장음표시 사용
61쪽
mcnta primo impetu errumperent, sed lente quasi ex spongijs, spirituum ut, expressa, sine molestia exciderent, quo continuo neque excreare, neque emungere,
quod abhorrendum est,cogeremur.Potior' tamen ratio est quam mihi Vesalius vi F23 φdetur ignorasse, cur adeo obliquos, & errantes natura sibi inuicem meatus impo ' i ''suerit,quod ea de causa factum est, ne alias aer paulo frigidior integris uiribus, in uentriculos cerebri esse insinuet, irincipium illud, animae sedem, illapsius grauiter affligat. Etenim decebat ossa haec rara,& pertusa esse, ut spiritum celeriter,
uapore odoro admitterent, atque teXcrementa repente ac semel euacuarent.
Hanc compositionem sequebatur cerebri offensio, quod aer impurus atque immoderatior attrahebatur, quare natura caute excogitauit, ut per loca sinuosa,&anfractuosa, prius suam malitiam aer ingrediens exueret, atque limpidissimus simul, &iustissimus illaberetur. Non ergo dubitemus, quin recte fiunctionem ex cernendi pituitam e cerebro, dimissis Vesalio, narium ossibus una cum Galeno ascribamus,cum haec ratio admodum commoda sit,& excretioni per palatum subsidiaria, atque cum modus ille, quem es alius tradidit, haud quaquam naturae rei conueniat. Primum enim id mihi ostendi Velim, qua via pituita illa tam copiosa ad
foramen secundi neruorum paris perueniat, quomodo permeet, quomodo nullam noxam inierat. Etenim nullum esse existimo, qui non autumet, maximopere musculorum operam in oculis remorari, in motu segniores effici, cum pituitae
crassities lentor partes illas obtineat,& incrustet Adde quod id sine uisionis detrimento fieri nequeat, sed ex pallore, & humoris tenacitate, splendor omniS oculorum atque nitor pereat. Egregium ergo naturae artificium, quae non, quam incommodo, animalium saluti prouidit, o praeclarann prudentiam, insignem potentiam, quae uilioribus partibus de damno cauit, ut nobiliores,&excellentiores iniuria 4ncommodis afficeret. Sed quomodo pituita tanta transiet,corpore adeo
duro, foramine angusto,quod uix exiguum neruum recipit Prii Vesalius in cerebro molli laxo, impellente calore: spiritu, excipientibus ossibus raris &perso-
ratis, pituitam excerni posse non concessit, neque ego iam concessero, quod hac quam dixit, excrementis iter pateat, Tanta adest uiarum angustia, tantus est corporum, quae transitum concedunt renixus, neque ulla uis praesta est, quae superflua
illa, a tergo impulsa excerebro eiiciat. Quid Θquod neque ex seipsis, suo librata pondere, excrementa effluant, neque ullibi aditus pateat, qua ad oculorum radicem peruenire possint. Nisi id, qua secundum par neruorum sua vestigia ducunt, concesserimus, quod ut impossibile ita plane absurdum est &a naturae solertia alienum. Sed quam egregie excrementa in nares ferri scribit Ves aliusὸ scilicet per amplum quoddam, ilia multa foramina, quae hactenus neque Unus quidam anatΟ-micorum cognouit Etenim id redie dixit Vestalius,quod meatus illi, de quibus somniat anatomicos lateant, nam neque ibi sunt, neque unquam etiam post multa annorum millia inueniri poterunt. Quoniam si ossium,quae oculos circunfluunt compositionem, eorumque conneXionem. formam,atqueeXquisitam Videamus,absum
dissima mihi haec videtur opinio,&rationi, experientiaeque dissentanea, minimeque digna, cui quis respondeat, tin hoc pacto malim es alium non amplecti
quam Galenum non defendere. Sic enim huius dicta cum Veritate videntur esse consona, illius vero absona, ut neminem diuersum dicturum esse existimem, Hoc loco ponendum est, quod Galenum accusat Vesalitas, quasi eam saltem,quae excerebro per nares fit, expurgandi rationem, non aliam, cognoueris,eamque in palatum desinere tradiderit. Sed in claro sole uir ille mihi coecutire videtur,aut ob conita licendiue aniam insanire, quorum hoc non affirmauerim, illud vere dixerim. Nam quoties quam sedulo Galenus inculcat, quod duo sint meatuum genera, b Gal. s. de quibus crassa, sensu conspicienda excrementa e cerebro deij ciantur, harum alij i p- ad palatum, alij ad nares desinant, magnis&patentibus orificis sconspicuri Non tamen intelligi velim eos canales,&riuos, qui ex medio,&tertio Ventriculo e plantantur,& in choanam desinunt,sed alios diuersos in osse cunei formi exculptos.
Etenim Vtrorumque memini Galenus,&eorum qui effundunt in pelvim putii e Gal. s. eram, qui 'eam e pelta inadenem delapsiam atque hinc transbusam in palatum d.
cetuctant. Quod&ipse Vesalius aifirmare uidetur,fie id uerba recte perpendam US. ii par 6.
62쪽
Etenim quasi a capite suae opinionis, pituitam eX processibus cerebri ad nares, ex Galeno deduci ait &eo loci tandem qualitercumque excidere. Quod si verum est, alij sunt hi meatus a palato, habebitque palatus sua foramina ab his diuersa. Sed quod in errorem Vestalium impulerit,Vocula quaedam est,Vel scriptorum,vel librariorum incuria immutata, Vere enim Vt annotat quidam σφουν prora a reponendum est, quamuis clamitet es alius.Hoc enim ipse docet orationis conteXtus. Nulli enim ossium, praeterquam ossibus narium, hanc spongiae, cribri similitudinem Galenus tribuit, quin id non recte cribrosum, sed secundum Hippocratem spongiosum appellari mauult, ob rationem, quam in expurgando obseruat,&noSsupra diximus, eamque argutissimam, nec anatomicis priscis perspectam. Cum autem admonitus Vestalius a sententia sua obstinate nollet disceder aut mentem Galeni non bene percepisset, ut sese tueretur, inuerum in modum Galeni uerba inflexit, Ma veritate ad ingenium suum contorsit, Vt Galenum suo ipsius gladio conficeret. Sed quam male. Quaecumque enim de ossium spongiosorum forma,&de percolandi modo Galenus tradidit , ea omnia suo cuneiformi ossi es alius applicat, quasi spongiar, aut cribri figura, huic conueniat, quodque per id sensim pituita destillet, ratione quadam priscis anatomicis incognita, quae ossibus narium
conueniunt,praedicat. Nullibi tamen Galenus, quod memini,os cunei forme spongiosum vel cribrosum Vocat, neque quod cum mora pituita illac transeat, quin Iaz, os , de halim ob meatuum breuitatem, per illud os 'pretecipitetur, ad enem illum interpo-us par.3 situm esse affirmat, qui pituitam sinu suo excipiat,sensimque ex corpore suo tranS- fluere permittat. Duos enim percolandi modos tradit Galenus, atque in duobus organis nempe in glandula, in narium ossibus, quorum utilitas antiquos anatomicos fugerat, quae omnia es alius in unum contrahit, negocio suo accommotis parii. ir dat.Sic in cuneisOrmi adesse scribit soramina, non struem ossium spongiosam,
deus par. 1 cauernosam, quemadmodum uult es alius, &cuius ratio male admodum ex Gaaleno colligitur. Non enim quia caluae pars superior cauernosa est,atque rarae, itaque basin eius cauernosam esse, atque foraminulis plenam Galenus auturnat, sed proposito prius osse cuneisormi, cur natura quidem ossa capitis superna, cauern sa effecerit, non tamen ut palatios pertuderit, sed squamis duabus obduxerit ipse auctor interrogat. Veruntamen ratio non ea est huiusce structurae, quam Vesa lius ascribit.Etenim non ad excrementorum tenuium evaporationem; sed adpon-
deris leuitatem, si Galeno credimus capitis compagem cauernosam natura con- ' ξ' struxit. Quare neque perforari craneum necesse fuit, cum per futuras,quaS uocant,suligines perspirent, neque aliud subsidium, uel cauernarum uel foraminum requid es m de rant, quae laminis natura intexuit, ijsque quam laevigatissimis,ne membranasqcir-us pnx I cumiacentes, asperitate sua offenderent. Immerito igitur oculatissimo omnium,
perspicacissimo Galeno imponit Ves alius, qui, palati soramina,vi narium meatus recte cognouit, eorum Onacia natura&loco distantia, perspicue seiunxit, modum denique expurgandi cerebri non omnibus per spectum, admodum tamen callidum,plane&distincte conscripsit. Quare neque Galenum mihi attigisse uidetur Vestalius, aut aliud agens obiter saltem, uix summis labris degustasse, quemadmodum etiam in ossis cuneisormiscensura, male mea sententia, de tanto uiro iudicat. Quamuis enim aeque, omni ex parte os illud haud densum sit atque durum, tamen neque id necessarium est, siquidem elapsum pituitae concedere debebat, sed
suffecit robustum esse ijs in locis, quibus cum caneris ossibus,& praecipue cum osse occipitis per symphysin coalescit. Hac enim parte satis firmum,atque densum est. Et quamuis necessario id Galeno exprimere uelit es alius,quod adducta structura
ossium capitis, quae cauernosa sunt; eandem etiam compositionem in osse illo ob- laruare uoluerit, id ut supra dixi non recte conclusum suit, neque haec unquam suste Sal x in Galeni sententia, ideoque male a Velatio explicata.Quare una cum Galeno, ' Os LPM '' cuneis Orme, diuersas tamen ob partes, densum, durumque amrmabimus,eo,quod cerebro uelut cuneus iniectus, eiusque basis sic atque suterum,atque ne facile computrescat. Vt neque ab eo discedemus, dum multa, & diuersia expurgando cerebro loca constituit, atque eam, quae per ossa cribrosa fit, pituitae excretionem,ex descripto naturae institutam esse, suaeque sapientiae plurimum conuenire nobis commendauit.
63쪽
dauit. Interim etiam taceo Vesalij inconstantiam, Victorum suorum repugnantiam, quodque in indagandis Vtilitatibus partium, non infrequenter hallucinetur. Quomodo enim Glandula pituita quae cuneisormi insidet, id ipsum os ab iniuria defendes Quasi vero imbecillus robustum seruet,& Herculem Hylas puer custodiat. Sed haec iam satis dicta sunt, pro tutela Galeni, uiri in medicina consumatissimi, in quibus id praecipue spectaui, Ut ad inuestigandam rei veritatem, ingenia acutissima incitarem, ineptos illos secluderem, qui nescio quam leuiter, satis Oscitanter non in hominibus, sed in brutis illa spectari referunt. Animum etiam,&calcar addere volui, ut discant, qui uere medicinam colunt Hippocraticam, ne leui de causa, infirmaue sermonis suada, aueterum sententia discedat,sed quantu poterint, eos amplectantur,admirentur,& a calumnijs defendant Etenim suspicienda est antiquorum sedulitas: perspicacia, in indagandis, Maestimandis naturae operibus,a quorum diligentia,& acurnine plurimum, uel ob imbecillitatem ingenij, uel obiitae angustiam, haec aetas nostra discedit, si quid ex sese profiteatur illorum carpendo uestigia, exiguas quasdam spicas easque evanidas saltem colligit. Quare eos
Potius ueneremur, imitemur, tueamur Verdenim antiquissimum quodque uerissimum esse, uulgata iam,&uera paroemia dici solet. Iam uero rursus insequa mur propoliti nostri orbitam &quae supersunt denarium dignitate expediamus. Adijcitur ergo caeteris partium harum utilitas, quod contra impetus noXarum Occurentium, obmolis protuberantiam, uelut obice quodam interiecto, olfactus organa tuta, atque secura reddantur. Natura enim 'sensuum instrumenta operit, alia 'st i ''qquidem necerebrum, quod eis est propinquum, laedatur, nonnulla uero, ut ipsa-met a periculis, ciniurijs uacua sint. Eius generis os est olfactui praepositum, quod ἀθμοειδέ nuncupant, atque etiam nasus totus huius census propugnaculum esse dicitur. Caeterum non minimus omnium usus est,quod excrementa pituitosa,quae ad internum oculi angulum accurrunt, illic imposita glandula reprimuntur, foramine quodan peculiari in narium tubos excipiantur&deducantur. Etenim duplici de causi, narium offa,natura traiecit,uto neruos transmitterent,& oculorum mal Io.de Excrementa susciperent. Nam non raro accidit, ut medicamina iniecta oculis, i P- R ali quam primum emunxerint, alijeXpuerint. Quoniam ad eundem usum,quonasus in os ita meatus hic ab angulo in nasum perforatus est, quandoquidem emun- Sentibus nobis per nasium, excreantibus uero, quod confluit, per buccam excidit.
Attamen ne per angulos excrementum effluat, neue assiduo lacrymentur, arrO- dantur, aut a liciantur oculi, natura carnosa corpora imposuit, quae prohiberent quidem, ne oculorum excrementa per angulos elabantur, ad proprios autem meatus propellantur. Haec igitur nares cauo suo excipiunt, ina cum reliquis cerebri fecibus deducunt, quae tandem uelut cucurbita quidam, aut tubo allicimus,4 digitis iniectis emulgemus. Est igitur&haec narium, postrema numero utilitaS, exearum prolixitate desumpta ut etiam quod cauae sint, atque honestum delabenti humori latibulum praebeant. Hoc autem quantum pulchritudini, hominis ciuilitati conueniat, ostendunt ij, quorum facies turpi hoc humore, ingrato quodam pal- lore conspicuo,&abominanda tenacitate pendulo conspurcatur. Vsum hunc scite protulit auctor libri de uiuorum anatome, cuius haec uerba sunt tertium nasi emolumentum est, ut sit emunctorium superfluitatum cerebri, unde longam iminentemserinam habet, scilicet, ut mucilagines a cerebro exeuntes caelet,4 contegat. Atque hae omnes sunt narium utilitates, ex quibus earum dignitas&praestantia mire elucescit. Id autem pro coronide huius capitis dicendum uidetur, quamam tandem harum utilitatum prior si &natura illustrior Sed ut in caeteris egregius maxime omnium naturae interpres Galenus fuit, ita neque hic diligentiam eius desideramus , qui quid nobis sentiendum sit, non minus accurate, quam perspicue ostendit. Cum enim ea sit naturae solertia, quam fere obseruare solet, ut nun e Gal. s. laquam instrumenti cuiuspiam ullam actionem praetermittat aut utilitatem, cum spar.6. multae ab uno probe administrari queant, proinde hic quoque obseruauit, ut multae actiones simul concurrant, seseque excipiant, quarum omnium unicum Organum, auctor est,atque opifex. Cum enim uentriculi cerebri loco depresso siti sint, atque expartibus propinquis necessario excrementa asiluant, quare uiam effluxui eorum
64쪽
eorum accommodam in naribus natura teXuit, quae ne melior excogitari quidem poterat, cum ampla simul decliuis sit. Foras igitur ab intra, per narium meatus, excrementa seruntur foris autem intro uis facult tis olfaciendi penetrat, duabus que his utilitatibus, unicum inseruit organum,altera quidem ad uitae tutela ad uitae commoditatem altera necessaria, Sed odorum cognitionem in uitae necessitatem, Galenus, prae excrementorum expulsione retulit Nam gustantis facultatis uicem olfactus subit, dum exhalante nidore, gratos cibos allecti prosequimur, ingratos uero abacti, exhorremus; st quod sine inspiratione olfactus nequit perfici. Sic excrementorum eductio, quae per nares administratur, multo aliam, scilicet cui palatus praeest, antiquiorem habet, Quare prima narium utilitas, propter quam potissimum factae sunt, non superfluorum est excretio, sed ea quidem ex abundanti cerebro male affecto auxiliatur. Antecedit enim hanc odorum perceptio,& hac adhuc antiquior est, ad uitae incolumitatem necessaria, aereis in cerebrum inspiratio. Quae cum ita sese habeant, si reliquas narium utilitates his adiericerimus, profecto illas omnes in commoda quaedam uitae peculiaria serri, non tamen adeo praecipua, facile perspicimus, qualia sunt, sermo explanatus,&perspicuus, odoratus securitas recrementorum oculi expurgatio, mucorum in tegmentum, emunctorium atque unicam inspirationem, ut uitae maximum praesidium,
Iocum obtinere principem,omnibusque praeserri, recte dicemus.
CAPUT OCTAVUM. Te narium conformatione, figura ,stu , π cateris, qua in membri organici di quisitionem ueniunt.
narium dignitate,&utilitate, iam ad structurae expositionem accedimus, partem ipsis manu operantibus: utilem, &
2.ὴ ,, nil necessariam . Insequemur autem Galerii uestigia, qui ad substan
tiam,ad temperamentum, adfiguram,admagmtumnem,adnumexum, additum connexionem, tanquam ad capita praecipua Omnem quaestionem explicandae membri cuiusdam essentiae reuocat. Quare primo narium substantiam, posthac caetera consideremus. Haec minimcisimplex est, sed uaria, tque e diuersis partibus longe simplicioribus extructa . Habet enim ossa, cartilaginem, carnem, membranam,atque cutim, ut illam os liam esse.&cartilagineam,&carneam,&membranosam,&culaneam haud immerito dicere possimus. Omnia tamen singillatim consideranda sunt, in primis quot ossibus,& quibus narium compages construatur.Parte igitur ea,quae e fronte enascitur,4 oculos instar sepis media dirimit, ossa singula, atque ex utroque latere naribus addita sunt. Etenim illae ad totius corporis normam in dexteranio laruam partem dissecantur. Haec simplici harmonia mutuo sibi occurrunt,& supra cum os se frontis per συν-hωρ ιν iunguntur; Et cum primo: quarto supernae maxillae osse, a lateribus compinsuntur. His processus ossium spongiosorum subiacent, quinares ea parte dirimunt, ab ossicio septi appellationem sortiuntur. Duriciem pro cessus bi, densit tem, haud insignem, cr Itiemue obtinent, sed cum moderatat Gal. a.de mollitie tenues sunt,4 graciles, cum ' quod minimam ijs affectis animalia noxamus p*x δ' subeant, tum quod loci conditio, laeuitatem potius, quam robur atque pondus desiderare uidebatur. Iniquum enim fuisset,atque a naturae prudentia prorsus alienum in summa corporis parte sarcinam praegrauem animali gestandam imposuisse. Accedit etiam, quod ossa ea ab circumiacentibus oculorum orbitae ossibus perbelle muniantur. Quare neque opus fuit peculiare ijs robur,&constantiam addidisse,
quod alibi diligens natura digenter obseruauit Ostium horum usus est,ut illis tanquam basi,&mlcimento nasus innitatur; ut commodius materiam cartilaginibus sumministrent, atque ut labiorum nasique mustulis sua principia suppeditent, qui
3pparatum quendan fibrarum isamentalium expetebant. Narium cartilagine
65쪽
quinque sunt,quarum duae priores ab inferna sede nasi ossium enascuntur,& deor sum ad anteriora exporrecte inuicem coeunt. Harsensim emollescunt,atque ubi in extremo naso, in communi,ligamenti naturam abierint,totam anteriorem nasi re gionern constituunt. Tertia cartilago ab osseo septo exorituri mollis atqueplicabilis. Haec ab anteriori septi sede ad interiora cedit, in interna regione cum duabus primis cartilaginibus concurrit, quibus per ipsarum longitudinem conglutinatur. Eius usus est,Vt quemadmodum processus ossium cribrosorum supra,ita cartilago haec ab inferiori parte nasi foramina, pariete quodam intersecet Tribus autem hisce cartilaginibus binae aliae accedunt, utrinque singulae, quae in ligamentorum substantiam potius transeunt, in orbem naribus circumfusae alarum iuga constituunt. Praestitit autem e cartilagine extrema narium efformata esse, quod obmollitiem , facilemque impulsum, Vim rerum ingruentium, atque impetum eludant, quodque illa substantia motui non minimum non inepta sit. Etenim odorum H respirationi gratia, oportebat cum influxione, mollitie quadam nares esse mobiles, non duritie atque immobilitate rigentesmeque nimia extenuitate complicabiles, atque flaccidas, quales fuissent, si uel ex ossibus vel ex carne tantum construerentur. Quamobrem nasum natura, neque totum osseum, neque totum carneum extruxit, sed mollitiem cum duritie ligorem cum flaccescentia ita temperauit, Ut tam custodiae, quam necessitati partium consultum esset.Illa enim substantia, quae ex cartilagine componitur, ad iniurias extrinsecus euitandas aptissima est, di ad capescendum actionis munus maxime opportuna. Sunt etiam nareS carneae propter musculos, quorum duo, ut odores tetros, ii rosi,s pro Voluntatis imp rio abigamus, nares constringunt, alij vero duo, ad excipiendos odores suauitate
gratos,&Vt aeri attracto iter pateat, illas aperiendo dilatant origo,& finis singulorum hic est. Qui ampliandis naribus seruiunt, positi sunt extra,&a malis erumpunt, proprium pone labi superioris musculum, principio carneo, tenui, ac membranoso. At ubi modice priora uersus declinauerint, in duas secantur porti*neS, quarum altera radici nasi alae infigitur, altera vero insuperioris labi partem implantatur, Musculorum horum exortus, propagationis modum sapientissima natura actionis etiam dignitate necessitate examinauit. Qui vero astringendis
naribus addicti sunt, non extrinsecus, sed in interna narium amplitudine ex Oriun 'tur proceduntque in exteriori latere cauitatis suae, sub tunica succingente reconditi, tenues, atque membranosi,&tandem interiori alarum regioni inseruntur, quas dum retrahunt ad sua principia,exinde recludunt. Cauitatem etiam narium inuestit tunica, crassitie mediocris, subrubra, mollis, durae me nyngi annexa, palato, ac faucibus continua,&neruis ex tertio iugo ditata. Hi delati' per soramina, oculis a Gai o deque nasoque communia, atque in minutissimam dispersi sobolem, in totam na 'di
rium tunicam excurrunt,4 sensu exqui titissimo non sine ratione illam impertiunt et .de ii KEx his itaque partibus iam enarratis, uniuersa harium moles consistit, quam com l .mune corporis tegumentum inuestit ipsa cutis, quae pro partium, quibus an nascitur, ratione, crassitie, tenuitate differt. Supra enim mollior est', & tenuior, &quae haud difficulier auellatur; econtra ad extremum nasum, qua cartilaginibus proxima est, tanta contumacia adhaeret, Ut eam a subiectis partibus uix adsit copia segreg ndi crassiorque ibi est, solidior, quod illat ob globulum, quem eo
loci natura efformauit, tam altiorem,quam firmiorem esse praestabat. Depilis sere uniuersa est, pra sertim penes frontem inter oculos, quanquam uti hic, infra aliquando, praesertim in corpore calidiori, pilis eam operiri contingat. Sed nasi temperies quaenam sit, ex partium ui atque esticacia facile deprehendimus. Cum enim praeter carneam musculorum substantiam, quae calore,&humore persus est, caetera quaeque ad frigiditatem inclinent frigida enim sunt ossa, cartilago, membrana, cutis cumque quod ad patientium qualitatum συζυγ- spectat, siccitas humiditati dominetur, quod ex partium natura constat, itaque nasi temperiem proculdubio frigidam siccam esse constituemus. Huius figura oblonga est, parte inferiori latior, aristior superiori, sed non prarier summum naturae artificium. Etenim quod longa sint nares,&prolixae haud dici potest, quantum conserant, Clad οζcultanda, uel ad exprimenda cerebri excrementa. Sic in frontis confinio
66쪽
coarctantur, quoniam ampliorem explanationem in summa parte oculi longe nobiliores omnino prohibebant, ne aciem illorum obtutum, siquando ad latera uisus inflectendus erat, obex interiectus euerteret. Etenim sic partes ignobiliores ex naturae instituto, principibus solent loco cedere. Quamuis autem loco pulsae,&in angustias nares coactae videantur, id tamen ne minima quidem actionis, aut utilitatis noxa comparatum est, quod tantum internis proportione partibus additur. quantum extremis iusta de causa demitur, tantaque sit, iam essicax narium op
ratio, quanta illis stupra protuberantibus uix esse poterat.Optimum vero fuit in partibus procliuibus eas amplas essed capaces,ut&aptius apperhendi,& quae spiritui subeunti uiam praecludunt inepta sua tenacitate, mole excrementa, prolici,&emungi possint. Quo loco referendum est, quod etiam aeris circunssui magna copia illis exhaurienda erat, quam orificijs suis exceptam cerebro atque pulmonibus suppeditarent Sitae autem sunt nares in faciei meditullio, circumpositis undi- ωM 3 de quaque auditus uisus, gustusque organis. Id factum est respirationis gratia,e ''φ' quam linea quadam fabrili, atque norina, ad nares directam esse decuit Etenim respirationi famulantur, cuius actio sedem inter alia mediam exposcebat, praecipue,cum in superna narium parte priores cerebri ventriculi incumbant. Cum enim in illis spiritus animalis elaboretur, cui subsidio Malimento est aer inspiratus, itaque recta nares illis subdere conuenit, ne spiritus ob itineris flexum evanesceret,aut alio distractus parcius accederet,sed expeditius,& copiosius cerebrum subiret obseruauit natura alibi, ut minimo viae cum dispendio, reeta partibus iis,qubhus famulentur, ductus suos immittat, nisi propter ingentem utilitatem sinuosos,&inflexos, ut fit in uasis permaticis,&quae mam millis dicantur, circumduci eos.
oportuit. Eundem positum,& odorum,&excrementorum natura requirebat, utillos quamprimum ad sensoria sua nares deferret, haec vero e loco, in quo prouentarant, absque mora educerent. Nasus igitur recto ductu prioribus ventriculis certahri subijcitur, ut tam aerem,&odores sumministret, quam excrementa in cerebro collecta abducat, Huius constructio, si quis acrius intueaturigemina esse videbitur. Nam utrinque, qui aerem excipiunt, haud contemnendi canales sunt, uno integumento eoque continuo circundati; Quare, quod obiiciniam arctius compacti sint, simplex organum atque uniforrne; non recte consideranti uideri possit.Includunturis Arist de autem nares hisce angustijs, quoniam si aliter sitae essent, L quemadmodum au-P' 'δ' res,distractae, haudquaquam suo officio,sungerentur,neque sensuum Obiecta exinstituto administrarent. Atque cum ventriculi priores cerebri gemini sint, cingusto adeo loco, sicuti nares, conclusi, itaque lasce aemulari, quarum partium mi nistrae sunt, constructionem decebat Adde quam decenter,& facile,elabentemsi tuitam hoc pacto subtrahamus, atque una opera, quod naribus inuicem diremptis fieri non licuisset. Summa igitur cum ratione natura nareSaliqua rati'ne arctas,
arcto loco positas hominibus addidit, quarum magnitudo, considerata faciei amplitudine, pars eius tertia longitudine est. Id autem in corporibus haud monstrosis, sed natura symmetris credendum est, atque si quid uel excesserit, uella fecerit id extra naturae limitescensendum . Connectuntur tandem nareS,cum pariatibus undique circumiacentibus, oculis nimirum, ossibus cribrosis, maxillaesupe riori, ossifrontis,palato,& lingua membranae succingentis subsidio Nervisv ro terti paris , quasi catenulis excerebro appenduntur,&postremum genis ataque labiis cute ipsa, communi corporis amiculo coniunguntur. Atque de his hactenus.
67쪽
Ne labiorum dignitate, oe compositione
λ xa, s a naribus, labiorum historia sese nobis offert, cum quod haec partibus illis vicina,& nonnumquam subsidio sint, tum etiam, quod non infrequenter digladiantibus, altius adacto ferro laesionem incurrant. Maxima igitur, ut rem aggrediamur,&prima labiorum dignitas est, quod locutioni, praestantissimae hominis actioni serviant. Haec enim nobis sola propria est,a menti proxima, aqua uelut splendidissimus a sole radius,aut limpidissimus ex sonte riuus promanaidideriuatur. Hinc Pimander intelligentiam sermonis sororem esse ait, &utrorum ' er vicque mutua othcia Nam neque sermo absque intellectione pronunciatur neque Πεδ ' intellectio absque sermone ad homines propagatur, solaque sunt, quae Deus so b ex Tristi homini ex omnibus animantibus largitus est, eiusdem cum immortalitate prae mi/m 'p-mij, quibus, si quis recte utatur, nihil ab immortalibus discrepat. Certe haec actio animae nostra est praecipua, quoniam eorum, quae mente concipimus interpres est, atque nuntia, cui praestandae subsidio sunt labia, quae caueris animalibus dentibus, res anguine praeditis licet concessa sint, ad eum tamen, ut in homine, persectionis apicem, quamuis singulis, pro animae suae ratione apte conformata sint, nequaquam deuenerunt. Ergo propter hoc labiorum ossicium, in sacris literis uerbi diuini nunti sub labi j comprehenduntur, quae sponsae ecclesiae singulari, commodo & ornamento sunt. Sic in cantico habetur sicunt uita coccinea labia tua: i δης ς η &fauus destillans labia Nam per eos populo suo Deus loquitur,per hos aeternae d . hor. uitae verba proponit, si ad fidem paruulos erudiunt, si ad constantiam adultos an supra
confirmant, per hos errantes reducuntur, haesitantes stabiliuntur, his scriptorum Ux ςδR occulta , mysteriorum arcana manifestantur. Eundem labiorum sum praeclare philo phus' innuit, dum in haec uerba prorrumpit homini mollia, carnosa,& quae e Arist. 1.de separari possunt,labia adiuncta sunt,cum dentium tuendorum gratia,tum et potiori μ μὲν ἔρ- causis,ut illi bene esset.Nam adusium sermonis ea quoque faciunt. Sermo enim, qui voce promitur,ex literis constat. Ergo si lingua talisvi labra humida, atque agilia noessent,maxima harum pars exprimi non posset,quippe cum literaepartim lingua producantur, partim labris comprimantur. Verum quoniam literae oes certo quodam labioru motu proferuntur,illae profecto euidentius opera eorundem requirunt, que aut compressione,aut in orbe circunductione desiderant.Huius generis sunt Q. V. alterius vero B F. M. P. quoru illa labijs in orbe erigurati exprimuntur, haec compressione eoru eliduntur. Talis igitur labiorum dignitas est,& utilitas,ut sapientissimo,& prudentissimo animalium homini conueniant, quoniam&eorum actiosapientiae prudentiae index est, isternuntia. Vnde recte locutionis organis annumeratur, qualia sunt, os uas generale organorum sermonis in homine,& uocise a' ' 'φ 'rationis in brutis, dentes, labia palatum, lingua,columella,& tonsilla'. Verum in io, 'gratiam tantae actionis, natura non satis admiranda,quam plures musculos, eosque summa diligentiain iucunda uarietate, connexos implexosque constituit, de quibus infra fusius agemus. Non autem postremo loco ponendus est ille labiorum usus, quod scilicet dentes contegant,4 quodam quasi uallo muniant. His enim uis occursantium corporum eliditur, Maeris paulo intemperatioris impetus refringitur. Unde dentibus non minima securitas accedit, & praecipue quod illorum candor, uenustas conseruetur, quem aeris foeditate, immoderantia perire alias necessum esset. Cum enim gingiuae obmollitiem iniurijs propulsandis,non satis firma sint, itaque pestis haec altius sese insinuaret,&serpendo intimius partium illarum sanitatem destrueret, ni Deus, natura hunc obicem interposuisset. Quare illa uehementer admiranda est, quod uni organo tot actiones adiunxit,&Plures actiones quam organa extruxit, cum ab uno organo multae actiones rect e
proueniant, pluribus actionibus organum unum probe sufficiat. Si enim tot nobis, quotactionibus opus est, essent organa, nonnulla partium confusio seque
68쪽
retur, unaque alteram in operando impediret, quod cum declinare natura uoluerit, quoniam id suae prudentiae non conueniebat, quare parteS non actionum numero, sed eorum pondere, Malore commensa suit. Quapropter labiorum natua Arist. α dera ' criti ad tutelam, salutem dentium adiuncta est, tum in hominibus potiori p/y δRym de ausa, ut illorum ope verba fari possimus. Vt etiam lingua haud similis atques Asia ibi ridiis animantibus, homini data est, sed idonea, qua ad duplicem actionem uteiadem retur, tam ad perficiendos sapores, quam ad forma dum sermonem. Dentium etiam foeditatem atque immunditiam, summouent labia, quo nihil aut inhonestius, aut turpius esse potest, si quidem oculos hominum subeat. Quid enim detestabilius est, quid odiosius, quam dentes scabros, exesos, putidos, serrugineos, rostratos incommuni hominum societate detegeres Hoc uitium ingens certe est abhorrendum, quod plurimum ab nostra consuetudine homines arceat, cui natura prout da,in quae semper quod melius est perficit, hoc velamine Iabiorum opposito Pre-e Auleeii. i. medium attulit. Eiusdem ordinis utilitas est, quod dentes hos cooperiant,&ad 3.sen. 8 trat ductis inuice oris aeris ingressum prohibeant, dummodo ex naturae decretis homoa gubernetur. Etenim quam ingens noXa actionum uitalium si per os respiratio fietadem ret, impedimentumue accederet, supra satis declaratum fuit; vi&indecorum invenustum esset, si per dentium interstitia saliua hinc inde prosusa difflueret Namque haec labiorum utilitas est, ut saliuae effluuium reprimant atque coerceant, quod quam ingratum sit, quam abominandum, infantes in cunis saliuantes,4 qui arida ora nequeunt cotrahere senes ostendiit. His additur alius usus, quod exertis labiis atq; ad superiora ualide propulsis,nares occludimus, atque quo minus cerebruus in 70 4 feriant, sunestos odores ab ingressu prohibemus, sic ' cibum iam dentibus contri- ' P tum ,& huc illuc in palato circumuolutum, labijs probe continemus,& eorum pera in masticandis, conterendis dapibus utimur. Non minus euidens atque necessaria est labiorum utilitas, quod ex maternis mammillis,ubi solidioris cibi nondum capaces sunt, quasi per quosdam tubulos, infantuli lac alliciant,vi ualide exu-gant Muic actioni haud absimile est, quod ad ultiores dum potum sumimus, eXtrema poculi arcte concinne apprehendimus,&liquorem illum, alioquin lubricum,pro uoluntate nostra uel abigimus,vel emulgemus.Quo pacto non commode delapsum a cerebro humorem, eumque e pectore sublatum,harum partium Ope Cructamus, Jonge a nobis rejicimus. Quae utilitas sane non aspernenda est, sed ut alia natu opera, maSnifacienda, quae ut neque caeteras partes,ita neque labiit
sibi . a. pori sit, uenustatis r quit expertia. His enimo decorsuus in est, pulchritudo,hsura A . additamentum operis,& naturae luxuriantis spectaculum, quae quidem nullibi neglecta iacent, sed tamen in membris quibusdam, ab actionis praestantia obscurantur. Non enim formae decus non manifeste apparet in auribus, in praeputio, in natium carnibus, quarum turpitudinem, si excarnes sint simiae demonstrent, quod tamen in oculis adeo ab actionis nobilitatevi usu superatur, ut rationem eius natura minime videatur habuisse Sic multis in partibus ornatus negligitur, Ut in naso, inlabijs,4 in alijs sexcentis. Non tamen adeo pulchritudo hoc loci abiecta & profligata est, quin sese suismet prodat indiciis Norunt labiorurn decorem, praecipue amantes, quibus osculis nihil carius, nihil suauius,nihil optabilius, denotant id,qui bus labia excisa sunt; id demonstrant tumentes ora Aethiopes, patet id ex alijslae Plin. 11. biorum Vitiis, quibus aliqui broici, labernes, aliqui labeones, chilones dicun-
hist-n x-δ tur. Veruntamen omnia haec unica oratione princeps Avicenas comprehendit,h Auleen. h. dum haec uera habuit, Duo labia, ait, creata sunt,ad Os,&dentes cooperiendos,
3 st0 3-ς-p ad decorem, ad retinendam saliuam,&it hominibus ad efformandum sermonem auxilio sint. His etiam addit vir ille clarissimus, quod animorum affectus,&naturales inclinationes, eadem labia nobis praemuntient, quorum ratio, e physiognomonicis sontibus petita talis est. Quibus in ore maiori labra tenuia sunt, Vt inserio ribus adiiciantur superiora his magnaminitatem,& leoninam fortitudinem significabunt, in minori vero ignauiam, inhumanitatem, molestiam, impietatem,&pe sidiam. Quibus ex ictu labra supra dentes caninos attolluntur, hi pessimorum morum sunt, acclamatores, iniurij,conuiciatores,&mordaces inibus totum os proteliditur, labraque sunt pinguiora, rotunda,eXtrinsecus inuersia,unde chil Onum,la-
69쪽
beonumque cogisomina, Si moribus 4 peribus suini sunt. At inferiori labro si suo
perius super adi citur,lii prudentiores sunt; vivi non prorsus mali quibus labro laiahrum prominet, sed vani, solidiores Labiorum igitur venustas gratissima est,
utilitas excellentissima, dignitas amplissima His autem addere conuenit, quo pacto natura sagax eorum actioni, ex partium compositione callide prospexerit, in quarum numero, primo labiorum substantia est, extructa ea ratione&compacta, ut illam aut musculum pro cute, aut cutem musculosam iuste vocaveris. Nam a Gal. HAemoueri ipsam motu uoluntario, multo duriorem esse alijs musculis oportebat, s PM unde excute,atque musculo,totis inter sese mixtis,&consulis,labia animaliumco 'Mα sunt. Quam naturam adeo singularem,&eximiam hac de causa obtinuerunt, maL .davi ea contrahi, distendi, constringi, laxari, deflecti, a situ suo auerti, ac tandem IV eo conuerti, quocunque vel edentium, vel bibentium, Vel loquentium, vel aliam quandam functionem obeuntium usus Vocauerit. Huic autem actioni naturava rios praefixit muscuris,cutaneae labiorum substantiae usque adeo implexos,&infine confusos, ut oculatissimi cuiusque peritissimi diligentiam effugiant Quam
compositionis rationem obseruatam esse credimus, ut absque mora, dicelerrime in suo officio labia sint,4 ut motus eorum haud cunctanter alter alterum excipiat.
Videntur tamen musculi illi, si quis sedulo operetur, a principiis suis distincti&re . i.
gione separati esse, quorum numerus iuxta Galenum, Vesalium quaternarius huidi hi 'est,at secundum,Fallopium novenarius, cui autori meo iudicta,maior fides acti dieUL. debenda est . Primum ergo musculorum patiortum habet a membrana carnosa,quae RN Db-ῖ in regione ceruicis, spinae, scapularum,clauicularum ossis pectoris, carneam natu L VICram lensim induit,&fibras recta sursum ductas emittit Musculi hi lati sun tenuras demus.faci. utroque latere singuli ad faciei medium exporrecti, in mentum labiaque inserti, nonnunquam tamen in ossa malarum,& in radicem nasi, quandoque etiam ad aurem usque implantati, qui quemadmodum illas, ita partes has, ubiubi hi ductus
musculorum adsint,mouere possunt,eoicilicet motu,quo labrum procliue, istente interim inferiori maxilla penitus immobili, deorsum attrahimus.Hic ille muscu- ὰ - . . .
us est, quem peculiaci nominesιυaior πλατ-μα Galenus vocatillicuIuS particula ciuileilla.
quaedam, eaque, caeteris paulo crassior,in maxilla inferna, ad mentum inseritur, ut caeteros musculos,qui huic parti imperan in agendo promoueat. Secundum musculorum par, que ac primum membranosum est, uarioque fibrarum carnearum implexu intertextum, quod totam, quam inflamus, buccarum regionem complectitur, oriturque amaxillae superioris longitudine, porrigiturque, ad radicem gingiuarum, secundum maxillae insernae longitudinem.Hos musculos oblinit,quae oris amplitudinem investirtunica, tam Valide partibus connexa, si quod nunquam illacera auelli possit. Mouentur illis malae nunc surrum,nimc deorsum,nunc antrorsum, nunc retrorsu: Terti vero par musculom,ab osse maxillae superioris oritur,carneo
principio,qui oblique descendit, in labi superioris latera inseritur, quas parteseriam sursum oblique contrahit. Quartum par ab inferiori maxilla prorumpit,d duciturque post haec in eam labijs partem, quod frenum appellant, quam deorsum trahendo mouet. Quintum par,quod labii superioris partem,una cum ala nasi strusum reuellit, ab osseo ambitu oculi,inec non ex cauitate circa nasi dorsum educitur, recta progressum partim in alam descendit, partim in labium superius, ubi genae sunt, implantatur. Sed ab extremo narium osse sexti in ordine musculi exordium sumunt, qui membrana interna suffulciuntur,&inultimam alam desinunt, quam ad sua principia sursum retrahunt;Hi musculi alijs nequaquaquam cogniti fuerunt. Diuersum est ab illis, qui tertiae, Muinte musculorum regioni interiebi sunt,septimum par musculorum, quorum principium est, a cauitate illa, quae malis subijcitur, unde ad labium superius deseruntur,in qua parte frenum est, tandem inseruntur. Octauum par carneum est, explantatum circa radicem pinnarum nasi. Has, dum ascendit,amplectitur,&sublatum ad angulum narium immittitur. His musculis cum sexto pari alas nasi expandimus. Nonum tandem musculorum paratque ultimum, constat ex indigesta illa,&carnea mole, ex qua utrumque labium conformatur, circa cuius examen, ut& de reliquis, liuersa est& multiplcxauctorum opinio,cum quod labiorum motus ob uarietatem non aeque pateant, tum etiam quoniam tan
70쪽
tus inuicem fibrarum complexus est tantaque cum ipsa cute musculorum assu sio,&coalitus, ut& oculorum aciem, S manuum promptitudinem effugiant. Voluimus tamen musculorum h0rum enarrationςm ex Fallopio petere, quod ea magis ad veritatem accedat. Labiorum vero temperies calidad humida est,cum quod musculis calidis,&humidis, tum quod excute, partium omnium temperatissima,extructa conitent. Sunt autem cuti qua dantenus molliora,&musculis reliquis duriora, quorum X trema summe rubent, Vel propter sanguinis copiam, uel quoniam illa indefesso moueri contingit. Nam dum edimus, dum potamus, dum loquimur, dum eXcreamus,quam primum partes excalescunt,quibus excalefactis& spiritus,&sanguis, rubedinis sedes allicitur atque attrahitur. Accedit praeterea,quod unica, quae labiaeXtrema investit, tenuissima simul&pellucida sit,ut musculorum splendor uelut per vitrum, aut lapidem specularem tran pareat. Sunt autem geminad bia, cum propter oris incisionem, tum quod duplici dentium ordini velamina propugnacula sint. Sic etiam magnitudine variantur quae quandoque tenuis,& extigua est, quandoque tumens irassa,uid eorum figura,quam ob multiplices diuers' motus, diuersiam etiam, multiplicem esse contingit; At inquiete dentium constructionem, riguram,quorum custodes sunt, recte aemulantur. Connectuntur tandem labia, ad malas,ad nares, ad mentum,membranis, digamentis,Vinculis certe tenacissimis&robustissimis. Atque haec est narium historia,quantum potuit breuibus explicata.
Te dignitate aurium,Searum conriructione.
Us a N iam sermo noster,ad tractationis illius perorationem, quae est, de partium praestantia structura , quas restaurandas nobis proposuimus,si tamen, quς deauribus exponenda resta0t,prius absoluerimus. Sed quoniam nobis de extima parte lituus instrumenti contemplatio instituta est,& quam philosophus ' auriculae nomine insignivit, quod operis nostri pars aliquota sit, attamen ut diu iam trit via incedamus, lectionem hanc sblita multarum rerum varietate condiamus, paucis quaedam de aurium dignitate, atque in genere dicere decreui mus Aurium ergo dignitas est eximia certe di illustris, quod scientiarum dogmata fideliter per eas instillentur, paruoque negocio uirtutum praeceptiones probe inculcentur. Quare auditum Arist'teles 4 Plato, disciplinarum sensum,&ad philosophiae cognitionem concestum esse, ingeniosissimi homines reserunt. Ce tum equidem est uisium sensuum omnium esse actione acerrimum, cognitione perspicacissimum,experietia ueracisis limum,atmo omnibus occultarum rerum inuentio data est, neque adi riam adeo,& implicitam cognitionem etas hominis sum-cit, Ideo ad sapientiam, scientiamque capessendam, ipsa Visione auditus multo accommodatior est. Etenim per auditum prima semina doctrinarum, in tenella ingenia in ij ciuntur, per auditum ex opinionum communicantia incrementa accedunt: per auditum quasi feruenti cultura, ob ingeniorum collisionem,&disputationis concertationem, Verita SeXcutitur, qua cognitio qua uis adolescit, atque perficitur.Huic ergo sensui tam praestanti, aures ipsa speculatores,&ministri sunt quod
etiam Poeta ille innuit, cum ad sapientia frugemonicio auruim indoctos vocariditarit. 2Mem, ade erus est, qui non mitesceres is
Si modo culturaeparientem accommodetaurem.
Ad haec etiam refertur, quod suauissimam illam harmoniam, dijsque hominubusque gratissimam, sonorum concentus, Vocum modulos, auribus percipiamus, quo quid iucundius, quid delectabilius, quid homini conuenientius esse potest Θ His seros homines ad mansuetudinem Orpheus reuocauit, his regem Saul
ab immundis spiritibus David uindicauit, his medicorum opinione morbi abb