장음표시 사용
181쪽
roxysmus fuerit Acutus, imo peracutus, quippe paucarum horarum spatio omnia sua stadia decurrens. S'. Fermentum Febris Quartanae maxime omnium fixum est atque durabile, quippe, priusquam Vires Corticis Peruviani praepotentes in hisce m0rbis debellandis cognitae erant, haec Febris, prae caeteris omnibus, opprobrium medicorum jure merito habebatur, neque unquam quantum ego scio nisi sorte fortuito, ab arte vel Natura, nisi tempore aestivo, sole appropinquante & eXpansionem spirituum multum adjuvante, curationem admittebat, qutia etiam, caeteris omnibus, Febris haec curata, sive Arte si vo Natura, ad revirescendum mirum in modum proclivis est. 6' Omnis Febris Intermittens, ubi jam annosa &valde chronica evaserit, genium Quartan imitari videtur; &, sicut Quartana, post longa intervalla, cum, vel abique evidenti
causa, incertis periodis, non raro recrU-
descit, & typum suum lapillis mutare solet, adeo ut quae uno mense fuerittidiana, altero evadit Tertiana, Hemitritaea, si riana, & vice versa. Quo diutius autem typum Quartanae serVet, eo magis chronica redditur, atque eo plus ab ea Natura patitur. 79. Fetris Inte i mitteηs, quaecunque fuerit, Quartana ΠΩΠ
182쪽
Febris Intermit. Exercitat. I.
tempestate, viribus lolius naturae saepilis curatur, Iuventus enim, aeque ac Verna
seu juvenilis anni tempestas, expansioni spirituum favet; at in aetate provectiori,& hyemali vel Autumnali tempore, seleindies magis magisque recedente, vix aut ne vix absque ope generosae illius Antidoti sebhfugae Corticis se. Peruviani curationem admittit. Satis igitur astute a Medicis antiquis, qui hujus morbi non miniis veram causam quam remedium
ignorabant, quasi totidem ignoranti' suae Asyla, excogitata suerunt proverbia illa o ad vulgus decipiendum; quae tu
mente plebis, nost sine summo Agrotorum detrimento,hactenus fixa manent sic. Quod hae febres non debent privropere sa-
nari, quum revera certam eas Curandi
methodum plane ignorabant. Quod o fallus Rosae hunc morbum solvit, cum revera non nisi aestivo tempore hoc rem dium comparari possit. bd HIris Imtermittens verna fit Remedium Regium ; h.e. Salutiferum & caeterorum morborum. propi facticum, quippe, appropinquante jam sole, brevi ac sponte evanitura, cum instauratione unives naturae siarcin sua hoc pacto liberatae. 8'. Ante tertium Paroxysmum, Emeticlo, Pericarptis Vel quocunque alio levi remedio sacillime nommnquam tollitur haec Febris, post haec
183쪽
autem dissicilius. Quo enim magis Chronicus, eo magis curatu dissicilis hic morbus evadit, quippe cum malis symptomatis sociatus; indeque nulli Author ero, uti vel secundus Paroxysmus ultio permittatur. Cui enim bono i Esto, mus. bux Cortice hoc modo derepente sublatus recrudescere non raro solet : Atqui a corticis exhibitione post debita intervalla frequenter repetita, hoc etiam incommodum praecaveri potest; Neque quidem ex usu praepollentis Antidoti nativa duratio venenati fomitis elongatur, sed inde ejus vires plurimum pessiindantur. Quiris imo, nonne satius est licet duratio hujus Fermenti inde non brevior fiat) naturae laboranti, & pessimis symptomatis circumcirca obsiem, ope generosae Antidoti
succurrere, quam permittere, ut absque . ope artis languens natura. symptomatis novi alicujus morbi superinductis, peniariis succumbat Z Quo nomine non posui unon gratias maximas referre Deo O .
Max. qui tantis viribus hunc simpliceml Corticem instruxit, ut ab eo omnia se j menta flabrilia acuta, saltem mitiora, pe- nitus tolli queant; adeo ut inter Opium, Mercurium, Chalybem, Aquas Minerales& caetera Remedia maxime generosa & qua lantenus universalia, utpote ad plures
morbos accommodata, locum mereatur. 9'. Haecce
184쪽
Febris Intermis. Exercitat. I.
9'. Haecce Febris, quoties ab arte vel Natura exstinguitur in tua, absque signis concoctionis in urina praecedent bus, facilius revirestit; ubi vero sensim deficit, ita ut tandem sine Algore, Rigore, Horrore, aut dolore Spinmodico evidenti, Paroxysini invadant, a veneno sensim languente, utrum id arti vel naturae debeatur, Revirescentia amplius Vix aut ne vix expectanda vel metuenda est. 1O'. Febris haec, quoties legitima est, raro tam dum est funesta ; Atqui quotiescunque eam esse Chronicam contingit, viam sternere solet ad plures alios morbos, eo quemaxime sunestos, uti H dropem, Psithi , Icterum, Scortutum, &c. qui quidem Omnes cortice Peruviano copiose exhibito atque saepius repetito feliciter curantur cui
observationi fidem facient historii aliquot fini hujus Exercitationis adjectae; atque abs
que ejus ope.Vix aut ne ViX curationem integram admittere possunt. 11'. Denique, haecce Febris, ubi vel Chronica fuerit vel male morata, mutari solet in Febrem comiisuam languidam es fatalem, perpetuo conjunctam cum omnibus dirissimis symptomatis in genere nervoso, Lipoth miis, mitionibu , Suffcationibus, Vigiliis, ritudine universali, &c. ac si AEgeranimam quovis momento esslaturus esset.
Quae omnia praefrandia symptomata
185쪽
modo Cortex, decurrente morbo, prius exhibitus sorte fuerit generoso huic R medio, ut Probra, Visgo objiciuntur, cum quidem post caetera Febrifuga, cephalica, atque Hi sterica omnigena, intus & e tra incassum tentata, illa ipsa symptomata Corticis usu recens repetito unice tollenda sint. In cujus rei testim nium unam vel alteram historiam calci hujus
Exercitationis bona fide subjiciam. C AR
186쪽
Iridis nisi Generalis, pro vario statu veneni morbifici, duplex est sic. Una, Vigente Paron simo, verum in intervallis plane Altera. In ipso insultu Paroxysmi, ubi tota
Μachina , a praesenti vigore veneni, evidenter in periculum adducitur, atque Natura inde expergefacta, expansione spirituum inssilita contra vires ejus deleterias sese munire satagit, Induatio curatio est unica, s c. ut expansio spirituum justa atque debita creservetur, ita ut Spiritus avi veneni lethisera quamprimum liberentur, & tota Μachina a funestis incendii intestini symptomatis immunis servetur. Siquidem ab excessii expansionis, ad gradum usque explosivum, aeque ac a desectu, Naturam detrimentum capere Θ-pitis conspicimus: Indeque Μedici est, qui Naturae unice ancillari debet, ad Naturae normam, omnia sua mandata diarte rica & pharmacentica dirigere, sC. ut Nimiam spirituum expansionem reprimat,
deficientem quae plus periculi habet
187쪽
Cap. VI. In aliovis Curati me.
adaugeat, moderatam vero, justo regiumine, eodem tenore pergere sinat, nihil ossiciose & sine urgenti. necessitate tentans, Verum totum negotium Naturae
ipsi, ad quam jure pertinet, uermittens, nec quidquam in regimine, Vel in apparatu Μedicaminum, sime, vel adstant btium rationi distanum committat, ut , quicunque tandem fuerit Morbi eventus, egregie ossicio suo functus sit, sine vel famae suae, vel Conscienti ae jactura. Quod si at ad Regimen, durante Vi, R ei rugore veneni, in ipso se. Paroxysino, hute morbo debitum, id paucis absolvam.
Diaeta sit admodum tenuis, uti nacea, Puktati, Panatesia, Hordeacea, &C.
. Iusculum pulli, Vel Cerevisam crudam sub initium paroxysmi, & biliorio vel
tritioris ante parOxysmum iEger ne ginstet: quippe sermentum ventriculi jam cmassa spiritu veneuato labefactata secretum, ViX quicquam praeter potulenta &pultacta, eaque, quae particulis sermentescentibus, quantum possibile est,privata,
a forma Chyli minimum distant, potest
concoquere, & ab ingestis quibusculique, quae sacultatem ventriculi superant, Natura ante fatigata,nova & molesta sarcina inde superinducta, incasium premitur, ritudo vero perpetua, Nausea, & V mitis immanis, Gradus caloris intensior , plurib
188쪽
Febr , Intermit. Exercitat. I. pluriisque alia id genus symptomata
Durante Algore, atque etiam ipso Horarare, stil. donec Spiritus motu quadan- tenus liberiori sese expandere incipiant, Mer prope ignem luculentum multa veste indutus sedeat, vel potius gressu c, latiori obambulet, vel aliquo alio modo vires suas exerceat, quo vis spirituum v neno oppressa excitetur, & liberim sese
Calore vero Febrili jam ingruente, po illis decubitus, isque admodum quietus, atque in loco tenebricoso eligendus est, ubi stragulis ager cooperiendus est ; sed
non nimiis; ut somnus conciliari, atque inde servor sanguinii, ac incendium int . st num ab expansione spirituum ortum. temperari queat, & consequenter dolores
spasimodici in capite, reliquisque partibus, cum aliis id genus symptomatis ab explosivo statu spirituum oriri solitis, praeveniantur. Go pacto, paucarum hor rum spatio, ab ipsis naturae viribus hocce veneno quadantenus debellato atque c curato, Paroxysimus quam citissime sudoribus subsequentibus sponte finitur; Glore labrili sensim prius decrescente, prout ejus sontes subtrahebatur. Pharmaceuticam partem quod spectat; durante paroxysmo, m0do expansio spirituum
189쪽
Cap. VI. Indicationis Curativae. 93rituum rite se habeat, neque vel excessu vel defectu peccet, nullum remedium ossicinale indicatur, nisi quod ad spiritus refocillandos, sermentum ventriculi confortandum, & calorem sanguinis temperandum, Julapium Cordiale temperatum concedatur ra libitum sumendum, quem in usum, sequens aut aliud simile ego praescribere soleo. R Aqu. Carae Ceras nigria ' iv. Cimam. horri mesth. Epidem. a Salis Abhuth la. S r. e Limon. vel Cayoph. F. yulap. Ab Emeticis, utut lenioribus, a Catham D. EUH-ticis licet benignis, uti Decocto amaro, i manna, &c. vel ab Enematis ipsis, hoc tempore ossiciose, atque sine urgenti In- commoda, dicatione ministratis, multum detrimentipati solet ager, si vita ipsa non exinde in stubitum discrimen adducatur. Instante Crist, sine evidente ratione nil arte moliendum est; ne Natura inde interturbetur ; praeterea cum fermenta Vem
triculi & In testinorum veneno activo im-l buantur, si a pharmaco levissimo vel l eneinate eam stimulari contigerit, quam
enormes evacuationes, cum magna &periculosa virium jactura, inexpectato insequi quotidih conspicimus
Nec minus Vena:-se 2 io, praesertim in D/M,
primo insultu paroxysmi, priusquam Spi-8: ζ' .., ritus sese libere expandant, Perperam ce- lebrata,
190쪽
Febris Intermit. Exercitat. l.
lebrata, Spiritus labefigctando, Venenatum flamitem ad lethaie 'a usque gradum statim exaltare solet: aut fallem febrem Imtermittentem in Continuam, si non malivnam cum dirissimis syn ltomatis in genere nervoso sociatam mutat. Idem non
raro in praxi servase . licet, ubi a Natura ipsa in Mae Haemorrha in in primo paroxysmi insultu contigerint. D Dinia- Itidem p sertim Optatariti π- shm Theriaca Mithridatism, M ,
mi obit ita, absque manifesta Indicatione, nihil ad curationem promovendam cRΠ- ducere observantur; ita in primo insultu Spiritus praepropere agitando, atque inter turbandu, Naturam in maximas, si non lethales angustias inducere si 'lent, a quibus spiritus prius confusi dissiculter admodum sese liberare queant. Velum rata, justam spirituum expansionem praepediendo, indeque gradum veneni deleterium multum promovendo, paroxys mum febris Intermittentis legitimum haud raro in funestam spoplexiam, Vel ' Coma, vel alium aliquem peracutum lethalam morbum convertunt. Hoc pacto celeberrimus ille vir Andreas Merpta cum
magno Reipub. praesertim liter ariae) d trimento ex ignorantia Medici senis atque supercili 05 ut in more erat contra