장음표시 사용
191쪽
nisnu. g. asinam. defun. instrv. alias praedi boni viri arbitrio regulantur, cum in se. cietate arbitrium boni viri permaximEattendatur, & ad ipsum recurrendum est.
myd. cscurarem mecum. cum concordantiis.1
ρυβω. L quilum M us de u. urba. pria. Bene tamen putarem, quod in animalibus minutis, Quae essem parui valoris, remasni fructu boris &expensarum, pro ut sunt sues, diuisio lucri debet fieri arbitrio boni viri, non autem aequaliter per medium cum in eis multd plus ultra modum ponat colonus quam Dominus ideo conuenit, ut maiorem partem consequatur arbitrio boni viri,cum in societate debeat seruari aequalitas, ut dicit Glos. AZo.
α Raph. in I. si non fuerint . prosoc. Et ideo in partibus istis est consuetudo, quod in fine trienni ,vel quadricnnu,secundum varias locorum consuetudines diuidaturaequaliter capitale, cu stetu, siue fiuctu,adaequalitatem seruandam , quae semper in secietate debet seruari, ut supra. αUAESTIO XXV.
Colonus num possit vigore sectet tis uti animalibus in usum, verisi
cessum QV AE R o , quid si colonus Iocat dicta
animalia pro certa mercede,vel cum eis lucratur locando operas suas & animalium, vel cum bobus communibus co tendo terram alienam, vel portando cum equis communibus, vel asinis granum extra districtum ad vendendum ad ovium usum, veri simit iter boni viri arbitrio non ridentur destinata diei a animalia, nec videtur de Domini intentione, ut colonus ob eam causam utatur dictis animalibus, cum animalia ob eam causam deficiant cum damno domini, & utilitate coloni praeter naturam societatis. 7Arso. pro soci ibi coiri non posse , ut alter lucrum tantum,alter damnum sentiret,&ibi, talem societatem nullam esse, ut alter lucrum,alter vero nullum lucrum,sed damnum sentiret: iniquissimum genus est secietatis, cx qua quis damnum, non autem lucrum spectat, ita dieit texta ibi. Et ideo puto, quδd dictae operae debeant cedere ad lucru Domini pro sua rata,Quem admodum ad damnum cedit. Licet enim
quis possit uti re communi ad usum desti
natum .liatriari d. f. am. st de Lme rito .prosoc. o per Bal. in L 1. Presam. tamen non poteri percipere fructus ex ea, quin partem consocio restituat. i. duo Fa- tres. .de acquin re.ubi dicit Bal. quod licet uni ex sectis sit permissum uti integre rc communi, tamen non est licita integra perceptio emolumentorum. Et istud vi detur viri boni arbitrio conuenire, quod semper inter sectos, maxime in lucris &damnis partiendis versatur. . d. l. Vociriarem mecum coierv. ibi, ad boni viri arbitrium ea reddenda. m. sintscierarem mecum.1loi, an ex his quas virum bonum constituere
oportuisset, & ibi, ut ad boni viri arbitriuredigi debeat. sistinproposita aure quaestione. ibi, arbitrium viri boni exissmosiquendum esse eo magis, quo iudicium pro scio bona fidei eis. ita dicit ibi Paulus lurisconsultus. sintquid enim.insi eod. n. ibi, retaporeti conueniens esse boni viri inburio. I AE ST I O XXVI.
An sit licitus contractus quorun dam animalium sub certa annuali pensione sine eorum deterio- ratione elocatio 3
svM MARIA.r Contractus quorundam animalium sebrena annuas pensione, sine eorum deterioratio. ne inchoarasaest Huisus. Limitaturnus. a: Res locataperbum consumitur deterina
. Societas quandosimpliciter contracta, τι mnus animalia, alio eorum alimenta se emercitium Habeo, quomodo lacrum exinde
proueniens sit diuidaendam in AERO, celebratur contractus insta cripti tenoris. Emo unum par boum pro prctio librarum quinquaginta,& istos boves do & loco cuidam laboratori aesti. malos tibias ad laboricium faciendumJ
cum eis ad terminum trium annorum,&ipse laborator promittit quolibet anno trium annorum in festo B. Mariae da. re pro Iocatico seu laboricio, quod facit cum eis unum modium grani. Quos ho-ues debet tenere,alimentare & pascere o mnibus suis expensis. & in fine trienni,
192쪽
mihi dictos boves restituere, saluo quod lPrimo o casu, quando cos intcndit lo
si dicti boves valerent ultra dictum precare,puta tradit boves uni rustico, t quo-tium medietas lucri debeat esse dicti localibet anno det ex dictis bobus Io. vcl a. O. toris ' alia medietas conductoris,etsi mi- minas grani, & nihil conuenit de damno,nus dicto pretio valerent mihi locator sol. nec de lucro dictorum boum, si fori e plus uere medietate eius,quod minus valerent vel minus finito tempore locationis valedicto pretio, & si dicti boves, vel alter eo-rent, A hoc casu licita est locatio, quia lorum moriretur, deberet mihi medietalccas ex re locata percipit Iucru, ut couenit, aestimationis restituere & soluere, saluo Φex quo rcs locata dcterioratur cu damnos pro mala custodia perirent, tunc co casu
Domini,& similiter Domini est periculu in temum pretiudare debeat quae omnia
ut tincendium. C.scerpera. Conuenit crgo Q promini facere,&C.
Quaero cx t praedictis, nunquid dictus agarium.m si ferinc dc periculu pertineat contractus sit licitus, & s in aliquo pecca ad Dominum, qui cst locans s. locari.ἱnon locator, & in quo, S: si peccat ,ad quid tostlet. Interdu couenit, ut colonus det quo- neu tur Pars ultima damni contra bonum libet an . Is'. vel 2 o. minas grani,&periculuc ostientiae inseritur in pacto, nec sine pec- dictorum boum, lamnum & lucru,si foriccato procedit: ratio enim quare locator li- plus vcl minus valet et sinita locatione, sit citc vcctura vel locaticum accepit, duplo coe, & hoc non est licitum secundu Cal.&cst. Prima quia periculum rei locatae spe Ant. de But. In cf.a'. G. Ratio esse potest, ctat ad ipsu in , ratio rationis quia ipsius rei
quia periculu debet ejse Diii, similiter lu-
Dominus est. d. locatι. l. m otii. cru& damnum, si forte plus valerent. s. ae
Secunda , quia i res locata per usum fortuitis. C.depcl. ac ergo ex quo locator PC- consumitur vel deterioratur quq rationes manet Dominus. vir nonβkI. suu cael et cclsant in mutuo, quia fit de meo dantiscisse periculu, & si aliter cauere fesset iniutuum accipientis. La. g. a 'pesiamst sicer te stu luctu, S g auaret conductore duplicitatur. si ergo accipientis fit,sibi periir,&sibi Onere,videlicet pensione dictarum Is . velddterioratur: ergo dare ultra sortem 5 re-2Ο. minarum grani,& ct medietate damnicipere e si illicitam & est usura. Non obstat seu periculi, quod elici cotra natura loca- quod illo concluetor habet medietatemtionis, Visii pra.&cciam onere pascendi &lucri,ptimo casu,quia licet locator potue- guberri redi,&etia seminis. Et licet dcturrit pacto de suo concedere, scilicet, par- sibi medietas lucri, si plus valerent bo UES, tem lucri quod totum suum csse debebat, istud est de raro cotingentib.&cst palliare non tam C poturi l e cxonerare per id a pa vi liceat si bi dicere de dano, Q com imi tercto,a per te patet ii oc i n e.in .de usu in 'in. cotingit, quia boucs non crescuiu usia sed Secunda vero pars est penitus illicita.dcc ruscus.arg. Leu bere columnε f. defruti. F acit i. ita damnustatia sprose. od .pra. 8c sic loquas Io. An. supra ; Merit dmors naturalis noceat coductoricosilium
illi qui dant boves ad collaticii, si volui q,
lo. An. dicit cise, si contractus staret in Icr- damnum seu periculu sit coe, non licet, &minis locationis, procedercnt supra dicta, est iniustu luctu S: intentio di prauata, seled forma pacto mim facit cuin transire ineus si simpliciter locantiu certa mercede, contractum sbcietatis, in qua Vnus ponis quia tunc cum Diis bou subeat pericus u. rem, alius opera persbnale Φ bene licet,&&ipsi boves deteriorentur cotinuo usu,ti- tuc res videtur communis quo ad lucrum citum est lucru . Intelligo dummodo fiat& damnum,& sic lucrum proueniens eX cum bona fide, no a uicu deprauata intcn- opera est rustici,&sic medium frumentitione. cogitationes. n. hominu omni potu
est concedentis & rei concesse, lucrum &ti Deo occultari non possunt. c. incisore. damnum est commune. Tamen puta- δευμ. Interdu i sectetaic cotrahut in qua 4 rem abstinendum a tali contractu propter colonus ponit opera sua & alimcta boum, fraudem. De praedictis vide I . q.3si aene- Dominus autem ponit boues,do partibus
autem fiendis de damno&lucro nihil est Considera pro clariori intestigentia, conuentu, o tuc debet de lucro fieri por. quod interdum tradcns dictos boves in-tiones arbitrio boni viri aequalitatet portendit eos locare, interdum intendit sotionis. l. si nonfuerint. φυμ. debCt. n. pri-cietatem Contrahere.
mo cosidorari Φ medietas fructuu debita
193쪽
domino fundi ratione proprietatis fundi. Leum altiori .f.in coeunda. oscio, o e. Primo dc ante omnia detraitur,&Domino fundi conceditur:alia medietas,quq attribuitur culturae & cur diuiditur inter co-l num , qui ponit operam suam, & illum qui ponit boves suos, qualiter aequalitate proportionis arbitrio boni viri , qui habebit cosiderare, quis ponat plus insectetate, an colonus qui in socictate operam &industriam, semen & alimenta boum ,&periculum eorum pro medietate, ac etiam damnum deteriorationis eorum pro
dimidia secundum quod est natura secie. tatis. I cum duobus. g.quidamsagariam.m m. an ponens qui ponit boves, pcriculum &detrimentum medietatis eorum , & ille qui plus ponit maiorem partem fructuum percipiet,ut in iuribus supra in prima quς stione allegatis. Si autem conuentum est de parte lucri percipienda pro bobus ,& tunc aut dequora, puta de medietate tertia vel quarra saut de certa quantitate,puta I .vel 2Ο .minas grani. Primo casu valet conuentio,
quia haec est natura societatis, ut lucrum& damnum aequaliter aequalitate proportionis diuidatur inter sectos.vId. g.qvidissuariam. i in Iaael. Nnflerint. Ista tamen conuentio,ut lucrum sit licitu cudum naturam societatis debet sapere aequalitatem , ut quis lucrum percipiat , secundum quod ei debetur seruata aequalitate proportionis arbitrio boni vir i.vid Isimnsinrisu.alias esset lucrum illicitum, quia contra naturam societatis, ut ibi dicit Glos&Pau. de Ca. quia societas instar fiaternitatis obtinet.τι tverum.f.prosis. Et summam debet continere aequitatem, ut ibi .alias si unus nimis ex sociis laederetur, puta rusticus,non videtur bona fide contracta,&sic Videtur nutrire peccatum per praedicta
Secundo casu , quando conuenit decerta quantitate, puta IF. minas grani, vel 1 o. quolibet anno, & tunc licet de natura societatis sit,ut lucrum diuidatur inter se.
cios per quotas, dc per quotas possit secius
pacisci, non autem per quantitates, vidicit Glos in I. cum duosin. prooe.ibi dum dicit text.cum terra quantitare.&Glo.exponit,id est,quo titate,sias dicit Glos quod esset usura. Nihilominus in casu nostro,si iure societatis hoc conuenit forte non esset improbatum, si adest bona fides & intentio contrahendi societatem, dummodo non plus paciscatur,quam sibi conueniat attento , quod alum patitur detrimentum in parte boum, & non de toto, secudum quod est natura societatis Leamd ubin. f. damnasatiata. g.quidumsaginam.-ia sta etiam patebit in aliis quae stionibus proximis. Non obstat d. Glocisae. F. iumst ex facto. quia loquitur, quando capitale erat saluum secundum pactum ipsorum sociorum, ut patet in texe i, pecuniam victor cum certa quantitate perciperet, hic autem capitale non erat saluum, nisi pro dimidia, &ideis, pro illa dimidia non posset pacisci de certa quanti late praestanda, sed pro alia dimidia, quae erat periculo & damno ipsius concedentis boues, qui continub deteriorantur, ut experiemicia docerIcaran debere co&-- Aeserui. urb. praedi. forte posset aliquid licitὶ percipere . Tamen ut dicit Pau. de Leaetasispra, quia communiter fiunr fraudes Tristos usurarios, qui volunt palliare conscientiam, cautius est abstinere, ne prohibitum directo fiat per indirectum,& si purnon vult abstinere facere peccata, debet non de certa quantitate, sed quotitate lucri sccundum naturam societatis & modum supra traditum, & si pur faceret decerta quantitate d arbitrio boni viri faciar,& non excedat. Nec obstat Glos in aeg. irem exsecto. quia ibi paciscebatur decerta quantitate ponens tecuniam,& saluum
erat capitale,ut supra. In omnibus tamen iudicio sanctae Ecclesiae me submitto, Z tremulenter hanc materiam attingo, nisi quia video totum mundum super his &sequentibus duabus quaestionibus versari. Puto emo aperire viam, ut licite possit fie ri,non rore malum,Hui tamen melius sentit, melius loquatur, B: paratus sum semper corrigi.
Quaeritur quomodo in secietate simpliciter contra sta, Vt Vnus peciniam, alter operam ponat, lucri
s Arbitrium boni viri in socierare in qua de
194쪽
lucro ordamnon deis contra um,s-bio est. ut G sinofuerint.mprincipia dia dici per GIPectandum. loquedo de societate,in qua unus ponit o a : Operara quiponis insocietate non laonurra. peram & alius pecunia, si non fuerint par tisne pecunMsed operarum. tes secietatis adiectae, quas eas esse costar, 3 Intellic quorundam locorum π.de usura
dum & medietatem lucri consequie ille q
posuit pecunialpter interuirium pccu .niae,& medietatem consequi fille et posuit V AE R o, duo contraxerunt secietate operam correspodentem interusuri ope
cin qua unus posuit pecuniam , putacuniae. Et ita intelligatur di nonfuerint.in qu ιngentos,& alius operam &industriam principio. darra nurn autem erit c6e.Vt fas
suam,modo dubitaequomodo fiet diuisomma fatalia. Et ideo si cotingat in dicta sis. inter eos de lucro, si extat luctu, vel si non cietate non sit aliquod lucru, sed imbda extat lucru,de damno. Videturq, periculumnu pecuniς,seu sortis positς in societate, totius pecuniae sit suum, si vult consequi quae in tot si, vel in parte est deperdita sine lucru pro medietare, quia medictas lucticulpa sed .utdg damnas aeg.quidasegara attribuitur pecvniet, quam posuit in socie& illud couenit naturq societatis,maxime rate, cuius periculum totius subiit,&alia causa aequalitatis seruandς,q uς semper in medietas operae positae cx alia parte in so-ter socios seruanda est. vi d. l. non fuerint. pcietate, vel si periculum pecuniae est com-Gl.& Dd. St. n. ille qui ponit pecuniam at
mune,videt tun C quodammodo mutuata teri Ibcio ponenti operas correspondetesponcti operas medietas illius pecuniς, ex inter usitrio pecuniae,perderet in rerusuriuquo ex ipsa medietate subit periculu, alias illius pecuniae,&etiam pecuniam, & sic i
non subiret periculsi. incensum. Cficer.pe. pium etiam capitale,absurdum esset,& in Merito ex ipsa medietate nullulucrupci, aequale, ille qui posuit operas solu amisit piat mutuans,quia esset usura per iura vul operas,ille autem qui potuit capitale, non garia superius allegata inlximis quaestio. solum amisit interusuri u pecuniae, is cornibus , mutuum dantes, nihil inde speran-
respondebat positioni operaru, sed etiam ccs;& quicquid accedit sorti usura est;&ipsum capitale,quod esset absurdum &cε ubi capitale est firmu, quicquid ei accedit
ira natura societatis , quae habet, ut partes usurae ih τιω d. c.pleris r . q. . orti T Glo. in lucro di damno fiant aequales, di pro ea& pcr illam rcgula ubi periculu ibi luctu. quota qua lucru attribuitur P ea de quota
Aduertendum test quia interdum opera& damnu secundum naturam societatis posita in societate est lata, q arbitrio boni viae 3 quidamsagarram. dc per alias rationes, viri correspondet, no solii inter usurio pe- supra induab proxim is quq stioni b. declacuniae, sed etia ipsi pecuniae&sorti politae
in socierate, puta quia forte pecunia non
N on 'obstat quod medietas illius pecu
erat multa, industria aut e magno & longoniae intestigat' mutuata,quia ille qui posuit teporedurauit, di tunc in lucro debet fie- operas,no percipit lucru ratione pecuniς ripartes arbitrio boni viri,q, in ipsa socie- sed ratione suarum operarum, & itIe quitate semper versatur. l. sis cκIMem mecum posuit pecunia, non pcipit ratione opera- coiclis. l. cum duo . 9..venit. I.secietate mecu.
ru, sed ratione interusurij pecuniae positae s. oso. g a partes debet esse aequales aequa in societate. Merito ille qui posuit operas litate proportionis, ut dicit Bal .inaeisinon non potest dici, pcipiat lucru ex pecunia Derant. 3c eo casu, si damnu est in societate mutuata, vel ex operibus suis. Meti id ille ex qu corresp54cbat inter usurio & sorti, qui posuit pecuniam cu medietate lucri ille qui posuit operas perdit cas diearu da.
pcipiat ex pecunia quam posuit in seciem num pati si ille si posuit pecunia perdittate ratione inter usuri, ut supra no potest eam, dc damnum eius patitur,vidis, M. dici illud luctu ex pecunia mutuata reci-rint. .ira erinabi si tanti sit c pera quati dapere. Merith illud lucrum no sapit usura, mnu est, plerunq; enim tanta est industria scd venit ex corra tu societatis, quae omniso J, ut plus conferat foetetati si pecunia, lege,5 diuina, & canonica, & ciuili est a' id eitui solus nauiget, ius peregrinec se probata, cuius natura est, ut lucrum & oa- us subeat pcricula. Si vero opera posita inmnumst comune&aequaliter diuidas viis cierare sor respor de t s,lu inter usur io
in duab.proximis quaestion ab .est probatu,
195쪽
ra autem dicentiai mutuum dantes nihil inde sperantes,&dicentia; quicquid accedit sorti usura est, firmo manente capitali; Respondetur,qubd in casu nostro nullum intelli:tur factum mutuum, ut supra, id ed ex mutuo nihil sperat, quod non fecit, ut supra pater. Ad secundum autem,quic- . quid accedit sorti, firmo manente capitali,&c. Respondetur quδd capitale non est firmum, imo si deperderetur, ponens pecunia pro medietate patiebatur damnum pro alia autem medietate non patiebatur damnum, ea ratione quasi capitale esset
firmum, sed quia id proueniebat ex natu .ra secietatis, ut seruaretur intcr sociosaequalitas, quae alias non seruaretur, contra naturam de substantiam societatis, ut per
Glo. maecsinon erint. de quo supra latius patet. Et sic concludi poteri,quod ponens pecuniam dicto casu, quo opera posta ab
alia parte correspondebat interusurio pecuniae positae in societate ab uno ex sociis, prout praesumitur, mediam partem lucri percipiat,si lucrum est,& si damnum contingat in sorte, modiam partem damni similiter sustineat, nec sapit usuram,imo est contractus licitus & a i ure approbatus, etiam in ratione naturali & aequi tale fundatus, & humanae consuetudini conuenit, cui fauendum est, cum tendat ad conseruationem societatis humanae, & ex ipsa societate Resipublica S ciuitas, quae tendunt ad conseruationem humanam, repletur. Non obstat,qubd ubi variae sunt o .
de isto quia ex quo dicta opinio est contra
iura,& tendit ad di lutionem societatis humanae,& Reipublicae damnum,non est amplectenda, imo deponenda, ar. eorumquς dicuntur in c. st oratis.g-vero.deo . . deis.
Et ad praedicta facit consiliu Bal. qui sic
formaliter dicit. in Christi nomine amen, ut apparet & ex tenore instrumenti fuit contracta societas uno pone te pecuniam, scilicet 4oo. fio .altero operam ad partem lucri & damni , unde tres casus possunt euenire. Primus quando non est lucrum, neque damnum,& tunc intcgra quanti ras debet reddi,& sterilis erit opera&pecunia. Secundus quando est lucrum,& tunc illud est commune saluo capitali, quia actum & convcntum fuit de parte lucrifi-enda, de sorte no partieda. Tertius quan . do est damnum,dc tunc minuitur sors pro medietate damni, haec leguntur & notantur per Gl.& Dd.wLI. Cfroscis. Haec sententia probatur expresse per textum in d damnauerat Ibi dum dicit commune damnum est,& ibi est text.ad ii teram: non enim potest intelligi, ni si de damno contingente in sorteJ prosec. l. minus. ibi: damnum,cte.ubi est tex. nam secietas quandoque est damnosa, quandoque lucrosa, quandoque est sterilis,& non potest este damnum , nisi quando capitale non est saluum, ut ibi patet apertes Et hoc etiam probatur aperi f. prosoc. t si non fuerint. g.
uacosti. ubi dicitur, quod si unus ponit pecuniam, alter operam, tunc demum potiens operas non perciliat in alio damno, quam Operarum amisiarum, quando ita
est specialiter actum inter socios. Et mouetur etiam ibi quaestio, nunquid talis
conuentio valet contra naturalem aequitatem societatis, & decidi rur ibi quδd valet: ergb si pactum non est et appositum,
damnum cssct commune. Ita tenet lacob.
de Aret. in l. r. C. prosicio. de est ipsa veritas. Non obstat Glo. ibi posta,quae videtur di cere contrarium, scilicci, quod pecunia percat ponenti pecuniam, & Opcra ponenti operam, quia ubi est rex. non est curandum de Glossa. Et ita tenet Bal. in consilio , quod incipit; In Christi nomine amen, multiloquium mihi semper distilicuit. Non obstat,si diceretur,ille qui posuit pecunia, ex quot ipsa pecunia perci
pit utilitatem & lucrum, cum alias non habuisset lucrum , nisi respectu pecuniae, quam posuit in societate, conuenit, victiam sentiat damnum , s damnum contingeret, & sic sicut ex tota pecunia percipit lucrum, ita ex tota pecunia percipiat damnum , cum damnum reguletur a lucro de ccontra.L eum duoias. 9. quida gariam;
rufi fpromi manifestissimi. C. desur.isse aurem qui posuit operam percipit lucrum
ex Opera, non ex pecunia. l. cum duob-. f si in coeunda. 1. Uoc. l. Seio amreo.f. deo. θ.Ideo videt ut conuenire, ut sentiat damnum pecuniae, ex quo non sentiebat luctum, quia imo ex opera sentit lucrum non contemplatione pecuniae, alias forte opera
ius fuisset sterilis,uci quasi,ut contingit in Mercatoribus , qui ex industria quam habentcum pecunia lucrantur,industria autem sine pecunia nihil valeret,&sic ex opera tu Crabantur respectu pecuniae, qΠα mixtim
196쪽
mixtim cum opera erat causa lucri,&ille qui ponebat pecunia similitcrex pecunia 5 opera posita ex alia parte scipiebat luctu,cu alias ex pecunia sine opera nullii p. cepisset, cum pecunia ex sei bla no pariat pecunia maemmus 'de in litem . metatbcsi uenit,quod sicut ille,qui posuit operam mixtim cu pecunia, pcipit luci ut medietate respectu operae re pccuniae, ita sentiat medietatem damni, de sicut ille qui posuit pecuniam mixtim sentit lucru medietatis respecta pecuniae S operae positae, ex alia parte sentiat medictato damni cotingetis in pecunia.per d. g.quiarn sagariam.in . Et istud conuenit iuri de naturali rationi, per praedicta,& etiam boni viri arbitrio, quod semper in societate attendi debet. viae si flocurareme proficio. M. MAESTIO XXVIII.
Contractus societatis degabella siue fructibus alicuius territorij inchoata,
an etiam quoad incrementum, Vel alluionem territorij procedat
Territaria quibtu modis idistinguantur. 'Ius a monis non habet locum in vis.s Praescribi nonpossunt termini siues es Disces eu prouinciarum. σ Fines Episcoparuum qui L Lapides siue interstitia terminorum licet remoueantur , tamen propterea, ipsi termini non diminuendi
QVAER o,quidam contraxerunt socie-μtem ad vectigal seu gabella fructuu ,
si colligebant in quoda territorio, modo contingit, q, erat flumen publicum, quod diuidebat L cofinabar duo territoria. Accidit quod dicti im flumen impetu aquarum utauit antiquum alueum, & nouu costi. tuit p decursu unius anni, & in hac mutatione abstulit de iure unius territorij occupado terras suas in alio territorio. Mo. db quaeritur an ex mutatione illius fluminis augeantur vel diminuatur,vel sint mu
tati sines,&itcgabellariis,qui emerunt gabellam fructuum,dc beatur gabella de fetu. tibus illaru terrarum,qui sunt per flumen ampliatae Bald sic dicit. In nomine Domini amen. In supradicto puncto dico, quod ratione alueit mutati no augetur imissio seu venditio fructu ',quq fuit limitatad
taxata tempore contractus. Lin agris limitatis. F. de acqui.re.dominis . de damn .insec.Ldamni infectisti latio competit. g .sis qui vici nas.csest de risis ιr.is i. sydeaqua quoti. orasti. t. I. f.inaeo g item quaeritur. & est quasi
cxpressum in eo. n. choc iure. g siqua Et Pinspiciatur locus contractus, probatur1f. de contra.emp. RutilupaLubi dici sex presiuscis eo. ri. l. in lege. Et i qui a m urato alueo non propterea mutantur fines plebana tu um, vel castroru, vel dioecesum, vel publi.
corum territoriorum , rael. in agro limrra
secundum ipsum Bal. in suo consilio. Hoc etiam l& alia rationet batur. Fines territoriorum quandoq; per flumina, quandoque per montes & valles, quandoq; per lapides α signa multum apparentia,& istis
modis communiter torritoria distinguu
deprohoc Bal .m coss.quodincipit,qualiterpro bentur pertinentiae disrictus. Interdit ibant' fines iurisdictionum p crexpressas oc tacitas partium assertiones. vino. C.de contra. se commu. 37. l. optimam. C. de iure desiZctim al,qus. Interdum per vulgi opinionem Sc iudiciu circumcolentiu , qui in hac materia
sunt testes magis idonei l. I g. 11. desum. Et quatb sunt simpliciores .rustici, Ianto sunt credibiliores, quia no deponiat, nisi depossessione facti laquam oculis semper astates nos.de ver.oblili utiliosa. g.haecquoris. Item quadoq probatur per sententiam ludicu seu arbitror v. f.de arbicinter Cauestianam. Adeo .iud ff. l nter dum per perceptionem redituum. l. siquo super Cyis reg. andoq; probatur P custodes.ca. Cf.m Sardini deoni Uect praeto. sti. in proposito igitur noli rotus alluvionis non potest locum sibi vcndicare in casu nostro,duplicirc*c tu. Primo quia pcralluuionc id videtur adiici, quod ita Paulatim adiicitur, ut intclligere no polliinu
quantu quoquo momento temporis adiiciat'. Ladeo. f. praeterea.=.de acqui. re.Δ.Inst. dere.d invione. g. praeterea. Ergδ no paulatim,sed uno impetu vi fluminis ipsum flumc mu tauit alueum. Praedia quae erant in mediol inter alucii antiquu relictum & nouu, rei manent cius cuius fuerant, & in dominio, i &iurisdictione,quia nostrum est,a nobist sine nostra voluntate avelli non potest. l de reia.Iidquodnostrum. nisi per modosa tu
197쪽
Y et r. cle V bal cl l C. Tradiat.
te ordurato,. Sed de iure non repcruur
iste modus statutusavi permod ualuei faper saltus & uno impetu absq; alluvio ne quod praedia in medio existentia mutet dominium Si iurisdictione; merito,&c. ariasiam. C. decora.insinu bΤ. n. reg. ubi dicit textus, in finalibus quaestioni b. vetera monumenta sequenda sunt, modo si non varietate & arbitrio possessoru additis &detractis agris postea permutati Pbentur.
In casu autem nostro , nec posscssbres, nosuccessbres eorum mutauerunt fines; quare ergo stare prohibentur. Secundo gaex quo territoria fuerunt assignata&diui. , ut sciret unusquisq; quatum suum Ierritorium se extenderet, illud ius videtur in eis,quod in agris limitatur, in quibus non
habet locum ius alluvionis. l. in agrustratu. eacquire.Δ.In ratione sui ibi, vitai. retur quid cuiq, i latum esset. Et eo de modo licet insula nata in med. o fluminis sit eorum,qui prope ripam praedia posii dent.
stat distinctos fuisse, vel et a potest probari fines dioecesum, seu parochiaru , seu luinciarum praescribi non possunt. Et ratio
est, ne prouinciarum termini co fundatur.
Et dicit ibi Do. Nicol. Siculus Q limes parochiarum & prouinciarum bene possunt praescribi iure proprietatis, sed non iure fi-ntu scit ut limes unius extendatur,&alterius restringatur, de quo per Glos re=. q.3. quicum. oc hodie habecine.r . prascr. ιn MEt sic patet, quod iura durius itatuerunt, quando tractatur de restringendo vel am, pliando fines dioecesum, vel prouinciaruseu territorio tu,quam quando statuerunt de acquisitione, seu perditione, vel mutatione aliarum rerum. Facit etiam quod dixit Pe. de Perusio. in esper eo.e pMochiis.
6 Vbi t ipse dicit quod Inno. diccbat, quod
fines Episcopatuu solent esse flumina, moles&vallos,& ibi dicit Pe. de Perusio secudum una opin si ipse sequitur,q, si stamen,
quod erat limes seu finis, est siccai up longitudinem seu latitudinem diuisus intelli. gatur, & per iudicem arbitrio boni vici a. et uali signo distinguitur. Sic ai carmisit posito nostro,ex quo flume per saltu dei e linquit alueuantisi fluminis, si erat limes inter utrunq; territori u Malleanensiu S Gallensium,intelligatur alveus diuisus intcr utrumque territorium,& perIudicem
arbitrio boni viri actuali signo distingitae,& sic noua signa imponantur, in loci, ubi consueuerat uilla flumen diuidens inter virumq; territorium. Facit etiam rexI.in E. l. in nomine Domini. g. Deois A. ibi usq; illos fines prouincias Afro canas extendere. Vbi
aute inuasione Vandalora dit Maurorum Respublica Romana fines habuctat,& ubi antiqui custodes seruabant,6 ibicuantiquis finib. integre seruentur. P. aeterea ut dictum fuit supra in territoriis communiter sunt termini diuidentes,quandoq; flumen,ut in casu nostro olimcrat, quandoq, montes, quandoq, valles, quandoq; paludes,quandoq, magnus lapis. Ponamus ΤΦille magnus lapis, qui erat finis inter duo
territoria, ruina, vel impetu aquarum sublimatus est pcr modicum vol magnu spa-cium in uno ex dictis tei ritoriis ; dicenau, ne nos aliud territorium extendi illud restringi ZCerte non. Imo ne detur occasio alienum ocCupandi, ius statuit ad offici. um de finibus cognoscendis , per mel solem, vel aliter terminos declarare, & s res cxegerit, oculis suis,& res, ta loca aspicere. Hisi ruptione flamin nes agri coni fund/ι inodas. g. re. Sic in simili dicamus
in proposito nostro,ex quo flume,quod e fine inter d:cta duo territoria vi Ctepcitate, ac abundantia aquarum quodam impetu recessit, de in alio loco transire cepit, ac lectum quasi desiccatum derelin tu i t ad officium eius,qui definibus cognoscit, pertinet terminos,ubi ankiquitus Craiat ponere,& si expedit ad locum, ut oculis suis videre possit, accedere. emptione. saec.qura indicante. Et praedictam conclusionem in dubio tenendam puto.
An heres secij defuncti si particeps
lucri,in societate sub certo annorum numero inchoata acquisiti, si socius,
qui operam debebat praestitisse,
198쪽
certe no nocet heredi defuncti, qui no rea More scierate acquissa Mosmis. peritur in cotractu emptionis nominatus, rumin ad heredes nisi sed selum in cόntractu societatis. f. ρυμ a Mors non dis,ahit commercia Herita.
V AE R o, si unus ex sociis qui debet eoqurtureiam. Prςterea si heres Nicolai pe eponere pecunia de propria pecunia, tit sibi communicari, ipse debet implereti nomine proprio emit fructus, cuiusdaex parie sua, sed hoc no potest, quia no est molendini pro quinq, annis, M alter qui eadem opera.Simile est ergo caprario,iai
debet ponere opera decedit durate dicta non tenuit secietatem,nisi uno anno,cum conductione quinq; annoritan eius heres deberet tenere plurib. Nam eatenus qua- pro illo tempore, quo durabat conductio, tenus,&α& non ultra. item iste qui de sua post mortem decedentis debeat partem pecunia emit,debet habere capitale suum
lucri percipere de fructib. illis Balaicior.
nomine amen. Ad i cui dentiam sciendu est, de praeterito , p parte no habet causam ω- lucra lucrata societate durante trasmit-peraru de suturo necessario diuidis, licet tutur ad heredes socioru, sicut damna, si secus esset in lucro mometaneo ubi inspiue damnificata durante societate: quod
citur principi usolum,quicquid postea denim praeteritum, morte superueniete non futuro contingeret,ut in legib.pro hac pletollitur. proscis. l. actione. f. I. Et ideo si allegatis. Hic est punctus superioris coiibj durante societate etiam unius diei empta Bal. Quidam contraxit societatem cu Ni.
sunt aliqua communi nomine, etiam percolao hoc pacto & hoc modo,q, ipse debe-
mille annos mors t non distrahit comer. ret ponere pecuniam in societate,& d. Nicia praeterita, sed post morte noua inchoacolaus deberet ponere opera suae personaeri non possunt sociali nomine F. prosaIM- in dicta secietate,& deberet d. Nicol. per
geret in societate pdicta,& pro dicta quar
Iulum se Mantu. altero. Hac igitur ratiota parte contribucret damnu, si contin- ne videtur dicendum , quod fructus dictigeret in dicta societate.Postmodu duranmolendini de borent esse communes cum te dicta societate dictus talis, qui pecunia heredibus dicti Nicolai,quia initium conponere debebat, emit fructus, reditus,&tractus i nspi citur ver.ou l. sibus. si iprouentus cuiusdam molendin i quinqatolono. Non obstat,quod dicti fructus fue annis proxime sequenti b. pro prctio 2oorut empti nomine unius tantu, ga coicari florenorum, quam emptionem fecit nodebebant,&ad hoc erat natum ius in vita. mine suo Pprio,& pecuniam praedicta, vis pro s.c. si quis societare contraxerat,in ultima delicet Loo. florenos, integraliter soluit
charta.Si ergo actio erat nata,meritoNico
de sua propria pecunia. Dum um d. Nico
laus transmisit ad suos heredes, cum elaus decessit post duos annos, vel circa acontra ipsi conuenirentur, si quid damnutempore conductionis d. Molendini, Nesset prosec. ι verum.gan heredem orqvid dicta conductione durante & nondu finitianoan contrarium videtur. Nam sicut inra, modo quaeritur nunquid ille qui dictos thema te dicitur, ista secietas fuit celebra fructus Molendini prςdicti emit,teneaturta eum Nicolao propter operam ab eo po communicare heredib. dicti Nicolai post nendam in societate, sicut igitur si circa mortem dacti Nicolai, videlicet pro resimolendinum nunquam posuisset operam duo tempore quo debet dictum Molendi nihil petere posset sibi communicari; ita sinum retinere vigore conductionis praedi decemi cui tempore poli morte operari et necne,prqsu ppos to secudum na t rata, non possit,hi diuitio teporis Τ.desip. ser. si quod de intentione ementis dictum Mo3 μ - comm=μ mκ, GILOpurae t. n. heredi,,lendinum fuerit fructus ipsius Communi. maxime inceris, nou sunt eaedecu Operib. care cum d.Nicolao , sicut lucrum seu da. defuncti. g. bbertin=. de cod.mnum aliarum retu,quae erant in secieta-- b. Et idem dico in damno. Pone ch post te contracta inter eos & paratus est comu- mortem Nicolai superuenit sterilitas,hoc nicata lucru tempore quo d. Nicol. vixit
199쪽
-ritur unus ex fratribus sociis de- scellit rellisto filio pupillo, quomodo l
lucra,post eius mortem acquisita,
inter patruum pupillum sint diuidendaὶ
LVrrum ris scis mortem ac visitum rure societatis inter superstitem ycium or de- fuam heredem non diuidrar. Lucrum quod obuenis heredi a mortem stis, nane cistare odalia maducapit. QVAE R O quando Vnus ex fratribus sociis alicuius negociationis decedit
relicto filio pupillo, qualiter quaesta post
per patruu dividantur, vel per eu empta, vel u mutuauit pecuniam pupilli nomine proprio'Bal sic rmaliter consuluit. In Christi nomine amen. In ista male ria i scire oportet, quod, quando ex duobus fratribus, alicuius negociationis se clis,alter decedit: morte finita est secietas, igitur quo ad noua inchoationem administrationis inter pupillum filium fratris praemortui,& patruum, & pupillum nulla lest societasub osse. Lactione. g. morae. sed lnec cum ips. pupillo potest inter patruum & pupillum societas conetrahi,ipso existente tutore, quia sibi Author esse nou otest. ULr.f.deaugo . Si quid i ergo acquiritur pupillo per patruum , hoc non cotingit iure societatis, sed oportet, quod alio iure contingat. Contingere ergo PO-test duobus modis. Primo quia communi nomine gestum est, di sic acquiritur officio gestionis. Secundo modo, quia res est empta a tutore de pecunia pupilli, & tunc acquiritur pupillo ratificanti iure spiritua.
stare debet,quod de pecunia pupilli. Nam in dubio praesumitur, quod pecunia ste-ius,apud quem sit possessio ipsius pecuniς, qui alij eam eradidit, id est, ipsius emptoris. defunctiu rM.tu. Ex his apparet determinatio quaesit rum, quia quae communi nomine empta sunt, non sunt communia, ni si probetur,
qudd sint empta de communi pecuniassia .rus. Titium se uarium.f.altera. Tutor tamen, qui pecuniam pupilli se expedisse negat,tenetur ad intcresse, quia
in emptionem pri diorumconuereme debuii, & ita diligens esse m factis pupilli,sicut in propriis,& si habuit bonum forum pro seipso debuerat idem procurare pro pupisso, cuius peeuniam habebat inter manus. H est bonafides & diligentia,fa cere alteri quod sibi vult fieri, cum illius curam susceperit. Items pecuniam rapiuli patruus mutuauit nomine suo, non nomine pupilli, tenetur ad omnelnteresse, quod ex licita negociatione pupillo quaeri potia isset.=dene gestaquis, Unus Falan
yAESTIO XXXI. Contractus cambij, ut unus hoc in loco pecuniam numeret, & in altero longinquo recipiat,
r Cambia permistuntur. a Mercarorproprie quis duatur.
in .s R o, Mercator recepit a me in i.
sta ciuitate centum florenos , Ut occasione cambib faciat mihi dare in ciuita te Neapoli.'s. an sit licitum Bal .in rubrica. C. de coUI. c.dixit quod sic. Hoc enimno est usura,sed periculum partium, dummodo non nimis excedat modum, sed se. Cundum generalem coaetudinem Mercas rumus de nausea. l. ricis.&iuris fi .ctione dando sibi literas et constituendo se luturum Neapoli, non dicitur consti tuisse minus re.E t sic ista cambia sunt licita usque ad condignum vel parum supra, secundu Bal .macrathma ubi etiam in s.ponit i quis dicatur Mercator, dicens ; una mercatio non facit Mercatorem, nisi sit descriptus ante in matricula Mercato rum, de quo per Bal.in Uegat eruu.deis. .
Compensatio unius sech an admit
tatur aduersiis praepositum commu
nis buris, qui nomine secietatis ab eo pecuniam exigit Z
Pio nomine ensis. QUAERO,soch habent bursam commuisne, &csistituunt alique quis est illiburtas prosoc, Luerum. f. cum tres.Modo pone quod talis praepositus nomine secte.
200쪽
tatis petit ab uno sociorum,ut ponat in cietatem parte edebet,dicit ille ego com- penis cum eo, ad quod mihi teneris, an hoc casu locum habeat compensatiot Di. I cendum est,qubd non,quia non agit ille,
ut singularis persona, sed exc6muni cor ore societatis. item illa pecunia est statu. a ad usus sociales.arg. C. de comemtineatis ν Θ., Balin t eius. C.decompen.
zratres quilibet pro se facientes con
tractum de lucro, ex communibus onis cuilibctobuento, an quod ex eo contractu acquis uerunt,ten antur sibi inuicem communicareὶ
rer quesecim velfactum, velrem nas. Frater socius an post facere contractum, ex quo suus is ratur. Actioni prosecto τι derogetur communisse
QVAE R o,duo fratres bona communia habentes fructus &lucra inuicem permulta tempora communicauerui, traciatu temporis unus separatim in secreto emit aliquid ex lucro suo,& fecit contractu dici pro se, similiter & alius fecit,an uterq; tenetur communicaret Bal. ita consuluit. Puctus quςstionis talis est,duo fratres camnales longo tempore simul habitauerunt, tenodo simul omnia bona, simul ct fructus peicipi edo ex dictis bonis, & onera simulset uendo,lucra participando &conferendo , quia legistae ambo erant indisserenter communicando omnia eorum bona,
fructus, redditus & prouentus, nulla un- quarti ratione exquisita per alium,ut communibus utebantur & usi fuerunt per spa elum 2,.annorum Vltra: dicta communione durate unus i psorum proprio nomine emit cotta bona ex suo lucro, distbluta si ei etate per mortem unius heres alterius fratris petit illa bona diuidi, tanquamst. mul communia. Quaeritur utrum veniant
diuidenda, vel sint praecipua illius fratris emptoris, vel suorum heredum, vel quid iuris. In Christi nomine Amen. Ad t euidentiam generalem praemittendum, quod societas est contractus celebratiuus,quandoque a verbis exprimentibus super alio incipiens, quandoque reipsa & factis emanans.Societas quae sermonibus contrahitur clara cit, quia certi tu do verborum declarat certitudinem intellectus rose.ly. societas vero quae con
trahitur rebus ipsis de factis, ad illa extenditur,ad quae facta hincinde protendunt se, nec ivno tantu faciente contrahitur societas,sed promiscuum factum exigit v bi facto contrahitur: oportet enim quod in secietate uterq, aliquid ponat, vel rem vel factumst prosoc.Ls. si non fuerint. unde qualitas factorum hincinde declarat qualitatem &modum societatis. Ira i cr-gb dicendum est de duobus fratribus, qui ex legum peritia lucrantur. Nam si communicauer ut lucra, nodico parua, quae
suconsumuntur in domestica familia, sed
notabilia, quae conuertuntur in emptionem praediorum,uci aliam perpetuam viilitatem inuicem communicare, tu casta sunt communia, de si unus eorum altero ignorante facit instrumenta,pro se tantum tenetur cornin unicare. f. prose. IA uso eierarem contraxerit. Imo etiamsi unusquisque faceret clandestinos cotractus pro se deberet communicare, quia ' communiscosensus requiritur ad hoc, ut actioni pro cio derogetur. Sicut enim in cotrahenda societate cosideratur communis Consensus:ita inperimenda osse.Lactune faeximusIn hac enim societate, sicut in quibuslibet actis probandis, debemus considerare genus & differentias .mno. C. Poba. iactor. si consideremus genus, videtur fuisse inter eos societas generalis,qubd sic probo. Si quis vult cognoscere socieratis qualitatem , consideret utrum actus sint contrarij aliis actibus, qui inducunt contrarium, qui ponuntur in I.pe. C. communi Huldun. de per locum a cotrario cognoscet,
qui enim actus sint dissolutivi, eorum cotraria sunt societatiui. Isti ergb fratres sunt soch generales,&hoc considerato genete. Verumtamc quia species derogat generi videamus utru in hac lpecie, de qua quae titur,videlicet,in lucris quasi castrensibus, scilicet officiorum & aduocationum fuerit inter eos societasJm videtur quod non, propter differentiam, quia ex hoc lucro