장음표시 사용
571쪽
cit, ad quod faciendum fidem suam adstrinxit. Enim versqui contrarium ejus facit, ad quod fidem suarn adstrinxit, perfidus est j. 766. . Promissor igitur perfidus cst, si contrarium ejus facit, quod facturum sese promtiit. Ostenditur etiam hoc modo. Promissor persecte sese obligat . 363.), ad faciendum scilicci, quod se laeturum promittit I. 3 6 3. . Quod ii crgo contrarium c jus facit, quod se facturum promisit; contrarium omnino cjus facit, ad quod faciendum se obligavit. Quamobrem cum perfidus sit, qui contrariumI ejus facit, ad quod faciendum tute altari obligavit . 767d; promissor omnino perfidus est, si contrarium ejus facit quod facturum sese promisit.
Exemplum quod modo dedimus not. I. 767. , Propositionem praesentem illustrat.
s. 769. m Liri s. Si pollicitator contrarium ejus facit, quo sie factarum pollicis ib= persidus rus HII contra fidem datam agit, sed perstias non es. Etenim fri os . pollicitator sidem dat s. 762.). Quamobrem quando con rarium ejus facit, Quod sic facturum pollicitus est, contra fiadem datam agit. diuod erat unum. Enimvero fidem suam non adstrinxit I: 762. . Quoniam itasve perfidus non est, qui non iacit contrarium ejus, ad quod taciendum fidem suam adstrinxit . 766 quando facit contrarium ejus, quod pollicitus est, perfidus non est.
572쪽
De modo sese alteri obligandi. s I
adstringit . 3 a. 7 s 8. . ' Fniin vero qui contrarium rius se cit, quodUc facturum dixit. fide non data, contra fidem datam agere ncquit, & qui fidem sitam non adstrinxit, per sidus sieri haud quaquam potest . 766. . Nudus igitur asseitor
quando contrarium ejus facit, quod alteri se facturum dixit nec contra fidem datam agit, ncc pci fidus est uo erat seum Sed quando is contrarium cjus facit, quod se facturum esse dixit, voluntatem suam mutat . 2 9o. Iol. . Quoniam itaque naturaliter homini non compctit jus voluntatem suam mutandi, nisi quando mutata in melius scrtur . 374. lvj. Ορ. 19 a. Part. I. Phil. fracI. unis. P; si voluntatem stram in dete- .rius mutat, contra naturae legerim facit. Enimvero qui contra legem naturae facit, peccat I. g O. 8art. f. IVies.stra L DITU. δε Ergo nudus alsertor peccat, si contrarium ejus faciens, quod se facturum alteri dixerat, voluntatcm non mutat in nautius. quod erat auerum. Quae, si jus externum spectes, licite fiunt, illicita tamen esse possunt jure interno, seu in conscientia. Quod jure externo
tibi permittendum, non semper peccato caret. Derivatus enim id ex juro libertaris naturalis f. 398 J, vi cujus conscientiae tuae relinquendum, quid agas, modo nil agas, quod jurr persecto alterius repugnat f. I 57. 'ara. ι. Jur nas.), seu com tra id, quod alteri persecte debes a 36. p.rri. I. Phιιδ acto
I. TTI . Temere nec alteri promittere, neopo eri quid debemus ; nec promissio, remere asseyendum, quod abera quid praestore velimus. Etenim te- 'stiretario
mere nil faciendum, nec laqueiadum et 8.). Quari sobrem fi assertis sicc temere alteri promittendum f. 363.), nec quid eidem temerarii polliceri debemus 367.)p immo nec remere asserendum, num jure quod alteri quid praestare velimus 3 7 L. . interno pre
573쪽
internam hane obligationem ullgo etiam agnoseunt homines. Etenim quando alterum . qui se quid daturum , vel se, .cturum dixit, ad dandum. vel faciendum non obligatum cen. sent, nec contra fidem esse putant datam, si id non praestat. quod se praestiturum dixit, temeritatem ejus aeculant & stulti' nomine eum traduc t. g. III.
Cujus nam An temere quis nomistat. de eo statuendum non est promis/si joduiom rιν, Ostenditur eodem prorsus modo, quo supra demonstrade tem/risa- Vimus, de deliberaIione promissoris praevia non statuenduin te in Wo- esse promissario . 4 a z.).mii rea. Recolonda hic etiam animo sunt, quae supra annotavimus. not. 3. 4aa. 23. 424. . Atque adeo in jure externo no ohabetur ratio temeritatis in promittendo; ejus tamen rationem habere debet promissor, ne temere promittendo Peccet ZZI..huj. σ3. 4 o. pari. l. Hii pract. ubiv λ g. 77 3. osseram es temerisa ramissoris fuerit manifesta 2, promissionem accepta promissarii re debemus, o, ubi Ust βcceptatio em ea nobis demum innote circa proia fit, ea remittenda, nisi ἔμβ intrast promissum esse. Idem tenen
missi es iam de promissione animo inde taberato fula. Qui enim temere temerarias. promittit, peccat 3.77 . V 44 O. 8art. I. PHLma I. unis a. Quamobrem si temeritas promissoris suerit manifesta, eum peccare. si promittat, manifestum est. Enim vero nemo id agere debet, ut alter in vitio perseveret s. 7 a Q. stari. f. Pur. natJ, consequenter ut agat, 'quod legi naturae contrariatur s. 3aa. 8art. L. Phil. 'act. unis. , adeoque peccet 3. 44 O.'ra. I. Phil. WacI. uniυ. . Quoniam igitur hoc fit, si promissionem, quam temerariam esse agnoscis, acceptas . a. ; promissio..
nem temerariam acceptare non debes. diuod erat unam.
Quodsi temeritas promissoris tibi demum innotescit, facta
574쪽
De mori sese asteri obligandi. 34s
a te iam acceptatione, consequenter jure tibi qua ito I. 38r.3 6 s. ; a te factum csse agnoicis, quod fieri non debuisset, etsi fine culpa tua l. 77 a. ies. θ g. 7 3 P. I s 8. pars. I. μ ρυα unm. I Si tua non intersit promissum esse, res adhuc restitui potest in eum statum, quo perinde est, ac si promissio non facta, nec a te acceptata fuisset, cum jus ex ea qua itum remittere possis . ii . . Ncino dubitabit, si hoc non facias, te peccare velle, ut pote cum tibi sit voluntas promissum etiam temerarium acceptandi, utut de temeritate promissoris tibi constaret: quod tamen fieri non debet per demonstrata 8. I. Quamobrem cum Velle peccare etiam peccatum sit I. 444. pari. I. Psi praef. -υ. , adeoque actio legi naturae contraria g. 44o. 8art. 1. PHL Hare umυ. I si temeritas promissoris tibi demum innotescit, facta a te jam acceptatione. promissionem remittere debes. od erat secundum. Quod si vero tua intersit promissum esse, necesse est ut damnum quoddam emergat ac lucrum cesset, nisi promissio adimpleatur g. 6aa. . Quamobrem cum omnem operam dare teneamur, ut damnum quodvis, quantum in nobis est, a nobis avertamus . 493. pari. a. Iur. naid; ossicium crga teipissum colliditur cum ossicio erga alios I. ao6. pari. I. Phil. 'ac Lanis. . Sed si ossicium erga scipsum & ossicium erga alios inter se colliduntur, ossicium erga seipsum vincit I. aa 9. 8art. I. Hul. pra I. - . , adeoque huic satisfaciendum s. ao8. pars. I. Ilil. HacI. unm. . Quare si temeritas promissoris tibi demum post acceptationem factam innotescit, ac tua intersit promissum esse; promissio non remittenda. Auoderat tertium.
Cum promissio fieri debeat animo deliberato G 39i. ,
adeoque non debeat fieri animo indeliberato g. 72 a. pari y. Pr. nat. , de animo autem deliberato promissoris statue
dum non sit promissario ἔ. 4 a 4. ; haud dissiculter perspici
575쪽
rur, quae de temeraria promissione demonstrata sunt, eadem de promissione animo indeliberato facta demonstrari posse
eodem modo. Immo temeraria promissio semper sit animo indeliberato, utut non omnis promissio animo indeliberato facta statim sit temeraria. quemadmodum ex collatione definitionum manifestum est 3. 337. z7 . . Quodsi ego libuerit ea, quae depromissione remeraria demonstravimus, de animo indeliberam facta promissione demonstrare ; eadem per modum corollarii de promissione temeraria inferre licet. Cettrum interna obligatio ad ea, quis hic demonstrata fuere , vulgo agnosci-rur, quia laudatur, qui eidem satisfacit, reprehendi autem δε- Iet, qui non satisfacir, nisi iustam exculationis causam suppediter id, quod interest promisarii. Si sat, quod hic praecipi-rur, aequum dicunt omnes; s non fiat, iniquum dicunr sal- rem qui aequitatis sunt amantes. AEquitas aurem & iniquita non intelligitur sine lege naturali I. a o. esseqq. parι ι.Pb iara 2. uniD J.
Pera dia Perfidia omnis illicita, far lege naturali prosi Ata est. Elmnum Dir nim qui perfidus est, contrarium ejus facit, ad quod facien- naturali dum fidein suam adstrinxit . 766. , consequenter ad quod inhibita faciendum sese obligavit . 738. , adeoque quod facCro promisit f. 393. . Quoniam itaque promissa inr servarida s. 433 . , adeoque faciendum. quod promistinus 43o. , consequenter illicitum est non facere, quod promissum g. 72 a. pari. I. Pin. nai. perfidia quoque omnis illicita est, seu
lage naturali prohibita . 37o .part. I. Hi s . lin . . Non est quod excipias; remere nil esse promittendum cs.
I. , neque etiam animo indeliberato s. 39r. . Inde mnim non sequitur, promissionem temere, vel animo indeliberato factam minime adimpleri debere. Si temere & animo indeliberato promisisti, utique peccas quia agi , quod ageri dum
576쪽
m modo sese aberi obliganaei. 347
dum non erat g. 4 o. pari. r. Nil pra I. Maiis. . Ast si pro. missa non servas, itidem peccas, cum ea servare debeas f. 43 I. h. ciet. payt. l. Phil. 'adi. univ. . Ecquis vero dicat, quod peccare denuo liceat, quia peccasti, consequenter peccando te acquirere jus quoddam denuo peecandi s Perfidia adeo cum nunquam committatur nisi facto promissioni contrario;
s. 7 7s. Obligatio siem vi fidem in promissis perfecta es. qui promissa servat, fidem servat g. 739. . Sed servandi promissa persecta est I. 363.). Ergo etialtio servandi fidem in promissis perfecta est.
Germani sidei servandae tenacissimi erant, nee quicquam facile tam turpe habebatur, quam fallere sdem. Dictis ad dendam esse fidem statuebant, ita ut iis tuto fides habeti posfit. Enim vero quis non intelligit, quod affirmare, se hoc vel illud praestiturum, idem ipss fuerit, ac persecte promittere . cum vellent eum alteri esse obligatum, qui assimat, si hoe vel illud eidem prautiturum: alteri enim te obligare non potes nis promittendo 3. 393. . Nomina sunt arbitraria, nec ab iis pendet veritas, sed haec inest rebus, quae iisdem desgnantur. sinceritas maxime iisdem probabatur, quae veritatem in dictis exigit 3. 3is. : probabatur fides, quae dictorum constantiam urget 3. 767. . Ad persectam adeo promissionem susscere ipsa videbatur dicere, quid alteri prae
stare velis, ut eidem obligeris, cum virum sive hominem adultae aetatis non decere existimarent dicere, te hoc, vel istud acturum absque animo deliberato. Unde proverbium s
in Mori ein Sori, ein ynann ein Crann. Perinde igitur est, ae si dixissent, nisi tibi si animus in voluntate praesenti perseverandi, teque obligatum esse velis ad addendum verbis actum , dicendum alteri non est, te hoc ips praestare vellet quod nostra phrasi ita reddendum; nisi persecte promittere. Laa a vis,
577쪽
vis, non die, te nunc habere an inmm alteri quid praestandLIstiusmodi enim dicta supervacua sunt. nec nisi vana spe animum alterius lactant, & odiorum semina sunt. Praestat igitur silere, nisi ea dicere velis, quibus plenam fidem alter habere potest. Dicere, & nondum habere animum dictis ad. dendi factum , nec obligatum esse velle ad factum dictis ad dendum , mendacio aequiparabant Germani, quando ad di. cendum verum alteri obligatus I 8a ), cujus quippe interis est ut de animo tuo sibi constet. Cum itaque apud eos mendacium turpissimum haberetur vitium; fallere quoque fidem eadem turpitudine censeri debebat.
f. 776. Allieisaiisa Ad pollicitationes servandum interne obligamur. Pollicita nes Asellastor enim declarat, se Velle tibi quid praestare & in hoc pro semandae. Posito perseVeraturum g. 3 67.), consequenter affirmat se verabis factum additurum, adeoque quod pollicetur servaturum I. 43od. Quamvis adeo nolit in te transferre jus ipsum compellendi ad addendum verbis factum . 3 6 70 ; idem ta men ipsi est animus praestandi, quod pollicetur, quemadmo dum promissori, quod promitrit, atque adeo cum ad verum dicendum obligetur perinde ac promissor promissario s. 426. ,
necessitatem sibimet ipsi imponit prantandi id, quod pollicetur, adeoque se obligat ad praestandum id, quod pollicetur
g. xi 8 . 8art. I. Phil. ρ a. univd. Quoniam tamen nonnisi
imperfecte sese obligat . 369 ); ideo nonnisi interne, seu in conscientia obligatur ad pollicitationem servanduin s.
ο 3 6. pari. I. Iur. nat. . Si pollicitator obligatus esse nollet interne ad praestandum id, quod pollicetur; nec dicere poterat, se in hac voluntate perseveraturum, neque tibi fidem dare poterat ἔ quin potius nude tantummodo asserere deberet, sibi de praeserui em animum hoc tibi praestandi ν. 37ro: vo pacto sese nullo mo
578쪽
De modosese alteri obligandi. 3 9
do tibi obligaret. Haec enim disserentia est inter nudam ansertionem, pollicitationem & promissionem , quod illa nullo modI cI. 373. , ista imperfecte 3. 369. , hac persecte alteri obligemur g. 363. . Quando adeo pollicemur, nota hoc fieri intelligitur eo animo, ut nobis liberum si, utrum verbis addere factum velimus, nec rie; sed quod nolimus, M.terum fidem nostram in dubitationem adducere, ut demum opus fit eam persecta obligatione seu externa adstringere. Quamobrem tanto magis incumbit pollicitatori, ut praestet, quod se praestiturum pollicetur. I. TIT.
Pollicitator sdem HIam servare, non falsere debet. Interne miliet aris enim obligatur ad pollicitationem serVandam g. 776- , adς nom fiamque ad praestandum id, quod se praestiturum pollicitus est o. si are te 43o. . Enimvero fidem servat, qui quod se praestiturum di- Beriar. cit, praestat; fallit autem, qui non praestat f. 738 . Quamobrem pollicitator fidem datam servare, non fallere debet.
Ρollicitator tanto tenacior esse debet fidei servandae, quia perfecte alteri sese obligare dedecori sibi ducere videtur, fidei
suae vinculum aequiparans obligationis externae Vinculo, quo utique opus non erat, squidem ea esset omnium honostas, ut rerum suarum jacturam sacere mallent, quam suspicionem fidei fallacis incurrere.
I. TT8. Ius in re dicitur jus, quod in rem ipsam nobis competit. Ius in re Vocatur etiam subinde reale, patrio sermone ei it dingli quid M.tbes 'te t. Quoniam jus est facultas moralis agendi β. 33 6.
pari. I. Phil. praes. unis.) ; rivi jus in re habet, G competis suu ras moralis vel de re ipsa, vel de atiquo ejus use ae Inde percipiendo fracto vel de his simal Hsponendi pro arbitrio suo. Ius adeo in re inhaeret personae ejus, cui competit; sed eidem competit citra respectum ad aliam personam, quam sibi obligatam habet. Unde vix intelligibiliter dicitur, jus in
579쪽
re inhaerere ipsi rei. Cum enim jus sit iacultas moralis agendi 3. Is 6. yart. ι. Phil. pract. umin); quinam erit sensa, veroborum, si dixeris facultatem moralem agendi quoad hanc rem tibi competentem inhaerere rei ipsi Sed in verbis sinus faciles . modo in re conveniamus: nequi enim adtio accurate loquuntur homines, ut ipsorum dictionicius seu loquendi sermo. is semper insit veritas.
I. TT9. Dominium est jus in re. Etenim dominium est jus proprium de re aliqua pro arbitrio suo disponendi g. II 8. para. a. γιr. naid, tam de substantia, quam de usu & frudui qualibctrei . I 3 M. 136. 8art. a. Iur. nat.). Quoniam itaque qui de rei substantia, usu & fructu ejusdem quolibct pro arbitrio suo disponere potest, eidem jus quoddam in rem ipsiam competitis 6.part. I. Phileraci.-Πλὰς dominium est jus in rc s. 7 7 8 P.
Communione primaeva sublata, dominium est praecipuum jus in re, ςX quo cetera jura in re tanquam ex fonte tuo derivantur, quemadmodum suo loco patebit.
g. 78O. Communio primaeva erat jus in re. Etenim jus, quod in communione primaeva in res competebat hominibus, erat usus earum neccssarius I. as .part. 2. Iari nat. , indigentiae uniuscujusque proportionatus . 33. pari. a. ruri nat. 3, & uni cujusque judicio reliquendum erat, in quantum usius rerum iit ipli necessarius, & quanta sit indigentia sua g. 4 3. 8ayr. a. Pr. nat. , ita ut quilibet rebus uti posset, quibus uti liberet 44. 8art. a. Py. nat. , & quando re actu quis utcbatur, nemo alius eiusdem usum licite praetendere potcrat . 3 s. 8art. a. Iur. nat. . Homini adeo cuilibet competebat
jus de rei cujuslibet corporalis usu disponendi pro arbitrio suo. Quamobrem cum jus quoddam in rem ipsam nobis competere debeat, si de ejus usu pro arbitrio nostro di-
580쪽
sponendi facultatem moralem habcmus . s 6. sarr. I. I til. 'act. κορυδ, quod Vero in rcm ipsani nobis compotit jus sit jus in re s. 778. , Communio prima Va crat jus in re.
Non obstat, quod nemo alium eodem iure LXcludere roterat 3. 2 o. pari. a. Iur. nat.), quemadmodum dominus jure suo, quod in re habet, excludit ceteros omnes 3. Iao. Par t.
a. Ir. nat): id enim non inde est , quod dominium sit ius in re g. 779. , sed hinc potius fluit, quod idem si jus proprium is r I 8. pari. a. pr. t. , cum jure proprio contineatur jus eodem ceteros excludendi f. II9 t. a. Iur. iar. . Non adeo implicat, jus commune esse jus inire.
I. 78 I. ad rem dicitur, quod nobis competit respectu ejus Fusa rem rei, ad quam praestandam alius nobis obligatus cst. Podnami.
E. er. Titius tibi oblὶgatus est ad dandum nummum au. reum, quem habet, seu qui in ipsius dominio est. Jus, quod tibi comperit respectu hujus nummi, est jus ad rem. Tibi saltem competit jus Titium compellendi ad dandum nummum . . aureum , a 36. pari. 1. PHI prure uniet nondum autem de ipso nummo vel usu ejus tibi disponere licet pro arbitrio ruo, neque enim hoc jus in te translatum fuit eo facto, quo Titius tibi ad ipsum dandum obligarus ibit, sed saltem jus exigendi , ut idem in te transferatur. I. 782.
Ps ad rem con ιnctum est cum jure aberum compelgendi ad isti 'inirem orsendam praestandam. Etenim jUS ad rem tibi competit rc-μι is spectu illius rei, ad quam praestandam alter tibi obligatur cohaereat. 81. . Enimvero si quis tibi ad rem aliquam praestandam obligatur, tibi competit jus eum compellendi ad cana praestandam I. a 36. pari. t. Pi l. 8 d. un J. Ergo jus ad rem conjunctum est cum jure alicrum compelIcndi ad rem istam prae