장음표시 사용
321쪽
inter caeteras.extra de rescriptis.
Mulieribus tunc succurrendum est,cum deseat
dantiar,non ut facilius calumniciatur.
s E X V S imbecillitas facit, ut mulieres multit casibuς, atque ren im procellis sint expositae: de praeter hoe,qudd sui pi runque similes existunt, tamen importunae atque pertinaciores aliquando comperiuntur,uti anicula illa Philippo Macedonum . Quos Phili regi interpellato, Se propter negotium quod impensius habebat tu intcgcitati rem di Errenti, ergo ne rex esse uis3 respondit. Quod idem Hadriano quoque contigisse, historia prodit: porro cum obuiam viduam multa de illatis sibi iniuriis conques iam audisset,& tandem deracto negotio cui instabat,eam redire iussisset illa subi est,Impcrator,& si tu non redieris,ad quem ego confugiam 8 ad quam uocem non modo substitit Imperator, uerumetiam anseculae uotis confestim respondit. 3 nillil obscure ostendit, suo
hion is Regiae esie, non modo hostem annis prosiigare, sed de domi iustitiam administrare. Utcunque tamen res sit, infirmitas illa suerat subsulcienda, Mialasgis
quare introducti sunt modi quibus mulieribus subueniretur. Fbuenium. Cuiusmocii sunt ex S.C. Velleiano,atque uaritis Imperatorum roscriptis. Quoties igitur pro alio mulier interuenerit, aliam ueobligationem in se tranuulerit. S.C.iuuatur, ita ut nihilominus uel in uerorem debitorem, uel in eum qui pro te mulierem ream constituisset, actio detura .LEad S.C.Velleianum,& annotaui
Quod ne perpetuum existimes, docet Aemilius p aulus tune mulieribus succurrendum,cum defraudantur,non ut ipsae defraudent. Ingrmitas enim sceminarum no calliditas legis praesidium habebit: quare non inlcite per Seuerum dc Antoninum est α- . seriptum, decipientibus mulieribus dogma senatusconsulti non asislicti eis auxiliari.l.& primo. I.uerba itaque.& l. si decipiendi animo C Miscis, ad S.C.Velleianum. Eam ob rem uxori quae patitur maritum eis, Gri bona eius tanquam sua cuiquam obligare, ut se creditori pec tuam mutuo canti imponeret,senatusconsulto non succurritur, quo
322쪽
quo infirmitati, non calliditati mulierum est prospectum. Lii ne uoluntate.C.ad s.C.Velleianum. haud secus est, si cum mi liere ipia negotium sit eontractum. & non cum alio culinia mine mulier intercessit, eam siquidem obligationem benefici amplissimi ordinis non potest recusare: sed tenetur l.si aduer' sarius.C.ad s.C.Velleianum.
PVpillum qui pro imus pubertati sit,capacenet esse 5 furadi,3 iniuriae laciendae,est receptUm.
rubertas in PVBERT AS ea hominis est aetas,qua ad Mneradum
do. concipiendum ue aptus quodammodo natiara esse apparet: eam ueteres non ii ldm annis, sed etiam ex corporis habitu in masci li, existimari uolebant. Iustinianus tamen id suorum temporum castitati parum bene conuenire putans, promulgata constitutic ne sanciuit,antiquata labitudinis eorporalis inspectione. ut pia bertas in masculis post xm i. aetatis annum completum ilico initium caperet,& foeminae post x i l .annum similiter decursurii uiripotentes & gignendae proli aptae habeantur.est in l. nota xxv.annis .ffide minoribus. l.f. C. quando tui. uel eurat. esse desinant & ἔ.pubertatem Instit.quib.mod. tutela finitur.
rubretae; D, Verum proximus pubertati plerisque eum A ccursio dicitur i qui necdum undecimum annum habet, sed decimum saltem &' climidiatum quod idem in sci mellis post nonum & dimidiatum annum sentiunt: sed cum hoc a tute no sit autum,malunt non nulli arbitrio iudicantis id relinquere, quam temere aliquid uel
statuere uel pronuntiare, id quod Philippus colligit. Sed Iason
in Autemsacramenta puber.C. si aduersueta ex multorum scritentia refert quo ad ciuilia negotia id sorte procedere. Venim in poenalibus eausis oportere, ut qui pubertati proximus hab tu doliq; capax,quam proxime ad pubertatem accedat atq; sex mensium spatio a pubertatis praestituto tempore no absit, quod nequaquam a Iureconsulto abhorret . quando pupillos qui prope pubertatem sunt, doli capaces esse toties scribit.l .apud Cel sum. I si quis non tutoriuer deniq; Iulianus. ff. de doli mali ex- cepi.& l. haeredibus.f. ite in causae cognitione. is de dolo malo. Cumq: infantes,hoc est, qui septimum aetatis annum dunt xat habent,non queant delinquere, propter consensum, quem in ea aetate desideramus:puberes id utique possint,iuxta diltincti
323쪽
nem quam adhibuimus in enarrata l. fere in omnibus. Oper pretium fuit monere, quid de ea aetate ueniat sentienda, quam neq; infantilem neq; puberem cile constat, sed proximam tantum pubertati. Et pupillum qui proph pubertatem esse coeperit, ζ'R O' furtum facere posse,& damnum iniuriae dare, & iniuriari, non si, modo Paulus impraesentiarum respondet, sed etiam Vlpia. in l. 'i' 'iinpuberem. de fur cst in g. in summa. Instit. le oblig.quae ex deli .nasc.ubi auscultandum est, tametsi pupillus Pomponio dis ruita catur, qui cu impubes est, desiit in patris potestate esse aut morte aut emancipatione. l. pupillus.sfide uerb. sign. tamen hic ut etiam in plerisq; iuris partibus) latiori signisscatione pro puero accipi uideri etiam eo qui patriae potestati est subie biς derivatione a pupo,id est,puero sumpta, sic etiam dicitur in I fin .sfide uerb.oblig.l. qua Tuberonis. g. pupillu .is de pecu.& l. si infanti. C. de iure delibarebatium itaq; Germanum legatum de impu- 'bere servo,qui nec multum a pubertate aberat, & ad pedes domini,cum Occideretur, buerat, nec postea caedem eius prodis
derat, supplicium sumi iussisse Caius autor est, in i .excipiuntur. B.ad S.C.Syllan. tametsi impuberes non modo a supplicio, sed etiam quaestionum tormentis excusentur ut qui in causis poena libus testari non possunt.l testimonium. f. de testib. Auten. de ἰs 3 testib. g. .& ibi gloss.& Ang. super uerbo, duo adeo ut etiamsi cotra impuberis testimonia non excipiatur, tamen nulla sit habendii. Ex quibus cosequens est,esi qui prope pubertate est, etia rabrefariis, ex iureiurando obligari,no secus atq; cx delicto,cu intelligat se ii, peccare,si coma quam iurauit faceret, refert Bart. in Iasone atq; alijs in Auten .sacrameta pubem.C. si aduers. uend.& Ang.in l. faturi qui iuraste. T. de iureiuriubi hallucinaturIason, putas si pupillus . in re sua nuarit, esse quod iusiurandii custodiri debeat ca tameilli locus aduersus eii cluntaxat custodiri sacranaeutu uelit,quiid detulit,quo casu nihil reserat, cuius sexus artatique sit qui iurasse dicitur,modo non sit circulariptus,qua in re aliud est traditu. 'Postremo licet pupillas qui proximii sit pubertati & furadi, . R. intrariae faciendae capax esse possit, quia tamen ex culpa ma- . gis, quam dolo proposito peccare uidetur, mitigada erit poena, praeterquam in adulterio. ut in I.serE in omnibus. explicauimus.
In haeredem non staciat actiones transire quae poenales sunt m maleficio, ueluti furti, damni, iniuria ui honorum raptorum. x POENA
324쪽
3αι IO. FER R. MONT. COMM. POENALES actiones quae ex maleficiest prodeunt bibr alis actio seriam consideramus,aut enim ciuiliter instituuntur, aut crina milis r adον- naliter.Ciuiliter,quoties paena saltem prosequimur, eamq; pse' cumariam inobis persoluendam ,sicuti in ut bonorum raptorum actione,poena tripli est & rei persectitio in quadruplo. l.ij fide' ut bono.rapi. Instit. leui bon .rapi. .j.& I. ui autem bonorum raptorum .instit de actio. In furti actione manifesti, poena qua- . drupli est, non manifesti dupli. . poena. Insti. dc oblig. quae ex delict.nas c.& g ea maleficiis. Insti.de actio. Iniurias quoq; esui-liter persequimur secundum poenam quam praetores introdux mini, ut ad gradu dignitatis, uitaeq; honestatem crescat, aut minuatur iniuriae aestimatio. I. poena autem.& I in summa. Instit. Iunali ita, de iniur. Criminaliter autem agimus ex nolefici s, si quado uolrium crimisa corpus coercionem secundum ciuiles constitutiones petimus, hier insitμtμ- uel ut i adex extra ordinem poenam reo,ctiam pecuniariam, sed
fisto inserendam irroget, cuiusmodi iudicia hodie frequentantur, in ut bonorum raptorum , furti . homicidiis, atq; id genus maleficus. l. capitalium:I. famosos. ff. de poen. & ς. in summa. Instit. de inii ix.raenales actio In haeredem autem alium te succetare huiusnodi poenales
nes in haeredem actiones secundum iuris regulam non inanseunt, siue ciuiliter, non tantν r. siue criminaliter instituantur, suo; cnim modo autores copto hendere debent,& non ulterius progredi, ne quis hoc luere cingatur,quod non comisit,cum poena delicto aequale esse oporteat,atq; extra id non irroganda.I si poena .l.crimen iLde poen. s.non autem. Instit. le perpe. & temp. acti. & l. sancimus.C. de
poenis.& l. illud est naus. I j.ss. de uerb. sign. Id quod in iudicio criminali perpetuum est nam dςfuncti maleficium haeres no sustinet. Porro ad poenam corporalem quod attinet, delictu moro te si is qui delio uit est extinctu: quare inciuile foret etiam post ' mortetn in ca uersaeuire, quemadmodii do Tullia Tarquiniici δεμ Πομ Superbi uxore immane exemplum crudelitatis legimus,quae supra seruit Tollit patris 1 rquinio propter regni libidinem inters micorpus earpento uecta ii)cedere no est uerita, ut reliqua - eius generis exempla silentio praeteream. Tametsi iadices nonnulli non tantum ex moribus in regione frequentatis, sed quia sanguinarii sunt,non semel etiam in cadauer poena siue suspen-Di,iiue ignis, siue Leptuni, aut id gentris similem absq; disicris
ne adhibere soleant sed parum numaniter Nam tunc poenae
aliis in terrorem recte decςrnutur,si modii non cedant: atctui ut defun
325쪽
ut defunctq; non potest accusari, ita nec ad poenam condenari. l. desuncto. ff. de publi.iudi. l. fi . si reus uel accus. mori. fue l. --. uniuersi. C.ubitav.fici. Et licet in utraq: iuris ratione sint loci ς 'pmo quibus etiam cadauer delinquentis contumelia affici possit. ine.cum ad monasterium. ς. .cse stat.uumach. l. ij. ff.de cada. pun. Et per Ludo. Rom. in Lit ueris. I. de uiro. Tibi .ma tr. adducti. I ta ob criminis immanitatemcorpus mortuum seu cadauer I,-- potest suspendi igne consumi,aut bestiis obiici, quemadmodu istitities ict animas irrationatii in atrocis facti memoriam etia cum ho
dit Paris in de Syndicatu .c . iudex. Ad cosequentiam tamen ®ulam iuris non sunt producendi, ut doctus Ias. sentit in I.is qui .qui test.fac.post qui ubertim eam rem perstringit. In actionibus tamen poenalibus ciuiliter institutis temper mentum adhibemus: nam si ab ipsis principalibus personis quae deliquerunt suerint contestatae, quia litem haereditariam secisse . intelligi intur,& haeredibus dantur, dc in haeredes transeunt.l. . C.ex delict.desunct.l. si cui .h de uerb.signi S.I. p ales.Instit. de perpe.& tempor. actio. l. iniuriarum.j ij .E. de iniur. & l. lis
Item si quid ex destincti delicto ad successore peruenisset,
ex eo tenetur.Nam sicut poena ex delicto defuncti haeres teneri non debet,autore Pomponio, ita nec luctu facere, si quid ex ea re ad eum pcruenisset.l. in haeredem. ff. de calam.l. in haeredem. 1 f. de dolo malo.& l. sicuti supra cod.Item poenam ex iuris sobrio constitutam ab haerede quoq; exigunt.apud Bart. int .l.ff. de priua.dclict.& Ang.in l.jC.ex deliis. defunct. Postremo ius Pontificium aliud statuit nam haeredes ex defuncti maleficio conueniri iubet,etiam si neq; iudicium per defunctu sit susceptu,neq; aliquid ad successores peruenerit, que- admodu anathemate propter maleficium notatus si a Paroreiano sit absolutus caemiterio, atq; aliis ecclesiae suffragiis non debet priuari,sed haeres ut propter ei data pecunia satisfaciat cogendus erit.c. 6. atq; ibidem glos.de sepulturi ..1.q. vj.c.si epiicopum.&c.in litoris. cum glossemate,atq; ibidem Io. de Ana. ct raptoribus. Reliqua apud Pyrrhum inuenies.
NIhil interest, ipsi iure quis actionem non habear,an per exceptionem infirmetur. x L HANC
326쪽
HANC regulam distare ab ea quae est, No uidetur coepi Graeeeditio rense se, qui Per exceptionem remouetur a potitione, propemodum .ia flerseeutio- ostendimus,atq; a sine consecutorio censetur. Saepe enim accis
dit ut quis iustam habeat amonem iniqua tamen sit persecutio
aduersus eum cui negotium fit, quare coparatae sunt cxcepti nes defendedom eoru gratia cum quibus experimur. His obi
diis perinde est atq; si nulla omnino haberet actionem qui alia lacessit etiam si iusta sit, Sc ea quae iure competit, antequa exce- aeriotio rei ptione infirmetur. Quemadmodu si in iudicio tecum sit actum, iudicata. siue in rem siue in personam . nihilo tamen minus obligatione eivili ideoq; ipso iure de eadem iterum aduersus te agi potest: sed quia exceptione rei iudicatae adiuuaris, frustra erit actionε instaurasse i Iulianus l.rei iudicatae.ff. de exceptaci iudic. β.ite si iudicio.Instir.de excep. Idem iuris est,si debitor creditore deferente iurauerit se nihil dare oportere, adhuc quidem obliga-Xke ditia iuro tio durat,sed quia iniquum cst de periurio quaeri, per cxcepti --ὴdi. nem iurisiurandi solet defendia .posteaquam .ff. de iureiur.&ς.
aeque .Instit.de exceptionibus.
Haud dissimiliter qui metu coactus aut dolo inductus, aut errore lapsus promisisti, quod non debebas promittere, in pro patulo est te iure ciuili obligari, atq; actionem qua intenditur a te dari oportere,essicacem esse:sed cum iniquum sit te condem-- nari,datur exceptio quod metus causa, doli mali, aut infamim I eomposita ad actorem submouendii .l .metum.*.sed quod .F. de W- eo quod mei .cau.l. . T de doli mali exccpt.ς. . Insti. deercept. . Ex quibus manifestatur locum Pauli tune procedere, si proposita a tione execptio uel obiiciatui, uel obiici possit, ut se consecutionem uel siacm rei consideremus: alias enim multum interest ipso iure quis actionem non habeat an per exceptione - - infirmari possit.Porro qui amonem non habet, frustra experi-λ P si nullam coistur timere exceptionem. sed cui amo competit,etinu excepti ne covellenda utiliter quidem agit, &quod intendit iusta persecutione obtinebit,nisi opposita exceptione fuerit submotus, quae tunc solum proderit, si obiiciatur. Ego priusquam receptui cana, monere statui exempli quod est in I.& elegato.s.seruus pactioni .ssde dolo malo. ubi Poponius autore Vlpiano scribit patronum ab expromissore, quem a seruo pro data libertate accepit,exceptione submovcndum: quod tunc intelligimus, si patronus ipsum manumissum expromissore accipere nolit, quoniam tune exceptione subna
327쪽
ueri potest,si agat cu reo uel expromissiore quasi nulla sit actio quae exceptione repellitur. Vnde pleriq; colligunt ad quod tamen urgere textus no uidetur expromissorein pro eo obligari,qui nulla ratione est obligatus,tametsi fideiussor sine princi- . pali debitore non obstringatur secundum i uris regulam, ut latius est apud Bald. iii l. cum ultra .C. de fideiust . de l. stipulatio num. I.stipulatio. ff.de uerb.oblig.
T OT V M dicimus quod ex partibus constat, quocirca ritum. Euclides Elementorum lib. . recte colligit, Totu sua parte esse maius. Igitur quod de toto in iure statuitur, idem & de singuliscius partibus accipimus,ut quae sub toto comprehendutur, nec refert utrum in corpore hoc quaeratur, an in quantitate, uel in iure.Et hinc surgit locus Iureconsulto non i nfrequens, a parti bus ad totum, ut qui haeredem scribere potest,etiam reliqua facere quae testamentum consequuntur, proinde testamentia condere autoritatem habet. Id quod Vlpianus latius deducit in l. si quis clim totum. U.de cxcept.rei iudic. Vnde si quis fundu petiisset,deinde partem eius petat, siue hoc sit pro diuiso , siue indiviso inodo ex eodem actioniς genere id faciat exceptione rei iudicatae uenit lubinouendus.Idem erit probandum, si arbores ex fundo quem anteli petierat excisas quis petat, aut nauem petierit. postea singulas tabulas uenditet. Sed & qui totius fuit- iaras fdi usuinfructi im exegit,& postmodum partis eius quandoqui- etiam diuisione dem & quae iuris sunt aliquando diuisione recipiunt, partemq: rccipiant. sub toto contineri faciunt) respondemus eum cxceptionem ob stantem habere,apud Papinianum in I. usfructus ab initio .F. de usustuct.Sccus est in aliis seruitutibuς,ut quae indiuiduae sunt& non scinduntur in partes. l. pro pane. ff. de seruitutib.& l. I. si illi fructus. Tad legem falcidiam. Haud secus est in haereditate potita, si quis succubuit,& postea debitum pota quia & lim Nnhaeredit ra&actiones quae in haereditate sunt uidentur in petitionem tu quando non deducta,exceptione submouetur. ad finem i. si quis cum totum. Mendicatur.& l si unus. ff.de pactis. Ex hac regula potest quodammodo inferri creatum eorum, qui totam politionem negari liberali animo posse contenduur, si quado centum petitis,nonaginta solum debeantur: cuius sen tentiae Speculator quoq; est,cum iis, qui forum quaelius gratia
328쪽
tius continet quam debetur, non esse temero negandam.
otius diuiso. gula ut a ripitur.
oecupant. Cis tamen in maiore summa petita ceu toto, etiam minor debita,ceu pars complectatur. Porro qui centum petit, ctiam nonaginta petere quodammodo uidetur , quamobrem quod in toto est receptum parti quoq; aecoruod mus: unde tu tius fuerit eam adhibere diltinctionem. qua non contra quam boni uiri sit aliud respondere, aliud animo celare inueniamur. Quam sententiam aequissimam esse, uel Bart. tradit, in l. . g. si stipulanti. ff. de uerb.obligat. Caeterum quae ad discrimen illud totius pertinent, quo tintum modo intcgralc, uti est domus ex caementis, lapidibus, li- Iis,atq; aliis partibus integran tibus constituta. indilis uniuer te ex partibus stibiectivis constans, incluti est homo, de brintum animal ceu genus habens tametsi sint qui a toto illud ali num aut proprie resecandum cse putent, imprauentiarum non expendimus, cum apud stephan. de Phedor. in prima parte, , de interpret.ll.satis distincte, ct in praesenti loco apud Decium t tius habeantur. Eius te saltem monuisse libet, regulam nostram respective intelligendam , ut totum est suae partes, & pars t tius. Caeterum,si unumquodq; per se acceperis,quae de toto ri minus , non statim ad parrem, de quae de parte, similiter nec ad totum conferentur. subscribit Angel. in l. qui usuiructuanta uerb.obligat. . Videtur dissentire Domitius Vlpianus in i si mater. 6.si quis iter.F.de exceptio.rei iudic.Vbi qui iter petierit, & succubuit, deinde actum potat,sortius defendendu arbitratur, cum tamen actus etiam iter in se contineat, ut sic in uno succumbens, altorum quoq; amisisse uideri possit.l. . g. actus. ff. de scrui. Iusti. praedi.& s. actus. Instit .de seruitu. Sed dicendum est, iter apud
Vlpianum in l. si mater. pro speciali seruitute accipi, ut est ius eundi & ambulandi hominis,& se non est pars actus. Quod de interpres habet in eandem legem. s.si quis iter. & Dyn in cap.in
IN obscuris inspici solet, quod uerisi illus es, aut quod plerunm fieri solet.
ostendit aempe quod manifeste quidem uerta non est, neq; --men a uero planὸ abhorret. Sic Tullius uerisimilem narratione ponit,si ut nos,ut opinio,ut natura postulat dicemus,si spatia temporum
329쪽
temporum, personarunt dignitate ,consiliorum rationes,locosa opportunitates constabunt, ne reselli possit,aut temporis parum fuisse aut caulam nullam aut locum idoneum non tuisse,aut homines ipsos facere aut pati non potuisse. Aliter Iureconsulto u
risimile eonsideratur,puta si in propatulo non sit quod est actu, ne tamen negotia nostra ciuilia statim in spongiam eant,atq; irrita fieri incipiant,iubemur id sequi quod a nacte eius,qui nego'
tium gessit, non animo uidetur alienum, usque eo curandum est
masis ut negotia nostra constent,quam ppriclitetur, & sic unusequiiq; quoa suum est habeat quorsum & locus ille referri possit, Solutio rei se quo casus insolitos δc recens emersos, ad eorum simi fitudinem g t. quae scripto iuris definita sunt,decidere iubemur.Id quod Steph. In ultima parte de interpre. ll. eleganter prosequitur. Queadmo dum si res testamento relicta alibi sit, quam ubi petitur, nec constat ubinam l'conina testator eam uoluerit praestari, in obscuro . exoluimus,ubi uerisimile est testatorem id uoluissemimim quan ido numero pondere aut mensura continetur,ibi dari debet ubi petituri sin autem in personam actio sit instituta, ubi ea est, iuxta distinctionem l . quod legatur. & l. si fideicom si ina .Ede iudic.& est in i .eum res legata est.ε.de leg. . Verisimile non uno modo inspiciturialiquando enim ex mu Vrri muge ω tua rerum Umparatione, uel re, ad pretium cosideraturiste eum subratηρο - legatus sit fundus Maevianus,aut Seianus,& apparet pluriu prae diorum possinionem sub appellatione fundi Marulani demon prati,non uidentur reliqua praedia legato cedere sed alterum dii taxat ex fundis,qui non multum pretii magnitudine distingue xentur,debere dari cum uerisimile sit testatorem id uoluisse. l. j. ff. de rebus dubiis. Quandoq; ex scripti summa uel praecedente
uel sequente resurgit. Item ex consuetudine loquentis. It u ex dignitate,cliaritate,&necessitudine personaria, ut in legato Ob scuro, puta centum numerum non apparet quales numi sint relicti .Exquirendum erit,si oe alii certi numi sint legati, aut quae cosuetudo in hoc fuerit testatoris: proinde quae sit dignitas legat. , - rii, item qua charitate aut necessitudine ipsi iunctus. it sic numorum quilitatem. ut uerisimile fit legatos expiscemur.l. si seruus . . plurium sit s. si numerus.sscdelega J. l. Titia. I.Sela. deaur.&arg. leg.& I.causa alimenti. st .de ali.leg. . In negotiis tamen ciuilibus hunc ordinemolacrumas: PH- sis ordine admo sequimur quod est actum, quo non apparentediuia in obstu idquod is Isim ris esse incipimus,consequens est ut id quod uerisimilexst iDipi' esterium .
330쪽
ciamus,tum quod in regione,in qua id actum est nequentatur , hoc est,plerunq; fieri solet. Deinde ad propriam uerborum significationem recursus erit.l. non aliter.ff. de leg.iii. Postremo aci id quod minimum est summa redigetur. l. semper in obscuris. l.semper in stipulationibus. supra e .l. si ita scriptum .ff.de legat. l. numis.sLde legataui.& resere Dynus in cap.inspicimus. de regulis iuris.in vi. Quare libera
nare aec proferre qua pari su do liberam areepisse iu
SI quis obligatione liberatus sit,potest uideri accepisse.
M V L T A E sunt causae in quibus ex eo quod acceptum est, negotium cui fit,ubi quaeramus necessum est, si etiam uideamur accepisse, ut hinc obligationem contracta res manifestet.Cumsis qui aliquid accepit, commodum sibi fecisse recte dici queat, fit ut qui obligatione aliqua fit liberatus,eodem iure habeatur. Hie enim non minus compendium rei suae facit,qui uel accepto habet, uel sibi retinet quod alteri dari est obligatus,atq; si alicunde etiam non debitum esset consecutus. Quare per regulam iuris traditur,eum qui obligatione sit liberatus, uideri accepisse,quam & Paulus noster in l. quinetiam. ff.de ealumnia,ad edictum usurpat. Quandoquidem calumniator, qui ut negotium in iudicio faceret,uel non faceret, pecunia accipit,intra annum in quadruplum eius pecunii, post annum simpli in fac tam actionem ex edicto sustinebit:ubi pecunia non solum accepisse dicitur si aliquid pro pecunia esset datum, ueruetiam si ab eo quod debebat, sit liberatus, nam & hoc accepisse uidetur. Item Titio sundus decumanus legatus est, si haeredi i statoris uiginti dederit.Titius quia uiginti quae haeres debebat, ei accepto tulit,fundum illum ex legati causa non secus uendicare potest,atq: si nulla compensatione facta uiginti ipse dedissset: nam per hoc quod haeres obligatione liberatus est, accepisse intelligitur iVnde rursus ad fundum 'stituendum tenetur, cum paria sint quodammodo dare,& accepto se .l.si fundi .g.TUtio fundum do lego.s de legat. atem in ratione falcidiae obse uamus,nam si ei qu centum debet liberatio sit legata quia capere uidetur,eo quod liberatur,ad falcidiae partem cotribuendam modo locum habeat,& ipse sit soluendo est obligatus.l. Nesennius. I.fi.fLad legem falcidiam.
Et quod remissum, seu id in quo liberati sumus pro accepto in habemus