장음표시 사용
111쪽
ο 6 loannis Friderici Solis 1 G. fractat.
Lor. deseri . tib. o. At quando imPlemen- l pompossunt. C. pumis nonper. pari. Sed positatum dispositionis humanae,cum solius ac- i causa praecedentis donationis non conticipientis commodo coniunctum est, cen- nue ponitur voluntas mortis causa donansetur causa impulsiva,1 non finalis,text.m l tis, quia ob donationem praecedentem, L I. Titio centum.de condit. o demonstrat. Fi- l tam causa mortis, quam inter vivos donaraque l.intrari .cessenteca. .Emit. I. nu. af re intelligitur.lp. nec adiecit. prose. LIasive. λ.s m.sa. ubi ad hoc multas allegat au- rὸ non remunerand. g. inde Papinianus. in . thoritates. manae Si vero sub mortis commemoratio-Probatur etiam pulcherrimc liaec sen- ne donandi verbo quis usus sit, negari non tentia Marci Ciceronis aut horitate I. F.lpotest, eum mortis causa donasse,per rex. ubi autumo F M.quae acceperis utenda, maiore
mensura,s modo possis, iubet reddere Hesiodus, quidnam beneficio prouocati facere debemus,orc. Ex quibus vcrbis constat, quod beneficio acccpto prouocemur ad gratiam. Sed prouocari t nihil aliud est, quam moueri, ladduci vel impclli. l. I. g. cum arieIes.siquadruplav.fec. dic. ibrnsi is bos quι non prouocauerat bouem ecce ibi dicitur bos bovem prouocare, id est, cogcro, Vel ad pugnam impcllere. Ergo is qui donat propter beneficium acceptum, dicitur ex causa impulsiva donarC. Hoc idcm probatur Prouerb. cap. . ibi
dabo tibi, quum statim possis dare . Nam si
amicus amico ad dandum compellatur , cur non idem maritus uxorem prilis donante remunerare cogeretur. Ex his, si
contrariorum eadem sit disciplina, satis constat, quod causa donationis ratione mortis non impulsiva, sed finalis sit. Sed ut 'hoc idem maiori ratione ostendamus, citamus text. in L I. o inaeos arus. g. a. de donas. eos mora. quibus in locis dicitur, qudd mortis causa donationis, finalis cau .sia sit,ut quando quis ita donat, ut se potius mallet habere quod donat, quam Cum, cui donauit. Habetque semper tacitam
hanc conditionem, ut si donatorem huius lucis usuram prius amittere contingat. l. . non omnis. in princoicera.'I.Lys. cum hic DI-.ffaeuortiu. de donat. inter vir. or απ.c fetiamsi C.eo. At vero constat, quod causa, quae tacitam continet conditionem, censeatur esse finalis. Bart. ad a. g. Π.nu. a.ver scitu autems in.de donat. & est I. Xt..in ἱψ .
qui Hreati.in D.de condit. or demonst. Ex his t etiam pulchre potest colligi, quod ea proprie dicatur causa finalis, qua posita ponitur quoque voluntas disponentis, eaque cessantecessat etiam voluntas disponentis. Hoc idem probat etiam text. in n. de hered instit. per quem idem tenet Bald. mcr. IIprinci versic. uem iis l. a.Seicis prisc.dcibi Gloss. in verb, vide. re.de donato mori. Verba tex. sunt: Vtrum ergo certa coniurionis donatio fuit,an quae mortis consilium ac titulum' sed denegari non praeu, morais causas Iam videri. Ratio est, quia in ea donatione mortis mentio facta est. Vndeta contrario sensu colligunt ibid. Docti quod licet quis in extremis vel mortis articulo constitutus donet, si tamen sub c si memoratione mortis donet, in dubio praesumi donationem esse inter vivos. Praeterea 'testatur Glosi' & Bart. in III. demonstratio. ,. quod autem. de condit. se de monstrat. idem Tiraque l.intra J.cessante causa.bm.I. num. o. quod causa cohaerens dispositioni, non sit impulsiva, sed finalis. Et scias, quod causa dispositioni cohaereat,
quando ex ea nccessario infertur dispositio. Salyc.rn I. nu.3. C. despca adierit. At supra satis demostratum est,quod ex commemoratione mortis, donandi verbo adiecta, necessatio inferatur dispositio dona. tionis causa mortis. Ergo,&c. Dic breuit crad I IAargumentum secundum Iacob. Thoming. in tra I. iE . quaest. deci .ao.num. r. quod plus contincatur in praemittis, quam in coclusione. Non enim sequituriTitius Sempronio, cuius beneficiis iamdudum assectus, submoltis mentione donauit. Ergo videtur inter vivos&irrevocabiliter donare voluisse, quia hanc consequentiam aperte esse falsam couin
Respondemus ad antecedens III. argumenti,qubd illud procedat, quoad necessitatem simplicem vel absolutam,ut satis constat exael. . pro eo allegata, quia ibi ex necessitate simplici,& mere necessa. ria, pupillus tutori pretium restituere te,
netur. Atqui nostro in casu maritus notenetur ex causa mere necessaria, sed tan tiim causativa remunerari uxorc, hoc est,
ex causa quq ex prscedenti voluntario hominis facto promanauit, est text. praecia
112쪽
suluit. δε petit. heredit ibi: qtinisuis adremi nerandumsibi asequem nasurati erobluauerunt.
Ecce ibi probatur, qudd ex beneficio, vel
dono accepto, naturalis tantum oriatur obligatio.
is Sed ' naturalis obligatio nullum debi
tum vel iuris vinculum parit. l. 7.iam entium.*.igitur nuda.de Zaia. Igitur talis remuneratio ratione iuris, non ex necessitate mera, sed causativa duntaxat debetur. Non obstat, si quis hic obiiceret ex pacto nudo, vel naturali obligatione, licet actionε oriatur, oriri tamen ex ea actionem de- dolo.Casus est sing. S: ibi Batt .inl7.eleganter. I aeserumpactionis.de dolo malo. Item hoc procedere de iure ciuili,non autem canonico, secundum quod etiam ex nudo pacto oritur obligatio, text.mc.Lab communirer Canon ista. Respondemus hoc procedere, quando quis ex nudo pacto passus est damnum: tunc enim ratione damni datur actio ex dolo,ut constat per textum secta verb, si non sit passus damnum. At quando quis ex liberalitate alicui aliquid donat, nullum patitur damnum vel iniuriam, si nihil recipit, quia
modcunque donat, non coacto donat, cd libere,neque praesumitur, eum tali donare proposito, ut velit donatarium sibi nec rio ad remunerandum esse obliga. tum,sed in eius tantum arbitrio vide ponere, quantum vel it remunerare, crualias nulla esset donatio.
Sed ad propositum redeundo aio: quδd
etiam ex d. l. sis remunerandi, praedictum argumentum confirmari ncqueat, cum
ex ea nihil aliud inferri possit, quam quod
is, qui remunc rationem confert in eum, a quo antea beneficium acceperat, videatur ob praecedens illud beneficium remuneratione uti voluisse. Quod autem ex eo donatio sub mortis mentione
facta, perinde existimanda sit, ac si pure
inter vivos facta esset, hoc ex dies. l. M. non probatur, ut supra demonstraui. mus, & manifeste conuincitur ex cro. idemque. g. sin. mand ibi: assierat Sabinus nered ratem , Mel terum, vel domitones mortu causa. Ergo si adiecerit, motatis causa donatum vel legatum esse cen
Ad IV. accedendo argumentum dicimus , quod petrus M Cynus in HEI. LI . C. de Ρα voluerunt per haec verba Promisio mel dum tibi bona mea poct morum, promissionem vel donationem inter vi uos inducere, hac ratione accidit, Vtinquit Thoming. dis. de s ao. numer. I. quod talis donatio aut promissio exoridium sumat ab heredibus promitaris vel donatoris, ideo necessarid promissionis vel donationis effectus consertur
rd longe aliud est, qui donat causa mortis, vel morte secuta, quia is omni .nb mortis contemplatione donasse intelligitur.
Sed ' hanc Thomingij sblutionem
non credimus esse veram, quia ista ver.
, tibi hanc rem in rasem msiriis, vel sprior te moriari auteoni mortem meam , in rei veritate eundem operantur effectum,&nesciremus profecto quomodo praedicta essent sustinenda, quibus probauimus quod is, qui simpliciter sub mortis commemoratione alicui aliquid donat, momtis causa donasse videatur, nisi etiam admitterem us,qubd per haec verba onmorrem meam hanc rem tibi dono, mortis causa donatio constitueresur.
ideoque etiam Baldum non immeri- id ab hac sententia dissensile inuenimus, in L ssmortis. numo. C. HL Falciae Neque ratio ista ligat, qua dicitur, ideo inter vivos donationem censeri, quod eius effectus in diem mortis conferatur, quia Cu iussi bet mortis causa donationis effectus in diem mortis confertur, ut ex praedictis legibus clare patet. Non etiam obstat g. ra. ael. v. quia in illis determinatur casus, a nostro proposito valde alienus, ut cuilibet legenti liquet. Unde necessariis praedictum nodum ita seluendum existi. mamus, quδd etiam per haec verba, Do ti. bi hanc rem pon mortem meam, mortis causa donatio inferatur.sed clam non simus plene super hoc puncto soluti, nihil certi fin
Ad maiorem v.argumenti propositio
nem respondemus, quddin dici. u. cfita. de negor. gest. ideo principium considere tur,& non euentus, qubd in adhibentis aegroto curam & medicamenta non fuerit culpa, ut aegrotus moriatur,& sic non taliaeuentus, scilicet mors, quam bona inten. rio operibus aegroto exhibitis comprobata, consideratur, sed talis casus nostro in
113쪽
08 loannis Friderici Solis lG. Tractat.
sto statuitur, in hoc non est statuendum.
Praeterea licet coniecturari possit, mari- Sed male dissentiunt, ut abunde ostenditrum ob praecedentem donationem ab in Bocr. δω. At in donatione,de qua nos altio intentionem habuisse remunerandi: gimus,facta cst reictio fructuum,quia ma-
tamen cium talis intentio certὶ praesumiritus omnium bonorum fructus sibi in vi
non possit, etiam aliquid certi de isto decta sua construat,dc totum donationis esse-
terminandum non est: in mariti . n. est po. tum in tempus mortis suae consert. Er.
nostro in casu euentus, qui certus est, pORespondetur ad maiorem VII. argu-
tius consideratur,quam intcutio, quae est menti, quod illa procedat in donatione
simplici, non autem reciproca. Nam qua Ad minorem V I. argumenti,quae totam do donatio omnium bonorum inter con- nostram conatur destruere sententiam, iuges reciproce saeta est, videlicet,sconrespodomus, quod in ea malcassumptum tingat alterum praemori,superstes habeat
sit, talom donationem, de qua in maiori bona,valet & tenetivi concludunt Cynus, determinatur propositione, in nostro Ct Baldus, & Salycetus, quos refert & sequi. iam militate proposito, quia iura aditur Iasa Iaa Haurpueri. deis F. usum. stam confirmandam allegata, de sim& Socyn .intract. fallanetfatao . vesci I. Sed plici omnium bonorum, tὸm ptaesenti in nostro casu reciproca est donatio, quia una, quam futurorum, donatione dispoprius mulier,deinde vir donauit.Igitur tantant, non autem de donatione omnium lis donatio valet. bonoru mortis causa facta, quia talis dona
Imd t respondeo indistincte donatio
tio no solum respectu omnium bonorumnem mortis causa inter coniuges fieri pos
praesentium, sed etiam futurorum firmase,text. in Oseum. infin. de donat. inter vir. atque valida est, ut communi Doctorum .ibi: Inter Grum'uxorem moreris causiconfirmatur responso, teste Iulio Claro dona triones recepta I.& vide ibid. Bal. Ra
tracI.rece .sent. g. donario. 1ua .r'. versis. tio additur in h. eoae tit. quia in hoc tem
id si stis. & vide Bala me.a .in prisci nu. pus excurrit donationis euentus, quo vir
Praeterea ' potest responderi, quanti Uxorem omnu mortis cassa donario. Idem simpliciter omnia bona etiam absque ulla text.Hl. 3.demo .ca donat. exceptione donantur,quod tunc talis d Non obstat VIII. argumentum, quia
natio valeat, quia eo casu non subintelli. respondemus primo ad cius maiorcm, gitatu r bon a fit u ra. quod haec quaestio propior praedicta argu Similiter valet donatio,qufido quis do-mcnta in dubium vacari no possit, ut satis nat omnia sua bona,mobilia & immobi ex dd. solutionibus patet. Deinde respon
lia, quia in tali donatione non veniunt iu- detur ad minorem, quod illa procedat,
ra & actiones.Clar. aeq/Iy. verseademss. cum quando in donatione non ost facta mcn M. quia sunt specie separata, Ias conss.voctio mortis. Si verδ est facta mentio mor-y. bi commune dicit. ris, donatio non inter vivos, sed cau.
Sed ad hunc modum nostro in casu dosa mortis facta esse censetur, ut hoc com
natum cit, igitur valet donatio omnium mune Doctorum placitum confirmat, te-
I 6 bonorum. Item inora procedunt praedi-lte Iulio Clar. LI. donario. quos. .vescordeta iura, donationem omnium bonorum,
praesentium & futurorum prohibentia, Ad hanc partem confirmandam I. hoc
quando in tali donatione est tacta reten modo instari potest. Nemo i quicquam igitio fructuum, est Commune Doctoru placensise praesumitur, quod prius me utc
commune pronunciat Boer. decisas . -- verbor. gum I. Ergo ubi quis sub verbis,mer.as. Dissent Rupab;.3.r Fin cap.Ia .co mortis mentionem senantibus donauit, lum.I.verscirca Ieruum. Vbi contrarium ve- dici non potest eum inter vivos animuim
rius reputat. idem Paul.deCast .cou. IOI.es donandi habuisse.
114쪽
II. Si vel ba alicuius voluntatem clare significantia non essent intelligenda, pro ut sonant, sequeret ur quδd verba reperta essent, ut hominis voluntatem impedirent,non ut eam indicarent.
Sed consequens est absurdum , quia verba: sunt notς & fgnificationes earum, quae in animis hominum delitescunt passionum,teste Aristot. in lib. αλἰ ερ . Ideoque non ineleganter ait Cicero in oras.pro Cecinna.fol. an. sin deleo . orationem mentis luterpretem esse. Nec ' inconcinne Bald. linguam organum,tubam, in
III. Quod pro sertur ' in voce, censetur esse in corde, teste Balae in L 7. Hregen-
rassita utitus. g. Isigonu . in . de verbor. ob at. & Vide eund. Bald. in cap. I. detesib. ubi rcfert Cassiodorum, dicentem: nullum esse euidentius & significantius mentis nostrae testimoniu, quam qualitas in speeta verborum. Sed nostro in casu sub commemoratione mortis, donatio causa mortis prosertur in voce, visu. pra probatum. Ergo maritum talem do. nationem etiam in corde habuisse censetur.
lv. A verbis 'clare&perspicue rem demonstrantibus in dubio non est recedendum sibi: Is re igitur dubia melius in verbis eaeriti seruiri. Idem est textus in Isis . non aliter.delegat. 3. Cuius verba sunt: Non aliter a significatione verborum recedi vortet , quam cum
manifestam ea, abissensit e restitorem. Idem
manumis l. ar. g. a. de instrarii. not. Bartol. in kg. s. non dubium. numer. Io. dc Iac ibid. numer. 27. C. de te ib. Atqui nostro in casu verba satis clare dc pcrspicue donationem mortis causa esse factam denotant, ut statim ostendemus. Ergo licet haec quaestio in dubium vocari possit: tamen cum verba expressa reportantur, mortis causa donationem significantia, illis per praedicta iura omnino adhaerendum est. Per leges repcritur cautum lc determinatum , qudd donatio sub commemoratione mortis facta, mortis causa donatio esse censeatur. Ergo contrarium no est asserendum. Antececlcns expresse probatur per textum mi g. a. m. iunctigi .int verb.vrdoti dedonat. eag. mora. ubi quaeritur, an per huiusmodi verba mortis men. tioncm significantia, mortis causa do- . natio cotistituatur 3 dc respondetur per Papinianum I C. in haec verba : Sed aes negari non poten, mortis causa factam Φideri. Plura argumenta, leges dc rationes pro
hac parte adduci possent, nisi per supra dicta ci abunde satisfactum esse credideri
Sit igitur huius partis haec conesusio, quod posterior mariti donatio uxori sub
mortis commemoratione facta, non inter vivos, sed mortis Causa donatio esse
Huius conclusionis exceptio est, nisexpresse maritus dixisset vel promisisset, se non reuocaturum donationem. Tunc enim licet mortis mentio facta sit, vel expresse adiectum, quda maritus mortis causa donet: tamen propter ista verba, substantiam mortis causa donationis impedientia, inter vivos facta esse cenIetur. Textus est sing. in L a . ubi ira donatur. de donar. causi mori. Cuius verba sunt: Vbi ita donatur monis laus, ut nulla casu reuocetur. Causa donandi magis est, quam mortis causa donatio, de ideo perinde haberi debet, atque alia quaevis inter vivos donatio. Ideoq; inter viros & YXores non
Quandocunq; igitur huiusmodi Hausula in donatione,ctiam aperte sub mortis commemoratione facta additur, puta. Hanc donatione Ner ratam is firmam habere , nulgoque unquam tempore contrauenire
cupit. semper propicr istam clausulam donatio intcr vivos facta censetur.
Hanc ob causam plerunque Notari j solent esse cauti, ut in instrumcnto donationis hanc clausulam adiiciant, quae tantum producit estectum , ut donatio sub mortis mentione facta fiat irrevocabilis, tanquam donatio inter vivos. Vide de hoc plene quae scribit Ial. in in . quae do tis.nu.apsolus.maIr.es in IV .non omnis scorpet. Schneid. Insis. de ianat. ubi agit demcniis causa donatione. num./.dc vide etiam Bartis dict. l. ubi ira donatur. ubi ponit regulam quod quando conuentio est contra sub stantiam contractus, de quo agitur, facit ipsam conuentionem transire, de resolui iii aliud nomen contractus, modδ verborum fgnificatio hoc patiatur. Vnde non obstat huic requiae LIa. cῖm pretario. de
115쪽
i oo loannis Friderici Solis 1 C. Traefat.
precari quia ibi verborum sonus non pati tu r,ut concessio precari j in aliud nomen transeat,vide quae scribit de hoc Ferrat.mform.tibiagro domI.m verb.ex cause.nus. , AE ST I O XXXII.
Coniunx, si re sita propria aliquid e
mat, num ad istam emptionem probandam alterius coniugis sussiciat restimonium, an vero testes ad si hoc specialiter requirantur
Testimonium unius coniugis adacterias emptionem probandam hoscit. conIra nu.
Pecum qua res emitur, semitur esse μίλου fluensis. I frumento flatur iamdiu donec conuarium probetur. Testis esse non potea coniunxpro coniuge . . Viros non paucos ob mulierum mantiam ad summas peruenisse angustivi exemplis o. senduu .
Nesiis leuibiu non credendum.' Muster res leuis, riabilis,es inconstarus. Io Amor matrum plerun1 atrientior eis erga IL, beros posterioris,quam pruris marrimoni, quod Autharproprio exemplo comprobas. rr mlterum verba in aquasicrabenda. ra Confessio vetris A. coniugis pretium ex ven. disione rei dotalisperuenssteis inualida.
nium assirmans.QVoo unius ' coniugis testimoniiunad alterius emptioncm probandam sussiciat, per subsequentia fundamcnta videtur probari.Si ' enim,vi I. capiamus argumentum, in dubio praesumatur P ccuniam,qua res emitur, csse solius soluentis. comproponas. sibi Doctor. Cnosor. & socium rem emcntem in dubio intelligi de pecunia propria emisse, casus is Denuo. C. si quis ali. vel ibi. Bar in si purum. C.comm.v. tris sis . quanto magis eius esse censebitur, qui eam per consocij sui approbationem suam esse probabit. I. Si nullum maius meliusq; testimonium esse possit, quam partis. ίgenerabur.
Deo nobis. c. ais episcor.'Hem. quid magis considerandum, ubi illud in instrumento appositum est Ill. Si inquam, nullus nisi demensius commodum* suum perdere praesum ac,
quare unius coniugis colassio ad probandam alterius emptionem non sufficeret, vel iure admitteretur, cum nemo sibi ipsi fraudem inferre dicatur IV. Adde, si dictum testis vel tabellio nis probet veritatem, cur non multd magis consessio partis principalis, praesertimesim veritas non melius quam per partis confessionem probetur, ut supracst de
V. Videtur ' esse textus pro hac partei praeclarus, in L cum propria. siquis ali. veri sibi. ibi: Docenti tibi veritarem. sibigoss. linteumprecibus. C. deprobat. ubi probatur, quod tamdiu instrumento stetur, donec contrarium probetur. Et est tex. acotrario
sensu, in Isi ij. .de donat. inter vir.' or. ibi: Sed nominis eius titho duntaxas Ulloa nocest, secundum Salycet. ibid. nisi honoris gratia maritus nome oris in instrum cloemptionis adscribi fecerit, erit particeps praediorum emptorum, & hoc per lam nominis adscriptione viriq; Confessionem casus in idonses. f. circa. ae donat. in Ier vir es uxor. text. lego. I. dotis.detur. dor. ubi dicitur, qu bd hoc probetur per priuatam coniugis scripturam. Ex his concludunt,quod unius coniugis testimonium ad alterius emptionem pro bandam stiriciat. Tenent hanc conclusionem Bald. ad
ob maritorum. C. ne vx. pro mari Salyccr. in dict. l. cum propria. in si non verum. C. donat. inter vir. or uxor. o in L si mater. C. de conIrahens. empl. ubi concludit non solii mexpressam, sed etiam tacitam mariti confestionem sussicere, ut refert & sequitur Ioan. de Plare.adcessis ramenta. circasIn. C. isside infrum lib. Io.& Ioan Topru .ex
CE ni praedictis non obstantibus contra rium longe verius esse arbitramur, pro quo tuendo respodemus ad i. oppositu, in quo dictu rem p sumi in dubio esse soli'sol.
116쪽
uentis,quod ista communis iuris theorica procedat quoad generalitatem, non autem specialitatem: ubi enim casum specialiter in iure habemus ex prcssum, ibi generalitati locus non est, cum semper beneri per speciem derogetur. At nos specialiter in iure habere expressum, non Q-lam praesumptionem, sed etiam nec aper tam Vnius coniugis confessionem hoc in casu sufficere,docetur per tex. in cum quis decedem. g. Titia.de s. ubi est casus, quando restator confitetur, se debere aliquid
incapaci, qu bd ista consessio nihil valeat,
Similis text.reperitur in L quitestamentum, in n. deprobat. Et Bartol. ibtaem 3. codicilias. hoc adeo verum esse existimat, ut ei. si talis confesso iuramento in fauorem
non capacis esset confirmata, non vale. ret. Et unum coniugem esse incapacem
alterius donationis, probat Bald. in leg. si quis inquilinos.S . delegar. I. Bartol. m cciim quis. de υνιδ. l mol .in repetit. c.cam comtingat. de iureiuran. &diximus late supra φ
Sed sub hac consessionis specie posse
uxoria viro, vel econtrario aliquid relinqui, nemo ncgabit. Ergo talis confessio debet nihil operari,ne fraus legi inseratur. Et ita praedicta iura huc applicari possunti Est casus praeterea optimus in L is uia. de tib. let. qui etiam vult hoc obtinere in ca- pace, quem ad hoc valde commendat
qubd teneatur alteri socio rem emptam
II. Oppositum recte intellectum concedimus. Verum enim est, quis d partis cofessio bona sit diueris respectu porsona.
rum, utpote quando sunt personae ab inuicem separatae, nulloque societatis vinculo coniunctae, sectis vero quando matrimonio, vel aliqua societate sunt constrictae. Praeterea notissimum cst , qubd testis v nicus, etiam deponens de facto proprio, non probet, commune pronunciat Bocr. drifaaI. num. . Vide praeterea Gloss& Bart. in l. r. Isivir. adSMIan. sis l. praesen σι. g.sine.C.de his qu/adEccles sini a. tari
tem. f.smarisus. Iolat. matrimon. quibus indocis dicitur, quod uxor non possit serre
testimonium pro marito. Erg9 Nec maritus pro uxore , quia Contrariorum eadem est voluntas & disciplina. l. g. Ams ibi gQs qui satisdar. rog. leg. t. quisuntsei
velatio. ior. Et dicit Bald. in t ut Hic. hoc locam. Coae de secund nupt. quod dispositum in uxore habcat locum in marito,& est textus in rap. foeminae. iunct. generaliser. C. de cunae nu . Er quod coniunx pro coniuge non possit .esse testis, tenent om nos in seg. eriam. Coae de tessus. Bald. Sc Salycetim Lai eodem. Canon istae omnes m e.in hIeris.de tesib. ubi reprobant Specul. & Abbatem contrarium asscue & sequitur Suar. adc I. de ganan. numer. at ubi etiam ad hoc citat Bald. in L I.
coiam. . versic. quaero utrum iuramentum
donantis. C. de inoff. donat. ubi eandem conclusionem videtur etiam tenere in contractu inter vivos celebrato. Nos ad .dimus textum in II. C.de natur. Eb. ibi: Sed
etsi uxori tiae, quodcunque datum quolibras
nere fuerit, vel emptione costaram, etiam hoc retractum reddi acipimus. Et licet ibi principaliter in uxore senatore vel praesecto indigna loquatur: tamen ad hunc casum
exledi potest, cum non solum huiusmodi uxoribus aliquid dare sit prohibitum, verum etiam cis, cum qui b. legitimum matrimonium consistere potest. Praeterea dictum argumentum non
obstare, manifestissimὴ constat ex textulm l .s quis scietatem. pro se. ubi GloK. l& Bald. colligunt, quod si sint duo
fratres inter se soch omnium bonorum,& unus Corum emit suo prci prio nomine,
III. Argumentum dicimus procedere, attenta bene ista exceptione, nisi demens sit. Videmus ' enim multos, etiam sum. triae sapientiae & doctrinae viros, propter nimiam mulier u lasciuiam, malitiamve, non solum omnia sua bona pcrdidi ite, verum etiam ad extremas angustias,virςque pericula peruenisse, imb quod magis est, ad summam dementiam perductos, qua DE v M omnemque fortunam abnegauere. Exempla hoc docent nos horribilia, quae cum ex profanis, tum ex sacris pochini depromi scripturis, o in letalia hoc unum , quod apud Sabellic. Ebr. 3. de Ni no Assyriorum Regercsettur,exemidum ostendit, qui cum Semiramidem uxorem in paucos dies regiis instruxisset insigni bus, non solum non fidelis syncerique
amoris recompensatione caruit, sed et iam postea sub uxoris vi uere impetio coa eius est. Reperimus etiam in veteri testa
mento,s. Reg. c. II. Solomonem,uirum sa.
117쪽
ior Ioannis Friderici Solis I G. Tractat.
pientissimum & sanctissimum,propter ar-econuerso approbationem uxoris ne vi.
denti quem habebat in mulieres, deamur vitis fauere ). ratificare emptio amorem,ita insanisse ut non selum earumnem mariti. deos coleret, sed etiam templa & altaria MI V. progrediendo oppositum dici. ad sacrificandum illis construeret. Inuemus,illatronem istam a maiori ad minus, nimias a. Reg. cap. II. Parentem eius Daui. hoc est . a confessione partis ad confessio. dem maximum DEI cultorem, Regem nem tabellionis, hoc in casu no procedeque prudentissimum, propter mira Beth re,quia nosequituri Publicus vel priuatus sabeae coloris suauitatem, aptamq; mem- testis potest deponere, fundum Tuscula-
γrorum compositionem,totum sese dere.
num venditum k Sempronio Titio eiusfi-iquisse, & in eius amorem ita se 4mmictio naturali. Ergo multd magis Semproni. cuisse, ut simul homicidiu cum adulterious ipse hoc testari potest, ctim sub hac veperpetraret. Legimus Sambinem, rit-ditionis specie fraus magna filiis lini mistudine quam maxime a D Eo decora- in serri posset,& ideo meritis prohibitum tum, per mulieris astutiam hosti seuerissi
Legem Achab propter impium consi g. r. vers. quid'ater. Hoc cognito respon-
tum M perpeti atum Iezabel uxoris suae detur ad omnes lun contrarium prolataS,
una Cum ea, in maximam D E Iostensio.
quod istae docum habeant istis in casibus, ncm venisse, ita ut canes eo occiso sangui- in quibus minima in parte fraus praesuminem eius lamberent, ipsam veth Iezabel potest. Hocque verum esse hac inuincibili
ostenditur ratione; Sileges praedictae indi-
iurare Seneca recti sti me i nquit in πσι stincte vellem, nudam unius iugis con
Sed Duximatirum steterum arti. fessionem ad alterius emptionem conua Obsedit animos,eminincessu u , Iidandam susscere, sequeretur il . istas ab Famant tot urbes,besia rot gentes gerunt, Imperatore ad fraudem committendam Et vers ab imo ot opulos praemunt. esse Gestas. Hoc ita esse supra satis demo
Et Proper t. lib.a .Heg.ad Amicam: stratum est,&infra demonstrabitur. Sed
Sed bi facile eis,verba circo ponerestaudes, absit hoc dicere,cum leges ad fraudem e
Hoc unum didicitfoeminasemper opus. uitandam,& non faciendam lais sint. Idco Tibiad .Heg. Abs. ut hoc absurdum euitemus, necessariis di.
Ah crudele genus, nee fidum,femina, nomen, cendum est, leges istas cum certa quadam
Ah pereat, didicit sal resi qua virum. praesumptione coniunctas procedere, de
Credere pastores leuibus nolite puritas. Et ut mel 14s vobis ostendamus Dausenim mulier in verbo facilis,in factodem hoc in casu fieri posse,ponimus intel
difficilis, in fide variabilis. Hinc est illud, ligentiae gratia casum hanc fraudem ma
as. quod leuius fumor flumen: quodsu. Mulier defuncto marito transiit ad se. mines Ventus: quod vento t mulieriquodcunda vota habens tres vel plures liberos mulieremi hil. ex priori matrimonio, &totide ex secun Quamobrem illud Vergilij . . meiae do. Verum i quia amor matrum plerunIo nobis semper ob oculos ponendum: Etaque ardentior est erga liberos, ex secundo
rumpe moras varium re mutabile semper coniugio procreatos, quam cX priori,Ven foemina oducit. Et text. est ineform.de dii aliquod prςdium,cuius pretium tacite
verk sis. l. reprehendenda.de instit. smarito suo tradit, ut Ipse sub nomine suo
substu.sub condinua. Vide plura per Anton. per cius confessionis confirmationem, a
Flor. Ἀμm. bb.3.tit.ἔ.c.as. ubi ponit per al-liud sibi vel liberis suis emat. Et quamuis
phabetum 23.vitia mulierum. hoc iure in praeiudicium priorum libero
Ex quibus habetis cognoscere foemin, rum fieri non possit: videmus tamen s heurum fraude &versutiam,qua viros probos dolor de facto hoc saepissime continge-
ro, seque sub falsia expensarum collatio-
quequo volunt. Iccirco merito iure cau- ne defendere. Quod accidit Parenti meo tum est,consessionc mariti ad cmetionem suauissimo, Henrico Sol, iam in Christo
mulieris confirmandam non susticere, M quieto, Cuius parens eodem nomine insi
118쪽
gnitus, cum huius vitae cursum , unico eo
res icto, absoluisset, uxor eius Margaritamurrui ad secundu transibat coniugium,& liberos ex eo conceptos tanto amoretrosequebatur, ut non solum sua bonaei
a parentibus suis obuenta, magna ex parte alienaret, verum etiam ea, quae indonationem propter nuptias a priori marito avo meo acceperat, funditus venderet, &in commodum posteriorum liberorum verteret. Sed nos quaedam recuperauimus,&dante Deo,si superauerimus,caetcra recuperabimus. Attamen fuere internos lites maximae, quae ex sola praedictae mulieris culpa nobis obuenerunt. Propterea sanctas diceremus viduas istas. quae se a secundis nuptiis continere posscnt: aufferrent enim liboris lites in dissolubiles,contentiones perpetuas, iurgiaque infinita.
Sed raro ' hoc accidit, quare tu marite prospicias quantum poteris liberis tuis,
dum hanc vitam agis, neque credas blandis uxoris verbis,oportet enim ista in rapida scribere aqua, ut ait Catullus de muliere sua.
Ex his igitur intelligitis fraudem, quae hoc in casu contingere potest. Adde ' pro maiori huius partis confirmatione, verum istud & commune Dd. placitum, quo probatur quod in casu, quo maritus & uxor fatentur ad utrumque ex venditione praedi, dotalis pretium peruenisse, qu bd tali uxoris confessione non obstante, praesumatur virum integram pecuniam fuisse adeptum. Specul. tntu. de obligas. orsolui. g. ante omnia. verssed ne vir suxor. oriti Addit. de Cast. sibi eontrarius in Lin auth qua mulier. CadSC. 'Bian.
ubi ait, ex huiusmodi confessione uxoris non praesumi quicquam ad eam peruenil se de pretio rei venditae , nisi hoc aliter
probetur. Imol. mi. cum viride V2cap. o inccum contingat. de iureiur. ubi dicit Bononiae
secundum opinionem hanc fuisse aliquando iudicatum. Secundum eandem sententiam se pariter consuluisse ait Aret. ing.ecto aliud. Insideri I. concilium Neapolitanum, in quo secundum istam opinionem etiam iudicatum refert Afflict. deris
& Crauetra in consit. ρI. vDi poli multrum Doctorum relationem hanC communem esse sententiam ostendit. Refert pariter & sequitur Viuius. a. com. vino
trum response, tanquam communiori, tutiori & veriori,atq; approbata in Curiis& Praetoriis illustribus,prae rubore non esse recedendum. Et hoc propter meram fraudem, quae exinde possit contingere. Sed de hoc alias plura. Ex praedictis concludimus unius coniugis testimonium ad alterius emptionem , vel e re una In alteram mutationem
probandam, non suffcere, sed testes ad hoc specialiter requiri. Huius t cones usionis exceptio est, nisi euidens praesumptio appareat, rem esse empta illius coniugis pecunia,cuius causa talis cofessio laeta est, ut si vendidisset pro . prium aliquod praedium, cuius pretio sibi
rem talem compararet, neq; repareret Pillud in alium usum transtulisset: tunc.n. unius csiiugis confessio, cum tali praesumptione coniuncta alterius emptionem rati ficaret, moueor ad hoc per La.cumpropo- σφυμ. ibin solennibi ensitari bus.Ex
quibus praesumi videtur,pretium spectari ad eum duntaxat, qui illud numerauit, α non ad alios,ut est casus ibid.& textancro. si defunctus. C .arbis.tui. se in lys veniri. g. depriuil. credis. & ibi Salyc. optime Bald in
L patreus. C. commum utriusque Hae ubi in. quit perpendendum esse, cuius conditio. nis sit socius, an consuetus fuerit lucra facere,vel non, ex quibus coniecturis considerandum esse & iudicandum, an ex pecunia communi vel propria emptio facta sit. Ad has igitur & similes coniecturas iudicanti semper recurrendum esse docet
Suar.ώdLI.de ganan. 9I. Sed animaduertat iudicans ne falsae suboriantur con. iecturae, indagetque omnem rei circumstantiam, nec non totam coniecturaruIn
medullam perspiciatine sub falsis pr sumptionum praetextu falsi Iudicis incurrat
AEVAE ST IO XXIIII. An mulier teneatur proprietatem
lucrorum soluto matrimonio filiis prioris matrimoni, seruare , ita ut
119쪽
o Ioannis Friderici Solis I C. Tractat.
non possit eam in maritum secundum eiusque liberos, vel alium
i fidem Hreuarebiam orea nu. A. Sponsa, iam Argitarem mulier transiens adsecuηdum matrimonium, imbin liberis
Lucrum dotuprioris manimon beris ser
Acquissum rioris matrimoni, occasione, ei iam diaris seruandum.
Auriaris urario excussur, qvia communi Doctorum opimone recedat. Societas recte contrahitur unus pecuniam, adur operam ponas. Intelli Ius Autharis ad L . C. desecuriae nupt.
Author miratur quod multi sne ratione prius bene perpensa commune Doctorum resonsu quantur. um rium bonorum prioris matrimonν non teneruis ei dem bberis praeseruare
Communia opinio non HI Mundenis,mbiparticularis meliori nitior rasione. Ia Bona ab euentu rerum uxori obuenientia
non dicuntur ex mariti bonis acquisita. is Asinitio iniuris nasuratis. I Bona constante matrimonis aluista, quod in Modum possint troferri coniugium, Author non levibus argumentis es rationibus sendis.num.ra.oseq.
PARSI. AFFIRMANS.TN hac quaestione ardua & difficili, bona
1 Doctoram contrarium opinantium pace , & saluo meliori iudicio quid sentiamus, intelligi velimus: non enim nobis hic authoritatibus,sed iurib. & legibus agendum arbitramur. Sentiunt i namque crebrius Doctores, mulierem huiusmodi lucra in maritum subsequentis matrimoniJ, leiusdem queliberos, transferre non posse, quorum opinio his praecipue argumentis
fundatur. Facis l. text. in L .cumactis. D
i v bi ' dicitu r,quod spo salitiam
largitatem uxor ad secudas nuptias transiens, teneatur liberis prioris matrimonidconseruare. Sed constat huiusmodi largitatem , sibi a sponso ante nuptias datam,pleno iure ipsius est e tostudimus su pra q. a. Eodem modo dicendum videtur hoc in casu, qudd licet lucrorum modie. tas pleno iure spectet ad uxorem, tamen cum eam nacta sit in priori matrimonio, quδd teneatur eam eiusdem matrimonidliberis reseruare. Idem est text. in auis. uxore monum eodrit.vbi docetur 'quod lucrum dotis quod vir exstatuto sortὸ vel pacto lucratus, teneatur liberis prioris matrimon0,6 ad se cundas transeatnuptias,coseruare. Verba textus sunt: naremoraua quis vir ex dore lutum his communibus omnimodo reseruarum Et pauid post: Idem in exparte mulieris siare turmisonsubria largitare. At non latetquba hoc lucrum spe Net pleno iure ad maritum, ita ut possit pro arbitrio suo unum liberorum ex hoc lucro meliorare,ut declarauimus in tract.nostro controuersia lucro dor. q. s. Et tamen eo non obstante, tenetur
hoc lucrum quoad eius proprietatem filiis prioris matrimonid reseruare. Idem est
text. in I s. generister. eod. o in c. r. prosteri- min. Nouel. a. quem text.ait Badd.m n. de An.mater. non posse cauillari.
II. Quodcunq; t mulier occasione prioris matrimonij acquisiuit, illud eiusdem
matrimonij liberis reseruare tenetur. Sed medietatem, lucrorum, de qua nos agimus,eius occasione acquisiuit. Ergδ, &c. Maiorem probat Bald. licet etiam pro contrariaopinione allegetur in auth.extesamento. coc s. nu.ρ. & ibid. Bart.ca . Cubsecunae nupt. & Bart. in ἰ r. C. deinU .ustam. Idem confirmant Salyc. Roman . Socyn. Paul.& alid maeauth. ex Iestimento. Tenctpariter hanc partem Dcc.ώD. Crisecundnu .dc Francisc. de Cremasing.ωθ. dicit se sic consuluisse. Idem Ripa m s.famina. .u.O O. Ioan .Nicol. A Zel.in aeis genera
rem attestatur. Et in summa huic parti omnes serὸ Doctores subscribunt, unde inconsulendo & iudicando ab ea non esse
120쪽
s o D praedictis fundamentis non ob sistantibus, contra tot praeclaros no straetaculiatis Doctores, hanc disputandprouinciam assumere sim ausias, me quispiam forte magis quam Phormionem insanire dicet, qui coram Annibale, vir in intio S umbra eii ucatus ; de ducis pugnato
risqtie officio disserere audebat. Sed excusant me leges,meae dem 6strationi expresse descruierares,excusant me rationes prς clarae, excucunt me denique mulierum fauores,i Ilis a i ure concessi, quibus omnibus non solum contraria oppugnatur sententia, sed etiam prorsus Confunditur,& ad nihilum reducitur. AEquo igitur bonoq; animo mihi veniam cum paucis Doctoribus hanc defendendi opinionem dabiti S. s Et uti principalia aduersariorum tela extorqueam, respondeo ad d. l. 4.in l. arg. adductam , quddili. a dis inat de sponsali tia largitate,quq ex mariti bonis procedit,& quod lex illam largitate liberis eiusdem coniugib, a quo talis processit largitas, adiudicet, aequum &iustum est.quia sponsus no videtur in eum finem donalse. ut sponia postea ab eis susceptis it beris illud quod
donatum est in alium tranSferat, maxim in liberos ex secundo matrimonio pro- Creatos, cum per secundas nuptias maxima defuncto inseratur iniuria. Sed dicere, sponsantiam largitatem, qua In lucratur V-
linquere, ergo de lucrum quod ex negociatio ite vel alio modo acq aisiuit, falsum est,cum hoc ex industria, labore, & bonis uxoris, quoad medietatem suam dicatur acquis tum,illud duntaxat ex bonis mariti prouentum. Hoc praeliis posito, quod lucrum istud descendat ex opcribus vel bonis uxoris, quomodo possibile est dicere illud no pertinere pleno iure ad ipsam, ita ut possit hoc sicut alia bona, reseruata prioribus liberis legitima, ad posteriores liberos vel maritum transferre. Si enim conceditur quod bona propria uxoris ad secundum pollini transferri coniugium cur non idem adini itit ir,quod Iucrum ex eis acquisitum possit transferri, cum hoc aeque bene spectui ad mulierem, ac bona propria. Quod velo suiusmodi lucrum
quoad partem niulieris censeatur ex eius bonis descendere. negar non potest, cum alias mulier nitrii lucretur. trati vel bona
vel operam aut industriam ponat &exhibeat, ut alibi pleneprobauimus, &peris de test, quando mulier bona non belut loco bonorum operam & industrian exhibeat, eis texi in L s.societarim prosis. Vbdicitur, quod plerunque pauperior operi Mapplea quantum ei per comparationen patrimonu deest. Idem est text.-Iao sidefuncturi C. arbis. rutae Oin Lap. o fuerim: Plemnque enim ma in isd simp securari eo rear , quam pecunia Maritum vero & uxorem esse socios, etiam quoad acquisitionem & communica tionem bonorum,constante matrimonio acquisitorum, decIarauimus supra'. seq. Vnde clare patet, quod mulier habeat potestatem transferendi lucra, sicut bona propria. Caeteriam 'praedictum textum in d. l. q. quo aduersarij hanc opinionem obru
in ipsos retorquere valemqse loquitur enim textus prius de sponsalitia largitate, quod illa sit seruanda prioris matrimo-nu liberis, postea vero in aliis bonis,adVxorem spetiantibus, contrarium dispo
posteritas, hoc est , liberi tam secundi& terti j , quam primi matrimonij , pro debita portione sint participes honorum a matre prouentorum. At huiusmodi lucra proueniunt ex matris industria, labore vel bonis, ut supra probauimus, &alibi latius. Ergo indistincte ad omnes liberos secundam debitam portionem vel matris dispositionem istasertinent. Ecce quam incautὸ aduersari j opinatores nobis arma, quibus ipsimet occiduntur,
Et iccirco i satis demirari nunquam potuimus, quod multi Doctores tam se .cile sine ratione & lege communem sequantur opinionem,& more pecudum v-nus alterius vestigia observent, etiam si in maximum labyrinthum incidant.hodommodo respondemus ad alias leges, rn contrarium citatas, quae omnes vii Oscnsuloquuntur de lucris, ex defuncti coniugis bonis acquisitis. Ad i l. progrediendo argumentum re-