장음표시 사용
591쪽
Non minus conveniri posse de dando, quam de faciendo nemo est qui negare ausit, consequenter hoc tanquam per se notum supponimus. Sed de eo quaestio nunc est, utrum pra terea adhuc pacisci vel contrahere detur, quam de dando &faciendo, nec ne. Atque adeo demonstrandum erat, non
dari posse pactum aliud, vel contractum alium, quod pactum, vel qui contractus non sit de dando vel faciendo. g. 798.
M taurilia Si id promittitur, quod alteri prouus inutile estpe manifestumum promifes I promisio strvanda non es. Etenim si quid alteri prorsis bis valida talis inutile est; nee is commodum quoddam habet, si praestetur, nec damnum quoddam incurrit, ii non praestetur. Perinde igitur est, sive praestetur, sive non praestetur, conditione promissarii nec in melius, nec in dcterius mutata, utrumlibet horum fiat. Quoniam itaque ratio nulla est, cur praestari debeat, quod prorsus inutile est promissario, sine ratione autem sufficiente nil fieri debeat, cum nil temere sit agendum g. a 78. ; promissa autem non serventur, si quod promissum est non servatur g. 43o. 3; si id promittitur, quod alteri promius inutile esse manifestum est, promisso servanda non est. Ostenditur etiam hoc modo. Si quod promittitur alteri prorsus inutile est; id nullo fine cf. 93 a. Iol. , ademque temerarie promittitur s. a 77. . Enimvero temere nil alteri promittendum I. 77 a. , nec facta promissio acceptanda , si temeritas promissoris fuerit manifesta, immo accepi, tio remittenda, si post eam demum illa innotescat . 773. . Naturaliter igitur obligatus non est ad servandum, qui temere promisit. Quamobrem nec servanda est promissio, si id, quod alteri prorsus inutile est, promittitur.
Si tibi promitto, me per triduum ex aedibus meis non soras proditurum, tua Vero non interest, utrum ego sm domi,
an alibi; nulla sane ratio est, cur istiusmodi promissum serva
592쪽
De modo Iese alteri obligandi.
re debeam. Neque adeo dici potest, temerariam istiusmodi promissionem esse servandam. Et ita dubio procul intelligendus est Cicero ossic. Iib. I. quando negat servanda ea, quae sint iis, quibus promiseris, inutilia. E. gr. promitto Titio me daturum librum quendam algebraicum, qui Algebrae omnis ignarus est, nec ullo ejus addiscendae desderio flagrat. Non di. cendum est, librum hunc Titio esse inutilem, adeoque non standum promissis. Ρotest enim librum vendere & pretium in alios usus impendere, veluti emendo librum sibi utilem. Manifesta igitur requiritur inutilitas, quae promissionem inessicacem reddit.
g. 799. 'Quoniam in pactis consientitur in idem promissum I. Ita κῶρου-
88. , promissum vero servandum non est, si id alteri pror-cti si iam ius inutile esse manifestum est f. 798. , ne acta sunt seman- tilitatem da, in quibus quod promittitur prorsus inutile es ei, cf. 'teresse non servam
debebat, ut semarentur. De inutilitate dissicile est judicinm: cavendum itaque, ne id praecipitetur, inprimis autem ne quod tibi inutile, idem etiam alteri inutile judices. Hinc manifestam esse debere inviatilitatem supponimus, qualem loquitur exemplum paulo ante datum not. 3. 798. . Quemadmodum promissa prorsus in tilia inter temeraria retulimus in demonstratione propositionis praecedentis; ita etiam de utilitate promissi δc consequenter
pacti 3. 788. , judicium esse debet ejus, qui sibi quidpiam pactus est 3.7 a.),nis per se evidens suerit, nullum ipsi accedere
emolumentum, vel commodum, si pactum semetur, nec qui quam emergere damni, vel cessare lucri, si non servetur. Ρrae. stat itaque in praxi, ut, si quis a pacto recedere velit ob inuti. litatem alterius, ejus potius consensu hoc faciat, aut, antequam faciat, alteri exponat, quaenam sibi sint rationes, cur nullam ejus esse credat utilitatem.
593쪽
moia vilidis Etenim pactum initur consensu paciscentium in idem vel ea- mi iactis. dem promissa I. 788. . Quamobrem patet, de iisdem valide contrahi posse, quae valide promittuntur, & eodem mo- . do validam fieri pactionem, quo valide promittitur.
Haec propositio eum immediata fluat ex definitione pacti a quo naturaliter non dissert contractus s. 79 . , instar axiomatis de pactis, vel contractibus sumi poterat. Placuit autemajus disertam facere mentionem, non modo ut tanto clarius appareat, quae de promissione prolixe admodum demonstrata sunt, ea ad pacta etiam, seu contractus applicari posse, immo debere, quemadmodum jam ante monuimus nox. f. 792. ἰverum etiam ut beneficio hujus principii ad pacta, seu contra-inis eadem actu applicemus, sicubi opus est. g. 8o I.
Pactam pori Pactum personale est, quod ad personas paciscentium re niali es stringitur, ita ut nonnifi una alteri pro se obligata esse velit Mab ista ad praestationem, de qua conVentum est. Reate vero est, sis quod ad personas paciscentium eo modo non restringitur, sed in quo non tam personarum paciscentium, quam rerum
praestandarum habetur ratio. Eodem modo jam supra promissiones divismus in personales & reales f. 637.), ut adeo in personalibus consentiant paciscentes in promissiones personales, in realibus vero in reales. g. 8O2.
Maia pa- . S pactis δώηtommodo mentio fiat personarum, μὰ irim LM μωμ-Breum, ut constet, a quibusnam pactio fuerit facta ἰ pactum persis,hυ iiriri nale non es. Etenim si tantummodo personarum paciscenti.
I . γοd um fiat mentio, ut constet, a quibus pactum fuerit initum, non si i ideo
594쪽
De modo sese alteri obligandi. 36s
ideo idem ad perionas paciscentium non ita restringitur, ut obligatio nonnisi eorum personas tangere debeat. Quam- . obrem cum pactum personale non sit quod eodem modo non restringitur ad personas pacificentium I. 8oi. ἱ nec persionale eritpactum, si in eo personarum saltem fiat mentio, ut constet, a quibusnam pactio fuerit facta.
Contingit hoc, ut nomina contrahentium in contractibus S pactis exprimantur, quando eadem in scripturam rediguntur. Nemo autem non intelligit disserre inter se exprimere nomina paciscentium & pactum restringere ad eorundem personas: . quorum hoc requiritur, ut pactum si personale f. 8o I. .
. 8O3. Si pactum fuerit personale S 1mus 'cisicentium maritur; ρα-Pactam se ctam extinguitin. Etenim si pactum suerit perlo: le, unuSsonale moriecontrahentium ad praestandum id, de quo conventum est, non uniuspucia
tenetur alicri nisi pro se, nec obligatus esse vult ad id prae -scentium standum, nisi ipsi I. Sor.). Quodsi ergo moriatur iS, qui Detui debet, nemo est, qui ad id praestandum sit obligatus, conle-tiar. quenter a quo idem exigi poterat: quodsi vero moriatur alter, cui debetur, nemo Est, cui alter ad praestandum id, de quo conventum Crat, tenetur, & qui idem exigere potist. Quamobrem perinde est, ac si pactio nulla facta suisset. Pactum igitur personale extinguitur morte unius pacisccntium. In pacto personali obligationes & jura indem respongentia personis contrahentium ita inhaerent, ut ex iis in aliam transire nequeant i f. 8o I. , adeoque tam obligationes personales
sunt, quam jura personalia sunt 3. 543. , qtiae morte peris narum eXpirant: quod eodem modo . quo id ostentum est de jure personali f. s a. , de obligatione etiam personali patet. Immo cum jura non ponantur, nisi postis Obligationibus, ex quibus oriuntur 3. 23. part r. Fur. nat ); quemadmodum sublata obligatione jus subsistere nequit, ita iure extincto
595쪽
obligationis nullus amplius esse potest effectus, consequenter& ipsa inutilis efficitur, adeoque evanescit.
I. 8O4. pactam Pactum temporarium dicitur, cujus duratio ad certum tem- temporari- poris interVallum restringitur. AEIernum Uςro Vocat r, quod Mum M aler- nunquam finiendum, seu cujus duratio perpetua esse debet, nam quid hoc est, quamdiu extiterint ex utroque contrahentium paris
P. te aliqui, in quos obligationes do jura, quae pacto insunt, transmitti possimi.
Hoc sensu in scriptura sacra pacta Dei cum Patriarchis iniis . ta dicuntur aeterna, & foedera pacis hodienum aeterna appellari solent, immo ipsa etiam Pax, de qua conventum est, aeterin
malia sima Pacta tam temporaria, nis ex esse conveniatur, morae ac re pacta rem utrius paciscentium ilia finiri debere, quam aeterna personalia esse raria fi nequeunt sed omnia realia sunt. Etenim si pactum suerit tem- aurea. porarium, duratio ej ad certum temporis intervallum re stringitur 8o4. . Quamobrem cum neuter paciscentium norit, utrum terminum istum ViVendo attingere possit, necne; pactum, cujus duratio ad certum tempus restringitur, ad personas contrahentium restrictum esse intelligi nequit. Quoniam itaque pactum personale non est, quod ad personas contrahentium minime restringitur . Sor.); pacta temporaria personalia esse nequeunt. Euod erat primum. Enimvero cum pacta contineant promissiones, in quas contrahentes consentiunt s. 788 ), consequenter per ea jusquoddam ad id, quod suum est, alter contrahentium in ali rum transferat I. 784. , in Voluntate vero transferentis positum est, quomodo idem in alterum transferre velit β. Od;
sub hae quoque conditione unus alteri ad certum tempus sese obliis
596쪽
De modo sesse alteri obligandi. 367
obligare potest, si uterque eundem terminum vivendo attin- agat. Quodsi ergo haec conditio pacto adjiciatur, per eam ad personas contrahentium idem restringi manifestum est. Quamobrem cum pactum personale sit, quod ad personas contrahentium restringitur s. 8o id; pactum temporarium erit personale, si fiat sub hac conditione, siquidem uterque istum terminum vivendo attingat, seu si neuter ante eundem moriatur, consequenter si expresse adjiciatur, quod morte alterutrius paciscentium finiri debeat. oderat secundum. . Quod si pactum fuerit aeternum , idem nunquam finiri debet . 8o4. . Quamobrem cum repugnet, finiri morte alterutrius paciscentium & nunquam finiri; ad personas contrahentium pactum aeternum restringi nequit. Quoniam itaque pactum personale esse nequit, quod ad personas paciscentium restringi minime potest l. 8or J ; nec pactum aeternum
personale este potest. diuis erat terrIum. Denique cum pacta omnia vel personalia, vel realia esse debeant aeterna autem nunquam, temporaria vero nonnisi sub hac expressa conditione inita, quod morte alterutrius paciscentium extingui debeant, personalia esse possintper demonstrata; pacta aeterna Omnia, itidemque temporaria realia sunt, nisi haec sub hac expressa conditione fiant, quod morte alterutrius paciscentium extingui debeant.
2uod erat Parrum.. Ne forsan sit, qui exstimet, pacto temporario tacite adjici posse hanc conditionem, si quidem uterque terminum istum, qui eidem praefigitur, vivendo attigerit; sequentia addi con
C ditio per se inesse dicitur promissioni, vel pacto, si sine ea ctoasi praestatio ejus, quod promissum,vel de quo conventam est,con condulo precipi nequit. L gr se inse '
597쪽
E. gr. promitto tibi sumtus ad gra am Doctoratus obtinen. dum necessarios. Nemo non intelligit, me ad eos praestan. dos non obligari, nisi si Doctor fias.' Promissioni igitur per se inest haec conditio, si Doctor fias: neque enim ulli ad gradum Doctoratus obtinendum praestari possunt sumtus, nisi Doctor fieri velis. Praestatio adeo ejus, quod promittitur absque hae conditione, s Doctor fias, concipi nequit, ea de causa per se inesse dicitur promissioni. g. 8O T.
Conditio, p ae ster se inest, promtioni, vel pacto, pro expresse. adji cti habenda. Quodsi enim conditio promissioni, vel pactopcr te inest, sine ea praulatio ejus, quod promittitur, vel de quo convcnitur, concipi nequit I. 8o6. . Quamobrem qui vult tibi hoc pnestare, is velle nequit nisi siub conditione ista, consequenter si expresse declarat, quod hoc praestare velit, expreste ctiam hoc ipso declarat, quod pr stare velit sub ista conditione. Patet itaque conditionem, quae per sic inest promissioni, vel pacto pro expresse adjecta habendam esse.
Quodsi demonstrationem praesentem ad exemplum modo datum sus. 3. 8o6. , applicare Volueris, ea clarior evader. Nimirum statim perspicies, qui dicit, se tibi suppeditare velle sumtus ad gradum Doctoris obtinendum necessarios, eundem re ipsa dicere, se hosce sumtus tibi suppeditaturum, s Doctor sies, consequenter hanc conditionem expresse adjectam esse, cum iisdem verbis, quibus voluntatem suam de suppe- . ditandis sumtibus ad gradum Doctoris obtinendum necessariis 'declara, it etiam significaverit, se hosce suppeditaturum si Doctor fias. 3I. 8Ο8.
598쪽
De modo sese alteri obligandi. 369
Nimirum quod verbis perspicue significatur, id non neces.se est aliunde demum ut colligatur. Quamobrem nec tacite dici potest adjectum.
g. 8O9. Eodem modo intelligitur, conditionem, qua racile adjici' An condylis tur, per se non inesse promissioni, velpacto. Si enim per sd inesset taei e . st
pro expresse adjecta habenda foret . 8o7 o, nec pro tacite promis adjecta haberi posset o 8o S. , consequenter contradictori' si vel prium est, conditionem tacite adjici & per se in esse promissioni a. i,6se vel pacto . ao. Omo J, adeoque impossibile, ut tacite ad- ρώeat.
jecta conditio insit ipsi promissioni, vel pacto s. 7 9 Ontoc .
Pactis V promissionibus puris condulo in mente adjici nequit. EN An pactis es enim conditio tacite adjecta promissioni, Vel pacto per se non promi onLinest 3. 8os . , adeoque praulatio ejus, quod promissum, has Hris vel de qua conventum cst, sine ulla conditione concipi I. ιοnditiones 8o6. , consequenter etiam δbsque ea secta intelligi debet . laeua adjici et g. . Quodii vero promissionibus & pactis conditiones 4 s. tacite adjicere liceret, cujus Intercat iisdem non stare, pro arbitrio puras promissiones & pacta pura in conditionata vertere posset, ne iis standum esset β: s 4., Quod cum absurdum, pactis & promissionibus puris conditio in mente adjici nequit.
Reservationes mentales in promissionibus & pactis nullum habent locum. Cum enim in promissionibus ad animi nostri sensa alteri indicanda obligemur . 426. , adeoque etiam in pactis 788. , reservationes mentales in promissionibus &pactis mendacio aequipollent I. 237. . odsi autem pa s& promissionibus puris conditionem in mente adjiceremus, id ad reservationes mentales utique foret referendum. Quod promissor sufficienter indicat, id contra ipsum pro vero ha-
599쪽
betu non quod meme relervat I; 428. . Qui adeo pure promittit, vel cum altero paciscitur, is dicere nequit, se eonditionate promisisse, vel contraxisse, propterea quod in ipseas volantare positum erat, utrum pura, an conditionate promittere. aut contrahere vellet. Neque enim de ea quaestio est. quoa facere potueris, sed quod seceris.
g. 8 ω una Si pactis V omissi ibus conditio quaerim per se ines, auI t conditio, qua ζιte adhaeret, vel a paci siente supponitur; pronusto pura non es, sed pura vide- conditionata. Etenim si promissionibus& pactis conditio quae-rur, condis dam pes se inest, piaestatio, quae est in promissis, sine ea contio Iasii. cipi nequit I. 8o6. , si vero tacite iisdem adhaeret, aut a promittente, vel paciscente supponitur, necesse est, ut adsint rationes, per quas paret conditionem hanc, vel istam stippositam suilla , alias enim recidimus in reservationes mentales modo improbatas Dor. 8i o. , aut qui eam supponit, Vzγbis hoc significare tenetur β. 426.. 788. . Vtroque igitur in casu promisso vel pactio sub fonditione facta intelligitur, consequenter pura non est, sed conditi Onata I. 46 a. . In hypothesi adeo propositionis praesentis pactiones R promissiones purae tantummodo videntur ; sed non sunt. Neque adeo promtissio & pactio, quae pro pura habebatur tum do. mum, in conditionatam vertitus, quando tua interest ne eadem adimpleatur. Ostendi nimirum potest non alium promittenti vel contrahenti suisse animum si vel alter aliter eundum fuerit. - interpretatus, ad conditionem, quae per se inest promisso, vel
eidem tacite adhaeret, animum suum non attendens
AI diem , dum fieri dicitur promta , . si praestatio ejus, quod orO-
uulnam mittitur, certo tempore fieri debet. romui - E. or Si tibi in sine Mariti vel per quinquennium quotanni Ω - Fromitto decem aureos, promissio ad diem facta intelligitur.
600쪽
m modo sese alteri obligandi. 37I
Non eodem prorsus sensu ad dies vitae praestandum, quod tamdiu praestandum quamdiu quis vivit.
s. 8 .Pacta, quia iisdem infans promissiones ad diem factae, non sunt pacta qua temporariis. Etenim si promissio ad diem fit, praestatio ejus nam rem tunc fieri debet, quando dies ille Venerit, quem illius ter-poraria num ainum constituere placuit I. 8ir. , adeoque ejus, quod pro- sint. mittitur, pranlatio restringitur ad certum tempus, non vero parum, cui ea inest. Enimvero pactum temporarium non est, nisi cujus duratio restringitur ad certum tem p I. 8o 4 d.
Ergo pacta, quia ipsis insunt promissiones ad diem factae,
non sunt temporaria. Disserre posse pacta. quibus insunt promissiones ad diem factae, a temporariis vel ex eo patet, quod pactis etiam aeternis istiusmodi promissiones inesse possint. Constat etiam sine proomissionibus ad diem factis fieri posse pactiones imporarias. f. 8I 4. Pacra rem raria non ampbus obligant, quamprimum rempus , Pacta semia
ad ρώod re regitur eorum duratio, praeterlanum. Etenim si du- raria ratio pacti ad certum tempus restringitur, neuter contrahen-μ- Mitium ultra istum ierminum sese alteri obligavita id quod per o or. se patet. Quamobrem ubi tempus, per quod durare debet pactum, praeterlapsum ; cessat contrahentium obligatio. Quoniam itaque pacta temporaria sunt, quorum duratio ad certum tempus restringitur I. So4. ἱ pacta te oraria non amplius obligant, quamprimum tempus, ad quod restringitur eorum duratio, praeterlapsum.
Nemo alterum obligare potest sibi ultra voluntatem suam, cum mutuo consensu perficiatur Obligatio s*.3 s Q, quae nec inoactis aliter contrahitur f. 7 8 8. 3 9 3 . ). modsi adeo unus Oaciscentium alteri adhuc obligari deberet ultra tempus dura. 6 Ceec a tionis