장음표시 사용
141쪽
acquisitionc ille habetur potior, cui pos- partis,quod si frater nomine suo,& pupil- suo a domino tradita est. Ita distinguiturii negociatur, pupillus potest habere ratii,
illa l. sing. & ideo si marito ipsa empta sint
quid si pater gercbat una negociationem, tradita,illa confratri olum bonorum socio puta mercantiam, decessit relictis dsocomunicanda sunt, si vero uxori, tunc pe-bus filiis, vel erant duo fratres, qui faciecuniat hoc a Ser. Nic. erogata non in vii. litate societatis, nec casu fortuito, sed me. bant mercantiam decessit unus relictis fi liis, unus ex dictis fratribus,vel patruus cotinuat dictam mercantiam Cum pecuniis,& trafico comm uni,5 non apparci,cuius
ra voluntate, tanῆ non in societatem,causam,&rationem pro rata in Ioan . confra,
tri communicanda. Mam duob. g. percontra- nomine ipse continuer, an suo ,vel suo &
rium. D Liu sciet asprose. Ex his omnibus fratris, vel nepotum, cuius nomine intel. Ergo concludite arbitri in iudicio diuisorio ligatur cotinuare Breuiter dicendu puto,
eas partes cile debere, ut inter fratres squa aut iste frater,seu patruus,qui continuali portione bona omnia,etiam quς perScr. bat dictam mercantia, erat tutor vel cura-
Nic. proprio nomine empta, seu filiorum,tor alterius fratris seu ncpotum,&tunc vi. seu uxoris aequaliter diuidat. In societate det nomine suo, & fratris seu nepotu prae
enim una datur regula, ut si nihil ad por. dictorum continuarC.D. de negotg6ZInam SeruIud. g.siviso. quia a primordio tituli
tiones expressum sit, illς aequales intelligantur. D.prosoc .lsi Uuerint. Instit. eo. f. opostcrior formatur Cuentus. CAet omn-
stu & opera descessit,an soluatur inter fra-catia aliquid prouenerit,uel ex silpius repetres locios, si unus ex eis incipiat scpatita, quia natura huius actus cst, quod id, quod postea fit, loco prioris semper sub rogetur. D. de pignor. leg. cum tabernam. in prisc. secundum Bald. in dict. l. si patrum. ratim pro se negocia agere ξ V X his etiam deciditur quaestio, quod si x unus ex dictis fratribus separatim aliqd
p se gerat, Vel aliquas emptiones per se tan
rn a. columiacit i. pin moriem. g. I. D. quando tum faciat, an impediatur societas omni- exfacto Iut. O D. de admi. tuIor. l. Lutim. f. um bonorum vel uniuersorum, quae ex rusorem. sin L pin dotemsecnndum unum m- quaestu & opera descendunt, de quibus te Ium. D. mare. per Bara.in aes .abero.
supra dictum fuit. Nam si qui de post coita Aut iste qui ncgociatur, Δ dictam mer
societatem praedii tam hoc fecit ignorante fratre,dicta societas non impeditur,imo cantiam continuat, non est tutor nec curator praedictorum, S tunc aut iste nego talia quaesita confratri communicare te. ciator in hac mcrcantia non geri taliane. ne cur, Vrpatet supra in cons. Do m. Lud uici,&infra patebit in ii. parte principali, gocia comminuniter, sed nomine suo,&tunc dictam mercantiam similiter nomiin quaestionibus, & latius in quinta parte principali, in prima quaestione. Aut ante contractam societatem talia fecit, S tunc cum illi sint actus indicantes potius animum contractae societatis dii luen ..dae, quam contrahendi praedictam societatem , merito no intelligantur contractae praedictae societates, ut ex praedictis latius ne proprio non communi dicatur conti. nuare. Laremo.m gQfD. cum LM. ιρώηea contrarissensu. file. heressocis est actione .f.stis e.c g. morte.ver. sed quod ex re com. b .
item se dolus es culpa in eo quod ex antegestipender . pro sic. saegs vivo. Facit etiam, quia persona non debet intelligi extrinsecus. Lsiita stipudatio. g. Grifigonus. Ude ver.M. patet. Igictalia proprio nomine acquisita, se is magis. cum ilib. de sola. Et ita intelli.
cum extra causam societatis sint, comuni. cari no debent. ἱρὰ us duob.f. cum duo aetera-go Bar.m d. l. Tisι- ct Marium. g. abero cι casinem urata talumna.in verbo Iertio casu qua
ris se l. matres. osscde quo vide plenesupra.
do dubitatis. se Balae manum. ex testamento. L AESTIO M. C. decoc quod intellige, nisi de nouo con- Continuatio Qcictatis unius secti altero sensu apparcat de animo societatis cotrarelictis filiis mortuo,an suo tantum,Vel Cthendae. vrae illaia. ubi casus. A ut iste ne- iam aliorum nomine facta censeatur tesociator, qui continuat dictam mercan-CEcvNDo quaero, dixit Bal .indicta ad ditione, de qua supra in princip. huiustiam, de nescitur cuius nomine continuet, nec apparet de animo contrahedae socie-
142쪽
nec econtra viis e penutide consue.secundum
. strenunciatum, an unus socius dedamno alteri obuento teneatur
t Iocationis tempore ito per remansionem intelligitur nouus locari u contractiu inchoatis. Permisso adtempus, post lepus intelligitur bibita. Societas prasinutur holuta per redditione rationis. Societate unius anni soluta, nunisocivi unus teneatur alteri de damnopostea obuento ' distinguitur. Socius de qua culpa teneat T. Argumentum validum de re adtempus.
FVit contracta societas inter duos d ur a
tura per annum, quorum unus posuit pecunia, S alter operi. qui luit ultra mare pro mercibus; S finito anno,&reddita rarione, Λ soluta parte lucri ,dictus socius. goperam poncbat, iter u luit ultra mare acie mcdum merces, fuitq; captus in itinere&omnia amisit. Quaeritur an periculsi sit comun et Super hac quaestione de facto interrogarus ita dicebam. Primo videtur diccdum,damnum quod contigit dicto Andreae , qui captus fuit in itinere tu omnibmercatiis,& Omnia perdidit, ad utruq; sociorum, tam ad eu, quam ad Anthonium communiter spectare. Et primo probatur. Nam quantuincunque inter eos societas anno duratura contracta fuissct, attamen ex quo finito anno pecunia, quae per dictu Anthonium in societate fuit collata, minime fuit restituta, nec pctita rest itui,&dictus Andreas post annum ex ea merces emendo negocium, dicto Anthonio
Patiente,continuar, Iacito ccinsensu inter
eos societas rcnouari videtur,pro uti in smili dicitur in locatore S conductor cquia eo finito tempore, in re conducta remanente tacite consensu ex integro locatio facta intelligitur. Luem quaerathri impleto. σί qmadcertum. locuns Uegem C.eo. n. Quae locatio inter colonum & dominum societas appellatur. Dum Hol m g. sim coeunda .proso . oris merces. β.ria maior. insist locus. Secundb probatur per te .
text. quod si societas in tempus coita sit. finito icmpore libcrum crit recedere. Ergo finito tempore societas inrclligebatur durare, alias non duret,& finito tempora liberum esset recederc,cum priuatio prae supponat decem. de GH. ob. L
IVnquid iocietas possit contrahi cL mulierib.& dic edu est, sic. Latri,
talis, inter eos Eonsueuit caetera negocia, quae coiter remanserunt,&ad comune patrimoniu pertinentia coi nomine gerere,& no pro seipso solo, & tuc ratione cosuetudinis et ista mercantia coi nomine continuare ac agere prsta cari. LuetvnIuo-μ-mJ. depig. ac. ori. cum de lanionis. g.asina. f.de Mn.in' facit ilia dote. . u. . secvn. tium alium intellectu, que ibi diximus. Adllaec accedunt rationes, quas supra ponit Bal. in primo membro,& maxime hoc P. Cedit, in lucra ex ea Suementia pro communi utilitato ponebat, noni reliando de ammo repetundi. Secus si sucra poneret separatim pro se ipse, vel citent aliquae coiecturae, quod non incommuni, sed pro Prio nomme negociabatur. Non obstat ces magis. quia illud verum . nisi coniecturae appareant in contrari v. Non obstat. g. Grysogonus. quia illud verum, quando subintclligentia personae extrinsecus vitiaret actum,non sic alias .maeli I dotem. y AE S T I O III. Societas cum mulieribus num possit contrahi 3
tum secundum Bal. in ιπιιudicara si socero. cum Lex HWrso. . o.ma. ad quaestione fratrusimul habitantium,& simul omnia comu. niter tacientium, sicut factui mulieres rusticae aliquae, quae ligonizant interdum &omnia faciunt, ut masculi, ut inter talem mulierem Ac fratre intelligatur tacite Q. cieras contracta, sicut inter plures fratres masculos, secundum I mo.m d. . cero. V AE S T I O IV. Societas tacito inter Coniuges Contracta,
quid opcrctur 3 QVi Poperatur societas tacita, quae st
versecuti, cusici uv. dicit ibi Bal. quod non est minus priuilegiata , si alia societas expressa, q est inter alias personas, ut patet in litera. in ael ex ae uerso. Quod in trullige sanc,
quia societas inter vir. te v x .est, secundum ea q habentur inae l. aduersin. C. de crim. ex L. here. non autem l illud quod quaerit, vir tcneatur Cnmmunicare uxori quoad proprietatem, nisi forte aliud habeat consuetudo,secundum lmolam in aeLex diser- o. vel intellige quoad consecutionem beneficiJ Exccptionis. nu conueniatur ultra quam tacere possit, non autem ut uxori S
143쪽
ergo damnum , quod dicta occasione obuenit, interambos socios, videlicet interdictum Andream& Anthonium aequali ter est partiendum. t eum daa..' quidam
contrahi, non solum expressE. ut cimumcoiri.F. Uoc ut cum verbis interueniente stipulatione,vel pacto soch societate,
hitur solo consensu .etuc qui admittitur.OLUM.fρυμ. Merito per praedicta tacito
In contrarium facit, quia ' permissum ad tempus post tempus videtur prohibi.
- . depraesem. Ergo eam praedicto casu
societas erat contracta duntaxat per annum,post annum videtur prohibitaemerito quemadmodum lucrum, quod ex dicta negociatione peruenisset, tanquam extra societatem fuisset proprium dicti Andreae. l. cum Ao s. g. eum duo argenum s ιν erasidienum. Merito eodem m opericulum suum esse debet. τι ἀ*.quidam se ria. sistisin. f. n- σίνmneasati AEuacontrariosta . . siidquod.mni κ. ρ M.fd. l. ροι--.s Ucium.w-eo, si
Secundo probatur, quia dictus Andreas in fine anni reddidit rationem ad ministrationis dicto Anthonio, sibique suam partem lucri ibi uit, quae redditio ra. tionis cum solutione lucri inducit prinsumptionem solutae societatis. l. ramdiu.C. sc. l. actione.ge.li. C. Mam esAbheris contrahere. incipi. Meritis si dictus Andreas finito anno aliquas emit mercantias, suo nomine emisse praesumitur. ut L sm . f. de . nec alias subintelligatur persona extrinsecus. Isit --με. g. chrysog--.devemoLEt si dubitatur, ex qua pecunia mmerit,prssumitur ex propriad .Q-E .Qti. m. Isi vestri. g. in μίσαο iri.ere. In hoc tamen recurrendu est ad coniecturas,
secundum Bal. in a. -- --. Merit4 pe riculu debet esse suiua δε--.3. -- ρον sicubi casus, licet ipsa ratio administratio
nis,etia societate durate, si societati expediar,reuideri possitsecundu Baiana ctant-d . puta si petatur, ut reddatur ratio admi. nistrationis durante societate,ut conferat in communi corpore reliqua. Est sic non ad diuidendum, ted conferendum. Tertio probatur, quia tamdiu societas manet, quamdiu consensus partium integer perseuerat. I. ramaeis. αρυβαν.IU .eo. manet. Sed postannum non apparet de aliquo utriusque partis consensu declara. tiuo societatis, merito post annum inter eos non erit societas. Ergb periculum addictum Anthonium pertinere non poterata viae. S. P amsaga -. s d. f. sum pon
Et sic patet, quδd quaestio reddituria.
tisdubia.Prot cuius tame decisione saluo semper saniori consilio, cum ex puncto recte intuendo non appareat, an duranis anno praedicto, quo durabat societas, inter dictum Andream & Anthonium diti merces, quae perierunt,emptae fuerint, &similiter perierint,an post dictum annum videtur ita posse dici ut dictae merces du rante anno praedicto emptae suerunt, di similiter durante eodem anno perierunt, aut durante anno fueruntemptae,&post annum perierunt, di sic non erat expeditum negocium, quod in secietate vertebatur, aut post annum fuerunt emptae, &similiter post annum perierunt,&sic negocium, quod in cietate vertebatur,expeditum erat. Et iste,ut puto,est casus noster proprie, in quo dictus Andreas traficauit per mare, per annum de rediit cum saluamento, dc cum mercantiis in mense Iuth, de vendidit dictas mercantias, de in mense Augusti reddidit rationem Antho nio , ac medietatem lucri sbi persoluit, Ecsic expeditum erat negocium, quod in se cietate vertebatur, ut puto, licet ex puncto no appareat,an merces,quq perierunt, finito anno fuerint emptae , dc postea petierint.
Primo casi quando dictae merces, quae
perierunt, durante anno societatis em piae fuerunt, de durante dem anno per ierunt, tunc non esset dubium, quod periculum fuisset commune, quemadmodum M luerum similiter fuisset commune.ί - Gobus. g.d-nassaia
144쪽
fugariam. o ls id quod. g. item Celsus. cr
Andreas communi nomine, iente & pa-cundum Iulianum. δει&Glo troso. msualitertiente dicto Anthonio, dictas merccs C-lsuisset conuentu,ut domini et Ict periculii, in i illat. ut i ques patitur. . man. es insimisi aexu
qui adcerium .ssiscari.o illane. D propc.quo posco.c. a. Secu lo casu quando durante di- casu similiter periculum erit communC, eto anno dictae merccs cmptae fuerunt,CO- nisi alitor conuentum esIet,ut supia, sccusdem in finito perierunt,& sic non expedi. si dictus Andreas finito dicto anno, & n to negocio, quod in ibcietate vcrtebatur, gocio absq; cxpresso, vel tacito consentu& tuc ipsarum mercium periculum com dicti Anthonia eo ignorate dactas merceS,mune similiter fuisse intelligat: nisi culpae quae perier ut,emit. Et illecticaliis nester, possit adscribi, si a similiter lucru is ex Cis quo casu de iure arbitror solua dc metem,
prouenisset, fuisset CommunC. l. actione.
id est, ad cum,in cuius por ibna pcriculum
In rem certam. ubi casus. or in morte. O Invenit, damnis pertinere, per conseqiiens
l. verum. f.in heredes . proso facit L heressocy. ad dictu Andream,no autem ad dici si An OGLin nemo eo.ιι. Et hoc intelligo,ut dixi, thonium, ut cx praedictis pro hac parte ranili culpa socij dam tau acciderct; ga ruc C-tionibus clare demostratur. Quod ut pro- ius debet cile, qui culpa tiaudem doluuebatur, ex quo in contractu dietae scieratis
co m mi si t. l. cu duob. 3 si In coeunt. damna. tempus uinitatu appositu fuit, infra q, de es 3 quidamsagariam. ι . Cr g per conIrartu. hcat durare soci cras immediate dicauu COLMisio. 3st. l. non ob eam rem .se l. ct ideo. niente ipsa dic 's' homine interpes lauit,etr . proso. Socius toni in te raccd fraude. Lrrat magna C. de coa Ira. o commi. q. o l. ι ι x is communis. 1 pro c. de dolo latiori, de lata gara causas de ver. ob. si homine inter pes
6 leuissima. v ff. f. penui. Od. LIociud socio. Scit argumentum de re ad te ni Pus. l. Vrses per Bal pleracina. l. quae orauit . C. uepguo. ita f. qu)dδximus de Iesu. μιθ. Ergo quem a I. Et idcb socio imputatur, qui sciuu pcradmodu s alicuius rei societas est Co iura loca periculosa misit&ipse periri. vcl nauecta, & finis negocio ampo sicus sit, socieper aduersi tempora nauigatum ιIHiis. tas intelligitii r diit bluia. Instar. pio
ui merces imposuerit ; aut sine gubeι nas eod. ii a si ad cercum lcmpus contraciatione nauem in flumen miserru ausi muto est societas , ut in casu nostio, terr porcam socio; aut longii fecit iter, cu propinquiustelligitur di sibi ut a. Non ob stat Lrreni quae :
yuur. 9. Implet. citat isspra ast g. P clinis quia vel onerauit mulum, ves equum ninricio ille tex loquitur in conducto ic si ulcbaiulnere,vel nimio itinere f. commo.γ .linati praedio cod licto, scicie & v: dcte locatore, i. qui Insulam. 3. qui mulas. vel ter uti in vulsi C. quo casu intelligitur facia tacita recondure curari non tecit. et ij ad Aquill g. quια-ctio. Sci us si locatore ignor in te re condi erit g sin. .de aed=.etc. l.quodst nobi 9 culpa.Lcta coductor vleretur, ea tunc no vidcruria hostibus. f. sivis. f sol. ma. aut agercuitur
facta iacita reconductio. l. qui adceyrum.1λnegocium in litum. Est enim quaedam si . locati. O ita vult Bar. in d. g. qui in licio in culpa in soli ta aggredi. ae nego. ges.l. e- casu aut nostrono praesupponicin pucto,Pπω absentis. o per Bal. m d. I patruus. Γcr- quod s ciente dicto Anthonio Andicas C. tio casu quando murcos pr: lictae post an ius pecunia usus fuerit, imo pecunia pronum fuerunt cmptae,& poli annum prae-pria potius ipsum Andream usum fit ille,&dictum perierunt, α sic finito anno, quo elui proprio nomine praesumatur,ut in tu . durabat societas,& expcdito negoclo,Pincibus supra allegatis. Secundo. quia ex quo pia societate vertebatur; & tunc aut CX- dominau pecuniae dicti Anthoni j p comis- resso ves tacito utriusque partis Consensionem scit cosumptionem translatu fuitia animo societatis perleverandae dictus i n i psu A n d ream, Inside usu fg.cbiis aris. Andreas emit dictas merces,quς peri rut,
1ixcriint, ves tacite ex bctibus. puta, quia
145쪽
non est siein quo est diuersi ratio, merito,&c. ertio, quia ille text. loquitur in locatione rerum immobiliu, in quibus reconductio tacite dicitur facta, secus in locatione rerum mobiliu in quibus non intes.
ligiturreconductio tacite ficta,ut dieit ibi Gl ordinaria circa finem, sit consueta locari,quia tunc praesumitur dominium permimurum secudum Banibi,quod dictum debet intelligi,quando coniueuerat priusquam esset locata huic, ut patet ex eodem. ae consuetudo in puncto non praesupponitur, videlicet, quod pluribus annis fuerit renovata Q. cietas inter dictum Andream & Antho.
nium,merito non est casus noster.
Quarto quia dictus f. quo impleto.loquitur secundum Bart. ibi circa finem, quando locator patitur coductore remanere infando eo tempore, quo erat ad culturam
agri aliquid operandum, ideo ut duraret locatio pati praesumatur. Quς ratio no ita urget in eo, qui patitur finito tempore stacium retinere pecuniam communem, denore statim facit exactionem, ut videatur renouare secietatem, etiam tempore finito, in qua poterat esse maius periculum, ut in fatioeuenit,quam in reconductionesundi, merito diuersum ius statui debeat. Nemo enim praesumitur deserere cul. turam sit uti, alias suum iactare praesii- meretur runtra redemissuro f. de proti. Dupliciter enim iactaret suum. Primo, quia faceret fundum suum de. riorem propter sterilitatem.
Secundo, quia perderet fructus, qui
undo nascerentur, quae rationes non militant in pecuniativs --. eis Metur. Praeterea in pecunia potest verti pericu'. tum animae,conmittendo ipsis conuerti in mercantias. I M. d. e. remens dominus f -.deetiam admissionis eius, ut ex puncto patet,ut in facto eueniti merito non ita exhalantia videatur consentire, ut in prindio, ne patientia ducat consensum ad sui damnum limur min. Aser. Φλrea. quem
textallegat Innotam GenesisAre. Quod in re graui dc onerosa, ' contradicere, non nabetur pro consenso, de potissimum loram habet in casia nostro, in quo non
Secundo, nonobstat texti ista tiones.
rius factum,quin ius, 'hi unum
stum te cum pricedenti Doc modo imtelligi debet, quo similius. in si cedem n. qui incipit,-Et Iuri ulultus dixit, quod si unus ex sociis tenuinauerit secietati eo tempore, quo interfuit secunon dirimi secietata, ut si emimus mane, pia in dicta, alias inita societate, deindε mihi renuncies eo tempore, quo vend mancipia non expedit, hoc casu teneri te pro secio Proculus ait. Et ratio est, quia
negocium,superquo contracta erat societas,finitu non erat, ideb intempestiua erat renunciatio. Demum sequitur versiculus,
haec ita accipienda sint, qui dicit, haec ita accipienda sunt, si nihil de hoc in coeunda secietate conuenit.Postmodum sequitur f. item qu scietarem inum- , quι g. δε-- Iur repracedentem.& qui dicit, qudd si
secietas in tempus cotracta est, ante tempus renunciando secium a se, non se a
Cin liberat. Demum sequitur ver. quod si tempus finitum est, qui dicit,quod si tempus finitu est,hberum est recedere, sia sne malo id fit, qui versiculus declaratur per pHcedente.1.Labeo.ubi dictum erat,quod si unus ex sociis renunciauerit secietati eo tempore, quo interest acu, non dirimi, quia negocium, ad quod secietas contram erat, expeditum non erat, tunc intempestiua est renunciatio, de ideo renuncians tenetur actione pro socio, si nihil de
hoc in coeunda societate conuenit. Si autem conuenit, ut quia sMietas contracta est ad tempus, finito tempore, quantumcunque s ij intersit, non recedere a cietate de fiso, quia negocia expedita
non erant, puta, quia durante societate emimus mancipia, quae vendi non expedit socio, tunc si tempus est finitum, quan tumcunque forte intersit, non diuidi, nec vendi ipsa mancipia eo tempore, tamen liberum estabea recedere, de diuidere de
facto ipsa mancipia, de ea vςndere, quia sine to malo id fit, Et sic laquitur ille verquado finito tempore durabat negocium ad quod acietas contracti erat, re com
munio Onam emptariam, durante smetate , quas tunc vendere non expediebat. Et h ceratratio dubitandi in illo textu,in casu aurem nostro, ut ex puncto pater, o gocium,ad quod Qeietas erat contracta, peiurum erat, de merces vendi , ra
146쪽
lucri dicto Anthonio assignata: merito non c5tingebat dubitatio, ut ei de facto liberu esset recedere, quia i a rccessum erat& c6municatio merciu non durabat, quia vcditae erant &negocium,ad Φ contracta Crat ad tempus societas, initu crat, simili. ter & tc pus socictati appositu expeditum.. Sccudo quia in casu nostro ex quo Andreas in fina anni quo durabat secietas ex conuentione reddidit ratione Anthonio, ac cr lucri parte persoluir, tacite videbatur velle sbcietat vi terius non rcintegrari,sta in comune Collatio, &ciust alter super-hicratur non reddita ratio faciut societato Praes umi. ut dicebat Oidra.&
nostro erat finitu tempus, erat etia finitunegocium,ad Φ societas contracta crat, si . maliter reddita ratio in fine teporis, ac lucru restitui si qomnia simul cocurrebant. Merito quum admodum contraria his n. ciunt praetumi,animum soci clatis contrahendae eodem modo econtra haec faciunt
piae sumi contrarium,cum contrarioru ea
tim iuris. g. videamus. Inst.de tu. in Win.Tcrtio quia ope numero verba in iure impropriatur, ut dicamur recedere ab eo, q, non durabat,sicut in simili in verbo desinere,& in verbora mittere. ustus de e- verbo utra. Diata P nunqua incipit, siextramus δῶ coi I. ob causam. Non obstat tertiu m arg. ut tacito c5- sensu in telligatur societas renotiata, ga in Calu nostro, ut ex praedictis patrii, nulluS, neu, expresilas, neu, tacitus, ViriuSης partis coicnsus interuenit, imbpotius disseritus, ut cx pdictis clare dein ostratu cli. Merito.
VLterius occurrit dubitatio. Duo fra ἀrres seu patruus, & iupos post morte
ior. Maior geri t negocia coia, postea ille minor maior factus incipit lucrari ex OpCra re industria sita , & limiliter ille, qui erat maior & erat solitus gerere negocia vitiusque, ita re facit ad praesens, quia ldictus frater primus, seu pacatius administrat ita luctu alterius fratris, scit ne polis,
sicut&suu proco, utilitate ponit licet for- llte nisgis in icia propter fauialiam, si foric lmaiorem habebat, & sic ille frater secun .dus lucra quae faciebat communicabat,&dabat illi fratri primo,& ille fratcr primus de lucris utriusq; faciebat, q, tibi videbae Modo dubitae, an inter istos intelligatur cotracta secietas,aded quod no quaeratur, si unus plus fuerit i ucratus, quam alter, qn
non constat aliter de in iction ς. Secundo
dubitat', an illud, quod ipse primus frater plus expcdit i sua iamilia debeat, sibi im
putare , an vel o debeat comuniter adscribi,quasi sit contracta societas vitae Circapi iniu dubium facit, ga ex quo ille frater primus cosueuerat esse negocioru gestora principio utriusq;,antcg ille frater secudus aliquid lucraretur,dit sibi aliquid communicaret,videtur potius facta colo ex eadem causa,qua ex noua, quia a primordiori tuli posterior formatur cventus. l. I. C. de imponen. lacra.de p. h. Iosariri. . C. ce dolo promisso. de in rem veris. ubi licc textraneus dotans, siue matcr, siue frater, siue patruus dotando alias praesumebat fauore dotis donare,in qu erat negociorum gestor, no praehumebat donare,icd animo gerendi negociu neptis,Vel lbroris, cum a primordio titubli, &α ut supra, puto, P in his multu attendant Giecto ae),ga ut dicit
supra plene dictum fuit in hac tertia partc principali, S ctiam in siccuda parte. Et ideo. si frater secudus quaecunq, acquirebat, conferebat fratri suo primo, seu patruo,d ipse frater primus, seu patruus idem faciebat secundo fratri de suis lucris,&comuni nomine lucra uti iusq; in comunem utilitatem expendebat,& ita permulta lcpora
faccre consueuerunt, non reddita nuc re.
uisa ratione, de eo quod alter superlucrabas, intelligit cotracta inter istos societas, adeo Q omnia acquisita,ex his opcrib. seu artificiis,vel industriis,vel aliter ci consire uerunt hoc modo coicare inuiccin modo praedicto erunt coia sp aequis portioni b. noattento habita cosiderationc aliq..q, unus plus lucro tu quam alter,ut plene eatet ex dictis supra in hac parte, maxime perea quae dicunt Ricar. Malum. Iaco de Are.&Bar.Ind. f. auero. in critium.de admi π.adeo quod si contingat, quod unus ex d. fratri. bus,puta torto frater primus, seu patruus eum parte sui lucri emeret aliquid suo no
147쪽
mine, ex quo pecunia,ex qua talis emptiosuit facta,debebat esse eommunis,per pH- dicta. Illud tale emptum,vel communica. bitur, vel saltem pro parte reficiet alteri fratri in diuisione medietatem pecuniae, ad quod facit, quod dicetur infra, in quarta parte principali,in prima quaestione. Circa secundam quaestionem, quando plus est expensum pro victu Communi, pro uno,quam pro altero, quia forte unus no habebat familiam, alius verb habebat, vel unus maiorem, quam alter, nunquid quatenus plus est impensum, per unum si per altera, pro familia sua possit repetist Si ille, qui non habebat familiam,vel minorem habebat, erat minor, puto quod
possit repetere, ne alias videatur donare,
quod ei non est permissum. Cfamnere. γ g.
de mino. l. in causa. g. item retitum. ubi dicit text. Si minor circumscriptus societatem coierit, vel donationis causa, nullam esse societatem: Ad hoc facit,quia nedum qu bd minor intelligatur donare alteri alimenta, imo si pro minore plus aequo per alium impensum est, non potest repeti ab impendente. l. Ocio. ct tiata asimentorum. ubi picedu.d A. Si vero uterq; erat maior,& ille qui habebat familiam,&etiam ille, qui non habebat, vel habebat minorem,& stabant in communi victu, in eadem domo ad unam mensam, an id quod plus est impesum pro familia unius, quam pro familia alterius,posset repeti'In hoc variae fuerunt opiniones, per id quod dicit Bald .intsipatrum. C.de nego gest. is in LIL C.decol.-is c sidus Ires is communi casapois mortem puris remanserunt.defratribus no-- benefinuesti. ubi de hoc dicit esse tex. sangularem & unicum in iure. Quare illa quaestio dependet ab intellectu illius text.& ista quaestio indiget altiori indagine, id eis de ea dicemus alias infra in hoc opere
plene quid sentiamus, in Σ3. quaestione , in sexta parte principali.
Ρ Α R S IV. Acquisita secietatis occasione quomodo inter sectos diuidendar
aster qui ponit pecuniam flus sentiat da
mnum ,olucrum sit commune, an moia conuentio quisvi
CIRCA quartam partem principalem
qualiter inter socios portiones societatis sint faciendae ZConclude,aut inter .cios conuentu m est express ,qualiter pa res secietatis fiant' aut nihil est conuentum, sed contracta est societas, & de portionibus inter eos flendis nihil nomina. tim actum est ; aut contracta est societas pro his portionibus,quas unus ex sociis arbitrabitur; aut pro his portionibus, quas
tertius constituerit. Primo casu, aut nominari conuentum est, ut portiones societatis aequae fiant,& tunc conuentio seruanda est. lbinon fuerint. in prinus pro socio. ubi casus; aut est conuentum, ut quis duas vel tres partes habeat, alter una,& tunc valetd icta conuentio in societate,si modo alius sid plus cotulit societati, vel pecuniae, vel operae, vel cuiuscunqj rei causa alterius,&forte aliter non tenet conuentio praedicta ratione, quia societas est quoddam ius fraternitatis. Et licet alias pacta tolerentur inter contrahentes: hic tamen reprobantur . depositi. I. I. goiconueniatus. UP. ι fuerinterimo re Dota Leo. g. deict Nel forte, ut ait Albericus, non valet conuentio societatis vitae, sed iure pactorum. Albut Ioannes subaudiunt maxime sicut alibi. f. de contrahen. emp. l. fundi. prima tamen sententia placet Azoni in summa. Ceroso.
in s. in societate. Idem tenet Glos in ae inon fuerint primo resonso. in verbo societas i in n.
Aut est conuentum,ut nullam partem damni alter sentiat, luctum vero sit commune,& tunc aut unus posuit pecuniarn,&alter operam, vel mixtim pecuniam & operam. Et ille qui posuit operam conuenit, ut alter damnum sentiat,lucrum vero sit coinline,& tunc plerunq; tanta citin
dustria soch, ut plus locietati conferat, quam pecunia, si solus nauiget, solus pe. regrinetur, ius pericula subeat, tale pactum valet deseruandum est. l. si non fueris. 3. rra coiri. prosia. nec tale pactum sapit usuram.Tata erat operii illius qui posuit se iam operam,vel mixtim pecuniam & operam propter suam industriam, quae Corr spondebat postiolii quantitatis pecuniae,
ex altera parte positae, ut pat tm d. S.Ita coiri. ibi. ira imum malebit, ut Sabinuι bis
148쪽
risum perdidit eam totam ita ille qui pose Ex quo intertur regulariter,quod quando
est contracta societas, in qua unus ponit operam, at ter vero pecunia, prelisi operie intelligitur esse correspodens interuturio pecuniae,non ipsi sorti. - Ω-δωbin. g. myr . tamen praedicto casu ipsa opera xorrespondet sorti de interussirio
Quando tautem operae postae ex una
parte intelligantur re ondere interusurio pecuniae, positae in locietate ex altera parte, de quando intelligantur correspondere quantitati positae ex altera parte, de sic sorti, in dubio dic qua uis operae intelligantur correspondere interuario pecuniae positae ex altera paris. ωΥgros critum d ob. in omnis. tamen aliquando opera correspondet sorti, quia plerunq, tanti est opera , quati est pecunia posita in societate,& sic opera pleruq; correspodet sorti. νιδ f. ita coiri. Sod qn sit,quia huius certa regula dari non potest, arbitrio boni viri relinquendum puto, inspecta Opera posita ex una parte, industria,periculo persenae, ac longo labore, puta, si sotu, nauiget, solus peregrinetur, selus sebeat pericula & logos sedores, & in specta qualitate pecuniae positae ei altera pie. ιμ-
sent utilia scire. Na si operet posit in societate corresp6derent interusurio pecuniae,& sinita societate nihil superest, & sic non
siiperest capitale,vel cassi omnia sunt concremat ille qui posuit operam tenetur ad dimidiam capitalis. ut ae coem da. Ita hoc casu intelligo Bal.in υρώνι-Cα--M viri M. Aut operς posi tae in istiet te correspondent pecuniae pbsitς in societate exat tera parte,& sic sorti, & tuc quicquid saperest coe esse oportet, quia haec
est natura societatis, ut sicuti lucrum, ita damnum ambo sentiant,vid. g. m. - ώ- gar .i 7. mi. duobwlrosis. Et ideo si
non superest, nisi pecunia posita ex altera parte, & sic sors ipsius, vel pars illius pecuniae, & sc solu pars piis superest, quicquid aperest inter ambos socios diuidi debet ;& ide est, ac si quilibet poneret pecuniam.
si enim ille, qui ponit operam correspondentem sorti, perdidit operam conueniens est, qui posuit pecuniam solu communicet eam,& sic alia pocunia quae superest diuiditur. Et si casu omnia sint concreUata, quemadmodum ille qui posuit opera cunia eam totam perdidit. Et ita vulinia nonfuerint. mg. iraestim in verbialias sequeretur absurdum, quod unus in tum perderer,alter nihil. eontra L si Maeis in.oris 3 Item Celsussero soci, contra dictus. qindugarum. Et haec puto vera, si
opera posita ex una parte correspondebat toti sorti positae ex altera εc interus iosortis. Exemplum, duo co n traxerunt se cietatem duraturam per trienniu, in qua unus ponebat operam, alter verb pecuniam, puta centum. Ille autem qui ponebat operam erat adeo industriosus, & tot periculis suam persona exponebat, quod in fine trienniJ tanta erat opera,quae correspondebat viri boni arbitrio, toti sorti,&inte surio sortis. ..
Si autem opera hon correspondebat toti sortis, sed parti sortis,&interusurio
sortis. Exemplum,in fine trienni3 opera e rat tanta,quae correspondebat toti sorti &interulario pecuniae, modb secietas durauit selum per biennium, quia unus exsectis est mortuus, vel omniain fine bienni sunt concremata, tunc idem iuris est
de parte quo ad partem, quod est de toto
quo ad totum. de utriss de rei vendia& sic quatenus opera correspondet pamti sortis, interusurio pecuniae de ista parte sertis, cui correspondent operae positae ex altera parie, fiat illa divisio, & idem iudicetur, quod dictum est de tota sorte, quando operae correspondent toti serri. De aliaautem parte sortis iudicetur idem, quod dictum est de rota sorte, quando operae non correspondent toti sorti,
Ied interulario pecuniae. Et istud videt ut aequum,quae aequiras potissimu in societate conuenit obseruari, cum secietas in starseaternitatis obtineat, di summam ratio . nem in se debeat cotinere. I. --.in rem
Τρυμ. Hoc etiam videtur arbitrio boni viri conuenire, qu6d maxime in iudicio secietatis obseruatur. oramus contrahuntur. cficium. oris scietatem mecum. c, MeqMEmime. prosoc . atqlauri cos. nun cum idem iudicari debeat de parte, que ad partem, quod de toto quo ad totum. Iuael. quaede rota. Et ex his patet non obstare.
si diceretur, impossibile esse aliquo casu operam posse collesp5dete Biti&inter usurio sertis,clim nemo in prin. societatis possit esse tam diligens &virtuolus, ut opera sta coreespodeat sorti alterius. Quia
149쪽
ilicet a principio non ut pom bile, operam
soch cuiuscunque diligentissimi de studiosi hominis correspondere toti sorti &interuiario esus, ex se patet: tamen potest esse homo tam diligens & industriosus,& vitam suam tot periculum cxponens, pura,si solus nauiget, si solus peregrinetur,ibius pericula subeat,qubd sua opera quasi in principio correspondeat interuiario pecuniae & parti sortis, & tractu temporis maiori parti sortis, de eius interusurio, &in fine temporis toti sorti positae ex altera parte,& eius inter usurio. Ponamus; est contracta societas dura . tura per octo annoS,Vnus ponit centum,&alius opera de industria sua. Qui I .anno societatis accessit pro mercantars ultra mare
de rediit, adeo quod fecerunt maximum luctum principaliter propter industriam de operam ,& periculum, cui se expone. bat ille socius, qui ponebat operam in societate.Licet opera sua non possit essetanta,quae in primo anno possit toti sorti,& eius interusurio respodere,in potest pii sortis, & eius inter usurio correspodere,& vl. teriori tempore, cu iterum accederetvltra mare pro ipsis emendis εc vendendis mercantiis, correspondebit opera sua antetusurio sortis, & alteri parti cius ; cum plus de opera posuerit, quando bis accesut ultra mare, & suam vitam pluribus exposuit periculis, quari quando semel tantum,& in fine temporis etantum fuit operatus,& tot periculis de sudoribus suam exposuit personam, quod opera sua cor. respondere poterit toti sorti, & eius inter-
usurio. Et exi hoc infertur, quod si contrari, mus societatem tu Ac ego , duraturam puta per octo annos, in qua tu ponebas operam & industriam , dc ego ponebam pecu niam cum hoc pacto, quod damnum esset meum, si quod contingerer, lucrum vero commune. υι lyinon erant. 3 ita coIra frojb. dc a prin. societatis casu omnia sum c6. cremata, vel nauis periculo deperdita tepore, quo opera tua non corie spondebat
toti sorti, sed parti de interulario eius, proterus urio pecuniet mi ortis cu ide sitis, parte,quoad partem,q, est de toto.quo ad totum. Et istud videtur aequissimu de iuri consonu. Na si diceremus ex quo interuenit pactum pretdictus damnum esset mmum, lucrsi vero comune, licet a principio
casu fortuito omnia sint cocremata tepΟ- , quo operς correspondebant solu parti sortis,&interusurio totius,de no toti sorti, in totu damnii debet esse meum , quia ita conuentum est. Nam tenedo opinicnem, quam tenet Gl.ini n- νι. myrimores υνδε verb. societasMnsde AZO. NUumma. C. eodem. in g.inserietare. istud pactum esset contra naturam societatis , quae claudica re non dcbet, de per consequens non valeret , ut dictis iuribus, ut ergo valeat, opus est, quod opera & andustria correspodeat damno, de per consequens interulu-rio S: sorti τι da non sumnt. Vbi
casus. Quatenus crgo opera correspondet inrti eatenus dananum cst meum. Ab
inde supra iudicandum est de re udao sortis, quae casu fortuito periit, idem quod dictam est, quando opera correspondet inter usurio soriis. Noli enim est inconueniens aequitatis rationi, ut dictum pactum praedicto modo interpretetur, ne siI contra naturam secietatis, dc ut magis valeat quam pereat. Et praedicta vera, nisi ii. te qui ponebat operam in secietate, quae debebat durare, puta, per octo annos, esset tantum industriosus, de tantum operarctur, quod Opera tua ante lapsum bienn, fuisset sulficiens correspondere toti sorti alterius, de eius inter usurio. Nam tunc, quemadmodum si secietas durasset usq; ad 8. annos prout contracta fuit, verisimiliter durare debet,aeum aduersa fortuna non sit consideranda. vicinter iam te.f. scia. ae verb.ob.ille qui ponebat operam posuisset tot operas, quae Correspondissent interusurio, et toti sorti, de multo maiori quantitati, quam sorti de interula. sio eius. ita etiamsi durauit minus, videlicet, eo tempore, quo opera non corro spondebat toti rti, sedparti sortis, de in. I terussirio,conueniens est, ut damnum to, rae, iudicabitur idem quod dictum est de toto, quando toti sorti correspodebant operae: pro alia aut parte sortis,cui operae no orrespodent, sed solum eius interuario,
lEliudicabitur idem quod dictum est de tota
'rte, illa parte sertis,cu i correspondebant ope- tum sit alterius, cum contrariorum ea- opera correspondebat solum indem sit natura. tum duobus. 9 quintam.in .
f. prosoc. Ergo si societas durasset per octo annos, ille qui ponebat operam, posuisset
operas correspondentes , multo maiori quantitata,quam sorti alterius,ic interulario eius, dc sic alter socius posuisset plures
150쪽
oi,Maciles nuenient esset respinu sortis alterius; cum ratione praedicti pacti l lis paciscens dicatur plus percipere de
corraken p. Lfundiparte. Ita et econuerso conueniens est ex pacto praedicto, ut si ille qui ponebat operas, posuit minores ope. Iras,quae non correspondebat toti sorti, sed parti,cum societas casu ante finitum tem pus fuit finita, puta, quia in secundo anno
oninia erant concremata,& sic minores operas,quam esset c6aeniens respectu damni,com damnum sit alterius,ut conuen .
tum fuit ratione dicti pacti. Et per hac rationem ide puto in calu supra proxi. quando operae in fi . temporis correspondissent interusurio pecuniς & serti,licet non maiori quanti rati, quam sorti & interuario, quia propter pactum prςdictum,qubd damnum sit illius, qui pecuniam posuit, lucrum verse sit commune, hic operas ponens communicauit socio de lucro plus debito. Nam ubi debebat communicare solum quatenus lucrum operae correspo-debat lucro pecuniae, hic communicauit totum. Abinde supra quatenus plus debebat oestimati lucrum operet,quam lucrum pecuniae, merito vice versa ex pacto praedicto. Nec obstat Gl.indusimn ueris,quia super illud pactum socius videbatur se astringere ad plus debito. Cum etiam propter illud pactum sectus,qui communicabat totum lucrum praedictum, se ad plus debito astringebat,ut patet infri clarius in prima quaestione, unum cu reliquo compensetur.Sed si Iucrum operae tantu esset, quantum lucrum pecuniae, & sic operae correspondetent interusurio pecuniae, tunc bene putarem, illud pactum, quod damnum sit alterius,esse iniquum,& contra naturam societatis , quae samma, ut supra,debet continere aequitate Qv quanta sit, albitrio boni viri relinquedum censeo, quod in iudicium societatis pluri: mum versatur. l. societares. g. βω-. σί isocinaum mecum.- sutilemm. f. Uoc. Et
hoc ultimodasu intelligo Glos in d*mnsuerint.de qua supra. Et praedicta tene meri,quia stant quotidiana α utilia,& DLmi. nus perfectὸ declarant.
AESTIO L. Nunquid talis conuentio valeat, VI 'pera ponatur sub ea conditione, uti ponens cupiat pro sua opera aliquid certum habere, & non teneride damno
τι is qui pecuniam ponit non sentiat damnum, is Acrum nabeat commune. Inies Ius csi non fuerint. g. isa coiri.'osec. og.deisio. Inst. eod. iin κ o, quid si non apparet contraga societas, sed poncs operas rantum vult aliquid certum pro opcra,& non teneri ad damnum' Dic t quod tale pactiam ii seu conuentio valebit, nec erit contractus societatis,sed locationis operarum. Ita c6cludit frater Bartholomaeus in Pisanesta. super verbo,secietas,in fine, ubi etiam dicit, quod talis ponens operas potest pacisci, no solum ut habeat aliquam certa summam pro opera sua & non teneatur de damno, ut supra dictu est, sed etiam ut talem partem lucri habeat, & nihil de damno qm illam parte lucri non recipit ut socius sed ut Iocator operaru . istud dictu videtur intelligendu, ut aliquid percipiat quando apparet lucrum. Si vero non apparet et lucrum, sed damnu,&tunc nihil perciperet, quia lucrum dicitur deducto damno. Ut si nonfuerint. 6. Aristo. cfit mr- Τ proso. odis'eodri. 6.de ista.Ergo si esset da innu, non cadit cosideratio lucri, & sic cum nullum considerei esse lucru,tunc nihil percipier Aut ex utraq; parte fuit posita pecunia, Sconuentu fuit, ut damn si alter sentiar, luctum vero sit commune,&sicut capital unius sit saluu . vel t ex una parte fuit posita pecunia,ex altera opera,&illeqiii posuit pecunia prouidit sibi, ut capitale suum
sit fatuum, lucrum vero sit comune tuc tale pactum videtur valere, nec videt u r v rarium, nec contra naturam societatis.
Quia licet de natura societatis sir,quod inter socios seruet ut aequalitas. ut d si non fuerint.inprim, Dum duob. tu uidassiariam inst. ex pacto tamen simplicitatem suς naturae excedere potest Elpeh hoc videtur, quod lucrum additu sorti ex negociatione &industria socij non sit usuia. ceu duo b. Litem exscussero M. nisi esset lucrum ta-catum a principio, ut quinque pro cente-