장음표시 사용
541쪽
m movim. ET FATO AD Theodoti Mechanicum. 49 I
cognoscat, tunc enim 'vod novit simiai, 'vae non novit sciet, ovod novit cognoscet& quod non novit, mediam habens notitiam resolummodo scientiam,&eorum qui non totaliter , quorum hoe
quidem est intellectus, hoc autem sensus, hic quidem neque totali. tersciens Veritarent, quia neque substantiam novit, neque ipsam sensibilium quorum esse fingitur cognitio Linie autem ipsam Entiss stantiam immediate sciens, ipiam Enticentem veritatem.
XLII. Media autem horum ens anima & novit substantias en . tium, tanquam ante sensumens, non novit tanquam post intellectumens. Sapiens ergo quis factus cognoliret quod novit sciens,
quod non novit sciens , tantum amice socrativi responis de ea quae ut vere sapientia competens Neque ergo propter Mathemati stientias a prima scientia distinctas , neque propter spem ut vere cognitionis post separationem ab hinc , neque propter Pythi respontum, exterminare oportet eas quae de scientia rationes. Plato enim
est ipse qui clamat , quod utique interimentem scientiam de nullo neque de contingente adhuc a stirmare possibile. Sed quam quidem scientiam sumet utique anima cum corpore ens,in quam erepta a vinculo, quas quidem cognitiones simul non scientio esse, net. Unam autem eam, quae ut vere scientiam intellectum scien- tia meliorem&intelle divinificam inteli igentiam, manc e , , cognitionem quam anima phantasians& in hae vita accipere non Iotens desiderat eum qui a corpore exitum, tanquam ibi sortitura upernaturali hac divinati entium comprehensione. De iis quidem igitur satis. . .
XLllI. Consequenter autem iis quae dirimus dubitas, ore utique boni quidem deteritis agunt peccantes a finanis quos praestituerivit; mali autem sertiunturea quae appetunt Tu quidem itaque Oc existimas esse argumentum hujus,quod non sit τι in nobis. Et quidem licet&aliis melioratis secundum dubitationem dicere, quod si ejus quod non sit τι in nobis, est argumentum hoc , quod non secundum intellectum eveniunt honis negotia is ejus quod sit haec quod secundum spem malorum ipsa fiunt , idem argumentum erit. Melius autem non oppugnative senium adjicere, sed ostenderetitu tantum, quod dubitationem hanc non ad interemtionem ejus quod
irinobis, noviantiqvosi ponentes, sed ad inquisitionem Provi-
542쪽
dentiae. Et magis perseveranter agoniaantes, ad ipsum Inotinum italum, Iamblichum, aequivocum tibi. ' Etenimenter concutit de Providentia nostras invictas praeacceptiones fortunalium rerum in.
exspectata illatio, & intellectuali insisectione indiget negotium, si dedeat quis occursor a dubitatione ista salvati: committere Providentiae omne. Novi quidem igitur, ut dixi, non ad interemtionem rivis quod in nobis, sed Providentiae haec dubitata prioribus. xl lv. 'od autem haec, non multo opus est argumento, sicut ejus quod non sit τι in nobis, sed quod sit, magis addiscemus, illud cointelligentes. Quod ergo nullius nobis domini sentibus, neq; electivam vitam habentibus a seipsis, neque bonis neque malis a nobis entibus, sed plasmatis aliunde , non adhuc locum habet dubitar de eventibus, entibus aliunde malis aut bonis, tanquam praeter dignitatem evenientibus si enim non seipsos tales effecerunt, nequo inique retribui utrisque oportebit pro vita,neque totaliterdebebitur aliquid iis qui non sunt causa vitae quam habenti inare si praeter
gnitatem retributio fortunalium , ipsi vitarum utique erunt causa, quorum dignitate in distributis ab universo sortiri volunt quoniam homnium eorum quae circa nos, non in iis quae a totis habemus, exigimus retributiones habere, sed in quibuscunque aliquid cooperabimur. Si ergo non est τὸ in nobis, nihil habemus a nobis. Si hoc, neque expetemus retributiones.eorum quae aliunde in nos veniunt. si hoc, neque eam quaepraeter dignitum distributionem eventuum
causabimus. XLV. Si ergo non est τι in nobis, non oportet quaerer quomodo praeter dignitatem boni quidam a finibus peccant, mali autem obtinent. Sedente eo quod in nobis, &Providentia omnium obtinente, tibi adducentes persuasionem post violentiam dicemus.
omodo ergo non eniis erato in nobis eorima vae extra, dominans, sed cooperans inare merito, quae quidem intus secundum sui ipsius disponit potentiam, quaeautem extra, non adhuc, indigens&aliis ad illorum dispositionem, non in ipso jacentibus. Et ego valde laetor ad la Ies dubitationes videns generosum adventitium , qui saepe jubeo non confundere quae in nobis cum iis quae non in nobis: neque sic habere de iis quae non in nobis, tanquam ipsa fieri omnino ut non&facta dissiculier feramus. Nunc autem tanquam cillis ab
543쪽
sequi iis, quae in nobis, debentibus, dubitatio accidit non factis, supponentibus nobis ut bona quae non bona is fieri quaerentibus. Meli autem erat, quae quidem in nobis enter entia&quaerere sem- pervi acquirere sibi ipsi, quae autem extravi non in nobis, relinqv re facientibus tanquam Dominiso scientibus quae laciunt. Ad omnia autem quae in nobis, praeparatos esse per ea quae in nobis. Sed qua liter quidem habeat dubium ad id I quod in nobis , ostendimus tibi per talia. Ad sermonem autem de Proviisentia magis utique aliquid dices, licut diximus. Et dicta sunt multa ab antiqui quos dixi viris,&sie solvunt ipsum.
XLVl. Rursum igitur quaeris , quid τι in nobis χ quod
in principiosermonum operiebat quaerere. Deinde ad ipsum dubitans inaerens autem definis hoc esse, quod a nullo potestatum n que obtentum, sed verbo dicens sic, υτ εριγυιπτον, id est ipsum circumscriptum, αυτενεοττον, id est ipsum Operativum. 1 au tem hoc, cincorruptibile omnino, potentissimum is soli primo competens praesides omnium entium, nobis autem τι in nobis non 'adli re conveniens. Hunc itaque terminum longe ab intelligenti: , ejus quod in nobis, quam habentes antiqui hoc numanis animabus attribuerunt, ego pono. Considera autem tu ipse, quam vera dic ubique τι in nobis ad insinuntionem assumunt operationis electionis, nos facientes dominos electionis lasae, is alicujus
honorum aut contrariorum. Sicut enim idem dicunt electionem
& voluntatem, sed hane quidem esse boni solum, electionem autem honorumque similiter&non bonoram, sicut utique δοκWis 'esie .ectationem ' non bonorum: propter quod&characterizare, animam electionem similiter entem amborum competere mediae
natur ei, quae ad ambo vertirur. Et hoc etiatri communis fama testatur Electiones enim horum laudamus , horum autem vituperamus. Malum autem omnibus involitum dicimus, &malunt, videtur honum esse eligentibus ipsum anima enim nulla cognostens
malum eligeret utique led fugeret. Propter ignorantiam autem stu- docirca ipsum Lacutum idem amorem boni secundum naturam habens, alicubi autem bonum videtur impotens. xLvlL Anima igitur habente in substantia eam quae adambo inclinationem , . benedico&το male , hanc potentiam ipsius
544쪽
electivam vocaverunt, propter quam aliud me alio nati sumus eligere. Et sumes utique ex divisione definitionem talem potentiae hujus. Quoniam omnis potentia aut rationalis est aut irrationalis, necesse&electionem in altero horum esses nomen autem irrationa iis, sine electione enim vivere illa omnes dicimus, rationalis utique aliqua erit potentia omnis autem ratilonalis potentia aut cognitiva
est aut appetitio, sicut&oninis irrationalis Electio autem ι -υ hoc quod dicitur electio ens&desiderium, appetitus aliquis utiquo riti Omnis autem appetitus aut ad solum aspicit ut vere bonum,
aut ad solum apparens bonum, aut ad ambo. Electionem autem . . neque ad solum vere bonum respicere dicimus , numenim utiqv unquam viruperaretur juste neque ad Olum apparens, non enim
utique&laudaretur saepe radambo ergo nata est talis potentiata. XL L Est ergo, uisananiatim dicatur, electio potentia rationalis appetitiv bonorum verorumque apparentium, ducens ad ambo animam, propter quam ascendito lescendit,is peccat&dirigit. ' Hujus potentiae operationem videntes biviam in novis vocaverunt ad ambo ipsius inclinationem. Quare erit utiq; eleetionale,&το in nobis, idem. Et seeundum hanc potentiam &a Divinis differimus Sta mortualibus, utraq; enim sunt insusceptiva ejus quae ad ambo
inclin3tionis haec quidem in bonis veris selummodo locata, propter cellentiam; haec utem in apparentibus, propter desectum. v niam&haec quidem intellectus characterietat, haec autem sensus hic quidemnoster rex, hic autem nuncius medii autem nos in electi
ne fixi, potentes quidem ad aristo moveri, ubicunque autem moveamur, a totis obtenti ex ea quae secundum dignitatem sortientes; siquidem ad melius, ut intellectus si autem ad deterius, ut sensus. Non ergo in omnium potestate iotentia,e in nobis quae enim
omnibus potestativa potentia Unialis est, mropter hocomnium quia una 6 Boniformis inae autem electiva, dualis is propter hoc non omnium: quia iis quae ad ambo inclinationibus minoratain
ab ea quae ante omnia est. Fieret autem utique&ipsum omnium, si non electivum impetum haberet, voluntas autem sic solum. Nam volita vita est secundum bonum, quae κτο in nobis facit potentissiqnaum,&Dei formi senter existit, propter quam dc anima fitDEus, totum mundum dispensat, ait Plato. - XLIX. recte agiti Pisilire by Go b
545쪽
DE RoVIta E FATO AD THEODORUM MECH. sue xiax N 've ergo primori in nobis, sicut neque ultimo
convenit, sed medio. Tu autem, ut videtur, potestatem existi,niasti significare, in nobis, omnium dominanterii, ducentem omnia secundum suum impetum, obtinentem omnia quae desiderat, non definiens potentiam in appetibilibus, quae intra ipsa
animas efficientibus talem eligentem animam, sed dans tibi&eorum quae non in nobis potentiam. Quae enim extra animam , non in
nostris propter quodvi commixta vita nostra ex iis quae non in nobis de iis quae in nobis. Et apud studiosos quidem multum, in nobis: omnibus enim utuntur, etiam iis quae non in nobis mensurare propter virtutem is iis utentes, e velut i seipsis facientes semper
quod praesens ornantes, pud multos ' iuem τι non in nobis plus assequuntur enim iis quae extra, non habentes intus vitam potentem ipsis assimilare illa. Unde xii quidem liberi dicuntur esta&siant pi Vter operationem ejus quod in ipsis is ejus quod non in ipsis in terrilem autem alii vociterantur necessitatem, consepelientes cum iis quae non ipsis quod in ipsis is omnia habentes non in
ipsis Super omnia colophonem dubiorum nobis apposuisti. Interrogans enim si novit DEus suturum apud nos , sive non novit ΤEt siquidem non novit, nihil ipsum a nobis differre dicas, non scientibus neque ipsis. Si autem novit, fore penitus hoc quod novit, ex necessitate. Hoc autem non το in nobis perimit solum , ut utique videbitur, sed Momne quod dicitur contingens, consuevit etiam hoc ponentibus nonomnia coacta esse, deest, utaestdicer mulies di um rae complicant sudem conjunctum omnes ita Si
novit D Eus omne futurum, ex necessitate erit quod suturum. Sed ii quidem falsum eme ajunt, Eum detςrminate nosse omne , sed ajunt etiam ipsum in determinari in fientibus in determinates, ut salvent contingens. Alii autem determinatam cognitionem attribuentes DEO, admiserunt necessitatem in omnibus quae fiunt
ripateticorumdistbiwrimi haeres sint haec dogmata plato amtem 'vicunque huic amicus,&DEum determinarescire tura defieri contra secundum ipsorum naturam assimam haec quidem determinate, haec autem indeterminate. Eorum enim quae in effectis
546쪽
divissim&subcontrarie invicem sunt, in Diis secundiun melius solum est praeacceptis.
D. Dico autena, ta genito aut hacorporeorumentium alii eo omni, incorporaliter runt amboriam causae apud illos, de coMitioeoclem modo incorporea. Et iterum intellectualium &non inte, lectualiumentium, intellectualiter ambo apud DEos secundum, existentiam &secundum scientiam. Cognosscunt enim 'vae non intellectualia, intellectiraliter. Et rursum eorum quae fiunt inde in- temporalium aut temporalium, in temporalis locata est apud ipsos causaqueo cognitio inare, quoniamin determinata Mindete minata quaedam fiunt, secundum melius amborum , determinatam dico cognitionem horum amborum, deternunatam dico cogniti
nem horum amborum praeacceperunt Adhuc autem , non quale . est cognoscibile talis &cognitionis species, sed quale cognoscens Me .rito, neque enim cognitio in cognoscibili est , sed in cognoscentela.
Huic igitur silmilis&conformis est in quo est, non illi in quo non est. si igitur Acognoscibile indeterminatum, sed quando determinariun est quod cognoscit, non propter cognitum indeterminata lamni tio, sed propter cognoscens, determinata. Etenim meliori modo
est deterius cognoscere, sideteriori modo melius. LII. Quare quoniam Dii omnibus meliores, meliori modo omnia prae acceperunt: haec quae quidem sunt, ante tempus quidem quae secundum tempus,ut diximus incorporee autem corporea, imma terialiter autem materialia ,3 determinate videlicet quae indeterm
nata,&stanterinstabilia,s ingenerabiliter genita Non igitur si cognoscunt laturum, ex necessitate fixitauic eventum: sed huic quidem imdeterminatam ex determinato generationem dans, Diis autem determinatam indeterminati praecognitionem. Neq; enim tua fictio tympanis&cornis it mens materiis corporalibus, si tua praecosnitione corporaliter erat sed illa quidem incorporaliter phan tasia& vitaliter habuit futuri rationem: factum autem πα,π ηγμα
id est fixis corporaliter confixa ex non tali intrinseca cognitione si autem haec in tua factione, quid utique dices de Deorum praecognitione, apud quam indicibile existit&entis inenarrabile nobis incircumscriptibile, non tanquam alius modus omnium στενοχῆς id est circumsidentiae&nullatenu οχοοιναὶ congeneriis quain ipso fiunt.
547쪽
Quare cognoscunt ii divine cin temporaliter quae in nobis, nos operamur ut apti nati sumus. Et quodcunque eligimus, prae cognitum est apud ipsos, non propter in nobis terminum, sed propter eum qui apud ipsos. Mil. Haec tibi, o amicum caput de iis quae interrogasti respondi , potens&per se ostendere quod est το in nobis, a laudibus& vituperationibus, a consiliis Ma provocationibus aut dehortationi. bus, a judicatoriis Maccusationibus aut defensionibus, a politica omni eruditione , a legislationibus , ab orationibus , a sacerdotalibus viis, ab ipsa Philosophia sine enim nosti&meum institutorem dicentem saepe , quod in nobis interemtum , superfluam rise' nunciat Philosophiam. id enim erudiet, nullo ente qui erudi turri inomodo autem erit aliquid quod erudiatur, non ente in nobis quid fiamus meliores. Haec igitur iterum atque iterum rem siderans, si aliquid adhuc dubitas, nullatenus patiaris scribere. De quibus enim utique&congruet nos facere sermones, quam de iis, in quibus nullus utique nos nugacitatis accusabit, facientibus disputationes Oim autem vita superbia cumulum&JUveum omnem
qui ex eodem illis exercito arunt stultiloquium, incuno tibi nonis adventitie mihi.
ii PROCLI Liber de decem dubitationibus
in rares την Π,νοιου ἀπορημά o. Λεγει γὰρ εν --α TRA; προνοι- ως se quae ex illo proseri, leguntur in hoc libro pagina statim secunda&tertia. Exstat latine ex eiusdem -- ωα Masreis a versione in Bibliotheca hujus Urbis Hamhurgentis ex Iegato praestantissimi Holstenti, in eodem Codice hin vo librum ad Theodorum Mechanicum ex ejusdem vitelmi vertione exhibui. Gulielmus Corinthi Archiepiscopus diciturhanc versionem absol-
548쪽
sunt hae decem circa Providentiam quaestiones , quas proponit primuin deinde suo more ad Platonis lare mentem resbivit atqueexplicatit. Num providentia ad omnia & singula pertingat, sive,
ut Gulielmi interpretis verbis utar,s Pro,Mentra est omnium, intorinnia, ρartium , susque indim sima caelorum4 eorum qua sub caelo, ternorames eorrvιibilium. Hoc sfirmat Proetus, atquealnumquodque sinu larium Erebus etiam minimis ab unius optimi Maximi Numinis bo nifica ut appellat Providentia dependere contendit. Nihil enim fritis Hism-- , με η esse dicat lacu ci. Ea dicituν irim, σνι '.
diei ur, o maentro totus circulus se centraliter, siquidem, aula centrum , ω- fatam autem circulus a in unitate omniι numertis monadice propter eandem
1 inomodo eontingentia praesciati Eustisque provideati Respondet Proclus DEum pro persectissima natura sua cognoscer inspermatibus suis&causis in determinata determinate, cui cin- corporaliter Mindistanter distantiain corporata inam in rem plura disputavit libro ad Theodorum Mechanicum cap. 3 o. seq.3. Num&determinatorum Mindeterminatorum sit causa Providentia secundum idem eodem modo ine spondet Proci providere nihil aliud esse quam benefacere hinc pro suo quaequeia modulo ordine participare de uno illo bono uto ipsi unitas, indeterminatis libertas constet. . in eodem cae ite probat prurideret, 'DEum continsentibus etiam&indeterminatis , ne illa sint vetuis
peradventitiam universo. Si itaque u volum culpote autores ' videre determinate indeterminitis, possunt Dii, omnino utiqae s propidini,s providentes cognoscunt provisorum dignitatem. Et Dii quidem exastari s Momniasui ipsorum exιendentesprovid/xtiam , daemones autem partientes do -- in existentiam , hiquiae massim in gregalitatem acceperami, hi autem asia m. Mairiue, μινθ--οπιν--ον φυρα risionem, ut hi μὰ εο--n sint, hiaurem trimum, alii autem aliorum anima - , aut plantarum ρυμ fides , cs adhue partialius , hi quirim oeuli, hi autem cordis, hi Hro hepatis. Omnia autem sunt plena Diis, his quidem ιs immediate νον dentibus, his auremper medios Damones, ut dictum sis non istis omnibus adesse non olentibus,
549쪽
DE DECEM DUBITATT CIRCA PROVID.
q. Q innodomorum participationes fiant, sive quomodo Dii providentes in inferiora operentura Respondet Procius , pro
participantium idoneitates, Hiri intre in ratis Mu', intellectuatiter minusi malibus, ρ Nasticeo siensibilite in iis quasee ----amasiam aut ben-μ- prvant essentialiter autem e esse solum in his qua 'eois , et obti
nent. Igitur sprovidentia bustra entia omnia secundum ipsam divinam iam nem locataAFVerante Ham operationem ani convenientem omne acerrim partiis
opat, σὰauta sim Domes. De oraculorum des ctu ita disserit, ut operatisne mi manente semper eadem , loci .el homines inita tisi sint ad eam participandam , velut si facie aliqua stante, speculum ejus imaginem jam fulgidum suscipiatilam obscurius vel debilem
vel plane nullam reddat. dis igitur dicar qui thresteria quaisisque qui dem distinatipis partieipare Diis , quandoque autem deficere ne acta facta, cae vetit απνοα i. e. sine stiritu secundam quoddam tempus , in hoc reducendum causas seruuiaritatis , ηδεμ iemibus spiritibus Memιbus soperantibus inρotem.
proptersui ipsiorum Uabilem naturam verituum virtutes,άγαλματαμe imagines introeantes quandoque crvisentia aciente cae replentes Dipina instiratione, fiunt in quibus mperiodis. Et horam defectum asimo remiιtere convenit ad
Iahipientia, s no ad pariationem verationis Deorum Moirantium iis Neque erim M'. d Mollisiadmcausa --ramis, hedincia Miami viri ιω-m. s. Unde&cur malum , cum sit Providentia' Responciet Proclus duo haberi malorum genera , unum in corporibus , praeter
naturam in animabus, contra rationem. Neutro autem regnum
providentiae ut verbo interpretis utar molestari, sed malo huic finem esse bonum, univem varietatem ac perfectionem amomne quod praeternaturam fieri ut aliquid fiat eorum quae secunditii naturam, sed non vicissim. Atque inter spiritus persectioresvibrutas animantes debuisse quoque medias interpositas esse animas, ratione simul&ira atque concupis entia praeditas,in libertate arbitrii gaudentes. 6. Si Providentia est, cur bonis viris mala fiant, mali triumphent Respondet, bonis tamen non deesse virtutem, virtutisque materiam atque singularem illis in lauden cedere, quod virtu- Rr a tem
550쪽
so EXCERPTA EX LIBRO PROCLI Ub. V. cap. 46.
tem nudam colere malint qam man/--- omnibus tuis abiandamin. Malum. non esse irritamentis carere malorum , Madversa fortimae quosdam etiam expetisse sapientes fortiter semper tulisse. Nequo aequum esse ut iidem omni simul genere bonorum ah undent iso
te quandam experientiam etia, maorum eorum qua hic ipsis inesse, a quibus pro- ' carae amma appetant eam qua brare transtitionem adillum qui extra mala locum
Multos per adversa ad majorem virtutem adductos esse, denique so .la esse mala quae ipsi immittimus non quae patimur Inglorios malos. omnesvi inhonorates, quamvis myrti adulatorum ipta circumstent. Ad quaestionem quam huic adjungit, cur inaequalibus aequalia a prouidentia existant secundum Arithmeticam non Geometricarria aequalitatem, velut Civitate tota pereunte ut similis sit interitus hominum dissimillimorum , bonorum malorumque Respondet, primo quirim quod πιηροπιν - quod di iis hoc uepat να- , μάν--δwm quod 7---ι rem eam I μ' --i-ς τοὐπιο, es inam. -- - .d m intrare, es rem misitaremet inpicem, siquida de usdem πιπώιsseriei, essis secundum i in actionem Mem aliquid si sunt Sed ecundum quod in .llares cs deteriores, diversam habent commum passioni illationem , siquidem si impatientes, ii autem mansuete ferente perierunt. Et post separationem , hos quidem meliorum Deus suscipit, hos autem qui deιerioram. Addit deindα,
esse quendam ordinem&fati communis periodum a diversis princibis in eundem finem obviantem, concursum processuum, ubi compatiueoguntur imprincipaliores partes ex necessitate Lare
etiam nos veras animarum aequalitates. v. Si Providentia etiam ad infima se demittit, unde tanta sortis inbrutis animantibus inaequalitas, mutuae devorationes similis Respondet,si in illis sit aliquid ιάυτοκινα,πον, causam altius quae renodam si vero corporea tantum sint , nihil referre si idem patiantur
cum umbra omnimode transfigurat, at e fato suriem sint. s. Quare poenae post peccata non statim subsequamur, sed infligantur post tempus demum hoc interdum valde longum pRespondet, inferta nequitia radix, Hut βinas ferens rerra, etsi mistestes exeidas nascentes, siminum estproductiva easdem reddit operationes non flexa punia ianibus. Igitur Pro Vicientia , congruens tempus non quale placet homuncionibus, sed quale ad sanationem animarum novit proficer