장음표시 사용
521쪽
DE PROVID ET FATO AD Theodor Mechanicum. 47I
Isto igitur inventum est quid Fatum, de quomodo hujus Mundi natura substantia quaedam ens incorporea: siquidem corporii praeses&vita: tum substantia, siquidem intrinsecus movet corpora non de foris,
movens omnia secundum tempus , connectens omnium motus &temporibus locis distantiumci secundum quam mortalia coaptantur aeternis,4 illa concirculantur,4 haec invicem compatiuntur.
Etenim 'vae in nobis Natura, partes omnes corporis nostri colligatae connectit, eaque in invicem tactiones ipsorum & est Fatum quosdam 'aec nostri corporis, xiit in isto naec quidem existunt princia edi opartes , haec autem minus principales, assequuntur ii ciliis sic utique&in toto , assequenter minus principalium generationes principaliorum motibus, puta coelestium periodis, quae sub luna generationes: Mimago qui huius circulus,ejus qui ita ius,4 in aeternis. Et divulgata haec entia omnibus antiqvis prolongar
vlu providentiam itaque non est tibi dissicilevidere,quam dicimus. Si enim sontem bonorum , primum quidem Divinam,
ipsam causam determinans recte dices unde enim aliundo omnibus bona quam divinitus Ita ut bonorum quidem, ait Plato, nullum alium causandum quam DEum. Deinde omnibus superstantem intelligentialibusque&sensii bilibus, superiorem esse Fato. Et quae quidem sub Fato entia, sub Providentia perseverare, γ' connecti quidem a Fato habentia, boni ficari autem a Providentia, ut Scconnexio finem habeat bonum in Providentia Fati in se ipsi. Quae autem rursum sub Providentia,non adhuc omnia indigerea Fato edintelligentialia ab hoe exemta esse. Ubi autem incorporeis penitus, siquidem , connecti tempus indue itis corporalem motum. Hd haec etiam &Plato,ut aestimo, respiciens dixit,mixtam quidem hujusmodi consistentiam ex intelle etia- necessitate, intellectu participante necessitati corporum motivam causam, necessitatem vocans, quam in aliis Fatum a pnellavit, corporibus dans ab hoc cogi iis quae abi moventur. Et noc recte. Omne enim corpus cogitur. ε facere quodcunq)e tacitia pati quodcunque patitur , calefacere. aut calefert, in trigidare aut infrigidari electio autem in iis non est, propterea quod&corporum proprium dices esse τι necessarium,&sine electiones: Si non quid melius adhuc corporibus. Etenim quod circulo movetur circulariter, nobile ens, ex necessitatesiacis O-
522쪽
vetur, sicut ignis ad circiam serentiam, terra autem ad medium N cessitatem quidem igitur corporum generationibus praffecit ille, propter hoc corruptionibus intellectum autem extulit, ab hoc principari necessitati determinans. Si igitur Providentia Iupra
intellectum est, palam,quod intellectui quidem principatur,&iis quae sub necessitate nae autem iis quae sim ipsa , necessitas. Et propter hoc omne quidem intellectualiter ens, sub Providentia peri vera solum, omne autem quod corporalliter, sub necessitate. IX. Duo itaque genera tibi intelligantur, haec quidem intellectualia, haec autem sensibilia: regna duo duorum, Providentiae quidem sursum intellectualiumque&sensibilium, fatis autem de orsum, sensibilium. Et Providentia differt a Fato, qua differt DEus
Divino quidem, sedparticipatione Divino. non prime. Ovo . niam Min aliis, ut vides, aliud quod prime, aliud quod secundisiii partie ationem velut lumen Sol,4 quod in aere lumen, sed hic quis
dem prime, hoc autem propter illum lumen. Et vita prime quidem in anima, secundam autem in eorpore propter illam. Sic igitur Providentia quidem DEus per se Fatum autem Divina aliqua res Scnon DEus dependet enim a Providentia, & velut imago est illius.
Si enim ut Providentia ad intellectualia entium, sic Fatum ad sensibis lia. Regnantenim, haec quidem super intellectualia, hoc autem supersensibilia. Et permutatim, junt Geometrae,&ut Providentia . ad Fatum, sic intelle elualia adsensibilia. Intellectualia autem prime sunt entia, &ab iis altera: Providentia ergo prime est quod est, adli nc dependet&Fati ordo. Sed de iis quidem satis. X. Ad secundam autem discussitonem, si velis, accedamus. Separabilis a corporibus animavi inseparabilis. Sume autem hanc ab Aristotelis Philosophia. Dicit autem ille, omnem animam habentem operationern corpore nihil indigentem, substantiam ab teram sortitam Ue talem extra corpus separabilem. Et haec necessarie si enim operatione sine corpore ente, substantiam ferentes in corpus ordinemus, melior operatio erit quam substantia nihil
ipsa indigens deteriori ut habeat secundum naturam radicata in illo. Sed hoc impossibile. Necesse ergo, separabiliter corpore separan.
tem&esse corpore ipsam separabilem Considera ergo o amator, qvamearim quaein nobis animam confitebimur corpore nihil indissere adsit sit sociandum nauiciun operationeti in escio sum .
523쪽
Sed corporibus pro organis utitur omis virtus sensitiva, cimi sis operatur circa propria sensibilia oculis, auribus, aliis omnibus simul motad compatiens. yid autem iriniae concupiscentiam 8 Sed
vides quod&haec saepe cooperantur tum corporeis partibus corde hepate,&neque haec pura sunt 1 corporibus. Etenim quomodo possent quaecum sensu operantum, non etiam corpore indigere , sensuper corpus semper moto tappetitivas autem virtutes ovod cum sensu operentur, omnes, ut aestimo, cognoscimus. Quid enim utiquo
irascetur insensibilis, quid etiam cpncupiscet risine de Plotino di- cente, quod passiones omnes aut sensis simi, aut non sine sensu. Quare si S irascens cum sensu , eontristantis sensum habens , α
concupiscens sensum delectantis; quod autem cum sensu operatur, cum corpore operatur, etenim sensus cum corpore necesse ergo&irascens omne & concupiscens cum corpore Operari. Eae quidem itaque species vitae irrationales omnes entes, eam quae secundum naturam operationem habent cum corpore.
XI. Ad ipsim autem jam rationalem aspiciens naturam, ubdentiusvitam tertiam & primam etiam insidentem inferiuribus vitis, corrigentem aut deficie ipsarum secundum cognitionem, sicut
Dico autem puta Solem pedalem dicentem, aut aliud cum conlueta deceptione pronunciantem ex talibus, aut immensuratum ens motu erudientem, quando percutit furorem. Hoc itaque illud Homeri:
resera cyris , clamans & sicut canem latrantem ab impetu repria metu, aut minim quando oncupistentiam laseivientem anima M.
lectatioires has quae ex corporibus pullulant, conatur detinere, petulantiam illorum meliorata temperamentis. In talibus enim omnibus operationibus manifestat utique omnes irrationales motus reprohendens cognitivos appetiti vos, absolvens seipsam ab iis tanquam alienis elatibus. Oportet autem uniuscujusque nateram venari non ab iis quae perverse ipse utuntur, sed ab iis quae secundum naturam operantur. Si gitur qVando in nobis ratio ut ratio mo etur, umbrosim impressionem desectationum concupiscentiae coctis , --do sensum deceptum circa
524쪽
ήν VERSIO ANTIQUA LIBRI PROCU ib. R. eap. 16.
ceptione plenum, dicens quod neque audimus circum nihil, nequo videmus: haec loquitur respiciens ad intrinseca rationes, qua .rum nullam per corpus novit aut per corporeas cognitiones mania festum quod secuncium hanc operationem elonga seipsam evidenter a sensibus, contra quorum sententias Ma delectationibus illis tristitiis sequestraturi XiI. Post hanc autem vid eo alteriim&nieliorem ea quae ilia nobis rationali anima motum, quiescentibus jam inferioribus,&nubium tumultum , veluti in multis consuevit , exhibentibus, secundum quam conversa est ad seipiam, videt sui ipsius substantiamin virtutes quae in ipsa, &harmonicas rationes ex quibus consistit, . multas vitas quarum est complementum kreinvenit seipsam entem mundum ration lem, imaginem quidem eorum quae ante ipsam, a ovibus egressa est exemplar autem eorum quae post ipsam , quibus superstat. Ad hanc enim operationem animaeue Arithmeticam , o amice, Geometriam vestrae artis matrem, multam habere partem riunt quae a sensibus qyidem ipsam elongant, purgant autem intellectum a circumfusis peciebus vitae irrationabilibus, traducunt a tem ad incorpoream specierum comprehensionem, velut sacrorum . . sanctissimorum anterius circumlustrationes futuris MIsticis praetendentes Etenim considera qualiter ex intellectualibus operationibus scientiae praelocatae pumativam quam diximus estitae sant virtute Si enim assumebant quidem animam idolis repletam,& nihil subtile, cognoscentem Asine materiali garrulitate, Alcidant autem rationes
necessitatem demonstrationum irrefragabilem habentes, & species omni certitudine Mim materialitate plenas, & nullatenus eam quae in sensibilibus grossitiem advocantes quomodo non purgativae quidem sunt intellectualis nostrae vitae a replentibus nos ἀνοια id est in .
intellectualitate, napplicabiles autem ad Divinam entisim circum
XII post has ambas erationes rationalis , ut dictum est, huius animat,ipsam jam summam recurrens ipsius intelligentiam
per quam videt quidemGrores ipsius in Mundo animas, Coelumque & totam generationem secundum Patris voluntatem sortitas,ivarum&ipsa pars quaedamens, illarum speculationem desiderat. Videt auistem supra omnes animas,intellectuales substantias &ordines. Supra o rem enim animam residet intellectus i formis, Aviin animae dat
525쪽
dat intellectualem habitum. Videt autem rursus ante haec eas, vae supra intellectum Deorum ipsorum, μοναδάς. a quibus intellectuales multitudines suscipiunt uniones. Oportet enim supra unita
laeuiunificas causas, sicut supravivificatas, vivificantesi supra intellectuales factas, intellectualificas δε supra onmia similiter parimcipantia, imparticipabiles hypostases secundum omnes enim has
sursum duisti vas intelligentia palam aestimo facere non penitus coecis, quomodo &sensum relinquens deorsumo corpora, intellectualibus circumspectionibus sursum deducitur circa supermundanorum Deorum Heflexas iere mysticas Drιβολα , idest adjectiones. Aut
unde nobisvi ex qualibus operationibus elucidarunt Deorum D ονοι. id est progenitidispensationes Deorum occultas ct inaliter autem ἐνθουσι se, id est indivinare dicuntur animae,in sobrietate meliorem. Maniam sumentes coaptariariis ipsis Sibyllam dico eam , quae post partum mox prolocuta est mira, re audivisse praesentes quae sit, A exqvali ordine venit in eum qui circa terram locum,in qua etiam auia anima sit fuit divinae partis. XIV. Summatim igitur dicamus , quod rationalis anima&intellectualis secundum naturam qualitercumque mota,sit extra cor pora sensus quare necessivium ipsi, stinantiam habere separ vilem ab ambobus hoc autem rursum manifesto messe jam evident, Quod secundum naturam quidem operans melior est ovam ut 1 Fato
ducatur, decidens autem insensium, cirrationalata, corporiZata, assequitur iis quae deorsum, convivens cum ipsis quantum cum vicinis non sobriis, obtinetur&ab aliorum regnante causa. Etenim rursum oport bat aliquod etiam tale esse entium genus , secundum
substantiam quidem supra fatum ens , secundum habitudinem, utem sub ipso aliquando ordinatum si enim sint quidem quae tota aeterna supra fatales lages locata sint, sentaurem quaestoindum omnem sui
iplorum vitam ordinata sunt subperiodis fati oportet ubique Mintermediam horum esse naturam eorum , quae quandoque quidem extra fatalem factionem, quandoque autem sub ipsi perleverantium. Nam processus entium nihil relinquunt vacuum, multo magis quam eorporum situs. Sed extremorum sunt ubique mediationes, quae&issis exhibent colligationem adinvicem. mano lato Blus, sed responsa plane nobis revelarum luimini quidem jussa diso oo x vitut
526쪽
16 VERSIO ANTI A Lm IAE. V. q. 16. vinis illis qui dignificati fuerivit fieri auditores mysticorun illorui
sermonimi, non natura Micias Diatum nomen bidui. . Et iterum: -- gea fato cujus fimis. Et ubique ab ea quae secundum situm vita avertentia, ab eo quod est corporalizare fatalibus gregibus , per quae Psensibus nos abducunt,4 adessideriis materialibus per haec enim , corporigamur in corporati ex necemitate a Fato ducimur. Captat enim similitudo entia ad invicem ubique, assimilatum autem cuicunque assimilatum est, eadem cum hoc fruitur politia, quarevi praeside politiae. nihil enim sine praeside neque principatuest inuniverib, sive
totorum dicas, sive partium principantii autem alia ab aliis, etenim haec quidem aliter vivunt, haec autem aliter. Deinde de divis. nissima nostra vita docentia ' de immaculata politia rivaliter jam ab omni fatali politia absolvuntur inicunque autem pacis opera intelligentes reverendi fient, sortis fatalem H ess giunt. xv. Hanc igituro talem praejaciens vitam anima non erit eorum quae ducuntur a Fato si autem velit corpora plasmare in corporalibus bonis vocatis intendat δε honores prosequatur imtentatus divitias, idem patitur vincul tophilosopho&innaverri
ingreta, etenim iste servit moventibus navem ventis si conculcet aliquis nautarum ipsum,' injurietur aliquis vinculantium va- lere igitur dicentes iis ad quae alligamur, virtutis valorem speculabimur, Iatum non in nos alio vid operans, sed in ea quae circa nos.
doniam& quicunque extrinstrariis attingentia conciaere ninbi valet, civitatem muris spoliavit Iapidibus o amice, ligna inflammam redesit, mortalia omnia&ultibilia, iecunias dissipavit
extrinsecusentia, & propter hoc apud alios fore potentia. Eorum autem quae in nobis, nullus ita est potens , ut auferat aliquid , etsi omnem habeat humanam potestatem. Etenini si temperati simus, illis insit dentibus sumus,&, si speculatores entium, neque hoc habitu spoliamur, sed laetis omnimode diris illis ut dicis effectibus laudantes
perseverimus , omisium principantes quaerentes causas secto
. vi. Nequaquam igitur ab ultimis operationibus exprobremus animae necessitatem , sed a primis admiremur ipsius viruitem
527쪽
R ID ET FATO AD Theodon Nechanicum. 1
insuperabilem: , lilicsapiamus, nihil nos turbabit deorsum patien tium, sed quando corpore turbato nos dira aliqua substinere diciis mus non nos sumus qui dicimus, sed est neu laentia verbum, Hujus enim&dele stationescorporis, quare&tristitiae. Et quando
Oluti pecuniis dolemus, aut non obtinentes, etenim, amativum pectaniae, hoc animae est : rursum quando vituperati a potentatu decidentes indignantur, non est ejus quae sursum animae passio , sed ejus quae circa cor deorsum habitantis Etenim τι amativum honoris, illius est quae autem in nobis ratio in omnibus talibus decepta sequitur&simul conturbatur deterioribus, intellectus ens cincus&nondum purgatus illud, quo potest aspicere se imm 'vacanto is sum quae post ipsum. purus autem factus ab iis quibus a mi is ruit quai do decidit, cognoscet utique quod in ipso , quomodo neq; incorporeis, post ipsum enim neque in illis in quibus divini libertas arbitrii, ante ipsum enim sed in vivere secundum virtutem . Haec enim libera solum&inservilis, & libertate decens lotestas ut
Vere animae, iotestans qui hanc habet. Potestatis enim omnis opus το habens ipsam continere salvare. xvii. Si autem quisla malitiam respicit, animae indebit, ratem respicit, etsi habeatomnem aliam potentiam. Alia enim o
sanorum potentia,' alia eorum quae dedent uti organis. Omnis agitur anima secundum quod virtute participat, quod est libera moesse secundum quod autem malitia debilitate eo quod est servire aliis, non fato solum, sed omnibus ut est dicere, volentibus ap- petibile aut dare , aut auferre potentibus. Quoniam 'vi virtu
res habet servitiis qui desiderabile ipsi aequirere eoaugere solissumciqntibus entium, istiorem sunt ii, apud quom vere virtus est,
Aaqviqvaein nobis. Et alicubietiam Plato voluntarium servitutem hanc maximam ait esse libertatem omnem enim potestatem omni-aim habentibus servientes , assin lamur ad ipsos, ita ut totum Mundum dispensemus, ut ait ille Perfecta enim ensin superalata superelevatur, &totum Mundum dispensat. Hoc quidem igitur divinissimis existit nostrarum animarum, sicut ultimis, veluti incar
cere illigatis esse livere in limiaria vita pro voluntaria libera: Antermediis utem harum, eundum quod abbolvutitur a insionibus corporibus superascende e necessitati ad potentivantem sester tioni vita
528쪽
XVIII. Etenim rursum, si ante animam quidem est ονες sive intellectus MDEus, post animam autem passiones & corpora de his quidem coaete agere convenit, intellectui autem OEo modo meliori omni necessitate, quodsislummodo liberum necesse igitur animam aut apud illos aut apud istos faciam, aut necessitatem sudi trare deteriorum, aut libertatem praemitti meliorum, Iervim. quidem aut desuper principatam, aut desuptus. Servientem autem aut comprincipari principantibus sibi, aut conservire servientibus solum. Hic itaque astendens anima resumens ipsius potentiam , scilicet virtutem, nihil dirum aestimabit et si quodcunque fiat circa corpus&quae extra corpus. Non enim passiones organorum adurentes
transeunt; sedo iis qualitercunque habentibus operabitur 'vis N eundum virtutem, languente quidem si continsat corpore viriliter
agens, sano autem temperate: α paupertate quidem praesente/---λο φυνως, id est magni pienter operans, divitiis autem magnince: ubique autem ex iis quae videnturamuere praeextollens usuram virtutem, contrariis oppositiones facientem inservilem interiori fugit eas quae deforis plagas melioratus. Non enim aestimes quod
selis vobis admittitur dicere, data virtute datam moverear vitatem, hoc itaquemultum divulgatum , sed multo magis iis qui
secundum virtutem vivunt, datam ex omni virtutem alia virtut quae ut vere, ornare. Et qui quidem sic habet, generosus est&liber, malus autem omnium est servus, etsi principatur omnibus similis iis qui in AEgypto puniuntur, quibus larvas ridentes circumponentes puniunt; iis necessitas praevalet non tenentibus seipsos. Elonsatis enim ipsis a Diis, tanquam brutis utitur universsim . .
xlx inando igitur videre volueris τι in nobis, vide ani mam secundum naturam vivente m. Vivit autem secundum naturam quae non debilis. Nihil enim debile in eo quod secundum natiram. Non est autem debilis, quae non malitia repleta , debile enim malum in omnibus. Et, si sic respicias, videbis naturam ejus quod in nobis qualis quaedam est, utentem omnibus circumstantibus recte,&aut prohibentem fieri, aut factas passiones deteriorum curante ,
tradentem autem fato agere in ea quae post ipsum, quorum est domi nus, coordinatam autem iis Paeante ipsem, a quibui melioribus erit,
bus non instillaest. Taliavi de sensio distrastanea hobis dicta sint. M. M
529쪽
XX. Ad tertium autem consequenter accedentes dicamus qui sunt&quales modi cognitionum, vos indistinctos sinentes t tebimus nos ipsos errantes&circa res circa divini Platonis institu. tiones. Sive igitur aliam quidem intelligemus cognitionem ex ab Aristotele divulgatis, a Platone etiam quae sine caussa solam cognoscentem ipsius quia veritatem : quoniam incipientibus purgari animabus attribuere primam constituerint opinionem ipsam notantes, iis quidem qui erudiuntur circa agibilia , absolutis jam ab humanis circamria tractantibus. Etenim ori , id est eruditio est purgatio immensulationis passionum multo magis ad impossibilitatem, mediocritate passionum via, non adhuc ratione volente eom. pati quidem ted medioeriter , omnem autem funem passionum
XXI. Hac autem tanta ente, alteram ad sursum tradiderunt nobisexe in ivmnasio Ajui, eam quae ex principiis quidem procedentem, ut suppositionibus cognitionem Monsas cogn0scentem, omnia autem necessaria concludentem:qualem utique & Arithmeticam&Geometriam invenit quae ab illis ratio , quia quidem
sillogietantur,is ex necessariis concludunt, opinativa solum cognitione supra locatas. Quia autem usque ad sua principia stantes horum causas superius gaudere sinunt non mulium tractantes, propter
haec itaque a persectissima cognitione deficientes se fiasistendem
hoc quidem erit&iniis planum, quod a principiis illis confessis: quod autem circa ipsa principia, obscurum Mignotum dimissum. XXII. Tertium igitur superius ascendentes dic me dicere humanae animae cognitionem usque ad unum ascendentem Muscive . ad insuppositum per omnes,ut est dicere, species,lias quidem dividentem, has autem resolventem, ex unoque multa facientem &e multis unum. Hanc quam Θυγκον quidem Mathematum determinat' qui in Politia socrates,civi autem in Epinomide xenus t colligationem ipsorum notat. An hac enim & Geometrae Munusquisque aliorum scientitim sumunt de suis erincipiis theoriam, multa principia talis visae, uno omnium principio rejungentem inod enim in omnibus estentibus illud, hoc in Geometria quidem punctum, in Arithmetica
530쪽
metica autem monas, in singulis quod simplicissimum: 1 quo producentes quae sub ipsis singulae scientiarum demonstrant. Sed ho-rum quidem unumquodque dicitur quoddam principium , est. Omnium enimentium principium simpliciter euprincipium, Ruris ad illud ascensit summe scientiarum. XXIII. inartum autem adhuc tibi 'ac simpliciorem in telligendumnqstram cognitionem quoniam non adhuc methodis utentem resolutionibus aut compositionibus aut definitionibus, aut demonstrationibus essedum βολ, , id est adjectionibus simplicibus sivelut autopticis&perse visi vicentia speculantem collaudant qui secundum iptam operari possunt, intellectum jam non scientiam ipsam venerantur, dicentes Aut non audisti Aristotelem civi. dem in demqnstrativis libris sic aliq haliter dicentem, quod melior omni substantia intellectus in nobis,in ovis iste sit determinantem,
να ρε-- , ' inqVita cognommu Platonem autem in Timaeo, intellectunt scientiam circa entia, cognitiones esse animae, pronunciantem. Etenim videtur scientia quidem esse animae, secundum quod est anima cognitio intellectus autem, secundum quod animais est imago ejus, qui ut vere intellectus, etenim ille videns intelle tu lia, magis autem ens una, inquit, λιβολ' , id est injeetione vel intuitu&attachi intellectorum seipsumque intelligentem Milla in se
ipso entia conspicit,propter quod&intelligit quae est,&quod intestsesens est simul intelligit cognoscens& seipsum quis est. Hunc igitu
imitans secundum quod potest anima, it&ipsa intellectus, Ieientiam supercurrens &relinquens multas methodos, in quibus prius decora-.batur,4 oculum solum erigens ad entia, contingentia quidemin ipsa intelligens, sicut&intellectus, contingens autem alias aliaque omnia
ille simul hane enim fatalem connexuit, aut,omnιumpater.
XXIV. inintam etiam post has omnes cognitiones intelli. gentiam vol*te accipere, qui credidisti Aristoteli quidem usque ad intellectualam operationem sursum ducenti 'rustra hanc autem nihil insinuanti. Assequentem autem Platoni , ante Platonem
Theologis, qui consueverunt nobis laudare cognitionem supra intelloetum, Se μινιαν ut vere hanc divinam divulgant : ipsum aiunt imum animae, non adhuc hoc intellectuale excitantem hoc coaptantem uni omnia ςnim simili cognoscuntur, sensibile sensu, scibile