장음표시 사용
171쪽
R AE ST IO ULNunquid fiater qui mortuo patre ex suis lucris totam alimentauit familiam , possit quod im pendit
ro semitu alimenrania, nonpoten reperere.Seddismutuae verius. in AE R o, unus ex fratribus totam Δ.miliam alimentauit ex lucris suis patre mortuo istud prςcipuum deduceti Dixit Nicol. de Ma. qubd non, quia hoc expendendo pro oneribus patris est,&non usus beneficio legis, sed videtur voluisse patri quaerere pleno iure,ex quo non seor- tum possedit,& hoc per literam. Dum oportet in ferincipi'. ibi dum dicit:exsuis operibin ρ esses t. Nam econtra si pater dissimulae, quod filius Consumat, videtur rem n. crure usu fructui, ut eadem ιζ gs autem.ocudum Nicol.de Ma. Potest uici,quod aut filius fecit, ut adininistrator, quia pater per manus eius regebatur, & tunc debeat percipere. Aut tecit hoc intuitu pietatis,
RUAESTIO UILInuentum ab uno secto itineris, an aliis communicandum.
QV AE R o, an inuentum per unum socium itineris, vel a casu, vel fortuna sit communet Cy.' intramdiu.tnsi. C proso. dicit.quod non,& est qugstio puerilis,ego credo verum,pet gaum . inc eum GH us. prosee. nisi fessent ei omnium bono. rum. ia tunc cum ipsi conserant omnia undecunq; & qualitercunque quaesita. II. s.cumstre Miser. fproficio.sea.Lum duobus. cy Hersa. inuentum etiam communi. care tenetur, si tale inuentum fiebat occupantis, puta,quia erant gemmae, vel lapilli in litote maris, in nullius bonis existen. s . de acqur.3ossiet. r. Et thes rus quidem pro parte inuentoris fit. Insti.dererum duo. ,. thesauros. O . q. s. sis quidis enisti Non tramen intelligas, quδd acquisitiois fiat solum perinstrumentum visus, sinectuali apprehensione,imo est necessaria actualis apprehensio,facta manibus aut pedibus. ι .in incJGalairpsi. secundiam Paul.de Castro. in Lin pris. eo. ris. secus si inuentum erat tale quod non efficiebatur inuenientis,per illa regulam; Quod tuum non est, ad 2ium Ipectare scire debuisti.ἱ
cum qua batur. C. unde . . quia erat alimrius,ex quo non fit inuenientis, non tene. tur communicare. Imb si sibi inuentor ta te inucium appropriaret, delinqueret.etuae cum quaereba-α-cx delicto acqui lita non debent communicari. l. autem ex
Lucrum ex eo acquisitum, quod se
cietatem non tangit, an veniat communicandum QUAE R o ; unus sociorum fuit aliquid
lucratus, extra id, quod societatem non tangit, an societati cedat 3 Dic quod non, & ided non est communicandum. Iuna. ea L eumdaob. g. cum duo. shic. Quod est argumentum, pro assessoribus,&prosti ultoribus aliorum, ut si quid luctentur, non impediendo debitum officium, debeat illud lucrum ad eos plenarie pertinere , secundum Dominum Dionysium de Perusio ac g. es duo.inlcumduobus1 prosoc seciis si impediretur debitum ossicium , arg. eorum quae dicta sunt, supra in
q,quaesito quarti membri principalis. O AESTIO In
Nunquid socius absens, qui habet
domum cum altero socio communem , teneatur partem
sv M MARIA. I Deius assem habens domu m communem eum Hiero , num tenea Arsoluere annualem pensionem idi inguitur. a Pen communis domus an variosis
172쪽
Secius percipiens soli fructus amuel n-
sones, temetur Euri sicloparten suam resiluere Socijduo habentes domum commimemquantur si in velit eam hiauare, Hur voro locare,uter teneatur Euri consentire. Scholatris recedens non potiar alteri cubiculumseum elocare. Frumu non extenuant serum in p.re
Consiretudini non creditur, Uprobetur. Pusdsur bona dei lucratumructus. pensionem petere non potest,habitans censetur iure suo uti. L merito. g. pro socio. Et ea usus non potest diuidi, nisi diuidat'do
mus,ut videtur dehoc Gl. ordinaria. l. Sabi
hiculum .comodaritia dicit Ricar. Malum. fuisse iudicatum,ut refert Cy .int quispu tans. g aurem. .coiaeuidundo.m adaeris suis.
Secus ' si percepisset fructus agri vel pen
siones,quia tunc teneretur restituere partem perceptorum, per g nautem.ubi casus. Et sic concludendo ra
QV Ro, si sunt duo sech, qui habent
absente alter solus habitat, nu quid teneatur ad partem pentionisi Aut sunt usu fructuariJ, quia ambo habent usum fructum; au t ambo sunt Dsit,aut unus est Dominus, alter verd retinet in pignus, & ea habitat, aut unus est Dominus, alter vero simpliciter, & si ne causa reti net,& ea habi tat. Pri .mo ι asu,quando ambo sun t usu fructuarij, 8 unus habitat, videtur habitare iure suo, v I intra dicetur. Quando ambo sunt Domini; aut unus vult habitare, alter vult locare,tunc agant coi diuidudo,& Iudex officium suu ita dirigat, ut vel regionib.eius uti frui permittat, vel locet usum fructum viii ex illis,vel tertiae personae,ut hi pensio nes sine illa conrrouersia percipiant.l communi dividiando iudicio. g. cum de Ur DF. communi diuiduri. Vel si res mobilis sit , ctia si poterit diuidi, ut inter eos conueniat, caueamq per tempora se usuros & fruitu. ros,hoc est apud singulos mutua vice sit v- suffructus.vrii g. cum deus fractus. or hac distia tio. g.cumfundus.1locati.
Secundo rca sit quando ambo sunt Domini; aut quaerimus nu quid ille si habitauerit teneatur soluere pensione illi socioqui non habitauit. Aut quaerimus si unus vul t habitare, alter vult locare , an volens habitare cogatur ad locandum. Circa primum est concludendum; aut aliquid conuentum est de pensione.&tuc Conuentioni standum est,&si post finitutopus expressum inco uentionc habitauit, dicitur durare eadem conuentione. I uem. quaeritur. g. qui impsero. .locati. Aiit nihil fuit actu de pusione sed simpliciter Vnus socius habitauit domum comunem, altCr vcro, qui non habitauit, potit punii oncm partis suae ab eo,qui solus habitauit,&tunc dicε dum est, quod non babitans ab habitantetione comunioni cedit usus indifferens, sed non integra perceptio emolumentorsi secunduBad .inlduafratres.de acqui .here-δ. de Petrum dePcriusio in consitquod incipit: Lucas Franciscus cst Martham habitantes Amsi
ten et socium habitantem non teneri alteri ad pensionem. Circal secundum, si unus vult habitare,
alter vult locare, an volens habitare coga clad locadum Aut volebat alteri locare totam domu,aut partem' si totam domum,& tunc aut domus erat cosueta locari, aut non . Si erat cosueta locari,ut puta,duo habebant hospitiu coe, quod locari consueuerat,& unus vult locare,alter non,& tunc
aequus Iudex coget eos stari aequitati, etiatine diuisione dominij,co siderando. cosuctu do est altera natura. Caeproba. l.actoro acit quod notat Bart. in d. l. Sabmus. indg. cum fundus.secundum Barr.1n l. I. C.qui Isa.Si Vero non erat conlucta locari, & tunc aut
alter socius vult uti ad usum destinatum,& potest cita inuito altero socio, qui volebat locare, ut vult Glo .inae Satinus. o Glo.
L in rantum .derarum I. ncc tunc tenetur soluere pensionem, quia ccnscruriure suo uti, per praedicta. Si vero vult 0ti ad usum non destinatum, & tunc si rces fit dcterior,non potest, lac sidum lacob de Belin Isiades communes. 1. de communi aeuidundo. Lunus ex Dominiss. deserui. ti. generase. Et sVtitur, non tenetur abicine pro socio vel communi diuidundo,secundum Glo.ι d.
l. si quis purans. g. si quis in communem fundum. ι odim. eo. Si vero no fierct melior
neq; deterior,& tunc propter immensas cotentiones debet veniri ad diuisionem, secundum Gl. Cone Sacrosan. Eciae.&ubem. m. nussi. in pnnstper verb.diuidcrefacti g. deserv. urba.'Myo.lin re commvn.Si vero unus vult O Olocare
173쪽
locare parte sua,alter non vult. Pone fra. rer meus &ego habemus domu communem , ipse indignatur mihi, recedit de domo, & locat partem suam cuidam stipendiario, ego nolo quδd ille stipediari iis stet in domo, cum ibi habitem cum fami lia mea, sed frater meus dicit,quod cgo nopossum prohibere uti suo iure, & ipse non
inuenitalium,cui possit locare,&pars sua non debet esse sterilis, unde aut ego accipiam eam ad pensione, aut ego admittam stipendiariu m p Dic,quod ego non teneor stipe larium admittere,quia non cst honesta persona. habI.Lηγalte .n Cc videtur aequum , quod quis compellatur
Quod ' facit ad quaestionem , si unus
scholaris rccedit, ut non poisit cameram suam alteri locare, ad quod facit, quia qui societatem contrahit, certam personam g Litur. adtiam. deverb. ob r. l. siquis arbitratu.de Usirilega.ce. Item heres cu non succedit in se cierare. Ins rosicis. f. manes. or 3. obiitur. No enim fit quis socius alicui multo ipso. l. qui ad mitis ure χνosecro. ar.contra. Insti locatι. insin. ubi in locum prirni conductoris alter eius heres succedit. ubi pote stquis rem conductam albarque idoneolo care ad eundem usum .arside ustu Gquissimum g . Sed prius dictum verius est, per dictam L qui admitrithr. cum dualus equoris bis. nisi aliter fuerit in contrahendo actu. argumen. I. q. a. c. ιstud. or sequenti fundum ' car. in ii. de tui. g. generalis. ver. cs ca hoc quaero an schatiru. cfi Rorri in rubrica. prostrio. ver. quid plures.sicundum Dan. Anae in adi. md D. r. circa. Dicendum videtur,quod aut sectorum intere st,quia non aeque idoneus substitutus est, & tunc loquitur Glo. Din. locari. g. . or Specu. o Roste. alsociorsi non interest, quia substitutus sit tantum idoneus, S tunc potest alium loco sui di mittere,& loquitur opinio contraria,non
ut sit socius ad diuidendu, sed ad habitandum, secundum Nico. de Ma. & Bal. in .cnemo. Circa teritu, quando unus e st Dominus, ct alter retinet rem in pignus, scit. creditor, &tunc siue sit pignus couentionale,sue praetortu, siue iudiciale, talis creditor retinens domu in pignus, siue locet alteri, siue potucrit locare,& no locauerit sue habitauerit,cu habitando dicacfruct percipere, secundu Gl. in Ista quilo M.f. l. depf. ad pensioncm tenetur, urcst text. ind. g. Icibi, cum in usuras fructus percipiat.
Aut locando aut ipse percipi edo habitandoque, per quo text. dicitBal. ibi, quod liceri Gl. singularis in Auth. i exH. rev.fs vero.' dicat, quod fluctus extenuant serte in pi
gnore conuentionali. Secust in ptorio pi gnore vel iudiciali, quia de consuetudine creditor lucratur eos secundum illam Gl. in illa consuetudo est contra te x.διsita quil bona. g. r. &ides indigeret ista consuetu do probatione facti secudum Bal. ibi,quod tene mcti. Et t ex hoc nota,quod licet Gl. dicat aliquid esse de consuetudine, Iasi creditur ei, nisi probetur. idem tenuit expresse Bal. Ol. constentaneum. Gquomodo sequan-dstris quod tene menti,quia saepe venit de
tacto, & ego vidi idem dubitari. Circa quartum, quando quis simpliciter habitat domum alterius, & tueaut bona fide,& non tenetur ad pensioneirri quia
forte sub dubio: tamen ille bonae fidei possessor fecisset expensas in domo,& ad per
pctuam rei utilitarem , quia tunc soric CX- penta cum pensione compecatentur quae
percipi potuisset quia habuado aut locam do dicitur fructus pcrcipere. si is qM l f. r. O turbanorum praediorum persiones. faee usis. Et ideo cum expensis computat. Ampius.f. de rei vendi. O i.sper. C.de tui .i nqui b.legib. est casus in quo bonae fidei posset rno lucratur fructus, ex quo cum cxpensis factis compensari debent, incogita
quia est quotidianum & pulchiu, si est verum . Aut no possidet bona side, sed aliter,
AE ST I O X. Intrans domum alicuius consanguinei vel amici vacantem, an te
tur de pensioneidistinguitur. a Vsinas non teguetere qui antea dae eis non
QV Ro, Titius cuius domus periit li
inccdio,vel ruina,domu cosanguinci vel amici sui intrauit,tuc vacua,nulla pensione conuenta,qua per aliquos anno ha bitauit l
174쪽
bitauit,donec sua domus resecta hiit,potiti S v M M A R I Λ. consanguineus Dominus domus pensio- a Linum doti luis crasaturum obueninfinem. Albortus Galeoti extra volumen distinguit,aut uterq, praedictorum, vel alter consueuit locare domum,aut non. Primo calu teneturInquilinus ad pensionem,per obenda . de non verbi. Secundo casu,qn neuter locare, vel coducere selebat,nsi
Lucrum ex ossicio uni fratri destinato, sed ob cius imperitiam non ab eo, sed ab altero fratre pcrfuncto , acquisitum, quaeritur num istud illi sit
communicandum in Ro, duo su ni fratres, alter ex his electus est ad aliquod officili, sed gasimplex&insufficiens in uetus est,alius frater esst ei substitutus, nil quid lucru ex ossi. cio illos ueniens debet substitutus comunicare cu fratre Dic Φnon,sed illud habebit praecipuu. C. de assesse. Eveiaritaserense. C. de aduo. unis l. forum. nisi paetsi aliud inducat. Papinian.esing patres.ἱ cura duobus. g. prosoc. Nam imperitia fratris huic obesse non debet. f. quis ali. reprobi. La. fflairis. idem Eo fis noui operis nunc. g.
iplurium. nec de et alter per alterum,&c. f. alu.iu. xnu.caa. facta.l. I. Quod auto ipse debeat totu habere probatur. f. admunis. l. Tuis. desupple. negerati. e.granae. In c. secύ- dum Spec .inrit.de iussi. g.sequitur. ver quid irirer in quartapartesse. faeit ut maritus non lucretur in totum, etiamsi in totum non sustinet onera matrimonij.
Lucrum dotis patri si iij causa traditae
num simul uxore& patre mortuo teneatur filius cum suis fratrib.communi carcZeis cum iam furibus mortua uxore e patre communicandum s i patri dris
4 Dos esse ibes ubi matrimoni, onerasunt. in AE R o,filius tuus accepit uxor m ,:sua tu accepisti amplam dotc pro eo
uxor ista decedit in matrimonio, &filiutuus ex forma statuti, vel ex pacto lucra ista dote, vel certa cius parte, modo quaeritur nuquid te mortuo filius tuus debeahabere hoc lucta praecipuum, vel debeafratribus suis conferre' Bal. twLvxor tua C r.er.concludit quod Bar. in quodansuo tractatu sequendo Dy.ini. cum dote. stransgressiamur.so. marr. dixit, q uod si socesubiit onera matrimoni j, hoc luci si estisectiliu & ipse lucratur,quia licet acquiratur filio ex forma statuti, non durat pene eum, nisi quodam momento tanqua profectitium.Si vero filius subiit onera matrimoni) , puta ex lucris suis aluit uxor , tun ipse filius lucratur dotem cu effectu gaesadventiliu luctu. Et si tu dicis,in isto lucri pater habeat usumfluctum ι Resp6deo, cpater dissima in do videtur remittere.Lcoponer. g. sin autem res. C. de bonis. qua lib. Eideo i sta onera fiant prςcisc ex re nih.Si aupateri & filius participauerut in oneribumatrimoni ,iuxta onera,quq unusquisqusupportauit ucrsi dotis acquirii Si auten patre t mortuo fili' lucret nulli dubiu essse haberet dote praecipuam, & nili si conferret, ut est casus notabilis, in d. ivxor tua secundu Batibi. Vbi telia dicit P filius emacipatus potest fi patre exigere dotem sui uxoris,quia ubi onera matrimoni) lunt,ihdebet esse dos, quae pro ipsis oneribus deseruire debet. pro onerab. C. detur. dotium. RVAEST ID XIII.
Lucrum ab uno filio ex pecunia pa
tris acquisitum, num mortuo patre cum aliis communican
175쪽
P et r. de V bald . t C. Tractat.
QV AE R o , quando filius lucratur cum
pecunia patris,an tale lucrum debeat esse eius praecipuu, vel post mortem patris teneatur coferre fratribus Super iocarticulo plures fuer ut opiniones. Prima 'quidem fuit Glo. in Dum oporter. C.de bonis,quabis. quam secutus fuit Spe.D. delud. f. eqvitur.venqui Aser. voles ea q filius ex paterna pocunia, sibi .p patre ad negociandum cs cessa acquirit peculi sectilium videri,S ideo fratrib. c5 municanda fore. ,-mι. er. certum. Ea quide opinio dupliciter probatur. Primo ex doctrina text.Inst. per quaspersonas nobis acquir. g. r. ver uncisu. dicentis , is si quid ex re patris filio obueniat totum patri acquiritur. Quae aute inuidia potest esse, v t quod ex patris occasione apud filium profectum est, hoc ad eum P
di celaris: ex refluctuans & ideo intelligiis seruum acquiri, quod ex administrationcretu eiusde lucri seruus tecit:&igitur fructuario acquirit. Ad ide tex fise Uu.obab. l. tua. 9s . iacens , seruus aius msum duntaxat non etiam usu ructam habemus'teis etiam pecunia nosra negociatus p icquideo modo acquisiverumpe honostrosit. Ita igitur in proposito nostro filius,quem in potestate habuit pater, potest ex eius pecunia negOciatus fuisse, & consequen ter quicquid eo modo acquisiverit in peculio paterno sit,
igitur ei acquiratur, unde etiam resultat, ut fratribus id commu nicct.etu Secunda init opinio Bar.in LI. g. necca. strense.decocta. D. Crindui. cum oporter. in Ligud. C. decolgau.in aliquibus see. o in tractatu
suo de Asb. rat/ibus in prima pane eiusdem. in a. principia es in Isi tibi. g. Vactus. f. deparit.
volentis, meuictat cm tu Cri hoc casu ope. tae&industriae filu negociatuis attribui: igitur illud adue mitiu tratribus non communicari. C. deculsi. medietatem aut Caliam lucri attribui pecuniae patris: igiturlla tanquam peculium prosectit iusit fratribus comunicanda. - .cerm. Haec au te
opi probatur ex tex rasiler quo personas. βquod autem extas. ibi dum dicit tex. ne quod es filiosis laboribus vesprofer ortuna accessit,iscinatium,sec. ad idem tex .inae L oportet.
mili in sociis, quorum si unus pecuniam, acer opcram atq; industria ponit, medietas lucri ponenti pecuniam tribui, altClavero operam ponenti. C. prosocio. t r. .eo.ί
cum duobus. g Ain coeunda. Dicit enim alibi tex. plerunq; pauperior opera suppleat quantum ei per comparationem patriinonh deest pro μαί ocietates. g societin. Eir alibi; sicut enim plemnque tanta es induitria socij, ut plus societati conferat quam pecunia.ω- ri. si nonfuerim. & alibi uc scilicet, quia saepe opera alicui Pro alterius pecunia Valci. In I. eo. f. detrusime. hanc tamen opinionem ipse limitat in L quo seruus. de acquir. post. Tertia fuit opinio
Aichen. exustamento. C.de talia. isis d. c. cum oporret. dicentios secundum opini nem Iac. But. hanc lucri diuisionem non fore fiendam,secundu Bar.umformiter, ut
semper pro parte dimidia diuidae, sedar l bitrio boni viri considerata quantitate pecuniae de qualitate porsonae fili; eiusdeqindustria. QMdm. secundum eunde,si pecunia paterna numero fuerit Cctu, ex qua filius singulari eius industria lucratus fuit mille. cum in alius non fuisset lucratus du-l centos .certe tuc iniquu erit dicere, secundia U Bar. voluit, imb hoc casu tribu eda erit maior portio personet &industrn
paternae pecuniae. ar. ad alisthei est Brutus. Et hoc gag qu ucst,cusimus in bonς fidei iudiciis, bono viro diuidenti placerudebet, perinde ac si expressum conuentum foret ossicium enim ius dicentis, qui semper an te oculos ςquitarem habere debet. de eo quod cer.L.tquodsi Ephesin borri fidei enim iudiciis Iudex debet in re aequa terminada, quantu si nominatim eius rel. q vel cuius aequa tacta est conuentio . abneg.gis.Lva araniundem.ubi est casus notabilis. Nec huic sententiae refragantur ea iura,quae Bar. supra dixit: illa.n.an societatis contractu loquuntur, cuius natura est,
ut in dubio conuenisse videan eportiones inter sectos aequales esse debere. τι d. inon fuerint. Inst. eod. ii. g. s quidemsinihil Et idem concludit ipse Bauld .in Derram. C. δε-
Quarta fuit opinio Dd.Lud. qui ut ipse asserit in consilio, quodincipis quoadprimum vostra consuliarionis in leationum aestus . fuit in hac opinione, videlicet:Quandoq;
filius cum pecunia patris negociatur nOmine patris,aliquando negociatur simplici er,aliquando nomine proprio & eiusdepericulo, aliquando nomine c5i&c5muni periculo.Primo casu dicebat totu lucruhaberi pro profectitio, comunicandumq, fore
176쪽
sore, quia ex quo patris nomine negociatur, censetur tanquam institor seu procurator patris,ad negociandum constitutus,& ideo totum patri quaeritur de ocum quod Procurarer ex ν--simia. Et cons quenterfratribus communicabitur, ut ind. l. celium. Secundo casu idem concludendum, quia ex quo simpliciter cum re paterna negociatur,censetur in dubio no. mine paterno negociariadeoq; patri quae
Tertio casu, quando nomine propitio& periculo suo dicebat,tunc filio quaeri,&non communicati debere, pro hoc allegat L idemsoe simoda erost. mandat . in exsiciis.f.s siquid--.st prosocio. vltimo easu dicebat veram esse opinionem Bal. iupra relatam, tum quia non praesumitur filius velle operam & industriam suam, iactare. deproba. Leumdem- debito. de re nes rhoe. tum quia certum
est , quod id, quod de suis laboribus acindustria quirit,aduentitium censetur.-ἀLcum oportet. Od. s. quod remexacta.Vnes clarum est, in eo hodie inter patrem & filium consistere posse ciuilem obligatio
& Dd.in istasera tres decisaeisiabis ιsiqui pro eo. de eius. g.I.C.de MI.conue. ι pactu Hoc Imperator stadrientseu --m LMquu iuras. S.m1Ω.desecvn. imp. tum etiam quia textus dicit formaliter , quod iustum sepe quorundam ita pretiola est opera, ut eos sit meliori conditione ili Q. cietate admitti instituta. osorio. s. de uos e. Et hac opinionem ita semper legen-4ldo tenuit Dominus Ludo. Deinde i consulendo ipse in dicto consilio tenuit alias , de secutus fuit opinionem Barti qui semper dicit, quod solet esse substantia veritatis.Sed puto non esse recedendum ab opinione Bal. quam de iure veriorent, & magis aequitati consonam arbitror, per pradicta,& per ea,quς pleno dicta suerunt, supra in quarta parte principali in prima q. die UAESTIO. XIV.
lucrum,quod ex opera prouenit,patri acquiras In hoc dixit Nico. de Mate. q, aut id in quo laborat filius transit in noua spe ciem , ut quia de lana pannu facit,& tuc,p-prietas acquiritur filio. at . Ins ererum az--. g.siduorm patri verb acquiritur ususfructus:si aute non transit in noua speciem, ut si laborat in fundo paterno ligoniZando, vel similia faciendo, &quaerit patri pleno iure icet ex laborib. suis hoc quaerat,quia opera cedit relin deconae. indu .lsiis Mea. licet secundum opinionem Bart.lupra relatam aequum esseti quod iustum pretium operae tribueretur Elio operanti,sicut ipse dixit in filio Mercatore lucrante cum pecunia patris. Na labor&pecunia diuisio
pinioni dicit Bald. in d*certum.Cfami.er. quod ipse de aequitate consulendo adhaesit in suis propriis terminis,scilicet, in filio
Mercatore,cum modificatione tamen,de
qua supra in proxima quaestione dixit Bal. R UAE S T I O XV.
Quaeritur num lucra, per visum fra
trum ex ossiciis a communitate ac
QUAERO,an lucra ex officiis a communitate quaesita per unu ex fratrib.alteti communicanda sint: Dominus Ludo.in consilio quod incipis, quoad imum propossa cosedrarioris,dicit,uiuod non dum tamen non cotemplatione illa habuerit. Hoc autem verum esse probatui, quia aut huiusmodi luctu accedit peculio aduentitio,puta,ga ex eius laborib. quos in officio habuit frater,iucru sensit,cu tunc id peculi 3 aduentith sit. ut C. deberic qua Me. i cum oportet orae
s.quodotem adsta. IULperquae resonas nobisas. de tunc fratri non confertur. Lib. Cabeosiat. Aut ea lucra peculio accedunt castrensi , puta, ga ratione administrationis in huiusmodi officiis frater ex publico salarisi percipit,&id quasi castrense peculiuest. θω .lsaae . Caesebs.lveturica-μενα PMM.Aer.isael fori. Et tuc similitet, hec fratri eonsertur. l. I. g. nec castrense. cumsideralia. B. nec quidem dicendum, quδd quamuis fratres hereditatem patemnam indivisam tenuerint, tamen ad hoc in communi quaesita tedigere debeant, quia est contra tex. infimis duob. g. atre paternari mis-- . ΟΡΩ
Lucrum ex opera filij ptoueniens num patii ac quiratur QV AERO, quid si filius lucratur labo
rado in re patris, puta agrum scindit,ves db lana patris pannum facit, fiuuquid
177쪽
M AESTIO xVI. l potest contrahere in aduenticiis sine com. . . sensu patris vi tui in cuius sunt potesta
Num lucrutri dotis uni socio Omni l te C.ribonis Misba zg.Abaurem.Salustri um bonorum ab altero commu- l est illam contracta intelligi ex comunicatione omniu bonorum, post mortem panicandum.
QVAE R o, an lucrum dotis proueniens
yni ex fratribus, communicari debeat Z Dic, quod 'lucru ex dote proueniens ad unum ex fratribus maiorem, ad eum dotis causa peruenire dicatur. vi LI. g. mosiquis dote .el acetia ipsus dotis fructus, qui mariti sunt ob onera matrimoni j quae supportat. C. de ture dum. raoneri . de iure dotia. at ructus.adteri fratri omni. um bonoru consocio comunicari debeat,
cu ille pariter onera matrimonij su stinuis lepr supponatur iste. Est lex singularis iueta GLD.in eo remore. LM incipu. Hieo. f. oscirivbi dicitur, Q lucrum dovis proueniens uni ex sectis omnium bonorum coicari debet,etiam aliis,si illi matrimonij onera sustinuerui. Nec ipdim dcterminationi obstat disceptatio Dd. & Gloc de qua in Lite. .de Castri tu.-in quod sis. i vers. doremaequiri. -ini. I. a. e bonis φ-bb. oriniscuistem. g.transi Mamuaest
tris inter eos facta.Et iratasuluit Dd.Lud.
Socius quod pro societate tanquam
creditor expolirit, an hoc propter c sum aduetium societati accidentem debeat carere, vel propter catanfortunatum ex eo s1mul cum
QV AERO, duo contraxerunt societat deinde in fine triennij leuisa ratione lucri apparer, quilibet fuit lucratus centum, VmIs eoru sua centu fuit consecutus,& extra secietatem pro suis necessitatib. consumpsit,alius vero fecit se creditorem dictae societatis in centum occasone dieti lucri, Z nihilomin' cotinuis ibide indicta societate rctinuit, non aliter disponendo, modo finita secietate pdicta ille si retinuit dicta centsi in societate,in quib. te fecerat creditore,vult de lucro plus pcipere si aliter soci', ex quo illa cctu plus altero socio in secietate retinuit, cu qui b.luctu fuit factu, scut&α aliis, ga qui plus ponit, plu
peaecipere debet.I. inofaeristo pro μί. Contrariu credo,quia ex quo dictus 'ocius erat creditor dictoru centu, non dicitur ea posuisse in societate, nec habuiste a nimum ponedi, nec quantu ad ipsa centumento. C.decia sperrier tractatu.dedisb.ldictus socius potest dici contraxisse sociesrurib. in prima paene principali. s q. vlvi in
qua quaeritur, an pars dotis, quam uxore praecedente maritus alias filius ex forma statuti lucratur, veniat cu fratribus communicanda, quoniam illa loquitur eo casu,quo no prasupponitur omnium bonorum s ietas ,prout hic, non tamen est di- cedum, Ut ex omni negociatione in communi domo inter fratres vivo patre facta intelligatur contracta secietas, quoniam contrarium est, ut patet in Forte . C.
μου. f.Po autem ex Ha. Et liuius ratio illa est, ga huiusmodi negociationcs, vivo patre factς patri usumfructu quaerui, ut in dictis iurib. & ideo negociant patri de no r erutquςstu frater fratri,in quo cosistit se cietaeSJ proso Icoiricum l. s. item quia nectatem, cum in sua erat voluntate 5 potestate,quandocuq; sibi placebat ea recupe rare,etia si societati non expediret,scue&glibet alius extraneus si ibide deposuisset centu in quib. fuisset fact' creditor societatis,ga illa centu sunt periculo societatis, no aut creditoris.l media. C.scera. ι.εeideo c6uenit, ut et lucru sit societatis, sia ubi
poriculsi ibi luctu esse debet. I cum duob. g. damna taliae prosit minis i mi defunalias u picta esset societatis, luerum auteesset saluu,quo casu quicgd accederet serti usura no esset,quia in Euagelio Lucae dicituri mutuum dantes nihil inde sperates. MAE, TIO XVIII.
Promittens se tria millia secietati committere, sub ea conditione. ut
178쪽
alter socius laborem & industriam ltantum adhibens, de mille duntaxat lucretur, quaeritur modo, si praedictus promissor non nisi mille ponat, an etiam lucri ex eis acquisiit Iit particeps, an vero alter, qui sub praedicta conditione indultriam adhi
4 AERO; duo contraxerunt secieta-Nm,in qua unus promisit ponere triamii lia,al ter operam &i ndustriam,&pepi. gerui, ut ille, qui ponebat tria millia,deberet habere lucrum de duobus millib. flore. alter verb,qui ponebat operam &industriam suam, deberet habere lucrum de mille flor. Contigit quod ille, qui promisit ponere tria millia,non posuit nisi mille, societas durauit p quinquenium. Dicit ille,qui posuit mille, finita societate,debetis mihi mille.& partem meam lucri. Dicit ille, qui posuit psonam& operam,&indu striam suam,non debec tibi aliquod lucru, ga ego debeo de mille lucru ex forma no .itrae senuentionis. Et Iicet videas, ψ ille, si posuit opam, no debeat lucrati oc lucrum factum cum illa pecunia,cum pecuniae positae in societare pars lucri attribuas. l. s. in pring scit nonfurint. . ti. nec couenitque lucrari cum alterius iactura.Ina hoc . - Τ. de condit. inde. tamen attento pacto. dc conuentione inita inter istos socios, dicendu est,q, ex quo expresse conuentum
est, ut ille, qui ponebat opam&industria suam,haberet lucrum de mille, c5uentio sibi seruanda est,. non seuerint sic enis. g.depositi.cns co .depict. Non obstat,quod pars lucri attribuatur pecuniae, quia id verum,quando couentio n*n esset facta mo. do praedicto.Sed in casu nostro conuentio spectatur,viael. inofuerint ver. ive opticiat. licet societas, ut alter lucrum, alter
damnum sentiat, coiri non possit, vidi inon fuerint. f.sin. vel saltem ille, qui posuit operam, & per quem non stetit, quin non seruauit promissa, tenetur socio, qui poneret operam ad tria millia, quς debebant poni,sicut ad mille posita. cst Arionesnon a diamin. g. Celsing.devexb.oblu.αUAESTIO . XII. Ponens in societate tria millia sub ea conditione, ut alter socius industriam tantum adhibes tertiam partem lucretur, an habeat potestatem de
lucro participandi, si non nisi mille ponat
in Ro;occurrit dubitatio,duo con. traxerunt secietatem, in qua Vuusae misit ponere tria millia, & alter operam &industriam,& conuenerunt,ut ille qui ponebat tria millia, haberet duas partes tu cri, ille qui ponebat operam, haberet tertiam partem. Modo contingit,qubd ille, qui promiserat ponere tria millia, non politit nisi mille & quingentos,& finaliter lucrati fuerunt in tribus annis trecentos florenos .Quaeritur modδ,quomodo debeat
fieri diuisio huius lucti Et videbatur, Piste, qui posuit operam & industriam, ex quo conuenit, ut deberet habere tertiam partem lucri .de tribus millibus, quod est de mille,qubd debeat habere duas partes Iucri factas,cum dictis mille & quingentis,& ille qui posuit pecuniam, debeat habere tantum lucrum de quingentis,&sic tertiam partem. In contrarium videt', qubdς quo pepigerunt,& couenerunt,ilducrudebeat diuidi per quotas,uidelicet ille,qudebebat ponere pecuniam, lucrum habere debeat de duabus partibus, ille quipOnit operam de tertia parte. Ita videtur diuidendum istud lucrum, secundum quod est conuentum. Et sic ille qui posuit mille α quingentos, habeat duas partes lucri, ut conuentum est, & ille, qui posuit pecuniam, debuit ponore tria millia,& non posuit. Ex quo ille qui posuit operam, non
potuit tantum lucrari,quantum fuisset lucratus, si socius cius posuisset tria milli prout promiserat, teneatur eidem ad interesse arbitrio boni viri,quod maxime in societate versatur. AESTIO XX.
Si duo contrahant secietatem sub ea conditione, ut unus ponat mille, al. ter operam,& lucrum qualiter diuidatur,quaeritur si isti mille ab eodem clo,adhuc dantur quingenta, quo modo lucrum ex istis quingentis acquisitum sit diuidem dum
179쪽
Sociem non poteis contrais, consensem --lexpressinaaecedas. 's Accessor m regutisur secundam ram principa . QV AE R os duo contraxerunt societ rem, in qua unus posuit mille,&aliet operam de industriam suam, conuenerunt, ut lucrum in fine cietatis dividant
aequaliter, ut quilibet habeat dimidiam. contingit quod ille, qui promisit ponere mille,posuit mille & quingentos. Quaeritur ' modδ de illis quingentis,
ultra quis debeat habere lucrum, an debeat diuidi inter eos, prout erat conueutum de illis mille, & sic etiam per mediumqQuod videtur,quia a ptimordio tituli posterior formatur euentus.ι I. Cae m. b raro. destri .Eb.Io. In t contrarium, quia super illis quingentis nulla fuit facta conuentio,& forte industria & opera illius non merebantur tantum lucrum: Meritδ debebat diuidi arbitrio boni viri, quantum ad illud lucrufactum cum illis quingentis florenis, cum maxime in societate boni viri arbitrium
Puto ' aduertendum, an illi quingenti florent ultra primam seriem sint positi, sciente illo,qui ponebat operaMindustriam in societate,quia in libris apparet,qubd ille posuit dictos quingentos florenos ultra dicta mille in communi corpore secretatis. Aut socius, qui posuit operam & industriam,nihil sciebat de hoc, fortὶ putabat, quod ille esset creditor illorum quingentorum, vel quod alius deposuisset illam pe
Primo casu,quando sciuit,videtur taci-tὲ consentire, & societatem contrahere, quia ' secietas non potest contrahi siue consensu tacito vel expressis. Evisuros eisiatio.ord ne ea- tractari huiιαμ viinconductionisi .f. osc.& sic si tibi displicuisset,contradixisset, de illa contradictio impedivisset iscietate.Quo easu cum Contradictio fuisset operata effectumsuum,sia impedivisset actum, taciturnitas habetur pro consensu, ut dicit Glossi in Addissser. s. parere depignor. & ideis inter eos intelligitur, etiam quoad illos quingentos, contracta societas. Sed dubium est,quomodo tunc debeat diuidiluerum factum ex eis Puto dicendum,qubd ex quo ista quantitas quingentorum florenorum, addebatur quantitati mille florenorum & sic ponebatur in ea secietate, in qua conuentio iam erat fa- accetarium s regulatur secundum suum principale. Et idem iudicabitur de 'addito,quod de principali,ut in regula a cessoriu- s 1 p de rorast. daerramen . d. imputet sibi ille, qui posuit quingentos florenos, cum non apertius legem dixit. c veterias. de pari. Lintersti tinum. g. I de verbo b M. Secundo casu, quando ignorante secto posuit illos quingentos florenos, & communi nomine via fuerunt, lucrum ex eis proueniens erit commune, si alter, qui hoc ignorabat, ratificare vult. Fac.cc-
Vsura an sit quod quis tripluilus vendidit sub annuali selutionis
prorogatione in AE R O; Mercator vendidit rem valentem decem pro quindecim soluedis hinc ad annum, an sit usura Canonistae dicunt,qubd sic.istanc arridem .quod Bald. verum thtelligit in his rebus, quae consistunt in pondere, numero, & mensura, quia in his tantum rebus committite Secus si vendatur domus vel praedium, praesertim cum emptor interim percipit utilItatem,ut C. Haia. - . L curabit.ha dicit Bald.m D. C.devs M.
QAESTIO XXII. Mercator emens in herba frumentum pro quinq; ,q uod tempore mes sis valehat octo, an commit- . tat ustiras
V AE R o; quid econuerso. Mercatia
ropter praeuenditione vilius emit. Verbi gratia emit frumentum in herba Pro quino ue, quod tempore messis verisimiliter valebat octo, an iste mercator sit v. surariusZDicunt Doctor.quod sic,pertex,
180쪽
aut praesens numeratio est causa damni ve aditoris, & est usura,aut sela conuentio est causa damni , quia de praesenti non solui. tur pretium, & tunc Contractus non est usuratius, aut neutrum est causa damni, quia frumentum in herba non plus valet tempore contractus, Λ contractus tunc non est usurarius.sed licitus. AEdeconualen.em'. l. fistulin. g fumenta. est sidebitor. S. verisimile.). deverbam obeationis. l. interstipulantem. Sscrament.. AESTIO XIIII.
maeritur num quis usurarium faciat contractum, concedendo alicui agrum sub medietate fructu-
so Uura eis quicquid sui accedis, quomodo
4 AERO; quidam dedit agrum seu po.
gere more nostro colendum ad medietatem fructuum, cum hoc, ut mutuaret colono 2s. florenos; quaeritur an ille
contractus sit licitus videtvr i dicendum,quod sic, quia de iure communi absque aliquo pacto & mutuo colonus lenetur respondere ad medietatem fructuum, cum medietas fructus debeatur dominoratione proprietatis, & alia medietas colono ratione culturae. l. cum d/o j. in εο- inda. F. Osee. Et dominus nihil ponit nisi fundum, colonus autem semen, re omnia quae circa culturam requiruntur. de dre,
In ' contrarium videtur, quia quotiens mutuu est causa alicuius accessionis, sue lucri aut emolumenti est usur iuxta illam authoritatem,mutuum dantes,nihil inde
qua η.sc.s . per Din. icquid enim ac cedit sorti, vshra est. 1 quaest. s. pori e.)ῶρinis. Lsi iistro. missis. scretam 9 siriti decem. cert. ra r. Quod etiam probatur perca,quae dicunt Doct.inc. .de T deDoctore qui mutuat pecuniam scholaribus, ut intrent secum, quia dicitur Committere usuram,ex quo ex illo mutuo spe. rat aliquid. Similiter 'in fornario, qui mutuar pecuniam suis aduentoribus, ut coquant se cum,quia dicitur usuram committere, ex quo ex mutuo percipit emolumentum quod dat'ratione cocturae panis. Et idem in molendinario, qui mutuat pecuniam euntibus ad molendinum, ut vadant ad suum molendinum, quia committit usuram propter emolumentum muli urae, ΦPcipit ex quo pecunia mutuata fuit caula illius emolumcit,licet illa multura sibi de . beatur pro molendino,& non pro mutuo: tamen ex quo mutuum fuit causa, Φilli irent ad mascinandum,molendinarius, Ut dicunt Doct. dicitur usurarius. Sic etiam videtur dicendum in proposim nostro, Ulicet medietas fructuum debeatur ratione proprietatis fundi seu poderisi tamen ex quo podere n6 fructuabat,nisi esset qui
ipsum coleret, & pecunia mutuata fuit caculturae, cum colonus aliter non reperiis. batur, &per consequens pecunia mutuata videt' causa illius lucri, & perceptionis
medietatis fructuum. Ergo usurarius videtur censendus ille dominus mutuans colono, ut colat, dc de medietate fructuum respondeat ratione praedicta. Puto ' salua veriori determinatione, submittendo me semper iudicio & correctioni sanctae Ecclesiae, quod in hac quaestione sit distinguendum pro veritate reperienda;aut podere seu fundus cum pri-
stantia, seu mutuo consueuerat locari ad medietatem fructuum, & sine praestantia seu mutuo pro minoriportione, puta pro tertia parte fructuum; aut semper consueuerat locari P medietate fructuum.Primo casu, clim mutuu fuerit causa immediata illius emolumenti,videt.a tertia parte fructuum usq; ad medietatem, nulli dubium est, quatenus est ille excessus a tertia parte utq; ad medietatem,si proueniripter
