장음표시 사용
581쪽
Ius ad rem nascitur ex obligatione, qua alter tibi tenetur 23. para. l. Fur nat. . Alter tibi obligatur ad rem quandam praestandam, quando tibi jus ad rem competit 9. 7 8 I. . Ius adeo ad rem conjunctum est cum jure alterum compellendi ad rem istam praestandam, ad quam praestandam tibi obligatur.
s. 783. Ius ad rem Pre ad rem acquiri potes,s in re. Etenim si tibi com- ad quid pro- petit jus ad rem, jus habes alterum compellendi, ut rem illamst. tibi det s. 78 a. 8 o. consequenter dominium eius in te
minium sit jus in re s. 779. ; jure ad rem acquiri potest jus
in rc. Quod si perpendamus res non dari, nisi quae sunt vel cor-POratra, Vel incorporales g. 496. 07. Part. ι Br. nat. , dcres etiam incorporales dominio subjici posse 3. a I 6. paro. a.
Iur. naι.) , immo etiam actiones nostras liberas, tam internas, quam externas aequiparari rebus, quae sunt in dominio nostro 436. pari. a. Iur. nat. ; statim manifestum erit, propo-stionem praesentem non tantummodo in casu particulari fuisse demonstratam. Sed illustremus eandem exemplo. Si Titius tibi obligatur ad dandum nummum aureum, jus ad rem habes. Competit enim tibi jus eum compellendi ad dandum, nisi ultro hoc fecerit. Quod si vero obligationi suae satisfaciens tibi eundem actu dat; dominium in eo habes, adeoque jus in re. Atque adeo patet jus ad rem tibi profuisse ad acquirendum jus in re. Hinc clarissime perspicitur disserentia . quae intercedit inter jus in re & jus ad rem, Disserunt nimi- . rum quemadmodum ens potentia & ens actu. Qui habet ius in re, ille actu habet facultatem moralem de re vel quodam. ejus usu, aut fructu percipiendo pro arbitrio suo disponendi 3.778. , qui vero jus ad rem habet, hanc facultatem tantummodo habere potest, nondum actu habet. Absit adeo
ut distinctionem juris in jus ad rem & jus in re pro subtilitatibus Digiti od b, Cciosi e
582쪽
De modo sese asteri obligandi. Ma '
tibus habeamus hominum arbitrio eonfictis, & quae in Iure na
. 784. Iromisisne acquiritar jus ad rem. Etenim promissor in Promi promissarium transfert jus a se .cxigendi, ut praeitet, quod si P.le ius pr.estituriun dicit, seu cum compeslcndi ad rem pronussam Miuiratur. praestandam I. 36i.), nec promissarius acccptatione sua aliud , . praeterea jus acquirere potost . 38 20. Enivrvcrocum jure alterum compellendi ad rem promissam praestandam cohaeret jus ad rem I. 7 8a . . Ergo promissione acquiritur jus ad rem. g. 28s. Quod si quis ad rem quandam praestandam tibi tantum-θω ata rem modo imperiecte obligatur, jus quod tibi respectu illius rei impers competit Ius ad rem imperfectum dicendum. cum quos
cum in Jure civili & positivo quocunque juris tantummo. Bam it..do persecti habeatur ratio, jus ad rem temper denotat jus perlectum, quemadmodum & jus simpliciter dictum de jure
nonnisi persecto intelligitur. Enimvero cum in Jure natur li juris non modo persecti, verum etiam impersecti habenda sit ratio, non solum quia systema iuris naturalis jus omne, sive perfectum, sive impersectum fuerit, ambitu suo complecti debet, sed & quia sine jure impersecto demonstrari nequit perfectum, prouti ex demonstrationibus anterioribus & porro secuturis satis perspicitur; ideo nec absonum videri debet, quod .etiam jus imperfectum ad rem admittamus. Sed demus exemis plum. E. gr. Dives naturaliter obligatur ad dandum pauperi eleemosy nam; adeoque ex hac obligatione pauperi jus quoddam nascitur ad eleemosynam 3. 23. pari. I. Jur nat. . o-
niam vero obligatio ad istam nonnisi impersecta est, quod sumere interea lubet f. 669.part. ι Jur. nat); ideo seiam jus ad eleemosytiam imperisAum esse debet. Repugnat nimirum tibi competere jus peffectum & alterum tibi obligari nonnisi imperfecte f. a 36. 237. Part. ι. m. prin. nmν. .
583쪽
F. 78 6. mori ad rem Pi rem imperfectum conjuncῖam es cam jare eandem pe--αresectis tendi. Si enim jus ad rem imperfectum habes, tibi competit otiorimmiosius respectu ejus rei, ad quam praestandam alter ipsi imperseo phare M. ete Obligatur s. 783 . . Nullum adeo tibi est jus alterum cogendi, in obligationi suae satisfaciat s. a 38. pari. I. Phil. pract. uni . . Quoniam itaque jus habet petendi, ubi jus cogendi deficit . a 3 4. pari. r. Phil. Wact. iυδ ; jus ad rem imperiectiim conjunctum est cum jure eandem petendi. . Quod ex obligatione imperfecta debetur, s petenti denegatur, tibi serendum, cum deficiat jus cogendi f. et 38. pari. r. Phil. pract. unis.). Dissert adeo jus ad rem imperis.ctum a jure ad rem perfecto, ut ens potentia remota ad ens potentia proxima. Nimirum si fuerit persectam, omnia adsent quae ad hoc requiruntur, ut jus in re si possibile ; si autem fuerit imperfectum, omnia ad possibilitatem juris in re requisita nondum adsunt. Si jus ad rem persectum est , fieri potest ut jus in re consequaris; si vero imperfectum suerit,' dici equidem non potest impossibile esse, ut jus in re consequaris , nec tamen etiam dici certo potest, quod seri possit, ut idem consequaris, quoniam eadem facilitate cointrarium accidere potest. Quando jus ad rem persectum est, a tua volum late pendet actualitas juris in re; quando imperfectum est, ea
non solum pendet a Voluntate tua, Verum etiam a voluntate
alterius, cujus demum voluntate tuae subjici potest, ut jus ad rem imperfectum abeat in persectum. Quodsi demonstrata superius de disserentia perfecte & imperfecte debitorum4o I. e seqq. attenta mente relegas; quae de disserentia juris ad rem persecti R imperfecti hic dicuntur , penitus Perspi
s. 78 . M pid o impe sessi ad rem acquiri potes jus perfectum ad rem.
584쪽
De modo sese alteri obliganH. 3ss
Etenim si jus imperfectum ad rem habes, ad eam praestan-Q ias imadam alter tibi imperfecte obligatur cf. 78s.), adeoque ea mectum tibi imperfecte debetur 3. 4oi . . EnimVero mutuo con a rem. sensti perficitur, ut quod imperfecte debebatur, jam debeatur perfecte f. 4o4. , consequenter ut alter ad id praestanduin pcrfecte tibi Gligetur I. 4or . . Quamobrem cum jus ad rem per fictum c vadat, quando alter ad eam praesta dam tibi persecte obligatur β. 78id; jure ad rem imperserio acquiri potest jus ad rem persectum.
Non est quod excipias ut ius ad rem persectum aequiras, non opus esse, ut habeas jus ad rem imperfectum , cum jus ad rem acquiratur vi promissionis, quod perfectum est 3.784. , in voluntate autem promissoris unice positum esse,. utrum quid promittere velit, nec ne f. 386. . Etenim tam promissio 3. 39I.), quam acceptatio fieri debet animo deliberato s. 39a . . Quodsi vero ea expendas, quae ad animum deliberatum cum ex parte promissoris f. 394 ), tum ex parte promissarii requiruntur f. 393.), facile constabit, modo eorum, quae in Philosophia practica universali demonstrata sunt. non sis ignarus, sine jure tuo imperfecto tibi naturaliter nil esse promittendum, nec quod sne eo promittitur a te acceptandum esse, ut adeo promisso, quamvis quoad justitiam externam si valida, ipso tamen jure naturali maneat iniqua. Si ad iudicia hominum obvia de promissorum aequitate & iniquitate animum advertas, haud dissiculter pers,icies, quae hic Asserimus, vulgo etiam agnosci.
. 788. dictam sive Pactio est conventio, qua duo Vel plures in rictis, iacandem vel easdem promissiones consentiunt. Vnde patet,
pacIum omne continere vel promissionem ab una tantummodo parte factam, ab altera acceptatam, ruri mutuas promissones'earundem
585쪽
ripimur l. r. 3. a. S de Pacto Pactionem ait esse duo rum pluriumve in idem pilaeitum consensum. Qui inter se
consentiunt, inter se conveniunt 699. - Ostendimus tamen supra t. q. me.), conventionem a consensu adhuc di ferre. Accuratius itaque pactum definitur per conventionem, quam per consensum, utut ad pactum omne consensus paciscentium requiratur, nec sne eo perfici possit, quatenus scili- cer conventio eundem continet. Placitum vero idem hic im. telligi nequit nisi de eo, quod praestandum est. Hinc etiam interpretes Iuris Romani mentem V avr itae explicant, ut pactum dicant actum, quo plures de aliquo praestando consentiunt. Solent enim pactum conventionem pro synonymis habere, quae tamen rectius a se invicem distinguuntur prouti ex iis intelligitur , quae supra annotavimus nu. F. 6980. Ceterum in pactis praestandorum fieri promissionem ab una, acceptationem ab altera parte . ex iis conventionibus Paret, quae pactorum nomine veniunt, ut adeo ab usu loque di minime abeat definitio nostrao
-m Re Pacti naturali re obligant. seu ser Panda sunt.. Continent' ων-- enim promissionem, Vel promissiones plures acceptatas Hia I 88. , adeoque validas g. 36s. - Sed promissa sunt scrvanda . 43r. , & promissor promissario perseete obligatur L 363. . Quamobrem pacta quoque servanda sunt, &. naturaliter obligant paciscentes. ., Civile adeo est, quod iure Romano pactis nonnullis, quae' ideo nuda vocantur, detrahatur vis obligandi : quod tamen . . rure Canonico & moribus nostris mutatum. Sed de eo reis ctius agetur in theoria auris civilis naturali, quam partem Juris
I MΔρε- Di pacta non siemat fidem datam fallit r qui contrae pacta
586쪽
De modo sese alteri obligandi. 'Sp
agit, hoc est, contrarium ejus agit, suo pactum, seu rammtomoriere js Ayierat, presida: es. Quoniam enim pacta promissionem, Vel amri, hi promissiones plures acceptatas continent f. 7 SI . ,, qui pactum Mando per. non servat, promissa non sei vat, & qui contrarium ejuS agi x, G, . quod pactum erat, is contrarium ejus agit, quod pro illum fuerat. Enimvero qui promissionem non scrvat, fidem fallit β. s9. , & si promissor contrarium ejus facit, quod factu- . rum sese promisierat, perfidus in 768. . Quamobrem qui pacta non servat, fidem datam fallit: qui contra pacta agit, hoc est, contrarium ejus, quod pactum, seu conventum sucrat, perfidus est.
M anus I. I. f. I. R de pact. pactum a pactione distinguere videtur, dum pactum a pactione dici ait, ita ut pactio denotet actum pasticentium, seu ipsam eorundem conventionem de eo. quod praestandum promittitur ἔ, pactum autem, quod conventum est, seu in quod paciscenres consenserunt, quemadmodum promisso distingui poterat a promisso, ita ut actus promittendi dicatur promissio, quod vero promittitur, &ab altero fuit acceptatum, promistum dicatur. Quoniam tamen usus loquendi non fert illam distinctionem, quo pactum dc pactio promiscue usurpatur; nec nobis visum est absquo ulla: utilitato ea a se invicem distinguere.
79r. Pactam expressum dicitur, quod consensu in idem pro-Pactum emmissum, vel eadem promissa, expresso fit tacitui vero, pressum is quod fit consent tacito'. ra um.
Exempla pactorum tacitorum occurrent suo loco..
tinero Conestionatum est, quod promissioneS condition atrarum, taneontinet: Et in specie m diem factum dicitur, si promisso- artim, is
587쪽
nes in diem factas continet. Mixtam denique est, quod promissiones alias puras, alias conditionatas & in specie in diem
factas continct. Quae igitur antea de promissionibus tam puris, quam con. ditionatis & in diem facta, atque mixtis demonstrata sunt; ea etiam ad pasta applicanda . cum pactorum Vis omnis a pro. missione pendeat, in quam conveniunt paciscontes, & tota petr promissionem, in quam conventum est. subsistant. Hinc apparet, cur tam Opuro se depromissione egerimus, quoniam ea faciunt, quae demonstrata fuere, ad intellectum pactorum. Erunt sorsitan, qui sibi persuadebunt, pacta cum promissioni. hus a nobis confundi in unum. Enimvero non omnis pro missio requirit conventionem, cum nuda acceptatione perficia. tur, veluti si quis ultro liberaliter quid promittati ast ubi unus conditionem offert, R alter demum deliberat, quid promitte. re velit, tu vero vicissim, num in hac promissione acquiesce. re velit, nisi conditionem oblatam integram accipiat qui promittit; ibi conventio requitur, antequam firmiter quid promissum dici possit. s. 793. Convcntiones, quibus perfectae producuntur obligationes, Contractas appellantur. Sumitur in hoc sgniscatu vocabulum a Ictis Romanis. Ita Vliaretur l. I9. T de V. S. cum Labeone contractum esse dicit ultro citroque obligationem: Icti enim Romani non loquuntur nisi de ostigatione persecta, eaque civili, ob ouam datur actio in foro. Quamvis vero definitio V fani videa intustior suo definito, utpote quae non loqui videtur nisi de iis conventionibus seu actibus, quibus obligatio quaedam producitur ex utraque parte, non tantummodo ex una ζ si tamen aequam admittamus interpretationem, Obligatio ultro citroque facta etiam in se comprehendit obligationem ex Parte tantummodo una factam, &, s rem accuratias pensiἰςmus, iis cit am
588쪽
De modo sese alteri obligandi. 339
conventionibus ν ex quibus tantummodo pars una asteri obliga 'ti videtur , ultro citroque producuntur obligation I. E. gr. in commodato tantummodo cominodatarius videtur obligati ad rem minime deteriorandam, dilige Aer custodiondam,& statuto tempore reddendam ; nevera tamen commodans quoque sese obligat commodatario ad nihil pro usu rei suae exi. gendum & ia usum tamdiu concedendum, quamdiu vel ex. . presse, vel tacite conventum fuit. Clariora haec erunt suo tempore ac loco, quando de contractibus sumus acturi.
. 794. Natura Der Icontractas a pactu non H erant. Naturaliter δε natura-
enim pacta obligant, perfecte scilicet s. 780. , cademque siler facta a
conventiones sunt . 7 88 P. Quamobrem cum conventio- contractibu nes, quibus perscctar producuntur obligationes, contractus sint disserant. I. 793. , naturaliter pacta omnia sunt etiam contractus, consequenter contractas a pactis non differunt. Civile adeo est, quod pactis quibusdam obligationem persectam, civilem nimirum, ob quam datur actio in foro, detrahant, non prorsus invito jure naturali, quemadmodum suo loco in Theoria naturali legum ei vilium demonstraturi sumus. Grotius de I. B R P. lib. a. c. I 2. actus Omnes aliis utiles, extra mere beneficos, contractus appellat, & Pussendorsius de I. N. & G. lib. s. c. a. 3. 4. disserentiam pactorum & contractuum petit as objecto, sic ut contractus vocentur, qui Verissantur circa res & actiones in commercium Venientes, adeoque dominia & pretia rerum praesiipponunt quae circa alia incuntur conventiones communi pactorum nomine censean. tur. Quamvis vero, cum arbitrariae snt definitionas, unicubque liberum permittamus , quemnam fgnificatum vocabulis tribuere velit, modo in eodem iisdem constanter utatur, nobis tamen visum est vocabulum accipere in eo significatu, qui non abhorret a mente Jctorum Romanorum, & quem simul sertjus naturae. Tum vero omnino sequitur, quemadmodum de-
589쪽
monstratio praesens loquitur, pacta & contractus jure naturali minime disserre.
. 793. Petere, μι- Quoniam inter se differunt perfecte ct impersecte desere, remi=Pbituin I. 4οι P, & aliud cst velle, ut impersecte debitumo ob λὰ Nobis pnestatur, aliud Vero nosse Volle, utrum alter, quod obmiab imperfecte dvbet, nobis praestare velit, dec ne, siquideri disseris . Vocabulis haec accurate a sedistinguere velimus, aliud peti, aliud cxigi, aliud rogari, aliud denique cogi dicendum cst. Petere ni Mirum idem est ac velle, ut impersime debitum nobis praestetur; Exigere idcm ac velle, ut perfecte dc bitum nobis praestetur Rogare idem ac velle, ut alter sit gnificet, utrum impersccte dubitum nobis praestare velit, nec ne ; cogere denique aut compes re idem est ac vi adigere alterum ad persecte dubitum praestandum, qui exigenti id delacgat.
Nostrum jam non est inquirere, num significatus hi πο-cabulorum conveniant menti Jctorum Romanorum, aut prolixius hoc ostendere. Suffcit hoc modo sne inconstantianos loqui posse in Jure naturae, quod vagum Vocabulorum sngnificatum respuit. Optandum foret, ut prostaret opus des gnificatu verborum in Iure Romano, quod nomen suum tueri possit. Quamvis enim non invideamus Irissonis elogia, quae . in opus ipsius de verborum fgnificatione liberali manu Eongeruntur, ipsmet proni in aliorum laudes, eas Vero, quae nobis ab aliis tribuuntur, non sine metu quodam percipientes Brisionianum tamen opus ab eo, quod nos animo concipimus, prorsus diversum est. Desideramus enim opus, in quo significams vocabulorum definitionibus accuratis explicetur & quod menti Jctorum conformis si demonstretur, ac uhi vocabulum plures significatus habere videtur omni animi sollicitudine inquiratur, annon generalis quidam significatus inst diversis illis, quos habere videtur, species veluti reducendo ad suum genus & hoc in suas species subdividendo, ne per metony-
590쪽
De modo sese asteri oblieandi. 36i
miam, aut figuram quandam aliam dicta homonymiae tribuenis do. Quam diffusus vero hic si labor, quantum acumen. quantam ingenii vim requirat, facile perspicient ii, quibus de iis, quae diximus, judicare datum est. Nobis itaque non vacat, i in hanc arenam descendere. Ceterum quae de disserentia vo. cabulorum petere, exigere, rogare & cogere seu compellere adpraestandum dicta sunt, ab usu loquendi minime abhorrent. Ita iisdem convenienter dicere solemus, quod pauper petat eleemosynam; venditor exigat pretium, de quo conventum aut fides habita; creditor roget alterum, num fidejubere velit, vel promissarius promissorem, num velit promittere; creditor debitorem morosum cogat, vel compellat ad solvendum. debitum.
f. 796. C tractus omnes fiunt nonnis dedan o S faciendo. Etenim C tracto in contractibus contrahentes sese sibi invicem obligant s. um 793. . Enimvero nemo sese alteri obligare potest nisi ad diam. dandum, vel faciendum I 338'. Omnes igitur contractus fiunt nonnisi de dando & faciendo.
Quilibet cum altero contrahens, vel paciscens intendit albquam utilitatem suam, quam aliter percipere nequit nisi ex eo, quod is eidem dat, vel facit,
s. 797. Quoniam contractus naturaliter a pactis non differunt Pacturam
s. 9 . , iidem autem de dando & faciendo fiunt 796. ἔμμα
pacta etiam omnia nonnisi de dando es faciendo sunt. Ostenditur etiam independenter a notione contractus hoc modo. P
eta naturaliter obligant I. 789. . Sed homines sese sibi invicem obligare non possunt nisi ad dandum vel faciendum s. 338 . Quamobrem nec pacta aliter fiunt, quam de dan . clo & faciendo. misit Iur. Nar. Pars III.) Bbbb Non