장음표시 사용
121쪽
uerendissimo Domino Ioanne Archiepiscopo Sisgomen a prsclarissimo Mathematico Geor,gionurbachio composita. Nomorum Geom cum, quem dudum fieri mae
si s stulabas initime Prisci, nunc ligno saetiam accipe.
Post siueses,ex metallo fiet asterruiui facilior,aptis aloretaccomodatior. Namillo iam perse 2 du eius
usum exerceremin altitudinibus cosiderandis,uia uenitinani mum,qua facilius effici potest opus at magis accomodatum. Exercitium enim est, quo reddaiaurdo stiores. Nunc tame, nee alter absolutus ad te ueniet igneo contenius sis, ius eon. positionem usum hic uolui describere.. i a i. Ulamprimum quatuor remis in similituclinem linealium ob r P lonivulleiusdem mensurae inlovguudit latitudineα sps smidine per omnia. Ita quod omnium una sit longitudo. Item: una latitudo Atem una visitudo.Longitudo tame tanta sit ut in ea possint lao o,diuitiones recipi.Id fiet si duorum cubitorii aut circa summetur.Latitudo ueropamasi,utduorum d Ut ruma cadum latitudine. Spissitudo aut minor latitudine ideo, ' ne propterlongitudine facile incurvetur regulseri qusissimiat in regularum cotineatursuperficiebusbene planis rectavidisi parallelogrammis,id est,squedistantiu laterum. Vt Iinealia soriconsueuerunt,Eas regulas arte fabrillita connec2as,ut persos ehim eostituantquadratu,seu corpus duobus gnomonibus, corporeis conmositum, quod fietidum quilibet angulorum 4, uos in eoium tione essicumt,reetiis fuerit, nec spin do unius risitudini alterius regulae in coniumstione earum distordet.. αd quadrati sic mastituti dii super saris iaceat, superficies suo
122쪽
perior quae ex 4 regularu superficiebus integram una sit, at una inferior.In huius quadrati superficie.su tori,qus σέ - regularc superficiebus 4 costituitur, dein ibe 4 lineas Α Β , B c, D, D A ,Ita quslibet ham quatuor linearu sit in medio suae superficiei secundu fonsitudine squedistans ab utrom Iatere ea superficie terminate, mi Deetagulariter sibi coluncis,quadratum constituetes, A B ,in & A P,continuetur ultra B & D, ad terminos superficierin suam.Puncta uero A A c D ,interiatur in ham 4 lineam coincisus angularibus,msit lineali super . A &c,co uel linea per amlu c, uidelicet ab angulo quadrati interiori,ad acie exterior 6c uocabitur linea angularis c, Extra linea B c,seelas alias lineas squedistates B c,duas quide
extremas parsi ualde a se ipsisdistates,in quaru spacio singuis di. Misiones signabuntur,una uero inter has et B c ,mediam,ita ut
' Deia habeat pro numeris sculpedis. Similiter facies lineas e de distantia squedistates c D ,ita ut quilibet suae relatius couinniat in linea angulari c , e hae lineae exeant uItra lineas AB, aut A D , dein se exteriores lineas aequedistarites B c,&c D, quamlibet earsi ossicio circiri diuide inamo per raequalia,etpolita regula super A ,etsuper singulis pune is diuitionis iam saa cme,trahe Iineas a punctis iis lineam B c,seu c D, et sunt das stinetiones Q centenariora in uno quot latera B c-c D ,d - inde quodlibet spaciu unius celenarii diuides in to,et posita ite. rum regaea super Α ,et punctis diuisionis, trahe lineam a punsi e is adlineam mediam in utrom latere,et sunt distineti ones dein, narioru in centenares. Quodlibet Ute tale spactu denariorum diuides in ro squalia,et semper altera punctis per lineam in spa' cio extremaru linearum distingues,di habebis in quolibet late, re racio partes. Numeros uero centenariorum se sin primo spatio iuxta lineam A B ,seu Α D ,ponedo ioo in secund op,
, in tertio 3oo 8c sic de alns,in inimo iuxta amisi c ,perueniu. 32 o . Numctos autem denarioru sculpes in spaciis suis pro inde m rao,unum semper syacium omittendo utao,6o,v,
123쪽
bis. Sed latus c D uersum,cuius quide rei hic signum ponitur. Hoc perfecto, aptabis regulam quadratam in latitudine oc spisi situdine uni ex primis quanior squalem, sed in longitudine deis hcteile tanta, ut ab angulo quadrati totius,in angulum oppora situm protendatur. In medio huius secudum longitudinem in stiperficie latitudinis, ducatur linea utroque lateri longitudinis aeqliedistans,di sit linea Α E . Cum ital regula A E ,ponitur suae perlatus quadrati A B,erit linea A E ,directe supra linea Α Β . coniugatur igitur A,cum A, ita quia in capite per regula A E, similiter per latus Α Β ,corum sta inpundiis A A ,natunum foramen rotundum in quod mittatur clauus aut axis rotundus seu teres, ut regula A E uolui possit hac at*illac, per duabus faciebus laterum B c , ct D. Ea tamen pars regulae A E ,quae pertingit ultra latus quadrati B c,debet aptari a parte interiori,
medietatem abscindedo usip ad lineam A E , ita uiuideri possit quo in loco linea A E ,per mediu ipsius regulae dudia contingat diuisiones laterum praedictas. Sic inter A ec B ,inteora est,post Herὀmedia. Praeterea super hac regula A E,aptari debent dus pinnitiae eiusdem aItitudinis & quantitatis in parte integra,una Prope A, altera prope B ,dum ipsa super A B ,iacuerit,quarum foramina directeponi debent uiper linea A E,perpendiculariste ut radn solares aut uisus dum usus fuerit,penetrare possint. Tandem lateri A B ,a parte interiori apPlicabis filum cum perinpendiculo. Ita duo foramina aequedistantia a linea A B, in Per quae silum pendeat, cui uersus B ,silo plumbum adhaereat, cuius ministerio scire possis,dum insti umetum superlatus B c, siluatur,an redie&orthogonaliter linea A B,elauetur,quila in
altitudinibus Solis 6c stellarum accipiendis necessarium est. Siqhabes instrumenti composmonem,
125쪽
Altitudinem Solis vci Lunar,seu stellarum supra ori
zontem ci distantia eoiu a zelaith cognoscere. APtabis instrumenta super aliquo plano, taliter quod latus A B ,orthogonaliter super supficie orizontis tui in quoessiet. Id fiet dum hia perpendicilli,libere in medio foraminis sui stabit,quo sic statrimoue regula A E ,donec radis solaris aut Iunaris foramina pinnularia piraseat,sive radis uisitatis ab oculo tuo ad stella.Et in ea re cautela summa adhibe Q hec duo simul fiat scilicetM perpediculi grauitas silum in mediu foraminis sui
trahat,et Q radius luminis aut uisus per pinnulas incedat. Tuc.n.Ubi linea A E ,secat lat9reetu aut uersum numeru partiti c5sidera,cu eo numero Priu intra psente tabula, et inuenies grad9, minuta et scaea sibi correspodetes. Tot. n.gradib.et minutis eleuat sol,luna uel stella supra orizote, sinumers partiu cosiderat9 fuerit in latere uer xttuc residuu de so est distatiaSolis,Lunstret stelis aeterith. Sed si numerus partiu cosideratus fuerit in latere rectio,incgradus minuta et secuda sibi corres detes,ostes dunt distantia solis lunae ueI stellae a Mnith,ec residuu de so erit altitudo solis lunt uel stelis supra orizonte. Sic rectio lateri cororespondet distantia a Tenith,uerso aute altitudo supra orizontei In his suadere,ut primo uice perpediculi si tuaret et firmaretur lapis optime planatus,ita ut eius superficies plana, mn tu quo. perficiei orizotis correspoderet seu squedistaret post in usu.Latus A D ,instrumeti siluaret supra planu lapidis,ita ψ Α Β ,et
D c,orthogonaliter creetis circvuolueret instrumetu,et regula A E,ta diu leuaret aut submitteret,donecradis tabellas ab aspenetraret, et tuc numerus partiu in altero lateru notaretur. Illud
quidem in declinationibus solis cognoscendis perutile seret. EXemptu,Aptato instrumeto et eleuata regula A E, abscina
dat latus uersum in loci partibus.Cuioo intro in tabula,reriri arcu A gra. 4s m 49see.Tatus est arcus altitudinis sella tunc supra otizotem. Sed si abscindet latus reclam in io ci
126쪽
QV AD MATUM GEOMETRICUM partibus tanta est dista latia Solis a Ten illi , residuum ita 1 cilacet S gra. 14 minu. ix risc. esset altitudo eius supra. ihorizontem. Se quitur Tabula.