M. Tullij Ciceronis Orationum pars 1.3.. Cum correctionibus P. Manutij , et annotationib. D. Lambini

571쪽

aera innocensium Abiicienda3 pκtetis.multi inici accusa reris,nonnulli euam n iri iniqui, et in ii conmes obtrectatores,atque omnium inuidi multa fxerui. nihil est auteta Molucre, quam maledictum: nihil facilius emittitar, nihil citius excipitur,nihil latini disypatur . neque ego, fonte maledicti reperutis,ut negligatis aut dissimulctis, umqua

postulabo: sed, si qκid sine capite manabit, aut si quid erit

eisi modi,ut non ex stet auctor, qui aredierit ; aut ita iugligens uobis esse uidebitur,ut, de audierit, oblitus sit; astita leuem habebit auctore, ut memoria densi no putarit; huius illa uox uulgaris audit ne quid reo in ocetino cedi,oramus. Sed uenio ia ad L; tu,similiare meu cuius ex oratione illμm q idem I mentium tes m expostulaui, qκem ille, omni cr Rirtute, h muniitate ornatus

adolescens, primum de plebe aedilim curulim factum est Edixit.in quo,Capi, i ita tibi restondeam,nescisse id populum R.neque fulse, qκi id nobis narraret praesierum mortuo Longino non,lit opinor,admirere cis ego ipsi, no abhorrens a studio an siqui alii, me hic id ex te primu audisse conflear. σ,3 oniam ilia fuit perelegans,ac persibrilis Oratio, digna equitis R. uel sturio , ut: ρμὸρης ; qμο-niams sic ab his es auditus,ut mranss bonos Cr ingenio, cr bκmanitati tκae tribueretur restondebo ad ea, quae di

xisti: quae pleraque de ipse sine fuerunt:in quibus ipsi an

Lisi quos habκisti in me reprehendedo, tame mihi no ingrati acciderunt. in aesisti,utrum mihi putarem, eqnitis

R. flio, faciliorem Disse ad adipiscendos honores uium, cns iuram esse suo inco , qκi esset familia conpularii

572쪽

2go uero,quamqvim illi Omnia malo,quam nisu amo illi honorum aditus numquam faciliores optant,quam nobis erunt: quin etiam, forte ille sibi me potitu peperisse iam bonores, quam iter demonstras adipiscendorum

putet,haec illi solio praeopere,quamquam ad praecepta non est gnati,quae ille a Ioue oriuι sis praecipitysiit: vigilandum est simper:multae insidiasῖns bonis.no lis ceter quae non ne ii, quod multi inuideant. quasio sit grauis ille ,et inginiosus poeta, siripsit, πρn ut illos regios pueros, qκi iam nusquam erant, sid ut no , cr nostros liberos as laborem, Cr laudem,excitaret. Q uaeris, quid potuerit --

inuideretur . etenim honora gradus Ammis hominibus,

er infimis,sunt pares, gloriae distaret . quis nostrum

se dicit M. Curio,quis C. Fabricio, quis P. Duidio parem quiue Atilio calatino'qui Cruer P. Scipionibus.qnis uri mno, Marcello,Maximos eosdem sumus bonorum gradus, qκοι illhasse Lest enim in uirtute multis adsensus,Mi is gloria maxime excella qui uiri ste plurimum praestet. bonor si ρορκli finis est consulatus: quem magistratum iam obtingenti fere consecuti sunt. borum, si diligenter qκα--s, uix decimam partem reperiasgloria dignam. sed nemo umqnam sic egit, ut tu:cur iste sit consuli quid potuit 4mplias, si L. Brutκs est, qui ciuitatem dominatu regios erratilianore nihil aemplius,laude multil sic igitur Plaesus nihilo minus quaestor factus, ct tri unμi n eruditis,quam si esset summo loco natus sed hae pari loco orri , sunt innumerabiles alii consecuti. Profers triumphos

573쪽

PRo. CN. PLANCIO. elo. Q κ β κero istio quos commemoras, propterea magis laude fuerint digni,quod triumpharunt, non quia co' 'punt ijs magistratus, in qκibri re bene gesta trium pharens. Rogas,qκae oestra uisierit qui les in Creci, Metello hoc imperatore, tribunus in Macedonia militusuerit, quaestor tunsum in re militari detraxerit sempor quantum in me custodiedum transferre maluerit. Quae

Tilis,num disterius. Immo quod secundκm est , ne bi quidem Midetur. Num iurista Asius. Quasi q isquam sit, qui sibi hunc sesim de iure resto dispe dicit.Omnes enim istiusmodi ardes ira ijs reprehendantur,qui, cum pro si fuerint satisfacere non polliuntinon in sit, qui a vise ab istu fluditis constensur. uirtuι, probus, inbegritra in Gndidato, non linguae uolubilitarinon ars,non sciensia, requiri solet. At nos in mancipijs parandis, quamuis stud hominem si pro fuero,aut pro textore emimus, ferre moleste solemus, si ead artes,quas in emedo sicuti Amus,frte nesciuerit;sin aurem emimus,quem ui licu imponeremus,qnem pecori praesceremus,nihil in eo, nisi frugaliutem suborem, uigilantiam, pe cκra c.' populus R.deligit magistratus,qua

si xlip uiditas: in quibus si qua praterea est ars, facilli patitur in minus, uirtute eorκm, innocentia consensus est.

Aotus enim quiline disertus qκοtus qκiAM inris peri tus est ut eos na res,qui uoluκt esse. quod si praeterea bonore dignus nemo: quidnam tot optimis, γ' Ornuti lymis Egibus est 'turum i Iubes planctum de uitiis Laterensis dicere. 1 ubii potest:msi eum nimis in se iracundum pκta' bis fuisse. idem effers Lateiensem lautibuι.facile patior id te ageremultis uerbis,quod ad iudiciκm non pertineat; cru uacc sensem tamdiu dicere,et; d

574쪽

oportet,an ceteris, cum Giκ'κe dies Reuerit, boc nomen,

quod urset, nunc,cum petitur, dissol ere quamquam dis similis est peoeniae debitio, gratiae. nam, qui pecunia dissoluit,far non babet id, quod reddiditi,qui autem debet, is retinet alienum:gratiam alitem e r qlii refert,habe et, qui habet, in eo ipse,quod habe refert. neque ego nuc Puela desimam debere, i hoc soluero: nec minus ei reddere uoluntate ipsa, si hoc molestiae non acridisset. Quaeris a me,

Casii,quid pro fratre meo, qAt mihi est inrisii mus, quid

pro meis liberis,qκibus nihil potest mihi esse iucundius,amplius,qua pro Placio facioscere pomauc uide illorum ipsorum caritate ad blitus salutem desindendam maxime limulari me,atqκe excitari. nam neque illis huiuι salute,a quo meam sidiant esse desensam, quidquam est optκ-tim: ego ipse numqua illos adflicto quin per hunc me

his conseruatam esse meminerim, bnitin s maeriti in me recorder. Opimium damnatrim esse commemorari eruatorEipsum reip.Calidiu adiungis, cuius lege in Metellus in ciuitate fit restitutus. reprehendis mers pro Plancio preces, quod nec Opimius suo nomine liberatus si nec in Metelli Calidivi. De Calidio tibi Mnsu restondeo, quod ine vidi: in Metellam Pium consule praetorij comiths, petense

Calidis,popusto R. opplicasse,cu q ueno dubiam colui, homo nobilisimus,patronum istum esse Ru, familiae sitae nobilissimae,dicere quo loco quaero ex te, num id inire icto calidi putes,qκod ego in Placis facio,aut Metulam Piκm, si Romae esse pol isset, alit patrem eius,

575쪽

PRO. CN. PLANCIO. 26 xisset,non fuisse factκrum.1 uim O mi quidem calamitas utinam ex hominύ memoria posset euelli. minus illud reip. dedecul huius imperii,turpitndo popκli R. non rudicium putandum e l. qua enim illi iudices si iudi es no parricidiae patriae non adi An grauiore pol erui resp. in igere securiis,quam cam ictu e rinitate eiecerunt, qui praetor friti mo,in ut domestico bello remp. liberarat ρ At. enim inimis ego magnum beneficiam Planci' ,ut ais uerbis exaggero. Quasi uero me tuo arbi ratum non meo gratum esse oporteat. Q sod i lius rensu meritum, inquit' an quia te non iVnbuit' Immo Gero, quia iugulari pasesus non est. Quo quidem tu loco, ghetiam purgasti inimicos meos,meas altae nulla3 ab illis in dira fuisse dixisti. . sit hoc idem Laterensis. quamobrem de isto paullo post

plκra di ram. de te rensam requiro, utrum ρκtes odium in me me liocre inimicorum fuisse. qκοd fuit illorum renavi reqMiro , lilrnm putes odium umquam barbarorum rem

immane c tam crudele in hostem y an fisisse in sit alique, aut finiae metum, aut poenae, quorum uidisti rem illo anno Irrru in Aro amnium in deitaueris, uEm is fore urbe uersiri ' nisi eat im/s, eos ionroo uuae meae pepercisse, qAod de reditu meo non timerens ; or quemquam puta3 Ivise e tam excordem, qni, ui: is his, flante urbe, curi rediturum me si uiuerem,non pareret.quamobrem nodebes ι homo, re is ciuis,praedicπre,uitam meam,qκα sidelitate amicorum construata sit, inimiorum molestia non esse appetirem. Restondebo tibi nunc , Laterensis, minuιμroesse uehemenser, κam abs te sum prouocitus, sed

prolecto nec Gnsiderate minus , nec minus amice. Nam

primam illud fuit assertim, me, quae de Plancio A

576쪽

sipiens excogitακi, quamobrem Miderer maximiis bene-

en 'mihi ad defindendum Plancium parum multa, parum iusta Mositudinουι eranι, βmiliaritatas, uirinicitis, puris amicinae'quae si non essent; uereor, creto,ne turpi-

quem mihi d bere oportere ego me omnia debere diaere.at id etiam gregarsi miliars faciunt multi, ut coronam dens EAiaim, O si ab aliquo struami esse farrantur: non quo turpe sit,protectum in acie,bstiam maribia erip tam id accidare,nisi Drii uiro,Cr pugnanti comminess,non potet um Onui benescii reformidamt. quod permagnum est alie κο debere idem, quod parensi. ego, cum isteri uera benescia etiam minora dissimulent, ne obligati esse uideκnsur; eo me beneficio obstrictum esse ementiar, cui ne referri lindem gratia pos ideatur an hoc tu, Laterense, ignoras equi, cum mihi esses amicissimus; cum uel periculum umetua mecum Aociare uoluisses: cum me in illo tristher acersebo lucti atque disressu non lacomu μlis tuis, sed i mo, vrpore, piis prosecutus esses ; cum meos liberos, cruxorem, me absinte, tuli oribus , auxilios defendisi ; emecum semper egisti, te mihi reminere, atque concedere, ut omne studiis meum in Cn. Plancti honorem cu sisnerem, qκod eiuι in me molium tibi etiam gratum

esse diceba3. nihil autem me noui, nihil temporis mussa iarere, non ne etiam illa testis est oratio, quae est anu pri-'ma bubici in senatu i in qua, cum perpaucis nominatim

577쪽

PRo. e N. PLAN cIo. salu autem est qui Ram praterin aruissem p mi intum nominare,qui mQμ nostrae duas, o quasi signiferi fulgens; is bis Plancio granas egi. rearetur oratio, quae, propter eius magnitudinem,dicta descripto est,in qua ego, Mino astutus,ei me dedam,cui nihil misgnopere debeam,eabulis tunii μὴ fruitutum a seram restimonio simplaerno.nolo astra, quae a m mandatu Am litvril, recitare: pratermitto illa,ne aut proserre uidear ad tempmaut ego tenere uti literarum, quoi mei 'κdiis aptius, qnam --μt udisi iudiciorum es uideatur. Atque etiam clamitis, Laterensis κομμαι ista dicis ' nihil in cistis profeci': e litae fa sui preas tuae. De cistis mihi ne tu obiicies, qμe ego de me bene meritum, quia te teste coenoueram, te eo mauctore defendiis ei dices,m ousque,qμem nega ,qMoapro clistio comenderit,impetrare potuissemam istim Meν-bi , QMUque, hac poterat se inuidia. datus est tibi iuti, condonatus illcnon facis frum ferre non possimus. H uidem,qui pro uno laborarit ipsim id no obnuuerit, dici, Quo que,irridemis magis est,quam reprehedensis. nisi forte ego unus isti me gesii in iudicisti ; itu cum his, er inter hos uixi, uis missi patrox i, his rep ciuis σμm,er semperfui, μlM ut a te constituar, qui nihil a hia cibus debea umquam impetrare. Et mihi lacomulum Cistiani iudicii obiectas. sic enim dixisti,Vidi et' tuam lac malam.Vid quam me Rerbi tia paeniteat.non modo lacryamdam sed marias luemmas, m petum cin singultu uidere potuisti. an ego, qui meorum lacrγmis, me absense ;comotus, si states, uad mecu babebat,depossisset, aes salutis non modo non oppugnanor, At inimici mei puru-

578쪽

dolorem meum signisimremitu autem, Leserensis, qui tum ilucrγmas mera gratad esse dicebas, nunc eu demuis invia ldiosaci κideri.Vegra tribunatum Placij quidquam attulise i

Hera.nκllus enim sibi isse neque consensiones neque isse i citias, neque κυ di amone nec pro resp.nec pro me ldefugiendra pulmnit. atque noram, qκam ego sit in illum gratus,tum lici isset per hominum ni uriam popi li R.ei gratiam reserri. sed, si non eadem contenti in tribu natu Plancius ,existinare debes;Jon huic uolutatem defuis 4

colentam. An uero patra iudices trirco minus mea ci se sectκro quod me esse gratum crimineris'an, cum populus R.illo ς.C.qκod in monumento Maris sectu est , quo mea salus omnibus est gentibus commendare , uni Cn. Plancio gratim egerit, umus enim 'it de magi transiis dest orsi tis meae, mi feratus pro me gratias agendis p truid ei ego a me referendam gratiam non putem Z atqui,eum cum uides,quo me tandem animo in te putra esse, Laterensiuna .lum esse tandκm periculκm, tantum laborem, tant; contentionem,quam ego non modo proselutetua detiam pro dignitate defugerem/quo quidem etiam magis sum,no di i ctam miser, natura quidem abhorret a uirtute uerbi) sidrerte exercituuemon quia mitis debeo; leue enim onas , in c8 grana sed quia βpe concurrit, propter aliquoru deme meritorsi inser ipsos contentione ut, eodem tempore in

579쪽

PRo. CN. PLANCIO. 269 poderibus examinabo, non solum quid cuiqM de eam, sed etiam quid cuiusque intersit, σ quid a me cuiusqκe tempus poscat. agitκr sindrκm tuum, uel etiam, si uis, emistiiratio,laus, aedilitra: at Cn. P lanch saluι, patris, fortis nae. silvum tu me esse cupisti: hic fecit, itiam ut esse pos sem. distineor tamen, diuetur dolore, in causia distari offendi te a me doleo: sed medius plus multo citius.

meam salutem pro te obiecero, quam Cn. Plancio scintemtradidero contentioni tuae. etenim , iudices, cum omniblis

virtutibus me assectam esse cupiam, tamen nihil est, quod virilis, qvim me gratrum esse, re uideri. haec est enim

una uirtus non solum maxima, sed etiam mater uirtut omniκm reliquarnm . quid est Pistra, nisi uoluntad gram .

in parented qui sunt boni ciues, qui belli,qκi domi de patria bene merentes, visi qui patriae beneficia me iuerset'qκi sancti, qui religionum colentes, nisi eae meritam dijs immortalibus gratiam i is bonoribus, oe memori mente, persio is ni t quae potest esse iucunditas uitae, sublatis amicithit quae porro amicitia potest . esse inter ing tos lq is est nostrum liberaliter educatus, cui non edκcatores,cκi non magistri sint,atque doctores, cui non locus ille mκtus, ubi ipse altus, aut doctu est, cum grata recordatione in mente uersetur ρ cnius opes tantae esse possAns, antqκam fuerunt,qaae sine multorum amicorum os cini sta re posim' qnae certe, sublata memoria,'gratia, nulla exstare possunt. equidem nil tam proprium hominis existimo ;qκam non modo beneficio, sed etiam beneuolentiae signiscatione alligari: nihil porro tam inhumanum, tam immane, tam ferum, qκam committere, ut benescio, non

ricam indignus, sed uictus esse uideare. qaa cum ita 'h

580쪽

tim Accumbam, Laterensis, illi tuae orationi: in ea ' 'Hquo nihil potest esse nimium, quoniam ita tu uis, ni lumme gratum esse concedam: petamq; a uobis, indices,ut ea M scio complectamini,quem qui reprehenderi meo re . prehendit, quod gratum praeter modum dicat esse. Neque ad negligendam meam gratiam debet ualere, quod Brit idem, uos nec nocentes, nec litigiosos esse, quo minus: me a κd uos ualere oporteret. Quasi κero is amicitia mea ..

non haec praesidia, si qua forte sunt in me, parata semper

amicis esse maluerim, quam necessaria. etenim ego dematantκm audeo dicere, amicitiam meam uoluptan pluribus,quam praesidio, fiasse: mes uehementer uita meae pariteret, si in mea familiaritate locuι esset nemini, nise litis noso, aut nooenti. sed hoc nescio quomodo frequenter mme congessisti: Iampis eo creber fuisti, te iccirco in hos

Myam consscere noti isse, nego mea consuetudine au- .qκid de tensio misericordia musia dicere,quod inalsis a libus ante fecissem. nonnihil egisti hoc loco: nam mihi eripuisti ornamentis Orationis meae.deridebor, si mentionem tensarum fecero, cum tu id praedixeris: siue rensis autem . quid potero dicere ' Hic etiam addidisti, me iccirco mea le- .re ex illo ambitκ traxisse, ut miserabiliores e logo possem Hicere. Non uobis uideor cum aliquo declamatur non ,

caussa latoris, fori distulare t Rhodi enim, inquit,no fui: me uiatfuisse. sid si, inquit, sputabam,in Nicaeis l

esurum) bis in Bitisvia. si locus haberet reprehensioni ansim aliquam; nescio, cur sineriorem Nicaeam puter,