M. Tullij Ciceronis Orationum pars 1.3.. Cum correctionibus P. Manutij , et annotationib. D. Lambini

551쪽

s, φατν mi serant,qκid denique ipsi debeans, considerares' 'us,3κim q id iniqκe a rip. uideatur deberi. sin autem mavis esse iudicium; non tibi id rescindendum est , sed ferindrum. male iκdiar it populus: at iudi diuit . non detuli: at potui. non fero: at multi clari mi, γ' sapientiginu ciues tulerunt. est enim condicio liberorum popiniorum , praecipκeq; huius principis populi, ω' omnium gentium domini, atque uictoris, posse suffagi i uel dare, uel detrahere,quod uelit, cuique: nostrum aκtem est, qni hac tempestate populi iactemur, ac pκctibus, ferre modice popκli Moli intes, allicere alienas, retiuere partis, piam' Te tarbatis honores si magni non putemus, non seruire populosn eos expetamus,non defatigari supplicrendo. Venio iam ad ipsius populi partes; κt illius contra te oratione potius, quam vica, d y tem . qAt si tecum congrediatur, o si una Moe Lqui possit. haec dici: Ego tibi, Laterensis, Plancium non ance positi, sed, cum metis aeque boni uiri, meum benescium potius ad eum detuli, qui a me conten- derat, quam ad eum, qκi mihi non nimis silmmisse supplicetrat. Re 'Ondebis, credo, te,si lendore, uetustites milia fretum, non ualde ambiendum pκta e. at u ero te ille ad sua institκta , sorκχη maiorum exempla reuocribit.semper se diceri Viri uoluisse , emper pseca isse ; M. Seium, qui ne eqμestrem qκidem silendorem incolumem a cala

552쪽

ORATI nocemissimo, eloqκentigimo, M. Pisoni prstulisse; πα- posuisse se Q. Cat lo, in s mina semilia nato, pienti simo, cr senes imo uiro, non dico C. Serenum, publiliρ fovim hominem, fuit enim animi situ misgni in consili ) sid cn. Manlium, non solum ignobilem,lierlim sine

uirtute, sitne ingenio, Rita etiam contempta, ac βrdida. Desiderarint te, inquit, oculi mei, cum tu esses cγrenis. me enim, quam socios,tua frui uirtute malebam: σ quo plus intererat, eo pluε aberra a me: certe non uidebam.

deinde sitiensem me uirtutis tκa desieruisti, ac dereliquisti. coeperad enim petere tribκnatκm pl. temporibuι ijs, quaei tam eloquensiam, uirtutem reqκirebant. qκam petitionem cum reliquis es, si hoc iudicasti, tansa in tempestatere Inbernare non posse, de uirtute tres dubitaui: si nolle, de uoluntate : sim, quod magis intelligo, temporibus te alijs reseruasti, ego quoque, inquam,'rest. ad ea te tempora reuocant,ad qκα tu te ipsi seruara . pete igitur elim mugistratur , in quo mihi magnae utilitati ese possis. aediles quicumqκe erunt. idem mihi, quod ostende' ras: aut, si quod mea minus interest, id te magis yrte delectat, reddam tibi istam aedilitatem etiam negligenter petenti. sed amplissimos honores ut pro dignitate tua consequare condisicra censeo, mihi paullo ante diligentius supplicare. Haec populi oratio est: mea uero Laterensis haec; quare uictri pis: non debere iudicem quaerere modo ne largitione sis uictκ1. nam si, quotiescumque praeteritus erit is,qui non debuerit praeteriri; toties oportebit eum,qia

factκs erit, condemnari: nihil iam Ul, quod populo supplicetur, nihil quod direptis, nihil quod supplicatio ma gistratuum, re ncutio si fragiornm electet r ,s

553쪽

mul ut qui sim proni, uideo qκid dicam: hic semilia consitari Ut, ille praetoria: reliquos uidio esse ex eqκestri loco : siunt om ues sine macκla, Ans aeqκe boni κiri, at lκe integri: sed seruari necesse est gradum. cedat conglarige

neri pratori , mc contendit clim praetorio equester lo-

ιM: Ablata Fns si ita , exstinctae: Affragationes, nullae

consentiones ,rmilla libertas populi is mandantis magistratibuι, noua exstediatio Alfragiorum: nihil, ut ple-rκmque euenit, praeter opinionem accidet: ntida erit posthac uarietas comitiorum . sim hoc persepe accidit, ut sectos aliquos, cr non sedios ese miremor; si camp us,atque illae undae com itiorκm, ut mrire profund m, re immensim, sic efferuescunt quodam quoi at tu, ut ad alios

accedans, abali s autem recedant: in tanto nos impet studiorum,' in temeritatis, modum aliquem, erconsiliκm,σ rationem requiramus' quare noli me ad contentionem uestrum reuocare, Laterensis. etenim, si po- .pulo grata est tabella, quae fronses aperit homi mimen tes tegit ; datq; eam libertatem, ut, qκod uelint, faciint, pro rans autem, quod rogentur: cκr tκ is iudicio exprimis, quod non si in campo t hic, quam ille, dignior, per quam graκe est dictu. 3κo modo igitur est aequum t sic credo, qμod agitur, quod satu est iudici) hic factus est . cur iste potius, quam Coi uel nescio, uel non dico, uel deni-q e , quod mihi graκissimum esset dicere, sid impune tamen deberem dicere, non recte. nam qnid asseqnerere, si illa extrema destnsione uterer, popκlκm, qMd uolaissct,

eium defendo, Laterensis, Cr doceo, Cn. Plancium non

obrepsisse ad honorem, sed ea uenisse cursu, q i sempyr

554쪽

- RATIOpstuerit omniblis hoc nostro eqaestri loco; possum merespere oratio=u inae contem ionem vestram, quae tractari sine contumelia non potest, te ad mussam, crimens deduceresi,quod eqnitis R. filiuι est, in error esse debu*t : omnes tecκm equitum R. iiij petiuerunt. nihil dico amplius hoc rem n miror,cur tu bκic ponsi mum ira trire, qui longi' lsime a te abfuit. equidem, si qκando fit,iactor is turba, non illum accusio,qκi est in fami Sacra uis, cμm ego ad Fabianκm fornicem impello sed eum,qui im me ip μ', incurrit , atqκe incidit. tu neque in Pedio forti uiro succenses , neque bμic A. Plotio, ornati imo homini, familia . vi meo : ab eo, qui bos dimouit, potius , quam ab ijs , qui in te ipsem incubueruns,te depκlsam puta3 sd tamen haec tibi est prima cum Plancio generis ui stri finitias

consentio, qua abs te uiscitur: cur enim non constear ,

quod necesse est sed non hic inlagis, eliam ego a meis com petitoribus aliud, ct is consulatus petitione umoe

rebar. sed uide, ne haec ipsa, quae desticis, huic si fragam

in sint. sic enim conferamus. Est tAum nomen Atraque

familia consulare. num dabitra igitκr, quis omm ,qui fauem nobilita ti, qui id pudini esse ρκlcherri'u, 3κi imagirubim, qui nominiblis uestris ducunglir, te aedilem fecerint equide non dubito. sed si parum multi sinat,qui nobilitatε mendi. num ista est nostra culpa' etenim ad input O ad lsentem utriusqκe geueru ueniatnus. Tu es ex municipia

consillares, in qu:bus est etiam Ilia entia, quot e reliquis nicipiis omnibuι non suns. hic est e praefectκra Atinati, non tam prisar, non tam bonorata , non tam si barbat .

555쪽

PRO. CN. PLANCIO. rasymagu fature puta3 Atinars,an Tusculanos sis ' alteri sore enm hoc propter uicinitarem facile polymm)cum huiuη,

ornatigin i, atque optimi uiri, Cn. Saturnini patrem innIem cum praetorem κiderunt, quod primus ille non modo

im eam familiam, sed etiam in praefecturam illam sellam

curulem attulisset, mirandam in nrod titati βnt: alteros credo, quia rebertum est municipium cucularibus enam malevolos non esse certo scio) numquam intellexi uehementiκs hostitum 'crum honore icari . habemus hoc nos , habent nostra municipia . qa d elo de me , de fratre meo loquar ' quorum honoris: s agri propedictam ipsi, montens favirum . nam aliquando uides Tu sutinum aliquem de M. Catoue illo, in omni Airtute priscipe , -m de Ti. Cori crinio,municipe suo, num de mi Fabili gloriari i uerbum nemo facit. at, in qMemcumque Arpinatem incideris, etiam si nolis, erit tamen tibi fortase de nobis aliquid, aliquid re de C. Mario audienda . Primi ι itur hic habuit ludia suorum ardentiet: tu tanta, quanta in hominibus iam futtiratis honoribus esse potuerunt. deis

inde tui municipes sunt illi surdem stledidisii mi hominet;

sed tumen pauci, si quidem cum Annalibws conberantur: huius praelec Bira plena uircrum forti rornm , sic, Mentilia mu Italia freqκentior dici po I t quam qwidem n:ic multitudiuem uidetis, ius oes η 'κ, re, iactu supplicem nobis. hi tot equites R . tot tribuni aerar ij nam plebem a iκdicio di nisi x,quae cuncta comitii, adfuit) 3 id roboris, quid dignitatis huius pe.itioni attulerunti non .enm t wκm Terentinam , de qua dicam alio I ω , sed

556쪽

ORATIO iam municipia coniunctione etiam uicinitatis uehementer mouens ur. omnia, qκae dico de Plancro, dico expertus in nobis : sumim enim sinitimi Atinatibus. luia da est,uel etiam amanda uicinitas retinens ueterem illum olficii morem, non infuscata malevolentia, non assueta mendacij non fucata, non fallax, non erudita artificio simu lationis Mel suburbano, uel etia urbano. nemo Arpinis non Plancio studκit, nemo Soranuι, nemo Casinis, nemo Aq inas : totus ille tradius celeberrimus venafranus, A se sanus, tota deniqκe nostra illa astera,'montuosa, at

nore ornari, se augeri dignitate, arbitrabatur: iisdem snunc a mnicipique adpunt eqκites R. publice cκm lega tionis testimonio ; nec minore nunc simi solicitudine, g tum erant studio. etenim est grauius θοliari forti is, quam non augeri dignitate. Ergo, ut dilia in te erans illustriora, Laterensis, quae tibi maiores tui reliquerant: sic te Plancius hoc non Folum municipiij, uerin etiam MN cinitatisgenere κ=ncebat. nisi forte te Lauicana, aut Bouillanis, aut Gabina uicinitis adiuvabat: quibus e muniise ijs uix iam, qκi carnem Latinis petans , inueniuntur. adiungam , si uis, id qκοd tu etiam huic obesse ργtis,patrem p blicanum . qui ordo quanto adiumento sit in nore , q is niscit t Ilos ensem equitum R. ornamentum vitatis, firmamentum re . publicanorum ordine continetκr . q is est ergo, qκi neget, ordinis eius studium fui se in honore Planci singulare i neqM iniuria: uel quod erat pater is, q/i est princeps iamdiu publicanorum: uelqκod is ab sociis unice diligebatur: uel quod diligentissime

557쪽

PRO. CN. PLANCIO. et Frsus in illum ordinem Amma ejicia quaesturae, tribunarusq; oonstabant: uel quod illi in hoc ornando ordinem se ornare, cr consilere liberis A. arbitrabansur. aliquid praeterea: timide dico ,sid tamen dicendis est: non enim opibus,non inuidiosa grari non pol nua uixfrenda, sed mmemoratione bineficiij, si d misericordia, sed precibus aliquid attulimus etiam nos. appellaui potulum: tribu nis Ammisi me, c Applicaui: ultra mehercules se mihι etiam osserenses, ultro pollicentes rogavi. Olκit m ba rogandi,no grati ne i uir amplissimuι, mi nihil est quod rogansi concedi non iure post de aliquo,ut dicis non sempit σκit,ego Am arrogans,qκοd me vulnise Aod num, ut omittam illud,quod ego pro eo laborasa, qwi ualebat ipse

rer me; rogatio ipsa Imper est gram si lania,quae est Ubi

cio nec immis coniunctu maxime . neque ego sic roga'

bam,ut petere uiderer, quia iliaris est men , quia uicnus, quia huius parense semper plurimum espm i sus, Ied ut quasi parensim lodi m o. non potentia mea edc usia rogationis Ait gratiosa.nemo mea restitutione titutus est, mo iniuria doluit, cui non huius in me misericodia gram Aerit. etenim, si an te reditum meum cn. Plando D uulgo uiri boni,cum hic triburiarum peteret, ultro qfrebat . cui nomen meum honori fuisset, ei m M prasin ris precei ηο ρκυου profuisse'an Minturnensis coloni, quod C.Marium ciuili error atque ex impiis manibus eripue νκns, quod tecto recuperuns,quod mu inedia, fuctibuιφrecrearum, quia uiaticum conge eruns, quod nauigiis

dedoum quod eu linquentem terram eam, quam serua Ur,lacrγmis votisq; omnibuι prosecuti siti, aeterna in lo

558쪽

est enim,qui, adolescensulas cum A. Torqκato profecto in Africa,sic ab illo graui 'σ sanctissimo,atque omni laude honore digni limo uiro dilectiu est,ut contubernij necessitudo, adolescensuli mede ligini pudor postulabat. quod,si adesset, non minus ille declararet , q: hic,idius frater patruelis,et socer, T. Torquatus, illi omni. virtκte O laude par: qui est qκide cum illo maximis uoculis propinquitatis, initatis contrunctus, sed ita magni amoris,in illae mcessitudinis musse leues esse uidea

tur.Fκiti Creta postea consAbernalis Saturnini,propin

quis κi miles huius in Metelli quibuι cum fuerit probatissim sedies sit; ora imbui esse sie probatum debet gerare.

In ea prouincia legatus fuit C. Vacerdos, qua Rirtμte , qua constansia uirtL.Flaccus,qui homoῆ qui ciuis ' quale hile , p; en assiduitate, testimonios declarans. In Macedonia tribumus militum fuit:in eadem prouincia ρ stea quaestori primu Macedonia sic e- diligit, ut indirans bi principes ciuitatum suarum:qui cum frugi sitas ob aliam mussam,tamen bκias repentino periculo comori huic assidet, pro Me

laborat,buic si praesto fuerint ratim se eiactaribus suis fa

s esuros puta qua si legatione, σ mandata sua cofecerinc. i.uero Appuleius hunc tansi facit, ut morem ilium maio. ru,qui praescribit in parentum loco quaestoribus R. p rem esse oportere, oblici 5betunolentius seperam -

559쪽

sent , numqua desideratus uehemens esset tribuntis. Omitto illa, quae si minus necessaria 'ntat certe, cu sunt prolata audantκr: ut uiuat cum suis, primum cκm parente, nam meo iudicio Pietra fundamentum est omnium uire: οtum quem ueretur ut deum, neque enim vi into secus parens liberis amat uero ut sodalem,ut 'atrem,m aequalem. qκid diram cum patruo i cum astinibus i cum propinquisicum hoc Cn. Saturnino ornatissimo utro clitus quan tam honoris huiκι cupiditatem fκ se credetis,cum uidea

tu ludius societutem' o uid de me direm ρ qui ncibi in huius periculo reus esse uideor. in id de his sol uiris talibus, quos uidetis ueste mutata ' atqui haec sunt indicia solidabindices,er expressa, haec signa probitatis, non famia frensis eciesed domisticis intista notis unitatis . facilis est illa occursatio, blanditia popularis : ad dicitur , non attrectatκr: procni apparet, non excutitur, non in manus fumi e r. Omnibus iiiiκr rebus ornatum hominem, qκem externis,quem donusticis nonnullis rebκ1 inferiorem qliam te, geraris σ nominis dico, Aperiorem alijs, iuriρκm, Mirinorum, societatam studio , temporum meornm me

ria, patris virtvie, integritate , modistis, aedilem fari messe miraris ' hoc tu visae silendorem maculis adsterguistis' lucis adulteria , quae nemo non modo nomine ,sed uehi icione quidem possit agno cere t maritum appellas , RiMerba singas , non solum crimina. ductum ege ab eo in prolimciam aliquem dicis libidinis arussa: quod non crimen est,sid impudicum in maledicto mendacium.rapta esse mimulare . quod dicitur Atinae factum d tu ene , και

560쪽

ve quodam in foenicos iar maximes opidam.o stili centiam traductam elega uer , cui quidem cum,l od licuerit obiiciarur, remen id ipsum fiseum reperiatur. Emissus aliq- e carare. σ qμidem emisi qui cognostis, agaris hominis, optimis adolescentu rogam. idem postea praernandatis reqvisitM.asque haec iecina alia, sinu co=media maledicta in eius utam, de adus nos pudore, religione, integriiste dubitetis. Pater uero, inquiit, etiam obesses lis debetio uorem duram, atque indignam via probi ut Laurensis.pater ut in iudico crepitis, pater ut in dimicα-tiones uaru pater ut apud relis Mros obesse silio de

mine patris uderet apud clementes iudM6σ misericordes,ualeret,inquam,communi siensu omnii m, talo ima commendatione naturae sed, sit .Prius is equo R.ea primis uerustate equestris ordini ,κt pater,ut aκ- in maiores eius omnes Wκites RIM, Ummmm in piae

fectura 'remissima gradum tenuerint σ dignitatis,m gratiae; deinde, ut ipsi in legionibus P. Cragi impe

ratoris inter ornati os homines, eqvites R. summo

sit Mures erit; utpostea princepi inter suos, plurimam

rerum sanctissimuι, σε rusti M index, maximarum societatum auctor,plurimarum magisterrisi non modo meo nihil umqκam reprehensiumsed lautitssiunt omniqu