M. Tullij Ciceronis Orationum pars 1.3.. Cum correctionibus P. Manutij , et annotationib. D. Lambini

발행: 1570년

분량: 701페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

591쪽

Meribus examinabo, non solum quid cuique debeam, sed etnam quid cuiusque intersit, er quid a me cuiusqκe tempus poscat. agitκr sindi tuum, uel etiam, si uis, mis unatio,laus, aedilita : at Cn. P lanch saluι, patria, sort-na. salaum tu me esse cupilii: hic fecit, etiam ut esse pos .sem. distineor tamen, er diuelior dolore, er in caussa distari Offendi te a me deseo: sed mediuι plus multo citius . ,

meam salutem pro te obiecero, quam Cn. Plancio salκtem tradidero contentioni tuae. etenim, iudices, cum omnibzs virtutibus me asseAnm esse cκpiam, tamen nihil est, quod malim, quam me re gratrum esse, er uideri. haec est enim una uirtus non solum maxima, sed etiam mater utunt omniκm reliquar . quid est Pistra, nisi uolκnta gram .

in parente ii qui sunt boni ciues, qwi belli,qκi domi de patria bene merentes, nisi qui patriae beneficia me iuer es Ri sancti, qui religionum colentes, nisi eae meritam diis immortalibus iratiam iustis bonoribus, re memori mente, perse&κntiquae potest esse iucunditas uitae, sublatis amicit ji t quae porro amicitia potest . esse inter ita tos lqκis est nostrum liberaliter educatus, cui non edrecutores, cui non magistri Ai,atque doctores, cui non locus ille mκtus, ubi ipse altus, aut doctas est, cum grata recordatione in xnente uersetur Τ cκilis opes tantae esse possans, aut --qκam fuerunt,quae sine multarum amicorum offitii sta-xe posim' qnae certe, sublata memoria, er gratia, nulla exstare possunt. equidem nil tam propriam hominis ex - istimo; qκam non modo beneficio, sed etiam beneuolentiae significatione alligari: nihil porro tum inb manum, tam im me, tam ferum, qκam committere, ut beneficio, non

iacam indignus, sed uictus esse uideare. qua xum ita Ins,

592쪽

lam Accumbam, Laterensis, isti tuae orationi: in eo Ipso u quo ribit potest esse nimium, quoniam ita tu uis, ni lumme gratum esse concedam: petamq; a uobis,indices,ut eam . beneficio complectamini,quem qui reprehenderit,in eo re- . prehendi quod gratum praeter modum dicat esse. Neque enim ad negligendam meam gratiam debet ualire, quod Brit idem, uos nec nocentes, nec litigiosis esse, quo minus 'me apta uos ualere oporteret. Quasi uero in amicitia mea .

non haec praesidia, si qua forte sint in me, parata semper

amicis es e maluerim, quam necessaria. etenim ego dema tantum audeo dicere, amicitiam meam uoluptati pluri-

bus,qκampr sidio, fuisse: mes uehementer uitae meae pae niteret, si in mea familiaritate locuι esset nemini, nisi sit gioso, aut nocenti. sed hoc nescio quomodo frequenter Ume congessisti: Ianes in eo creber fuisti, te iccirco in loco Myam conliscere nod isse, ne ero mea consuetuitu allis quid de tensio insericordiae musia dicere,qMd in alitis aemlibus ante sicissem. nonnihil egisti hoc loco: nam mihi eripuis ornamentum orationis meaeMeridebor, si mentionem to arκm fecero, cum tu id praedixeris: siue tunsiis autem , quid potero dicere i Hic etiam addidisti, me iccirco meat te ex illo ambis traxisse, ut miserabiliores epilogo possem elicere. Non uobis uideor cum a liquo declamamre,non

caussa laboris,oe fori di putare t Rhodi enim, inquit,ia fui: me uult fuisse. sit sei, inquit, sputabam,in Nicaeis,da

cturum) bis in Bubγnia. Si locus haberet reprehensionu ansim aliquam ; nescio, cur seueriorem Nicaeam putet, i qκam Rhodum. si flectanda mulsa est; σ tu in Bub-ma summa civim dignitate fuisti , OV ego Rhodi non - mTc. 4Nam quod in eo me reprehindillhq a nimium m l .

593쪽

fugiunt, uellent me ubore hoc leuare sed si utra diligemes qui in caussu ponderandis omnes fere repudiatis,ut ad nos pleraque consuant, qui miseris, laborantibuι nihil negare possumin. Admonuisti etiam, quod increta fui sic, disium aliquod is petitione tua dici potuisse,ine id perl didisse . vi r igitur stostrum est cupidior Aeli, ego tu,qui, quod dici potui non dixeris,an tu,qκi etiam ipsi in te dexerist Te aiebas de tuis rebus gestis nulla3 litteras mississe, quod mihi meae, quas ad aliquem mi fissem, obfuissent. /qκM ego mihi obfuisse non inulligo, re . uideo prodesse . potuisse . sed fiunt haec leuiora: illa uero grauior diqin magna, quod meum discessum, quem saepe desieras, num quasi reprehendere, O subaccusare uoluisti: dixisti enim, vim auxilium mihised m/ auxilio defuisse. 2ν uero fateor mehercula,quod Miderim mihi auxilisi non de se, la- circo me illi aκxilio pepercisse. quis enim status, quod δε- scrimen,qua fuerit in rep.tempestra illa,quis viscithrib

ni δει me terrore, an consularis furore mouit ' decertare

mihi ferro magna fiat cum reliqκῆς eoru ,3κοι ego serentes,atque integros sine ferro ni trama Uule, post tamina memoriam taeterrimi,atque turpi 'mi, sicut re illa priseipia, er bi recenties rerum exitus declarant, quorum alter exereitum perdidit, alter uendidit; emptis prouinciis, a serat , a rep. a bonis omnibus defecerant . qui exercitis

bus , qvi armis qui opibus plurimum poterant, eum,quid sentirent, nesciretur ; furialis illa nox , t ariji stupris, religiosis aliaribus effeminata, secum intuosis consues sacere, acerbigime per abat egentes in Isin '

culcita , ptradi in honor, seria in domnos armin

594쪽

consilio susceptum est. sed recordom, qai tum Iserim consalκm nomine hostes, qui soli in hac urbe senatum senatui

parere non siiκerint, edicto no non laesum patribus conscriptis , sed lusus isticia ademerint. aderat mecκm cun esus eque ter ordo: quem quidem in concionibus saltator ille catilinae consei proscriptionis densnciatione terrebat. at hore. Italia conuenerat: cui quidem belli intestini, uastitatis noctus inferebatur. hisce ego auxilijs pudentibus, atque incitatis uti me, Laterensis, pol isse confiteor: sed erat non iure, non legibus, non disiceptando decertandum: nam profecto, praeserim tam pona i crasse, mqκam, q ceteri abundarunt, id mihi ipsi anxilium meum d aisset: armis Init 'armis, inquam, fuit Anticandum: quiuelis asernis, atque a seri ornm ducibin caedem feri senatus, bonorum,rrip. exitiosum fuisset. uinci autem limprobos a bonis, ardor fuisse praeclaram, si sinem ram uincendi ui derem : qκem profecto non Mid bam. ubi enim praesto fuisset inibi aut tum portis consul, quam L. Opimiκέ,quam C.

Marius,qnam L. Flaccus, qujsus ducibus improboscia ues rasi . uicit armatis; aut, si minim forus, atta en tam iusti, qnam P. MAcius, 3κi arma, qnae priuatus P. Scipio sumpservi ea,Ti. Graccho interompto, iκre optimo sum

prae se defendit' esset igitur pregnanium cum consul

. bus. nihil amplius dico, nisi illud: uictoriae nostrae graues aduersarios parator,interitus nullos ultores esse uidebam.

Hisce ego auxili is alutis meae si iccirco defui, quia nolui dimicare; fatebor, id quod uis, non mihi arexilium , seg me

σηχilio de Ini Je: sim autem, qκo maiora studia in me bono

595쪽

rum s erunt, hoc hi magis con Alendum, parcendum putant; tu id in me reprehendis, quod Q Metello laudi datum ψ, Mille t, O semper erit maximae gloriae : quem, ut potes ex mitis a dire, qκi t m assuerunt,

diuitifimis uiru, constat bonis cesiisse, nec fi iste dubiis,

quis conrenrione, cr armis, superior posset esse. ergo idecκmsuum,non cum senatus facium defenderet; cum per seuerantiam sententiae μα , non alκtem re . retinuisset; tamen ob illam constantiam, quae illud uoluntarium uul- ς accepit, iψl imos omnium Metessorum, clari 'mos triumphos gloriae latae superauit quod illos ipsos improbi 'mos ciues interfici noluit; cr, ne quis bonus interiret in eadem caede, pronidit: ego, tantis periculis propositis, cum, si Mictus essem, interitus rei si uicissem,in sinita dimicatio pararetur ; committerem,ut idem perstor resp.nominarer, qui seruator fuissemi Mortem me timisse

dicis. Ego uero ne immortalitatem qwidem contra re p. accipiendam putarem, nedum emori cum pernicie reip. Messem. nam, qui pro rep. uitam rediderunt, licet me d sipere dica: ) mιmqnam mehercule eos mortem potias,q mmmortalitatem assecutos putaui. ego nero si tum illorum impiorum ferro ac maim concidi Jem,in perpetuum res'.

ciuile praesidi m salutis suae pWdidisset . quin etiam, si me

Dis aliqua morbi, aut natura ipse,consumpsi lyti, tamen auxilia posteritatis essent imminuta, quod peremptum ess tmea morte id exemplκm, qualis isturus in me retinendo Istisset sinat 3, popatu, φ R. An, si umquam in me uita cuidita μ pet, ego mense Decembri mei confulatim omnium parricidarum tela commossem reae, si niginti quiessem dies, in aliorum iuguluco ulum recidissent. Quam

596쪽

ebron, si ulta cupiditas contra remp. est musi ' certem e eo mortis cupiditαι mea turpior se set cum pernicie esu tatis . N am quod te in rep. liberκm esse gloriatus en,id ego Q sateor, σ lator , o m etiam in hoc gratAlor: quia tne autem nVasthin eo neque te, qMe qnemquam diutiuι patiar errare. nam si quis iccirco aliquid de libertate nies deminutu putat, quod non ab omnibus esiam a qκibuantea stlitim μm dissentire dissentiam: primus, bene de

me meritis gratκm me praebeo, non desino incurrere in crimen hominis nimium memoris, nimiκων grati: sin autem sina ullo reip. deιrimento resticio etiam aliquando a

intem tum meam,tum meorum; certe non modo non sum

reprehendendus, sed etiam, si ruere uellem, boni utri me, tit id ne facerem, rogarens: res uero ipsa publica ,s i qμi posset, ageret mecum, ut, quoniam sibili missem semper, numqμam mihi. fructuι autem ex siese non, ut opotμiste, laetus , cr uberes, sed magna acerbitate permissos tulissem ; ut iam mihi seruirem, considerem meis ; se non modo sitis babere a me, sed etiam uereri, ne parnm -- hi pro eo , quod trum a me haberet, reddi dispi . quid, si Drum ego nihil cogito, cr idem sum in rep. qui fui sem-t peri. tamen ne tu libertatem requires meamiquam in ponis in eo, semper cum iijs,qnibuscum aliquando contendimus, depugnemus. quod di longe secus. stare enim omnes deben 1 tamqua in orbe aliquo re . qui quoniam uersit , eam deligere partem debemus, ad quam uos illinc utilitatis linop op erterit . ego autem Cn. Pompeiam, non dico auctorem, ducem, d eclorem salutis meae, nam hae prioris fortasse of clarum memoriam gratia

597쪽

PRo. CN. PLANCIO. et 72

eum non tuear, quem omnes in rep. principem se conoedunt ego C.Caesaris laudibus desim, quisu primum popκ-li R. ne euam stimuM, cui mi semper addixi, plurimis, atque amplissimis itaiciis uideam esse relebratis ρ tum his te me constear non inaiciκm aliquod habuisse de re . utilitate,sed homi tubus amicu,aut inimici fuisse.anicum Midea mine secundis uentis in m tenen tem βικm, sino earum perat portκm, Dem ego aliquando pressuised alium

di, quae scripti l l ; baee drsapientissimis, ct clari is

Miris eir in buc rep. in aliis esκitatibuι monumenus nobis liter a prodiderunt ; non semper eas m sienseimias abhβemsed quascumqκe resp. atus, inclinatio temporum, ratio concordiae postularet, esse defendenda . quod ego σfacio, Laeterensis, σ semper facis libertatemque,quam in me requiris, qηam ego neqκe dimisi umqκam, neque dimittam, non in pertinacia, sed in quadam moderatione positu putabo. Nunc Minio ad illud extremum, quod dixisti, dum Plancti in me meritum uerbis extollerem, me arce facere ex cloaca, tipides e sepulcro uenerari pro deo: neque enim mihi insidiarum periculum ullu;Mqκe mose in fuisse.Cuivi ego teporis ratione explicaeti breni, neque DimitM:nihil enim ex meis est temporibus,quod mi s pre

598쪽

ORATIO omnium cedens, clim mea domus ardore 'o de stratisne tirbi, atqκe Italia toti m naretur,nisi quieκissem ; Siciliam petiui animo: quae ipsa erat mihi clit domu una, coniκndla, obtinebatur a C. Virgilio, quo cum me uno Mimaasine cum Metu tu amicitus,tum mei fratris collegia, tum rest sociarat. uide nunc mi inem temporum illorum. climi a paene insida mihi si se Otatam terre nesset ; prael

ille,eiusdem tribani pl. ooncronibi propter eadem reip. musam saepe uexatus,nihil amplius dico,ni si,me in Sicilium ue ure noluit. quid diatm c.Virgilio, uti cini, uiro, beneuolentiam in me,memoriam cummunium temporum,pie

talem,humanitatem dem defuisse ' nihil uidelicet est eo-νκmsed, quam tempestatem nos uobiscum non tuli emus, metuit ut eam ipse non posset opibus sitis si linere. tu consi

iis repente mutam, iter a Vibone Brundisium te petere contendinam muritimos a sus praecladiast biemis magnitudo. cum omnia illa municipia, qκ estis a Vibone Brun 'disium,in de me iudicae essem iter mihi tutum,multis minitantibus, magno cum sino metu prae literunt. Brundisium Minn, uel potius ad moenia accegi : urbem una mihi amicis simam declinaux quae se uel potius excindi, qliam e suo complexn,ut eriperer, facile pateretur. in hortos me M. Lenis Flaccii coctili cui cum omnis metus, publictatio bonoris,exsi liu, rs proponeretur,haec perpeti, si acciderent, malair, quam custodiam mei rapitis dimittere.buias ego, paremtis eius,prudenti imi atque optimi sinis, tri AM -lio rum manibus in xlatur mi ac fideli odisso artus, eorums eces, nota de meo reditu eχaudio, Dyrrbachiis, qnia

599쪽

PRΟ. CN. PLANCIO. 27 hominam,ac nefarior si, quorum impium ferrum, igneis pestileros meis ille consulatus e manmbus extorserat: qui antequam de meo aduentu aκdire potuissent, cum tum abessent,aliquorum dierum uiam in Macedormam, ad Piariums perrexi.Mc uero simia atque me mare transisse cognoubit: audi,atqne attende, Latere Uu, ut scias quid ego

Plancio debeam, confleares aliquando, q-d faciam, in Cr gratae , est' pie facere, huic, quae pro salnte mea fece-νitsi minia profutura sint, obesse certe non oportere. urim simi ac me Dyrrhachium attigisse audiuit, statim ad me, lictoribuι dimisiis, insiembus abiectis, ueste mutata profectiu est. O acerba mihi,iκdices,memoriam teporis illius er loci,cum hic in me incidit. complexus est, com stersiis

lacrγmis,nee loqlii Hamarore potuit. orem cum audancrudelem, tum usu nefariam: o reliquas ometes dies nocteis ea ,qκiblis iste a me non recedens Thessalonicam me, in quaestorium s perduxit. bis ego nunc de praelare Macedonia nihil dicam amplius, rubi eum, er cinem optimum

semper , crimbi amicum fuisse, sied eadem rimisse quacstero 6Cn. Plancium fuisse unum,non qui minus timeret, sed i acciderent ea, quae timerentur,mecum ea subire, σper peii uellet. qκi,cum ad me L.Tuber'meus necessarius,

qκi fratri meo legatus fuisset, decedens ex Asia uenisset, ea sinsidiis, quas Ohi paratas ab exsilibus coniuratis audierat,animo amici ginio detulisse in Asiam me ire,propter eius prouinciae metκm, cum meo fratre necis insi- dira coparata , non est passus.κi me inqO,Placius, c plexu κo retinuit; multosq; mensis a capite meo no discessit; iecta quaestoria per solus, coimilis sumpta. O excubiastina Cn.Planci, serabo febilis vigilis, o noctes acerbati

600쪽

Miκus non prosum, ut fortasse mortuus profuissem mi ni enim gremini, neque umquam obliviscar noci ii illius, vim tibi uigilanti,agidenti, maeremi urna Raeda truster, atque inania, false ste indμEtrus, po labar, nesi essem in patriam restitutas, praesentem tibi gratiam relatarum , sinaistem uitam mihi sors ademisset, aut uis aliqua maior reditnm peremst,hos, hos quos enim ego tum alios animo intuebari) omnia tibi illorum laborκm prae a pro me per

solaturos. quid me adjectra ' quid mea promissa repetis quid meam sidem imploravi nihil tibi ego tum de inli opibus pollicebar, sed horum erga me betaenolentiam promit tibam: hos pro me lugere, hos gemere, hos decretare pro meo capite uel uita periculo uelle uidebam: de horum desii derio, lκctu, querellμ quotidie aliquid tecum simul audiebam: ntic tameo, ue nihil tibi prater lacrγmas que m reddere, qRG tu in meis acerbitatibus plκrimas effudisti quid enim ρossum aliud, nisi marere' msi itere t rusi te cum mea salute complectit Alutem tibi iidem dare possunt, qui mi hi reddiderunt. huc exsatae tamenclusiotretinebo, plectar uc me solum deprecatorem fortunarum inarum, sed comitem, socrum s prositebor: atque Mi d ero, moe'

rit tum crudeli animo umori inhumano, nec tam immi mor meorum non dicam in bonos meritorum,sed bonorum in me, qui a me mei seruatorem .πpitu diuellat, ac distrahat. Non ego meis ornatum benesci s a nobis depreoor , indices sed custodem silutis meaemon opibus cuniendo, non aneloritate,non gratia d precibu sed lacrymis, sed miseri

SEARCH

MENU NAVIGATION