장음표시 사용
61쪽
gentia complecti debeat, aegreq; admittunt ipsorum numero re suo quor tro cipi uel apud Rhodum uel in Apulia contra impios hoste, Hi uilita, i m signa Christiana iurassent. Dubium tamen non est, quin o stile u habendi innes,quotquot in procinctu militari uersantur, eademq; pericula experiuntur,siue militum numero sint siue ex iis quos prirecipiam constitutiones separant, atq; inter paganos csse iubent, beneficio militari quomodo uelint,& quomodo possint, testari
queat: quibus & Nauarchas,& trierarchus classium, item omnes remiges & nautas, proinde uigiles adnumeramus aequb, nam prorepub.uitam exponentes .ad arcendum hostem operam sua
strenue suppeditant. Est apud Vlpianum in l. .ff. de bonorum possessione ex militis testamento. K quorum & numero, de beneficiis at Me πασι ιν. absunt 'm apinatores illi qui nostra aetate uicatim obambulantes,& la I pQ iroelii ux&furtis euncta implent, neq; aliud quaerunt, nisi uxoeio illo suo mortalibus negotium facessant, digniores furea, quam militari beneficio,adeo neo; fidem neq; pietatem amant, sed ibi fas atq; aequum collocant,ubi maxima merces,ut ille in quit,quasi in communem hominum perniciem ab Ate parum benigna terris immissi uideri debeannusqueadeo , quod nequeuesecum serre,ant abducere,perdunt.
v Vra sanguinis nullo iure ciuili dirimi pos-
Iis μναλ . L O C V s de eo sanguiuis iure remi ime accipi potest,
quod ex natura proficiscitur,uti est quo alter alteri agnatus fit, quandoquidem natura rerum parens ostendεt maris atque sceminae coitionem unde qui nascuntur liberi: qui producunt paren
tes appellantum neq; ulla ratione ciuili committi potest, siue hoe sit lege,siue pactione, ut is qui procreatur, non sit filius, rursus νη φου, .lati, qui procreat,non sit parens. Id quod per alias huiusmodi eo a ista . a iun imis sacrosanctae partes eodem iure promanat cuiusmodi est educatio apud Plutarchum, simul& necessitudinis abnatae ninculum,quo filii parentes agnoscunt,sratres fratribus associantur,atq;tin eandem sortem se nrtos interim discsit. Quae omnia eum naturali ratione nitantur, ciuilibus modis dirimi non pos-sant.l.ius agnationis.ff.de pactis.l. .& l.fi.C. unde liberia. .g. ius
62쪽
ius naturale. F.de iusti.& iuris . .& β. sed naturalia iura. Instini. de iure naturali, gentium, & ciuili. & l. finali. st.de iustitu.&
Posset etiam exemplum ex l .abdicatio. C.de patria potestate peti in quod uel omnes consentiunt, si tam aptum es et, ut passim citatur .Quandoquidem non uult ea quae naturalia sunt, separari non posie,ut Baldus opinatur, neq; filium a patre non uendi,ut Salicetus,sed statuunt Impp. abdicationem illam Grae- eo more ad alienandos plane liberos usurpatam,quae ἀποκάρυ et appellatur Romanis legibus non comparari,sed porro exploiam esse debere ubi ne uerbum quidem habetur de iure sanguinis, uel naturae, ut in praesentia tractandis adaptari, lucendue addere possit, sed cum scitu non sit indignus locus, eius admonere defunctoriὸ saltem atq; obiter uolebam. Igitur qui filium antiquitus habebat paternae uoluntati ratio. repugnantem, quia uel scortationibus, uel immodicis comese sationibus deditus esset, aut alias iussa minus esequeretur, probata apud iudices causa, ipsum aerarib etuus in , uel abdicare po- terat, atque sic a sese alienare, scribit Alciatus in secundo Dispunctionum libro.ca. xxviii. Abdicationis exempla uarii gen ris uidere est apud Senecam in ii.simul diiii. Controuersiarum libris, ut Fab.Quintililiani hic obliviscar.Et quod abdicatio ex quavis causa etiam si in patrem non esset peccatum, pro libito patris admittebatur,liine apparet,qu U Iulius Caesarium rerum potitus, iussit Cestium Ro .equitein, fili uin qtaem ex tribus cha' tbdicinio ex fiscimum habebat, abdicare,quia Trib. ple.cum Marulo collega quois e sa- inuidiam ei assedlati regni postulato, apud populum olim conflasset. Quod facere cum pater ueteri illo abrogationis iure pos- stt,maluit eum principem iustinere,ad quem totus terrarum odibis succubuerat, quam immerentem filium hac labe aspergere. Quare confestim Se libere respondit: Celerius tu mihi Caesar omnes filios meos eripies, quam ex his ego unum nota repellam mea. Est apud Ual. Maxim. libro.v. capit ei de indulgentia . patrum in liberori Neque erga liberos solium si deor ostiquerie μ' usurpabatur , uerum etiam in eos qui adfinium iure essent recepti, quemadmodum Chremes Pamphilum, eui Philamenam filiam desponderat, generum abdicat, apud Terentium in Andria. Sie abdicatis nutritionis iura denegari poterant, dc quidem ratione magis humana, quam La daemonii decreuerant, da Ouissapud
63쪽
apud quos neque partum nutriendi ius genitori erat, uerum si sceptum, Plutarcho autore, in locum deportare cogebatur, cur Leschi nomen,ubi periculum facientes,qui natu maximi essent, si infantem recens natu anima pulchre effectum, compositummaduerteret,educari iubebant, certam agri sortem & in illum di stribuentes. Si nautem ignauum ac deformem, ad locum secus Taygetum praecipitem dc praeruptum Apotheas appellatum, exponendum demittebant, perinde atque cius uita, qui minus pulchre statim ab initio, neque recte compositam atque robustam corporis naturam prae se ferret, & sibi & reipublicae Spa tanae parum uiui futura esset. Institutum Canabalis illis . quos ανθρωποφάγους esse ferunt, magis conueniens,quam Lacedaemoniis eisi Graecis, quos natura id facere docuit, quod nulla non Tigris, nullus non Leo facit, qui eatulos suos non solum enutriunt,uerum etiam ne ab aliis laedantur,extreme propugnant- sunt preterea qui regulam ad succedendi quoque ius de tutelae reserant, quasi de telum ex natura promanam lex xij. tabis Zegitima pose in agnatos desimarit. Quam etiam causam existimarim ut legistis. tima illa naturae portio subinde appellatur,non seciuatque edam rationis loco liberis per iustas nuptias procreatis iure humanit tu relinquenda.in auten .de trim.& 1emill .g. . collat, .& autenis noui 1sima. C. de inoffic.test. Sed nec illud admodum conuenire, ex eo liquet, quod ius ciuile non modo successionibus modum statuit, sed in nonnullis etiam prorsus successiones ademita Sicinepos ex filia in aui materni bona ex lege Decemuirali non admittebatur, cum in eius potestate non esset, ut sic inter suos haberetur donec praetor naturali ratione motus ad bonorum pos-Mude cognati. sessionem cum uocasset per unde cognati. Et hoc demum post agnatorii lineam.Diui autem principes etiam cum agnatis aeque haeredem faciunt. l. .g.suos. T. de suis & legit.haered. l.lage xij tabul. C.eod.6.sina item. Institu.de haered.qualita.& d meren .f.intestatorum.& β.item uetustas. Institu.de haered.quae ab ii testa deferunt .l. .& l nePotibus. C. unde cognati. & l. si defunctus.C.de suis.
Proinde emancipationem iure Romano introductam esse etiam Latini scriptores testantur.Sed emancipati liberi opera e uili nihil ii iris in successionibus paternis habent neque enim sui haeredes sunt,quia in potestate desierunt parentis este, neq; ullo alio iure per legem xij . tabul. uocantur. Solus praetor humanita
64쪽
l. g.C. de liberi. 3c g. emancipati. Institu .de haered.quar intest.deferuntur. Quae omnia contra fiunt,quam a Pomponio definitur.Iura sanguinis nullo iure ciuili dirimi posse nisi e3 reseratur quod & ipium oppido remotum est) quasi iura sanguinis ciuili lege funditus non perimantur,aut quoad genus,uti tradunt,in specie tamen,hoc est,ex parte fieri posse cum ad co- troducta expregnatos, item ad emancipatos quod pertinet, nulla succestionis tς perimuntur. ratio in bona aesta,atque paterna ex ueteri iure reliqua esset. Ad hane legem quaeri solet, nunquid alimenta quae ex iure agnationis proficisci scripsimus, praeterea legitima haereditatis portio in alimentorum locum suffecta, statuto municipali perimi ualeant.in qua re ne argumentosum potius opus cogeramus, quam commentariorum collectanea,citra allegationes,quarum
sylva est apud Philipp.& Dyn. ine.indultum.de reg.tur.in vj. Sub distinctione respondendum duximus. Nam qui partum in lucem editum, porro educare prohiberet in uniuersum a natura adeoq; homine tam longE abesset ut qui longissime. Necare siquidem hoc foret, in l. necare. T de alen. lib.quare huiusmodi conatus siue lege, siue statuto seret ut naturae aduersus, ratione ciuili non consistet. Sinautem illud considerare uelimus, quod clim ta ex parte ordinari sol ci, non uideo, quin & lege, & statutis alb legitima adimenta simul, & legitima haereditatis portio quibusdam adimi ntur. possit. Tametsi Pyrrhus, & in hoc a Philippo Decio dissentiat, duobus nominibus peccans: primo, qu5d alimenta per titulum de alendis & agnoscedi liberis deberi scribit,cum in eo .de duobus Senatusconlultis solum tractetur: quorum altem,quod Pla timum uocant, ad cos partus & agnoscendos de alendos pertinet,qui post diuortium edunturi alterum,quod D.Hadriani temporibus factu in est, ut etiam si constante matrimonio partus sit editus,de agnoscendo eo agi permittit: apud Vlpianum in l.si- 'actaris deue contra. f. . ff.de lib. agnosc. Nam si constiteritiam filium pD Meris agnose rentem patronum aut libertum esse, reliqua de alimentis iuxta G. interpretationem ad Senatusconsultum decerni conuenit. Quocirca si ex eo solum tractatu alimenta deberentur,reliquis uel l beris uel parentibus, de quibus agnoscendis nihil scrupuli est, alimoniaex iure ciuili aegre daretur.Deinde quia Decium incessit, quasi existimarit cum Alberico alimoniam atque legitimam portionem,sine aliqua eausa, Sc absolute,statuto posse tollit cu- πιλνMario ius sententia ipsum fuisse non comperi, sed magis ex causa id nem ex causa fieri.Nec est quod ratione naturali sit aduersum: Nempe ut na- intraductam.
65쪽
tura aequum est, eum qui in lucem est editus, nutriendum suscipere, affectuinu; paterni animi palam ostendere: ita rursus di onum,ne S liberi primaevae illius pietatis obliti, committant ,ut parentes, quibus post Deum opt.M .uitam debemus, ubi non audiantur,uel iniuria afficiantur.Quamobrein ueteribus uisum est huiusmodi sobolem ut parum morigera,abdicari posse. N stri exbae redem scribunt nominatim solum, idq; iure Romano. l.inter caetera.Tde lib.& posth. l.flius.sside haered.institu.& ab exordio Instit.de exhaered.liber.Sed recenti Iustiniani constitutione factiim est, ut liberi non queant exhaeredes ictabi, nisi ob legitimam causam, cum tabulis insertam, tum si opus fuerit,probabilem. Auten.Non licet.C. de liber.praeteritis. & in auten .ut cum de appel.cognosc.j.aliud quoque capitulum .coll. viij. Ex quibus apparet, non solum qui abdicatur, sed etiam qui exhaeres fit, ab alimentis simul, atque legitima prohiberi,& hoe iure ciuit L. quod si per municipalem ordinationem idem statuatur, non uideo quam irrationabiliter fiat, cum per legem id loccat : & certius, est statutum cui lex suffragatur,quam quod nil dum absque iuris ductu incedit:uti tractatur in l.omnes populi. cum similibus T de instit.& iure. Quare non tam alienum a ratione fuerit statutum, aut alimentum, aut legitimam portionem e medio tollens quodammodo, ceu Pyrrhus sentit,nec tantopere cum Lanccloto orandum, ne huiusmodi statutum fiat. Vnum est,cuius monendi sumus,inter abdicatione & exhaeredationem non esse omnimodam cognationem: unde haee in illius uicem subrogata uideri positi, quod nonnulli opinantur. Abdicatio siquidem uiuente patre,aut alio affine,qui ipsam adornabat, fieri consueuit, & hoc ex quali quali causa. Exhaeredatio autem per solos parentes qui potestatem habent erga liberos, initio nominatim fiebat, hodie uero non nisi etiam ob causam iure expresesam,& demam mortuo parente effectum sortitum ci , ut uiuentis non est haeres,ita neque exhaeres esse debeat.
SEmper in obscuris quod minimum est sequi
ROMANI antiquitus templa deoru per gradus asce dendo ingrediebantur, unum saltem habuisse feruntur templum, in Consi honorem, qui Deus consiliorum Ethnicis habitus est.in Circo maximo iuxta Herculis aedem collocatum, in quo
66쪽
quod destendebatur: indicantes nimirum, inter consultandum debere se quenquam dcmittere, atque in ambiguo rem suadenton audire. Sic in praesentia qui in rebus parum manifestis consulitur, nisi Ulpianum respondentem audiat, consilii melioris haud compos erit. Oportet igitur in rebus promissis, alias uedebitiis, siue sit ex causa testamenti, siue contractus, quae diuersae modo quantitatiis,modo bonitatiis, uel his aequipollentia E Mntur,non de eo quod maximum,sed quod minimum suerit in
Igitur qui decem,aut quinque dare promittit, si quinque de- qui minMum
derit, liberatur. Acque si inter Calend.Ianuarias aut Februarias dat liberarundare spondes, perinde est, atque si Calendis Februariis dari stipulatus fuerim. In summis enim semper quod minus est spon- sin tardius Flderi uidetur, de qui tardius soluit, minus soluit. l. si ita stipulatus πιι minu. dati fuero.& l .inter uipulantcm. g. si stipulante me. U.de uerborum signifie. Proinde si numi ex causa testamenti indistincto legati sint, reccptum est, in obscuro eos deberi, qui exiguiores sunt. l. numis. ff. de log.iij. Rursus qui duos fundos legauit,& alterum dari lubiecit,alterum ademptum esse, nec datum uideri Celsus, dulici L Ec Marcellus respondciat. In eo autem quod non apparet uter Pio P -μHς sit magis ademptus, Papinianus lib. lecimonono ait, exiguum inro raptumelle praestandum. Autor Vlpianus in l. si ita sit ascriptum. si deleg. . Poteris ipse mille exemplorum comportare, ad quae omniant semel respondeas, hoc quasi compendium Vlpian it tibi ob oculos ponit. In obscuris, quod minimum est sequendum, quod si in promptu habere atque perpetuo obseruare non desinas, haud tibi continget . quod magni etiam nominis prudentibus uiriς,qui in huiusmodi rebus sine discrimine oblatiς de eo quod maximum estet rcspondere non sunt ueriti, quemadmodum inlcgato quo Titia uxor tantillam partem habere iussa est, quantulam unus ex haeredibus, aequales autem partes haeredum non essent. Mutius,& C. Aquilius Gallus putabant maximam partem uxori legatam esse: quasi sub maiori parte minor quoque comprehendatur. Offilius autem minimam quia cum turres da re damnatus sit, in potestate eius esset, quam partem daret. Cui sententiae & Laoeo subscribit, & passim recepta est,iuxta l.qui concubinam. g. cum ita legatum. Tde leg. iii.
Vbi ope pretium fuerit inuestigare quaenam Iureconsulto obsi in m.
67쪽
obscura dicantur, ea nimirum de quibus neque inter agendum conuenit, neque a simili, neque ex regionis more subinde frequentato constare poterit. Ueluti medimnum tritici quis dare pollicitus est, quia eo loci medimnorum alia atque alia mensura est quemadmodum & Graecis modo Atticum, modo communem medimnum usurpatum autores scribunt) si minore modi mni mensuram dederit, liberatur: siquidem de certa mensura non est actum,neque hoc frequetatum,ia triticum maiori mensura pedatur. Quamobrem,ne sive liberalitati ipse modum praestituere prohiberi uideatur, quod minimum est sequi potest. Est
in c.Ex parte,adfinem .cxtra decensib.
Tantum abest ut ineptiae glossematarii in I .ueteribus. ff. depact. locum habere aut debeant, aut possint, ubi obscuritatem ex uerbo resultare,quod multipliciter accipi potest: ambiguitatem uero ex oratione prodit: idq; eatenus, ut etiam legem pro uerbo interpretari ausit.Quasi in contrahentium potestate hi rit uerbum apertius constrigere, & non certam pactionis rati nem. Cum tamen contractus ex conuentione partium legem
recipiant, non uerbum.l. l. C. de commod. l. s quis domum.T locati. l. i .g .si conuenerit.Tdepo.& l si quis sendum .sside contrahen .empl. Sane quod obscuritas ex uerbo non solum proti niat.l. qui concubinam. φ .cum ita, paulo ante addum, certissimo argumento cst. Praeterea l. ita fidei. T de iure fisci, ab ipso interprete pro sentimento suo adstruendo, citata, a nobis stat. Vbi Paulus scribit, Diuersitatem rerum obscurum facere legatum, quam non ex uno semper uerbo,sed plerunq; ex toto or tionis contextu deprehendimus. Quem locum ad ambiguum refert interpres,licet dudum obscuri distinctionem per eum a striiere fuerit conatus, ut alios locos manifestiores, quam ut citari debeant, praeterea. Quibus apparet obscurum Iurisconsubio non ex unius uerbi incerta significatione dici, sed magis ex eo quod de mente contrahentium,aut eius,de cuius negotio tractatur,non constat. Id quod ex uerbi natura manifestatur, quaea de quibus aliquid experimentum desideratur, intelligimus, unde obscura & quasi latentia habentur. Ambiguum autem magis ex uerbo, quod in utranque par tem accipi potest, resurgit: unde & controuersia proficiscitur, quae locum ex ambiguo constituit apud Cic.in i .ad Herennium. statur etiam Asconius Paedianus in h.Verrinarum, ubi
68쪽
praerogaritia,uerbum duo significare asserit, atq; ad II λογίαν, seu ambiguum, qua duas res significamus, referri. Tametsi Di dorus ille cui Crono cognomentum suti,disserat apud Gellium ri , in xj.contra Chrysippum philosophum, qui omne uerbum am- biguum natura esse uolebat, nullum uerbum ambiguum esse, si Γ' quasi natura ambigui sit uerbi, ut qui diceret, duo uel plura doceret. Qu/mobrem & Iureconsultus, cui summus circa uerborum proprietatem labor est, apud Fabium Quintilianum lib.v. c.xiiij.in l. utrum autem.sfide peti.haered. & l .nepos. g.no qui. ff. de uerbo. signific. ambiguum uerbis attribuit. Quod cum &ipse interpres animaduertisset, ne hoc suum sentimentu ex diametro cum iure scripto pugnare uideri posset. biecit, promiscue tamen alteriun pro altero recipi, id est, obscurum interda - pro ambiguo, atq; c regione usurpari, quod a uero non tam abhorret. At si rigidam uerborii obseruationem tueri uelis, ma gis ex uerbi natura ambiguum nascitur, quam obstiuum, licet& hoc apud Iureconsultum non semel uariet. Verum ad institutum ut reuertar,satissuerit tunc ad obscuri considerationem nos animum aduertere, quando neq; ex eo, quod inter contiabentes actum, aut uerisimile est, neq; in re' sione frequentatur,moribus ue introductum habetur, quid rei sit liquet. Nani cius quod actum est, aut de quo inter partes co uenit,in primis rationem habemus: post eorum, quae uerisimilia uidenturideinde si fieri plerunq; solent iuxta l.semper in stipulationibus,& l. in obscuris . inferius eodem tractam. Quorum si nihil appareat in obscuris uersamur,atq; ex minimo respondendum uenit. Et hoc si expediat magis illud minimum assequi, quam obsit: alias mediocritatis ratio haberi debet, ut 'sic electio petitori quodammodo relinquatur. Itaq; homine G πη ex uarii generis mancipiis indistincte legato,Cassius obseruandum scribit,ne optimus uel pessimus accipiatur, idq; suffragante D. Seueri rescripto. His enim modis neq; haeredem immodice grauamus uel actorem uel alias excellentis ingenii seruum deligendo: neq; legatarius uel donatarius ex destinui donatoris ue liberalitate sibi incommodauerit solum,quod fieret, ubi erro solum,aut nullius emolumenti mancipium offerretur. l. t gato generaliter relicto.ffide lega. .l. si quis argentum. ἔ.simi
munia de legatis. & quod in L qui lancem. ff. de auro & argento legato, etiam mediae magnitudinis lancem uideri Iegatam ceuarit
69쪽
Labeo scribit,non obstat.Haud enim inter obscura locus reser ri potest Quando paterfainitias maximam, minorem, & min, mam lan es in bonis relinquens, minorem dedit,legauit: modo ne in eo quis haereat, quid per minorem lancem demonstrarit, optime responsum est, eam lancem designari, quae mediae magnitudinis esset. In poenalibus quoq; causis regulae locum esse, ut Decius sentit,non admodum repugnarim, sed ad I. in parnalibus causis I.eo .id commodius tractandum reseruatur, quo singulis locis suae res obueniant, alioqui miscellaneoruin more & eonsu-
sanee cxponendae.. Ad fallentias quod adtinet, praesertim in ratione legati ad V VR ' μ' pias causas .dore atq: iis quae in iudiciis sunt peracta, ut pro petitore sint interpretanda,apud Dinum in c.obscuris. de reg.tur. in v .Decium. Socinum,atq; alios passim uidere est,& pro iudicio examinare. Nempe Papinianus in I. ueteribus. T. de pactis, non pugnat, licet interpretes locum in eam partem uocarint, quando uult conuentionem non salta apertam contra eum, qui' uel uendidit, uel locauit, inteipretandam, cum legem non lic. obscuram conscribere potuisset,iuxta c.contra eum, de regulis iuris in v j.I. Labeo. T. contrah. empl. Tantum abest a genuina legis sententia, ambiguam pactionem contra proserentem interpretandam. Quid enim si emptor ipsam proferat & tamen uenditori, atq; ei qui locauit, iptam nocere Iureconsultitare In dubio uia spondet. Igitur qui fundum x x. Florinis uenum dedit, & Flori-borem pecunia nus modo pluris, modo minoriscit, quia pactionis legem non Alia . satis apertam dixit, Florinos minoris aestimationis Guntaxat exigere ualet.dd. in l. Paulus. T. de solutio. in l. fina. . deue-ter.ntimis .po. lib. j . l. Numis. ff. de lega. iij iiii. semper instipulationibus. I. codem. ct res t Aquila, in de utilitate monetarum cap. V.
SEcundum naturam est, commoda cuiuis res eum sequi, em sequuntur Sc incommoda.
Aequissima ratione factum est, ut qui taedium alicuius rei deuorare cogitur,ab emolumeuto si eius aliquod fuerit coperidium non habeatur quoq; alienus. Nam sicuti avis ad uolatia, ita homo ad laborem nasci uulgo dicitur, quem sic colloca de pt, ut nonnihil commodare uideatur, adeo etiam prouςrbio
70쪽
excipimus, qui rebus suis non melius prospicit, quini ut prae- . ter laboris taedium nihil sit inde consecuturus, porro aut ἁγια-
ri manus, pedes, & reliqua membra natura contigisse, nisi eo- δ' harena j rum officio stomachus consequeretur, quod in totum corpus D r atq: in ipsa membra focillamen diffunderct. Itaq; natura aequii est,ipsum utilitatem se ire,qui onus subire cogitur. Cui de due uina lex propemodum suffragatur, quando Moyses xxv. Deutero. praecipit: Os bovi trituranti non obligandum. Et Paulus
ea re quispiam profectum nancisci debeat, cuius curam habere est iust m. Iureconsultuς, ut ad multa uno uerbo& quod
di i solet semel respondeat, secundum naturam esse ait, Commoda rei eum sequi debere, quem & incommoda. Bonifacius citis nominis viij.c.qui sentit. lc reg. iur. in vj. etiam e regione expressit. Perinde atq; non modo commodum sentire debeat, qui onus sentit, uenimetiam, qui commodum sentit, onus quoq; subire debeat. Quibus omissis, ad nostram legem HOS reuertimur , cuius praescriptum egredi operaepretium csmnon ducimux. Igitur fundo, quem Titius emit, priusquam tra' ἁ φανοῦ eo deretur, per alluvionem nonnihil accessit: quaero emptori, an mo1 ctu uen litori, qui tundum necdum tradidit,id commodare debeat. niunt. Et quia in emptione Sc uenditione, quae sine scriptura contra- Ilitur,timul atq; de pretro couenerit, tametsi res emptori adhue non ut tradita, periculum rei uenditae statim ad emptorem po
tinet: porro etiam si totus fundus aquis inundetur uenditori no officiet, aequissimum fuerit de alluvionem emptori accedere, quandoquidem post uenditionem perfectam tam commodum quam incommodum, quod rei uenditae contigit, ad emptorem spectare debet. l. id quod .ff. de periculo & commodo rei uel
tione. Proinde quod ex institore aut magistro nauis emolum tum proficiscitur ad eum iectare debet, qui negotio gerendo institorem,aut naui masistrum praeposuit, ut ex cuius contra ctu etia obligatur. l.j.T. de institoria actione.& l. i. ff. de exercitoria actione. Hactenus ex Aemilio Paulo respondebimus, commoda eum sequi debere, quem & rei incommoda seqimi turridq; iecundum naturam.