De Johannis Hyrcani Hasmonaei Judeorum summi pontificis HebraeoSamaritico numo Borgiani Musei Velitris plane anecdoto Phoenicum litteratura, cuius fontes primum inquiruntur, illustrando Commentarius. Pars prima altera De phoeniciae litteraturae fonti

발행: 1803년

분량: 357페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

341쪽

63o De Borgiano Hebr. Samaritio Numo Vmoria clari posuerunt,magis magisque amplifica dam atque ornandam litteraturam . brevibus perstringam quae de aliquot ab Cl. Dutensio

productis , quos praetermisi, numis ipse commentatus est. Quid vero ad alias epigraphas Phoenici Puni- eas accommodate , quidque minus apposite seripserit , eum jam animadversum sit; nune omittatur. Etenim

quantum in eo studii genere idem ille posuerit di industriae,sacile ex iis,quae pag. I 22. Seq. oa. 4I2. eq.438.327. 33. seq. 368-. III. 73.379- 38 I. I9I.,adnotavi, Possumus coniicere.

Quamobrem redeo illuc , & eoncludo paucis. Quid ergo censemus de duobus Numidicis numis , non Asrieanis certo litteris, ut scribit Cl. Εchhel, Doctrinum. vet. pari.I. Vol. IV. pag. I 32. , sed puris putis Pho niciis descriptis characteribus, quos eruditus Dutensius protulit Disseri I. Tabul. 1.n. IO. pag. 67. seq. di Dissert. II.Τab. I.n. s. pag. I 32. seq. In ἐπιγρα ν haud dubie legendum est y seu Nava Baua,vel Bάga,ut recte vidit Butensius . Qua vera lectione inductus , permutato autem a Beth, in τό u , quod in orientalibus praesertim linguis Saepe usu venit, numos hosce duos suos VAGAE , Numidiae propriae mediterraneae insigni oppido , addicendos iure merito doctus vir judicavit . Veteres namque, modo οὐαγα Vaga, ut Ptolemaeus, modo Βάγα, Baga , ut Plutarchus in morio , observante Cellario , Notit. Orb. Antiq. lib. IV. cap.V. f. XVI. pag. m. 9o3., indiscriminatim scribebant. Tres apud Dutensium alii remanent numi breviter quoque mihi expendendi. Horum primum, Dissert. II. Tabul. . n. I. pag. I 2I --I 23. urbi GAZAE in Iosue & Ii, di eum libris celebratae & niv Aeta, appellatae, uni πενταπολεως ex quinque Satrapiis Philistinorum , Dutensius accensendum duxit. Quem tamen numum A CONI

Vid .sup m pag. 379. seq. potiori iure ad judicandum

existimarem . Ipsa enim Phoenicia inscriptio , nempe Diuitigod by Corale

342쪽

Phoenicam litteratura illustrando 63r

Verumtamen si quidquam commodi atque utilitatis cum ex nostris qualibuscumque , quas toto

1HIo, quid demum contineat nisi σὰ V Aain , &quatuor notas numericas rectis expressas lineis , quibus de annus percussurae numi designatur λ Atque hane ipsam urbis initialem litteram RACONEΜ omnmo indicare , palam facit alia epigraphe , videlicet Ho, seu V , ab tera ejusdem plane commatis insculpta num o , atque a Barthelemyo haud levioris ponderis ac momenti argu mentis , sicuti loc. cit. & pag. seq. observavi, eidem civitati merito adscripta. Quos denique caeteros duos proseri numos Cl.

Dutensius , quorum unus ead.Tab. n. a. duobus tantum

ex aversa inscribitur litteris, scilicet seu diu Μa ch, & capite Regis diademati in adversa insignitus; alter vero in ejusd.Dissert. fronte aeri incisus exhibetur, ac duas solum in postica inscriptas prae se seri litteras , nemqe o ' seu va Geb; priorem fortasse ΜΑsSINIssAE , ait ille, vel Massylis Numidiae, quibus ipse Rex imperabat , vel Masis Mauritaniae Tingitanae populis, vel Mesene in Cypro insula ; postremum autem sorte

GELAE in Sicilia ) olim Goloi , inquit ille idem sed

potius Geloi , Graecis enim seriptoribus Gelae oppidani erant rελῶοιὶ ingeniosa sane conjectura tribuendos eruditissimus Hybernus censuit . Quocum ego ea de re contendere nollem . Hoc unum dicam , prioris num i modum fabricam omnino Africanam arguere . Quamvis autem in hisce eruendis postremis μι-

γραφαue nihil videam , quare docti Dutensii industriam desiderem ; vellem tamen in Alphabeti sui Tabul. III. Pag. 92 Io 3. Phoenicio-Punicarum &Siculo-Punicarum litterarum nobis exhibendo diagrammate , aliquanto majori usum ipsum fuisse diligentia . At enim, ut unum praeter caetera afferam exemplum , Lepti magnae , ut videtur, Syrtis majoris in Africa oppido , numos aliquot perperam adjudicando , Dissert.II. pag.

343쪽

63 a De Boetiano Hebr. Samaritico Numo hoc paragrapho tertio perSequuti SumuλΟbServvtionibus, tum eX ipsis cum primis , quae ad inv

I33. Seq. , quos Bocchi Regis esse perplura sunt, quae demonstrent, Dativam litterae v iisdem inscriptae nu- mis vim ac potestatem in unam classem rejecit, quae

ad aliam certo pertineret. Accedit illud, quod ab Cll. virorum S.intoni, Barthelemyi, Pellerinii ac Peregii-Bayerii hoc in studii genere lapsibus non satis sibi

Praecavens , nonnulla in eodem Alphabeto partim mi- Scuit ac perturbavit, alia vero partim neglexit,quae aliquot litteris aliorsum prorsus spectantibus , quibu

que autem ad vera S suas revocandis claSSeS, magno cer'

te usui fuissent. Quod quidem Alphabetum copiosum

sane , & quantumvis caeteris perplures ac varias commprehendentibus characterum formas , minus impersectum , si tamen in Phoenicio-Punicis versandis monumentis coeco quodam impetu sequeremurὴ iis , ut ita eloquar, similes essemus, qui post varios multiplicesque circuitus, atque anfractus portum quaeren ses , in illas demum inciderent syrtes, quibuS incergo cursu navigantes naufragium facerent. Non hoc autem eo dico, quo eruditissimi hominis , ac de litteris caeteroquin optime meriti, conatus ad ejus generis ornanda monumenta non plurimi saeiam . Ex quibus profecto si non magnos ex omni parte, eosque uberes, aliquos tamen cepimus fructus . Enim vero in illo instruendo atque disponendo Alphabeto , Dutensium haud pauca congessisse perlibenter agnosco ex sontibus hausta Phoeniciae litteraturae . i. Ac unum quidem est, quod , ne quid dissimulem non possum, quin nisi invitissimus improbare ausim . Atque id ipsum est, quod de eruditorum hominum hac in litteratura ante susceptis laboribus , earumdem suarum Dissertationum edit. I. Londinens. I 773. in - . qto. Praefat. pag. I a. scripserat CL Dutensius; quodque Praefat. Pag.Xm.edit.II. ex parte repetit, videlicet

344쪽

Phoenteum litteratura illustrando Q 63 3nus habuerimus , licet haud multis , sed iis a tente ac diligenter inspectis monumentis, capere

---Cum primum hoc ingressus studium fuisse mirari sibi subiit, plus se conjecturarum reperisse, quam re

gularum , quibus vera & falsa judicentur plus dubitationum , quam rerum explorate cognitarum ; plus demum loquacitatis verbosas erepantis strophas,quam

Scientiae MDEs te premier pas que te sis dans certe,, carriere, te sus surpris de trouver plus de conjectu ,, res que de regies , plus de do utes que de certitudes, is plus de chartatanerie que de science ,, . Haec ille . Quae si I. Burch. Menchenio cognita unquam sui fient,habuisset utique alia plura , quibus De Chariatan ria eruditorum deelamationibus duabus suis accessionem adjunxisset. Verum apage haec dicteria . Perinde quasi docti homines in iisdem versandis Phoeniciis litteris nihil ferme nisi inane, nihilque nisi inutiliter per tractatum reliquissent nobis . A quibus tamen doctis viris quantum in hoc studio ipse Dutensius profecerit , non potuit non confiteri. At enim , ut quod res ipsa poscit , there dicam : si quidquam bonae frugis iisdem in suis de hoc argumento Dissertationibus deprehendatur ; illud omne , doctissimi viri venia dixerim , paucissimis exceptis, a Barthelemyi in primis doctrina ipsum mutuasse, neminem sore arbitror, bona si agat fide , quin perspiciat. rum bene habet, quod id di et rior uin genus Si quibusdam fortasse,certe non omnibus hac in litteratura exercitatis sueum secerit. Quo circa ipsum Dutensium doctorum hominum labores injuria

sic exagitantem , non sine ratione castigarunt Cli Auctoses Ephemeridum Parisiens. , seu Ioarnal des Sς Nans , mens. August. I 773. pag. II 88. Seqq. in, Mens. Iun. 1778. Pag. I 2o7. edit. in Iamo.At De Cl.Dutensio, cujus singularem eruditionem & saeto & semper faciam plurimi, hactenus . . Ac satis mihi multa de Cll. aetatis nost ae Antiqua.

345쪽

ε34 Θ De Bergiano Hebr Samaririeo Namo Q nobis licuit; eo potissimum omnis spectare deinhet industria nostra, uti aliquod Phoenicio-Ρω

tiis verba feeisse mihi videor.Reliquum est,ut de num , qui unus remanebat explicandus, tuo egregio Phoeni eio , Praestantissime Cardinalis STEPHANE BORGIA , dicendum esse videatur . Hunc in aes incisum exhibui Tabul. eorumdem numoram &c. n. I. Estque tetra- drachmus argenteus, forma atque eaelatura insignis . Adversa parte , eaque superiori paullulum detritus, ab uno , quantum ego sciam , Cl. Iosepho Εckhel, Cata.

Iog. Mus. Caesar. Vindobonensis Part. I. Tabul. U. n. 7.& 8. pag. 287. - Numor. Veter. Anecdot. pari.II. Tab. XVI. n. 17. pag. 3IO. , editus , sed incertarum urbium numis ab se adnumeratus, M., - Νavim, militibus, quos vectores ipse appellat , galea, clypeoque munitis, ac prora capite arietino re vera eXOrnata , instructam nu-mus Praeseri, subtus vero equum marinum . - EX aversa Leo , cervice excutiens Taurum , unguibusque& morsu eum frangens atque discerpens , infra cujus ejusdem Leonis pedes monogramma R , quod eruditis quid sibi velit explicandum nunc relinquo , observatur. ---- Superne Phoenicia adest epigraphe ab ipso Echhel in totum, si quid judico, prolata , at suis ab se delineatis elementis maximam partem misere depravata; quam tamen summa fide atque accuratione descriptam aeriincidendam curasse,ipse adfirmat . Atque in eam Echhmlianam inscriptionem eum diligenter inquiro , praeter

primi vocabuli litteras duas priores , in quibus legere mihi videor ino, sive nu Am , i. e. Populus nihil se

me ex caeteris elementis hanc ac sequentem alteram επιγραφῆς vocem compleXis, expromere audeo, quod

mihi aliquantum satisfaciat. Quare ab coniectura iisdem de litteris in Lehheliano ectypo obviis , facienda

contineo me .

In Borgiano autem num o priora ipsarum litter Cum , una sere excepta, nempe--m,cujus vestigia

346쪽

Phoenteum litteratura illustrando . 63snicarum litterarum diagramma, ct quidem multo

accuratius expressum, quam hactenus factum sit, apparent, lineamenta singula ita exesa , quod gravate sero , esse intelligo , ut quid illis indicetur, neque Oedipus conjector sorsan divinaret. Verum, mea quidem sententia, habemus tamen , unde nos saltem extricemus , uti de numi natali domo qui epiam non modo similitudinis veri, sed etiam certi, bono auspicante Deo, statuamus . Enimvero Borgiani tetradrachmi epigraphes postrema dictio aperte exprimit το

lendriet, eum littera I Zain, in fine ejusdem vocis . Vmrum an haec littera in Echheliano typo aliquo modo , ut videtur , adumbrata, legenda revera sit, vix defunirem . In Borgiano namque numo eiusdem litterae rnullum serme comparet Vestigium . Quocumque paetores habeat sese, ad quam urbem & regionem tetra drachmus pertineat, licet ab Antiquariorum nemine indicatum fuerit; nihilominus illud exploratum esse atque perspectum existimo posse . Quoniam vero Hebraei & Phoeniem elemento Comnino desunt, cuius vicem in eorum alphabeto supplet το υ Schin, vel Scin ; vocem eam ipsam Sehelem Ere, aut Scelender in epigraphe clare conspicuam , sive Seelendriet etiam legatur, hanc , inquam , vocem nihil aliud esse . quam Celenderim, vel Κελε νδεριν, uti eo nomine ipsam urbem appellant Strabo, Ptolemaeus , Apollodorus , tum Flavius Iosephus atque Plinius, apud Christoph. Cellarium in Not. Orb. Antiq. lib. III. cap.UI. Pag. m. I97. seq. vel ipsam eamdem CELENDERI Μ , quemadmodum Pomponius Μela di Tacitus eam vocarunt. Quapropter CELENDERI procusum tetradrachmum fuerit oportet. Quamquidem urbem portu suo insignem , sicuti ex navis symbolo plenissime colligitur , Veteresque Scriptores , quorum modo memini, abunde testantur, in CILICIA ASPERA, sive

347쪽

636 Θ De Boetiano Hebr. Samaritico Numo si demum eruamus;atque ita ut ejusdem litteraturae

fontes aperiantur plenius: indeque id studii ge,

Τ CHEA , ad latitud. grad.36. circiter & longitud. II. sitam suisse , in sua Asiae minoris Tabula Geographica UAnvillium adnotasse video . At erunt sortasse, qui posterioris verbi penultimam litteram aliter atque ego ipse facto , esse legendam , eamque non ad τῶ ' Daleth , sed ad του a Gh mel classem potius pertinere idcirco vo celenbr, vel Scelenbr in μιγραφῆ revera esse iudicabunt. Hi autem si didicerint, utramque litteram in hujusce generis inscriptis monumentis sormas suas invicem permutaSSe, . neque unum eumdemque ac constantem in illis semper obtinuisse habitum , nam elementum N,' Da- Ieth,Hebraeo-Phoenici Samariticum ad του T Ghimel, saepe sor mam ac figuram in Phoenicum atque veterum Graecorum , monumentis proxime accedit in non admirabuntur, me in hoc eκ ponendo atque describendo

elemento ad του Daleth , classem illud ipsum jure

quodam revocasse.

Est igitur nostrum inscriptionis elementum τω ΠDaleth, Hebraici hodierni, seu Chaldaici figurae maxi me congruens , sed inclinatum utraque, hasta sua late rati angulum rectum conficiens, linea autem nudatum infima , contra atque in quibusdam aliis inscriptis Phoenicum & Graecorum metallis deprehendere me memini . Quam porro του Daleth Phoenicii, sive etiam Hebraici sormam antiquissimam fuisse, sunt eruditi

viri, qui non immerito censeant. Quartum vero elementum in Borgiano autem num o paullulum eXESum,

et O , , Nun , licet inversum indicare , spero fore , ut docti homines mihi concedant. Cui sane του a Nun , lectioni nostrae plurimum suffragatur & numus alter a Pellerinio editus, Peuples , Tom.III. Tabul.CXXII. n. ra. tum etiam Echelianus typus in quo quidem ego deprehendens et O OO,sive civ dm,percussum numum idcirco

348쪽

γ Phoenicum litteratura illustrando 637nus, in quo errari facile potest, tutius , securiusque pertractandi praecepta sumamus . Quod si

populi ejusdem civitatis nomine suis se existimarim. Hoc autem de hac & altera littera animadversum Volui, ne quis haec nostra legens , quidvis aliud quam CELENDERIM urbem voce postrema indicari arbitra

retur .

Ac in hoc quoque num o cum ego sum , res ipsa Poscere videtur, ut alterum numi typum tacitus non Praeteream videlicet aliud ejusdem tetradrachmi exemplum Borgiano simillimum , ex una tamen parte PrΟ-ram , sed equino distinctam capite, Cl. Εckhel loco cit. Musei Vindob.Tabul.V. n. 8. pag. 287.ad tulit. Hunc

Vero num um item argenteum , ex altera vero incusum

doctus Antiquarius putat, sive monetarii vitio , sive more , ait ille , apud quamcumque eam gentem recepto . At Cl- viri pace dixerim , vetustissimi autotypivestigia , sicuti unum Tauri cornu & peripheriae non. nulla residua ornamenta in ipso Ecliheliano typo elare

deprehensa, contra nituntur , eaque efficiunt, ut incusum eadem aversa illa parte num um , qui vetustate detritus quam maxime potius erat dicendus,adseramus. Atque eo etiam loci non est illud omittendum , quod Num. Veter. cedoti loc. cit. pag. 3IO. eruditus ipse Echhel litteris mandavit . Is namque in ea est hae rest,epigraphen ipsam , qua tetradrachmus alter n. II. signatur, quod quidem a Borgiano nequaquam discrepat , alterius esse linguae ab caeteris,nempe n. I 4. II. dc I 6. notatis , quorum ibid. meminit, quosque Om nes tamen & singulos unam manifeste patriam agno- . Scere,Sat Opportuno monuerat. De quibus numis cum . Superius pag. 629. dixerim , non est quod rursum dicam . Hoc interim hane in rem animadvertam , una sermonis Phoenicii & litterarum ejusdem gentis ignoratione in hunc errorem inductum eruditissimum Uirum fuisse,numus ipse n. I 4. adversa Partem typum 1e-

349쪽

Iε33 De Boviano Hebr. Samaritieo Numo Q ex sententia assequamur, aut Si quo plus , ut a sequamur industria nostra contenderimus; eo scilicet propius, si quid assiduo labore, eura ae dii, genti studio profici potest, accedemus . Prope infinita , ornatissime Cardinalis , de his sive metallis, sive lapidibus, inscriptis

monumentis dici possent . Verum, quoniam Tediutius sortasse , quam par fuit, Sum remoratulac quod tamen, quia argumenti varia ratio postulabat , ae necessario mihi esse faciendum inteI-lexi, & Tu, spero, boni eonsules ut finem albquando nostra inveniat oratio , me omnia hortantur . Nam ea hucusque copiose sane disputatis, Squae cumprimis Phoeniciae dialectus natura suerit atque indoIes, ct quemadmodum eruditi Anti-

dentis Iovis sistens, & huius similes , quos indicat iam

editos, demonstrant plane ad veritatem. Non omnes quidem hi nurni ad unam eamdemque spectant si inve patriam, sive regionem . Alios enim Celenderi, alteros fortasse Tarso , vel in ejus vieinia, eorum unum Μazaeae in cappadoeia,uti supra aiebam,procusos esse, si mihi illud adsumem , me multum a uero aberrasse , haud equidem arbitrarer . Ac de hoe Borgiano num oratis dictum esto . Laboris autem & industriae qualiseumque nostrae in id genus exponendis numis aliquem tandem terminum Statuamus. Quamquam ver

nonnullos hujusmodi , brevitatis ergo , de industria

duximus omittendos ex iis tamen a nobis hactenus disputatis, ea que de re constitutis doctrinis , non Maea , ut videtar, colligi arbitramur posse, quae ad illorum numorum interpretandi rationem assequendam viam uobis Parent. Diuili eo by Gorale

350쪽

o, Phoenteum litteratura silustra-o Q 63squarii ad hujus litteraturae vel indicandos,vel aperiundos sontes suam operam atque Studium con

tulerint, ita ut omnis eius cursus perspici queat& exitus; cum jam satis cognitum haberi mihi

videatur, rem non exponam pluribus verbis.

operis ergo me ratio & modus & ipsa jam justo

nimia voluminis moles admonere videntur,ut heicvela contraham . Quamobrem Alphabeti Phoenicio-Punici Tabula in aes diligenter incisa,suo loco describendi Scum Hebraeo-Samariticis collati litteris,diagrammate eAhibendo,nunc supersedens, in alteram hujus Commentationis nostrae rejicere partem satius esse duxi, quae erit de Borgiano Hebraeo-Samaritico-Numo, re Ρhoenicum litteraria illustrando . Atque ea occasione in sontes ipsius litteraturae inquisiturus Hebraeo amariticae, caeteros Borgiani Muset eidem adscribendos classi , num os quoque sumam ad explicandum . Quod alterum, & sane haud injucundum argumentum ea ratione tractare, quantum

quidem in me erit, aggrediar, ut conserendo in pauca, quae ab doctis hominibus fuse disputata sunt; nihil tamen eorum praetermittam, quae ampliori indigere explanatione videbuntur,qua que idcirco conducere ad illud magis ac magis illustrandum posSunt. Nunc vero modum faciam,deinceps,sicuti συν Θεα Spero, pergam ad reliqua . Te vero, STEPHANEBORGIA, Cardinalis Clarissime, qui mihi, ut ha-

SEARCH

MENU NAVIGATION