장음표시 사용
221쪽
Institutio hodie potest fieri in qualibet parte testamenti, etiam post legata relicta, ac libertates datas, quia ordo intellectus, α non sermonis, vel scripturae est attradendux, Ee in ordine latet. Iectus stimus quod debet praecedere institurio ransuam principa iis pars testamenti, & legarii, eeteraeque dis fitiones sequitan
Post morem heredis, aut Iegatarii olim tigari non poterat, propter regulam, quod actio ab herede , dc contra heredem non o posset ineipere huvie. C. υι action. ab hered.-eonia hered. Nam si inabatur post mortem heredis , actio incipiebat contra heredem heredis i si veto legabatur post mortem legatarii, incipiebat ab thride legatarii. Sed haec regula sublata est a Iustiniano in d. Luxis. & ideo tale legatum valet, cum etiam fideicommissa v Ierent, & hodie legata sin exaequata fideicommissis La. g. de
Item nee valebat, si dicebatur, pridie quam heres , vel legatarius moriatur, quia ignorabatur hoc pridie, sed hodie valet, quia sequuta morte verificatur , & hodie legata possunt fieri post mortem heredis , aut legatarii, ut diximus.
Non poterat olim poenae nomine aut transferri legatum, me adimi, nee a milite, nec ad fauorem Principis , sed hodie potest. Imo potest etiam dari coheres , dummodo non contineatur alio quid impossibile, vel probrosum, vel a iure prohibitum, Exemplum . Titius heres esto, & si hoc non secerit , poenae nomine i go Cato centum , vel Caius ei coheres esto . Transferri, ut lego' Titio centum , de si ipse hoc non recerit, illa centum lego Cato. Αdimi, ut lego Titio centum, de si ipse hoc non fecerit, meum nomine non lego. Dissiligod by Corale
222쪽
D Ictum est de legatis. Sed.quia xoluntas humana est 3mbu llatoria usque ad mortem ι. q. f. deiarim. ισα. pr*P: rea sepe adimunturi, idest tolluntur legata , ideo sequetituri praesto
: Ademptio duplex est, expressa , & tacita . Expressa est quae niverbis expressis , siue injeodem. aestamento . siue in Codicillis ε cita fit, quando modus, vel onus adiectum legato tollisur si alumna s. Sela f. de admia legati Iteni tacita adimitur ita tum quando superueniunt inimicitiae capitales inter testatorem . de leogatarium, non solum testatore uiuo , nec intercesserit reconciliatio d. l. q. f. de adim.- erat. sed etiam mortuo, ut si legatariuτ stupra. uerit relictam a testatore I. s. g. D. g. eod. tit. Adimitur etiam, si nulla necessitate coactus testator rem legatam alleuauerte, ut diximus supta in eis. praeed. L si rem suam Et si testator rem legatam alteri donauerit, tunc ludistincte ademptum est legatum l. retri
- Legata non solum adimi possunt, sed etiam transferri. Et transiatio . fi: de una person a inaliam, & semper fit per relatiuum qui . quae,quod, is lego Titio librum . Si deinde dico . librum , quem legavi Titio, lego Cato, talia legam est transtatum Vnde si non esset hoc relatiuum , ut si diceretur , lego Titio librum, de deinde , lego Cato eumdem librum , adn esset transsatio, sed c niunctio realis, & ambo vocarentur ad legatum, ut suit dictum in
I Egata non solitin adimi, de transferri possit, sed etiam mi-o nui i quae diminutio fit pes dispositionem legis Faleidiae, quae non fuit dicta a falce, ut nonnulli minus congrue dixerunt, sed a Falcidio Tribuno plebis Usius auctore, .nde ab initio fuit plabistis tum, & deinde fuit dicta lex in genere.
223쪽
Oeeasio autem legis taleidiae fuit, quia eum esset Iibera potestas legandi ex lege duodecim tabularum dicente, uti suae rei quisque legassit, ita ius esto t. verbis legis fide wrb. signis eueniebat hereadem propter nullum, aut minimum Iucrum nolle hereditatem adire,& supponere se oneribus hereditariis, ex quo legata cororuebant, eum non adita hereditate quae sunt scripta in te stamento con habent effectum ι β nemo la I. 1. detestam. ture er L si nemo fila νeg. iuri & ita intestati moriebuntur testatores. Quare su oer his fuerunt latae lex Furia , & lex Vomnia, quarum neutra sufficiente. fuit postremo lata lex Faleidia , per quam dispositum est, ut non possit pro legatis relinqui plusquam dodrans, hoc est tres quartae hereditatis, scilicet nouem unetae, ta ut quarta pars remaneat pro herede, quae si non supersit, concessum est heredi, ut possit ex finis gulis legatis deducere quartam, vel sit non remaneat lutegra, pos sit supplere illam , deducendo ex legatiS pro rata . Il Hoc tamea limitatur in pluribus casibus . vi si testator prohibuerit illam detrahi LIi Mia expressim auth. de heredib.or falcid. Item non detrahitur ex legatis ad pias causas auib. similiter C.ad i. oleid. Et licet in La. s. ad municipium 1 ad ι. falcid. dicatur contrarium, nihilominus illa lex est correcta in Isin autem beres amo. de Etae fiast. tua . ex quo desumpta est d. - . similiter . ve dicit glos . in LM ad munieipium, in Myb. Deo, in d. s. sin autem heres, σοῦ in d. autb. smilueν. Item non detrahitur, quando heres non secit Inuentarium , quia tunc tenetur legatariis etiam ultra vires hereditarias
s. hine nobis, vers. si veris auo. de bereob. falcid. Sunt etiam alii casus , de quibus per DD. hic.
Quaritur in hoe s. si duos heredes institui. & unius partem i,
tam grauaui legatis, alteram vero partem liberam reliqui. num. quid possit is, cuius Dars grauata est,detrahere falcidiam ex legatis i Et pro ratione dubitandi videbatur dicendum quod non . quia in hoc casu cessat ratio legis falcidiae, scilicet ne testator intenatus decedat, quia si heres grauatus nolis adire, eius portio i ureacerescendi pertinebit ad coheredem . qui liberam suam partem habet, quam non repudiauit. Hoc tamen non obstante contra
rium deciditur in hoc textu, quia r tio legis faIcidiae in singulis . heredibus ponenda est, cum non tam commodo testator is inducta - sit, quam propter inlitatem ipsius heredis.
224쪽
s. Quantitas. An . & quanta sit detrahenda salcidia, inspicitur patrimonii
quantitas, quae sit de tempore mortis testatoris; Vnde si eo tempore non erat detrahenda , quia pro herede quarta supererat, non est amplius detrahenda, quamuis post mortem testatoris ante adiis tam hereditatem hona decreuerint. Sed hoc nihil noeet heredi, ex quo non potest cogi ad adeundum; unde necesse est legatariis dare aliquid heredi, ut adeat ,& praestet legata, quae non debentur, nisi adeatur hereditas nemo, supra cis. Simili modo si tem. pore mortis erat detrahenda falcidia, & postea aucta sint bona hereditaria ante aditam hereditatem , nihilominus heres detrahie
illam, quia in hoc spectatur tempus mortis testat spe dictum esti S. Fiat.
. Vt detrahatur falcidia, primo detrahitur si quid extra patri. monium relictum sit, deinde aes alienum, praeterea funeris impediis dici & ita ex legatis diminutis pro rata falcidia est detrahenda.
DIctum est de hereditatibus directis, erat videndum de oblioquis , quae dicuntur fideicommissariae hereditates quae diminuuntur per dispositionem S. C. Trebelliani, sicuti per legem falcis diam diminuuntur legata. Fideicommissum dicitur eo quod testator eommittit fidei here. dis voliantatem suam . Fuerunt autem inducta fideleominissa nona lege . sed ab hominibus tum bono animo, tum ad fraudem . Bono animo, quia cum non possent aliquando facere testamenis tum, eo quod non haberent septem testes idoneos, caeperunt fac te fideico minissum in Codicillis, ad quos quinque testes sumetunera infla in vi. de Codicillis , in quibus rogabant heredem lata ascriptum in priori testamento, vel heredem venientem ab intestato, eiusque fidei committebant, ut restitueret hereditatem alteri.
225쪽
Ad fraudem vero suerunt inducta, quia interdum etiam si ponset quis testamentum facere , tamen quia volebat hereditatem reis linquere alicui incapaci ,& hoe directe facere non poterat, instituebat alium capacem , eumque rogabat, ut illi incapaci heredi,tatem restitueret. Quod tamen hodid non procedit; hodie enim ad fauorem incapacis fideicommitti non potest; oti m vero inca pax erat prohibitus solum ins qui directe,vel ei legari, cum fide commissa a lege non agnosterentur, ut diximus ι Vnde factum est , ut ad hane fraudem tollendam fuerint prohibita omnia fide, commissa, etiam illa , quae capacibus fiebant. Tempore vero Λ gusti ad conuineendam grauatorum perfidiam, qui iurauerant per salutem Principis fideico inmissa restituere,& postea sub praetextu prohibitionis fideicommissorum restituere recusabant, unum tantum fideicolumissorum: genas', scilicet capacibus factum, caepe habere effectum suum , interponentibus Consulibus iussu Augusti auctoritatem suam , fuitque pol ouum constitutus Praetor fideicommissarius, qui dieeret Ius de fideicommissis restituendis; de ita eaeperunt fideicommissa peti ossicio Iudicis nobili, quod persecutio nuncupatur, neque ante Iustinianum actio competere caepit,
qui exaequando omnia legata fideicommissis, easdem aeriones, quae ex legatis dantur, tribuit pariter fideicommissis F. sed non . quesupra de legati re clarius in princ. huius tit.
g. In primis , cam omnibus Sq. seqq.
Fideicommissi im aliud est uniuersale, aliud particulare. VnI- uersale est, quod fit de tota hereditate, vel de parte illius sub nomine quotae idest tertiae, vel quartae partis &c. Particulare est, quod fit de re singularet, de quo intit. seq. Discrimen autem est inter fideicommissarium uniuersalem , &Particularem, quia uniuersalis potest cogere heredem directum, ut adeat hereditatem . & sibi illam restituat: particularis vero nolui L quia poterat 1 ad S. C. Trebell. Ratio est, quia fideicommissario
uniuersali relli tuitur tota heredita x, di nullum incommodum remanet penes heredem e particulari vero restituitur res aliqua tam tum , sed heres remanet obligatus ad cetera Oinnia ι. non es cogea-dut f. eod. tit. ad S. C. Trebell. Non solum autem potest rogari veniens ex testamen to, ut resti. tuat, sed etiam veniens ab intestato. ut quisquis mihi heres erit, testituat hereditatem meam Caio . Quia vero olim rogati rellituere , nihilomi us heredes remancibant Diuiti by Corale
226쪽
tanti Ae omnes asiones in ipsos dirigebantur, quod est iniquum,
ideo incinctum fuit Neronis temporibus Trebellio Consule Senatus Consultum Trebellianum , quo dispotitum et , ut actiones, quae dabantur heredi, & contra heredem , darentur fideicommissario, di in fidei commissarium . Attamen quia heredes rogati restituero totam, aut sere totam hereditatem, nullum, vel minimum lucrum .percipientes, adhuc adire recusabant, & consequenter fideiconi,
vini sta eorruebant, ideo inductum fuit Vespasiani temporibus Pegaso Consule Senatus Consultum Pegasianum, per quod dispositum fuit, quod qui rogabatur restituere, posset sibi quartam partem ex hereditate retinere, quemadmodum ex lege falcidia qua eam ex Iegatis retinere concelsum erat, & tunc cogeretur heres ea
deducta, adipe, de restituere , di teneretur ad onera hereditaria pro rata illius quareae , tuterpositis quibusdam stipulationibus inter ip-Tum , & fideicommissarium , inter quos dicebatur partiri here
omissis autem ceteris eruditionibus, de quibus in hoe titulo, hodie dispositum est, ut heres rogatus restituere totam, vel quasi totam hereditatem,possit deducere quartam partem , vel usque ad supplementum quartae, & pro rata illius quartae teneatur ad onera. Quae quarta hodie simpliciter dicitur Trebelliani ea; quod proeedit etiam si haec quarta fuisset illi relicta a testatore ratione quotae r serus si fuisset illi relicta iure legati , ut quia illi esset relicta certa species , vel quantitas, quia tunc tanquam legatarius ad nulla onera teneretur. Sic etiam si totam hereditatem restituit, sine detractione Trebellianicae , ad nulla onera tenetur. Fideie&mmissa autem quaedam fiunt expresser, &quaedam taciter . Expresed, ut Titius heres esto , & restituat hereditatem meam Cato. Tacite fit quando liberi sunt positi in conditionω, ut filius meus heres esto,& si decesserie fine Iiberis, restituat hereditatem meam Cato, intelIigitur,& si decesserit eum liberis restituat liberis. Sic extat Statur. Vrb. lib. I. cap. I a. de M. i a condit. posit. Sed in puncto Iuris non est ita, quia liberi in conditione posiri non censentur vocati ad fideicommissum , nisi ex coniectur ta mente testatoris . Nec susticit simplex coniectura scilicet quod sint de numero descendentium. ut testatur Ivl. Claninsua prax. 9. testamentum quast. 77. Coniecturae autem possunt esset plures, v. g. si testator dixerit, se velle consulere agnationi, se vel Ie ut bona sua in familia conseruentur , si prohibuerit alienationem bonorum,& similia . Et de coniecturis requisitis videt
Fusatium de substitutionibi quas . 437. per totam ubi ponit plusquam
227쪽
sexaginta coniectura quarum una, vel as tera sumeIe ut a testatore exprimatur. Neque est consequentia directa,& immediata, di si deis cesserit cum liberis restituat liberis:sed consequentia directa,& imis mediata est, & si decesserit cum liberis,non renituat Cato,au hoc autem, ut intelligatur et se voluntas testatoris , ut restituat libe4tis , debet concurrere aliqua alia coniectura mentis ipsitis telia toris , ex qua possimus colligere voluisse, quod si tilius moriatur eum liberis, restituat liberis; aliis de Iure non esset inductum tacitum fideicommissum ad fauorem liberorum . Item fideicommissa quaedam fiunt pure, quaedam ex die cer ta, vel incerta, & quaeuam sub conditione. Pure fiunt, vi T, tius heres esto , di restituat hereditatem meam Cato, quo casa heres statim adita hereditate debet illam restituere, & hodie si nolit adire, potest cogi L cogi 1 ad S. C. Trebeltian. Cum vero to gatus est rellituere ex die certa, ut post Palcha, vel incerta, vepost mortem, vel sub conditione tam potestatiua , quam casuali, non tenetur restituere nisi existente die, vel conditione . Dubitatur autem numquid fluctus interea percepti debeant computari in Trebellianicam i Et textus in ι. ιώ-us C. a. S. C. Trebell. dicit quod liberi primi gradus non tenentur computare,
Sed virum filius, qui deduxit legitimam, possit detrahere etiam Trebellianicam i Et textus in c. Rarnutius deusam. dicit quod si quia legitimam detrahit ut filius, tanquam aes hereditarium, seu debitum patris : & Tiebellianicam detrahit tanquam heres grainuatus restituere , quam etiam quilibet extraneus deaucete potest. Sed communiter intelligunt DD. hoc esse verum quando non eOdem tempore filius deuucit Trebellianicam, sed uiuerso, ut cum restituit sub die, vel sub conditione. Mantita de conieci. Ditis. Do
Sed virum filius, qui detraxit legitimam , & Trebellianicam ,
teneatur computare finctus medio tempote perceptos in Trebel Iianicam. Et communiter volunt quod sic, ne contingat filium absorbere fere totam hereditatem, & plus habere quam fideis Commissarium , cum hac ratione haberet legitimam , quae hodie
est tertia pars hereditatis r Trebellianicam , quae est quarta parseins quod superest deducta legitima: & praeterea haberet fructus, medio tempore perceptos. In contrarium tamen facit, quia Slius habet legitimam de Iure naturae, tanquam aes paternum a
quod primum deduci debet: deinde deducit Trebellianicam tanquam heres grauatus restituere ,l quod etiam quilibet extraneus facie
228쪽
MIer demum non computat fructus perceptos quia fructus ei donantur a lege, ut in L l. iubenjus C. ad S. C. Trebere. Nec est absurdum quod filius hac ratione haberet serὰ totam heredita. tem ; quia venit ad booa sua , cum uiuo etiam Patre dicacut condominus honorum patern0rum I. in suis f. de liber. σ --
Sed utrum possit prohiberi detractio Trebestianicae etiam Iibe. vis primi gradus , esti ardua quaestio. Nam potest expresse prohiberi falcidia, ut diximus supri in titi de lege falcid. Sed appellatione falcidiae venit Trebellianica per iura allegata in additi asgitis. Ne in L sed quia stipulationes, in verb. liceat ergo potericetiam prohiberi Trebellianica. In contrarium facit, quia Olim nec Falcidia, nee Trebellianica poterat prohiberi. Sed Imperator nouissimὰ disposuit in DF vero exprom auth. de heredib. fastid. quod falcidia possit prohiberi, de nihil dixit de Trebellianica acrgo ista non poterie prohiberi ; quia quando sumus in correctoriis. & aliquis casus non reperitur expresse correctus, non venit sub illas correctione L pracipimns in M. C. de appellat. Nec obasant iura allegata in additi ad Lssis in verb. liceat . quia respondetur quod appellatione falcidiae venit etiam Trebellianica non ex proprietate verborum et sed solum per quandam analogiam , lepopularem similitudinem ortam ex diminutione legatorum per falcidiam,& fideicommissorum per Trebellianicam . Nihilominus receptissima sententia est quod Trebelliantea possit probibςri etiam 'liberis in ptimo gradu per verba expreta. Videatur Manis
In s. fin. huius tiri docet Imperatori, quid faciendum sit, cum praetenditur fideicommissum esse relictum , de Iprobari non potest. Dicit enim, quod fideicommissarius potest praestito iurament ca Iumniae, deferre heredi iuramentum, qui si nolit iurare tenetur
Omnino praestare quod praetenditur. Quod si negaret a princia pio.& deinde diceret, fuisse quidem factum fideicommissum, sed in minus solemni voluntate , non est audien ι . de hoc in pu nam periurii l. vlt. ubi DD. C. de fideicomm.
229쪽
Post fideleommissa iniuersalia sequitur de fitilaommssis fingularibus, quae eum sint per omnia exaequare legatis .i ideoque superius de legatis dicta sunt, Uc de fidei om dissis fingularibus repetita cepsentur. Et propterea IllI pol Shlnt fideicommittere qui possunt legare ,& illis potest fideicomnum, quibus legari potest.
gla etiam illae in fideicommini posiunt, mi pessum lagM R ita res testatoris , heredis legatarii, ipsius Mei'mis rii, ehiuslibet:lterius fideicommitti possina; nam me si matri heres. um legatarius, di fideicommissarius , ut rem telictam vel propriam alteri restituat, vel alienamen at, di uina agnouit iudicium reflatorri , hereditatem, ves in reum . - hieommisium recipiendo, compellitur rem sitam dare , vel edete . Erat autem olim discrimen, quod a Malario legari nominati sed hodie valeret in vim fideisommissi. Exemplum. MTitio domum uream, & post eius mortem illam leg h erat a legatario legari, quod quidem Olmi fer non terat i nam quod iam legatarii facium erat, non ecto iuret aulam, prans dam, id, quod nostum III a hobis insem non potest L ia . -d -- F de Ny βη Sed hodie valet iure obliquo, quia perinde est ac si diceret. lego
Titio domum meam, eumque rogo, ut post mortem suam instituat Cain. Non potest autem grauariniam accepti, alsi rogaretur restitu m remeum fiuctibus, vel cumvecessionibu , prout disunt m. his. λι l .
Libertas autem potest semo per fideicommissum dari, ut roge tur heres, vel alius tum manumittere . sive sit seruus testatoris, ue alterius. Et cum per fideicommissum ei datur libertas. fit li-
230쪽
oumlatitur ab Ipso restatore, fit libertus testatoris; qui etiam ducitur,orelnus, idest manumissus a domino suo. qui tendie adoreum, idest qui moritur, ut explicat glossi his in verb. oreinus quae dat etiam alias expositiones huius verbi . Hoc autem denotat lais Iuto discrimen inter directitudinem ,& obliquitatem l noci autem Inter legata, de fideicommista, quae sunt omino v quata.
Fidei missum siue praeceptiuis, siue rogatiuis verbis tae ἰ
lemper valet . Verba autem solent esse, Pedo, rogo, volo, matudo, fidei uiae committo, di similia .
m Ictum est de testamentis propri1s, & Memnibus . verum quia dantur etiam testamenta minus propria, de minus sum lemnia , quae appellantur Codicilli , in quibus solent etiam fieri fideicommisia, delegata, non autem institutiones, ideo ponitust de illis. . Dicunt autem nonnulli quod Codieini disserunt a testamentis lolum seeundum magis, de minus, non aurem Pecie . Quod e mea non est verum i quia quae differunt Brina , differunt specie . Sed Codicilli disserunt a testamentis inma non solum extrinsecas sed etiam intrinseea; ergo disserunt specie . Minor repositio sem haret. Et primo de Grma intrinseca, quae est institutio heredis a hae in codieiliis fieri non potest, ut supra diximus, fient nec exheredatio e substitutio directa, nee conditio heredi adsumi , licet possit in Codicillis fieri nominatio heredis instituti iam intestamento, ut si testator dixerit ia testamento, instituo heredem Blum . quem nominauero in Codicillis L Use tonss. de histic institimo vero ad λ- m extrinseram, patet, quia in Codicillis quiri. ae testes sufferunt, nee est rudiciust quod sine rogati, vel mascuuia, sicut requiriaer in testamentis, ut eleuat communi h