te dieit ei rQuem scripsit Mo)ses in lege, re P helae . invenimus Iesum filium loseph a
46. Et dixit ei Nathanael A Narirditi intest aliquid boni e se Dieit ei Philip pua: Veni. Ec vide. r. vidit Iesus Natha
nael venientem ad se. re diis eir de eo: Ecce verὰ Israeli ta. in quo dolus non est.
eum inciritus: diceris, inquit, Simon Jonae filius; at posthac vocaberis Cephas , hoe est; Petrius, seu lapis. Qua nominis mutatione significabat, Hebraeorum more, mutationem instituta vitae , quae in Simone brevi erat futura Sequente vero die, Jesus statuit ire in Galilaeam , de cum incidisset in Philippum Bethsan itan , popularem Andreae & Petri, jussit eum se se adsectari , discipulum tuum futurum. Quod ille iacturum se pollicitus est , nec multo post incidens in Nathanaelam , cum monuit tandem desideratum illum Messiam , de quo tam multa Moses & ceteri Prophetae , a te con- pectum elle; Jesum, nempe, Nararenum, Iosephi filium; prout vocitabatur ab iis, oui a Canam eius generationem ignorabant. At Nathanael, potestne, inquit, egregium quidquam
i . h νς ηxςt Putippus vero Nathanaelcm jussit secum adire Jesum , ut per se de eo ju-
65쪽
Paruit illico Nathanael Philippo, atque hanc laudem a Jesu , ad eum accedens, tulit; quod esset ea animi affectione, quae deceret non fucatum Israelitam, hoc est, unius veri Dci ex animo cultorem , nec ulla fraude inquinatus. Tum Nathanael quaesivit unde Jesu notus esset, qui tam benigne de se sentiebat. Jesus vero reposuit se eum vidisse, sub ficu quiescentem , antequam a Philippo vocaretur; unde intelligere poterat Iesum esse Prophetam , cum stiret quod a nemine resciri potuerat. Itaque Nathanael exclamavit nequaquam errasse Philippum , qui dixerat eum cite Filium Dei, seu Regem illum Israelis, qui a piis Judaeis usque adeo expetebatur. At Jesus, mihi, inquit, credis quia dixi te a me conspectum este sub ficu ; atqui multo malora ac mirabiliora poli hac videbis. Coelestes ipsi Angeli, Dei ministri, quasi intcrnuntii Dei ad me, quamquam a quolibet e vulgo externa specie minime dinem , veluti reserato coelo, descendent, di a me ad Deum redibunt. Tertio post die, cum Jesus jam in illaeam pervenisset, elletque Canae, quod est Galilaeae oppis
66쪽
MATTHTUS. MARCUL LUCAS JOANNES
q. Dicit ei Nathanael 3 unde me nosti Respondit Jesus: & diait ei : Priticquam te Philippus voeatet . cum esses sub tim. vidi te. s. Respondit ei Natha nael. Et ait : Rabbi. tu es
filivi Dei. tu es Rex Israel. so. Respondit Iesua re dixit ei: Quia dixi tibi: Viis di te stib seu, eredis 2 majus his videbis. si. Et dieit est Amen,
amen . di eo vobis. videbitis Cortum apertum. M Angelos Dei adscenitentes. Ecdestendentes supra Filium hominis.
i. U T die tertia nuptiae M. factae sunt in Cana Galilaeae. Ec erat mater I su ibi. a. voeatus est autem te Jesus. Ec discipuli ejus. ad
nuptias. Et . desciente vino, dicit mater Iesu ad eum rvinum non habent.
. Et dicit ei Iesua: Quid mihi. di tibi est. Mulier ε
Nondum venit hora mea. r. Dreat matere usmies
sma: Quode que dixerit vobis, facite. 6. Erant autem ibi lapi deae h)driae ser posta, se
eundum purificationem Judaeorum. eapientes singulae metretas binas vel ternas. r. Dieit eis Iesus Imple te hydrias aqua. Et impleaverunt eas usque ad sum
8. Et dieit eis sesus iHaurite nune. Ee serte Ariactitriel inoὲ Ee tulerunt. 9. Ut autem gustavit ANehitrielinus aquam vinuni faetam, te non seiebat unde esset. ministri autem sci bant. qui hauserant aquam. voeat sponsum Arctatriclia
oppidum , una cum matre Maria & aliquot discipulis, qui jam eum ut Magistrum adsectari coeperant, vocatus est cum iis ad nuptias. Contigit autem in iis nuptiis vinum deficere, quod cum animadvertisset Maria, quae alias viderat Filium edentem miracula , quae memoriae prodita non sunt, coepit veluti ab eo postulare ut miraculo quopiam vino indigentibus subveniret, monuit enim eum spontis vinum deesse. At Iesus Mariae respondit quidem, non esse cur de eo, quod ab ipso fieri par erat, se moneret; nec dum adtae tempus, quo palami se miracula edi oporteret; attamen se ei obsequi, hoc in negotio , paratum esse ostendit. Itaque Maria eos qui convivis ministrabant ad se vocatos jussit ad Iesum ire, eique parere. Erant a tem iis in aedibus, in quibus celebrabantur nuptiae, sex Hydriae lapideae, quae aqua,.abluti num Judaicarum causa, impleri solebant; & quarum singulae continebant duos vel tres Mare tas, aut Coros , quae mensurae aqua plenae continent plus quam septingentas sexaginta libras Romanas. Juist vero Jesus eas Hydrias aqua impleri, quod ministra illico exsequuti sunt, iis ad summam oram impictis. Quo peratio, mandavit ut liquorem, quem continebant, haustum ferrent ad Architriclinum , seu Convivii curatorem; qui liquorem ad se allatum d u
67쪽
stans, nec sciens unde allatus esset neque enim dixerant ii qui ex Hydriis hauserant sponsum adit; aitque morem esse ut praestantissimum vinum prius adfundatur, dein non ita gene-msum praebeatur, postquam convivae ebrii saporem vini non amplius secernunt: ipsum verooptimae notae vinum ad finem convivii praepostere servas te. Hoc suit miraculorum Jesu, quae palam edidit, initium quod factum Canae; unde ejus disc, Puli collegerunt cum a Deo mistum, eique propterea, non ut vulgari Magistro, sed ut Propiaetae crediderunt. Cana deinde se pernatimum, oppidum situm ad Genesareticum lacum, contulit; cum matre, cognatisque di discipulis; jed paucos dies eo in oppido, tunc lcmporis, incommoratus.
CApuae XI. Iesus Pers- is ad Pascha. Mercatores Templo bicit, castigesque res, quibus Dictum illud suum dijbcebat , praedUM resurremone IV. Credunt illi miti, sed se ipse Iudais non credit. C Aquitur cum Nicod. o. SUPERlORA Mense Martio, labente XVI. Tiberii anno, initio facto a Proconsulari ejus Imperio, contigerunt; nam inflabat paullo post Pascha , quod eo anno ex cyclo, quo Judri
68쪽
MATTHA US MARCUS. LUCAS IOANNEL
mo primum honum vinum ponit : de , cum inebriati fuerint . tune id, quod deterius est: tu autem servasti bonum vinum usque as
ii. Noe seeit initium smorum Jesus, in Cana Gaialitatiet & manifestavit gloriam suam. & crediderunt in eum diseipuli ejus.11. Post haee destendit Capharnaum ipse. & mater ejus. Ee fratres ejus, &diseipuli eius & ibi manserunt non multis diebus.
3. Et prope erat Pascha Judaeorum. 8c ascendit I sus Jerosolymam. 4. Et invenit in templo
vendentes boves. 8c Oves. Eceolumbas. 3enumularios sedentes.
s. de . evim fecisset quasi sagellum de funiculis . Omnes ejecit de templo.oves quoque. & boves, & numuia lariorum effudit res, Ee menians subuertit. I 6. Et his, qui eolumis has vendebant. dirit : Auia ferte ista hine, & nolite facere domum Patris mei d mum negotiationis. I. Recordati sunt veris
est: Zelus domus tuae come dit me.
is. Responderunt ergo Judaei. & dixetunt ei: Quod signum Ostendis nobis, quia ha e faeis λ'9. Respondit Iesus. &dixit eis: solvite templum hoe. 8e in tribus diebus ex- eitabo illud.
utuntur, incidebat in IV. Calendas Apriles. Iesus autem, instante Paschate , Jerosolinum est profectus. Eo cum venisset, Templum ii rellus, invenit in exteriore Atrio sedentes mercatores rictimarum & numularios, vendentesque illic, & de rebus pecuniariis agentes in I co lati diuino cultui consecrato; quod sine indignatione videre non potuit. Itaque facto sagello ex funiculis , coepit eos ictibus expellere mpla , & numulariorum quidem mensis evenit atque citudit nummos, columbarum vero mercatores jussit columbarum caveas, illic prostantes, auferre; & cavete, Inquit, ne Templum Patris mei in Tabernam posthac mutetis. Quod cum eum facientem viderent distipuli. qui aderant, in mentem revocarunt li
cum illum Psaltae, qui multo melius in Jesum quam in eum quadrabat U. LXIX, io γ
Studiisn Ara, tui me obrodit. At alii Iudaei in Templo vel antes negabant factum hoc ejus polle, nisi prophetica auctoritate, dcicndi; quam potestatem aiebant tum demum se credituros Iesum a Dco accepisse , cum miraculum quodpiam ab eo editum vitassenti Iesus vero, hoc, inquit, miraculum a me accipi cras; diruto, scillaet, hoc Tcmplo, id intra triduum excita .
69쪽
MATTHEUS. 1ms άnatis Christi XXX Praecinii L.
Judaei illi reposuerunt se non capere qui posset triduo excitari Templum, in quo aedificando absit niti suetant quadraginta sex anni; ex quo Herodes Magnus id instaurare coeperat. At Jesus de Templo corporis sui loquebatur; quod intellexerunt tandem ejus discipuli, memores hujus dicti, postquam emortuis resurrexisset; qua resurrectione, adducti sunt ut minime di bitarent de iis quae de Messia praedicta fuerant, deque promissis Magistri, quorum partem tam insignem impletam esse videbant. Miracula tamen , talis Azymorum diebus, nonnulla a Jesu Jerosolimae secta sunt; quae fidem ejus doctrinae lacerunt, apud multos qui eorum testes fueriint. Veriim Jesius non fidebat Judaeis, nec se se eis aperiebat, quia noverat nondum se iis firmam esse eorum fidem, ut se se tuto iis crederet. Intelligebat enim quis esset singulo rum animus, neque ullo eam in rem teste indigebat, cum arcana animi sensa ei essent perspecta. Erat tunc temporis Ierosolimae Nicodemus , e Pharistorum secta , Magni S edrii Adsese . Is cum vir pius esset, scircique miracula quae a Iesu erant edita , tamen non ausus est palam di interdiu cum convenire , ne a collegis, quorum superba ac contumacia ingenia noverat, male haberctur. Itaque noctu venit, atque his verbis eum aggressus est: Magister, minime
70쪽
MATTHEUS. Alias Anatis Christi XXX A tremi I. JOANNES.
o. Dixerant ergo Iudaei: Quadraginta ti sex anianis aeditieatum est templum hoc, de tu in tribus diebus citabis illud 3ai. Ille autem dicebat de templo eorporis sui. 21. Clim ergo resurrexisset a mortuis . recordati sunt discipuli ejua. quia hoc dieebat . & crediderunt scripturae. ει sermoni quem diffit Jesus. r. Clim autem esset Jerosolymis, in pascha in die sesso, multi erediderunt in nomine ejus . videntes in ejus. quae faciebat. Ipse autem Iesus non eredebat semetipsum eis. eo quod ipse nosset omnes. as. & quia opus ei non erat ut quis testimonium perhiberet de homine: ipse enim seiebat quid esset in homine.
i. π Rat autem homo ea C. Pharisaeis . Nie eiamus nomine . Princeps Ju
a. Hie venit ad Jesu trinocte , & dirit ei : Rabbi. scimus quia a Deo venisti Magisteri nemo enim potest hac sisna facere, quae tu sa- eis. nisi fuerit Deus cum eo. 3. Respondit Iesus . redixit ei: Amen, amen. di- eo tibi. nisi quis renatus fuerit denuo, non potest via dere Regnum Dei. . Dirit ad eum Nie minus: Quomodo potest homo nasci. cum sit sener numquid potest in ventrem matris suae iteratis introire.& renasei s. Respondit Iesus Amen . amen . dico tibi, nisi quis renatus fuerit ex aqua & spiritu Sancto non potest introite in Regnum Dei.
quiu a se fieri oporteret, ut felicitam regni Dei. qu Rufe aud di s
eius interpellans, nisi quis denuo incatur, non fiet particeps bonorum quibus in re no Dei tui stuentur Nicodemus vero figuratam Jesu aticinem mi me adsequutus; cum sus in
telligeret opinionum ac morum eam mutationem , qua homines veluti denuo nasci videri
queant; pueriliter quaesivit, qui fieri quiret ut senex iterum nasceretur, an in uterum-uis regredi posset , ac denuo illinc erumpere 3 1 spondit Iesus , reveri ' oportere