장음표시 사용
21쪽
DE PRAEs T. ET USU NUMIS M. ForACISCu Lu S, tanquam Propria singulorum nomina, in aversa vero cum Bigis, Quadrigis, aliisve symbolis adlitum demum Praenomen & Gentile , ut M. Au-RELIuS, C. ANΤIuS, C. VIBIUS, L. VALERIus. Sic MARCELLINUS, A HALA ; eorum
vultibus adscripti, qui in Gente vel Claudia vel Servilia primi id genus Cognomina retulere. Unde etiam adoptati, adsumto Praenomine, Nomine & Cognomine adoptantis , solum Cognomen prioris irtunae insuper retinebant , ut P. Cornelius Scipio a QVC Σῖ-CILIO MEΤΕLLo adoptatuS, Q. CAECILIUS MEΤEL Lus SCIPIO dicebatur ; sicut praeter auctores, in denario Gentis C AE C I L I adhuc hodie describitur. Quae satis arguunt meo quidem judicio, incautius egisse ad Sidonium doctissimum Sirmondum, qui haec pro diversa temporum aetate non distinxit, & Proprium nomen RomaniS ante Caesarum tempora, non Cognomen, sed Praenomen semper fuisse
existimat. Quid vero de Dionysio statuet, qui neutri ex iis, sed medio seu Nomini Gentilitio, ut diximus, Proprii nomen adscribit, ubi de Servio Tullio loquitur:
cui, quum a matre aleretur , imposiat uia nomen quidem PROPRIuli1 se Gentile Tu LLIuΜ, a patre appellativum vero SERv1u M. Et in eundem sensum loquitur auctor libri, qui vulgo Valerio Maximo adscri- Lib.xbitur quodper proprietatem dicitur, hoc distat, quia eo Gens 'φ' cognoscitur, ideo dicitur Gentilitium , Caetera ordine variamtur. Proprium ergo aliquando Gentilitium. Immo Praenomen etiam & Cognomen illi postea superaddita, hic vices etiam suas habuere , istud nempe postremo loco repertum, ut maxime proprium & peculiare u-S s s et nius
22쪽
so8 DIssERTATIO SEXTAniuscujusque, sicut ex Appiano modo vidimus, &ratio nominis arguebat. Ubi vero idem commune rursus liberis & nepotibus evasit, ut vel SULLAE, Vel M AG N I , Vel CICERONIS Cognomen ; tum non Ρem sonis amplius sed Familiis proprium mansit. Ibi autem Praenomen occupavit rursuS Proprium singulorum ejusdem Familiae nomen, quibus nempe frater a fratre distinctus, ut CN. vel SEX. ΡΟΜ ΡΕ IUS MAGNUS, M. aut QUI uLLIus CICERO: Unde etiam colligitur jure Posidonium a Plutarcho reprehensum, Contra quam eidem Sirmondo placuit, si proprium nomen Praenomini perpetuo adscripsit,& errasse etiam Plutarchum, cum perpetuam hanc praerogativam Cognomini rursus vindicat. Caeteroquin enim Utrumque diverso respectu Proprium mansit, alterum Familiae , alterum Persenae. Certe quod negabat Plutarchus, Proprii nominis partes implevisse Praenomina, id vero etiam sub Caesaribus haud ignotum constat ex In Vitellio. Suetonio; P. Vitellius, inquit, quatuor filios Cognomme , ac
liquit, Aulum, duintum, Publium se Lucium. Da P=anο- Neque Vero valida ejusdem Plutarchi contra Posi-mmi M is donium ratio, quod ita Mulieribus nullum foret Pro
lup mli. Prium nomen; utpote quae Praenomine apud Romanos rum. carebant. Ad Viros enim, non Mulieres respexisse Posidonium verisimile, quibus frequentius solum Gentilitium nomen, ut Pulia Calpurnia, Porcia ; mOX mariti Cognomen, non tam Proprium, quam Proprii vicem praestabat , Pulia Pompeii, Calpurnia Caesaris, Portia Bruti, &apud Lucanum, Marcia Catonis. PlureSidg Lib. viri. nUS congeruntur alicubi apud Valerium, Liυia Rutilis, 'p' Φῖ Terentia Ciceronis, Clodia Aufidii: diverso nempe a Graecis more, quibus addita id genus cognomenta, non conju-
23쪽
DE PRAEs T. EΤ USU NUMIS M. fo' conjugum sed parentum appellationes notant, & nonnunquam apud Romanos filiorum, ut Cornelia Gracchorum, non UXOr nempe aut filia, sed mater. Alias adit lud Poetae, Hectoris Andromachi notat Servius, ides unus. Hac autem Aura utimur circa Patres se Maritos tan-rum. Hinc nonnunquam praeter GentiS nomen, Cognomen etiam Familiae a MulieribuS retentum, quod negabat Sigonius, ac vel una illa nobilis inscriptio adhuc superstes fatis arguit, C AE C I L I MEΤELLAE, &apud Tacitum, LIVIA DRUSILLA, aut ΚΜ ILIA LEPIDA juvenis Drusi uxor, ut mittam crebra
sequentium temporum monumenta. Praeterea, neqUC
minus ante Plutarchi aetatem, aut ejusdem aevo deerant Praenominium Muliebrium exempla, C A I A, LUCI A, PUBLI A, aut antiquiora juXta Varronem,
Marcia, Psumia , & auctorem libelli Valerio vulgo
adjund hi, Rutilia, Rodocisti, Burra, aliaque recentiorae lapidibus obvia. Certe alibi apud eundem ' Plutar- aestion. chum mentionem videas cujusdam Caia Caeciliae, cui δ' 'statua a Romanis fuit erecta ; apud Valerium Max. au-L VIII c 3 tem masiae Sentiae, & alio loco Tertiae AEmiliae , matriS Lib.vs.c.7. Corneliae Gracchorum ; imo apud LiVium, uana L.x L .c.D. Hostilia, ut nihil dicam de Acca Laurentia apud Macro- Saturnal. bium, nobilissimo Scorto sub Anco consecrato. Illam tib V-ς I 0 ergo controversiam de Mulierum Praenominibus, majorum minorumque gentium Antiquariis agitatam , Sigonio, Robortello, Patavinio, Castalioni, & nuper P. Servio vestrati, commode componi posse crediderim ; ut largiamur vetustis temporibus , Praenomina Mulieribus usurpata, quod Varro Ela auctor libri Valerio tributi tradidere, paullatim in desuetudinem abiisse, donec postea sequiori aevo eorum usuS nonnunquam fuerit repetitus. Neque enim aliter conciliari
24쪽
s Io DISSERTATIO SEXTA possunt tot vetusta lapidum auctorumve testimonia, quibus niti possimi utriusque sententiae patroni. Ita ut
Plutarchus ad morem RomaniS matroniS magis usitatum respeXerit, quo rarior Praenominum usus apud
easdem invaluerat , quod firmant etiam egregie Nummi eorundem & superiorum temporum , in quibus
LIVIAE, AGRIPPINAE, ANTON I AE, MESSALINAE, DOMITILLAE, Do ΜΙΤΙ ΙΕ, aliaeque id genus AD GUsΤAE sine PraenominibuS traduntur. Frustra certe id instituit Servius vestras, ut Praenomina non omnibus Mulieribus promiscue, sed nobiliorubus tantum usurpata existimet; quod vel una illa inscriptio C AEC IL 1 AE nobilis limae matronae,&tot Augustarum Nummi satis refellunt. Immo Plutarchi aet te ,& jam ante receptum Videas, ut hujuS C AE C I L I AEMETELLAE exemplo, Praenominum loco Cognomina gestarent frequenter nobilioreS Matronae: atque ita vulgo viri tria Nomina, Mulieres autem duo praeferrent , quod aperte in Quaestionibus idem auctor testatur. Cujus moris crebra occurrunt apud Tacitum CXCmpla, Pompeia Macrina , Lollia Paullina, Juliagrippina, AElia Petina, Punia Calvina, Domitia Lepida , adeo etiam ut omisso gentiS nomine, solo Cognomiane vocarentur illustrioreS, qualeS AUGUS TAE, Traiani nempe, Hadriani & Antoninorum Conjuges inscriptae occurrunt in earum NummiS, PLOΤINA, SABINA, FAUS ΤΙΝΑ, LUCI LL A , donec postea virorum CXemplo multiplicata etiam Mulierum nomina , FURIA SABINIA TRA N I ILLINA, MARCIA OTACILIA SEVERA; sicut id genus Au Gusae As signant nummi sequentium te
Porum. Haec ut opinor fatis clara, & tamen doctissimos viros haud semel turbarunt.
25쪽
Usum praeterea PRAENOMINUM florente Re-Dὸ Pub. Parcum arguunt eadem, de quibus hic agimus, mi Numismata; ut vix aliud, quam unum singulis tribu tum videas. Neque tamen id perpetuo in PraenominibuS eorum temporum obtinuisse, quod Sigonio,
nustio aliisque vulgo persuasum, clare probat denarius in Gente Sulp1cia L. SEα VIus Ru Fus; ubi duo priora unius viri Praenomina, postremum Cognomen, omisso Gentis Sulpiciae nomine, quod dc in Numismatibus & apud Auctores frequenS; ut M.
NERvΑ; L. SULLA; CN. LENTULUS, aliaque sexcenta in denariis antiquis. Unde male ob ignoratam rationem duplicis Praenominis, M. Servium sollicitarunt eruditi in vita Attici apud Nepotem, ut jam
vidit Ursinus. Quae nec ignotum usum arguunt duplicis Praenominis, ante secuta Caesarum tempora , ut minus recte adserebat doctissimus Reinesius, nec frequentem tamen eundem illa aetate satis Videntur comprobare. Sub Imperatoribus certe, & maxime circa Antoninorum tempora, familiaris usus plurium Praenominum passim inductus , ut cum ex Lapidibus, tum ex Nummis obvium, ad majorem differentiam inter Gentiles unius Familiae & Praenominis. Patrum enim Nomina non solum & Cognomina, sed Praenomina etiam frequentius ad Filios & Nepotes transibant ante Caesarum aetatem,cujus rei cum alibi, tum obvia passim in Nummis exempla. Quo casu vel Cognominibus Variis nonnunquam, vel 1bla addita Filii mentione, &Patris aut Avi praenomine, Filios a Patribus in monumentis id genus citra usum aliorum Praenominum distinctos olim videas, ut in denariis Gentis Antoniae, M. ANTONI Us M. F. M. N. cujus Triumviri
rursus ex Fulvia Filium, MARcu M itidem dictum liquet
26쪽
sia D IssEαΤATIO SEXTAliquet ex praeclaro Nummo Cl. Seguini, M. ANTONI Us M. F. Ut ita continua serie MARCI praenomen in hac Gente Antonia a Promo ad Abnepotem transiisse videas. Mitto frequentes alios denarios cum iisdem Parentum & Avorum PraenominibuS. M. A-QU I L I U s M. F. M. N. &passim L. PIso L. F. CN. PISO CN. F. Q ΡΟΜ PEIUS in F. Quamquam & ad denotandos majores suos eadem haec Parentum & Avorum nomina addita non diffitear , unde rursus priscarum id genus Familiarum series haud parum illustratur. Apud Graecos quidem rariuS e dem nomina a Patribus ad Filios transiisse haud nescis, cujusmodi tamen aliquot exempla suppeditant aucto-In Thalia. res, ut Herodotus de Samiorum Lib. viii. Tyranno ue Thucydides φαρναcά ἡ . , nisi postremum q)αρνακκ legi debeat, juxta eruditissimum Palmerium in nuperis adnotatis ad hunc auctorem ;Lib. 1. ArrianuS-ο Artemidorus, Ae-τ Αρτεμιιδώριω, Pater nempe scribens ad filium , Antiq.lib. 'JosephUS, Antipater Herodis Pater, Ανπιπα dictus
IV-ς- eodem cum Patre nomine Livius, Andronicus Andro-E i. o nisi filius AEtolin. Quae & ideo praemittenda censui, tum quod per se singularia sint nec vulgo obvia , tum imprimis, quia notaveram etiam hujus rei exempla in antiquis aliquot Graecorum Nummis, ut Magnesiorum in Gaga Christinae Augustae, ΠΑΥΣΑΝΙΑΣ ΠΑΥΣΑΝΙΟΥ; item in altero Smyrnaeorum Medi-
rachiensium apud Goligium haud dissimili nomencla-
yψ - flexa paullo aliter Filiorum nomina,ut apud 'Platonem
27쪽
Τολμαδου FTολμαου : aut frequenter Avorum repetita in Nepotibus nomina , quod apud Athenienses imprimis familiare erudite etiam Observat novissime modo laudatus doctissimus senex Palmerius a Grentem es-net. Id vero vel ex Platone mihi notum, cujus crebra
apud illum exempla videaS, ν του δε πατασου In Lache, μα Θ tDGMης, illa vero Avi nomen habens Thucydides, dc si pqg δῖ',
militer alibi apud eundem, Thucydides Melesiae filius In Theag. Thucydidis nepos , Aristides Lysimachi filius, Aristi Pyg δ Q dis nepos , Lysis Democratis filius , Lysidis nepos, In Lysi.
quanquam de postremo observet, eum Socrati ideo P E ignotum, quod non tam proprio quam parentiS nomine Vocaretur , ob paternam claritatem. Hoc ipsum etiam de impositis vulgo sua aetate Avorum aut Proavorum nominibus, Video notantem alicubi & improbantem simul Chrysostomum ; κω καθαπιρ ρι νυν ἀπλως, Di Genes.
die, similiter es ut ca fert, nomina imponunt; vocetur infans, inquiunt, Avi aut Proavi nomine, alium Vero usum docet apud majores obtinuisse, ut nempe nomina inderent, quae ad virtutem eXcitarent posteros: unde
in sequentibus hortatur, ut non Avi aut Proavi, sed sanctorum virorum nomina liberis imponantur. Scilicet juxta morem Christianis pridem consuetum , quo aut vulgo hausta e sacris Veteris & Novi Foederis libris aut alias Beatorum Martyrum nomina frequenter liberis indebant, ut testantur veteris Ecclesiae Annales. Id vero praeterea in his Nummis Gentium Romanarum observes, eadem Praenomina nonnunquam uni
Familiae aut Genti quoque peculiaria exstitisse; sicut de Gente Domitia Ahenobarborum notat Tranquil-In Neronestus , Nusia Praenomina nisti CNAEI O LUCII Uurpa-T it ta,
28쪽
ta, modo continuantes per ternos, modo alternantes persingulos. Certe ex parte id evincunt denarii quales plures apud Ursinum videas θ Gentis Domitiae, ac int specie AHENOBARBORUM; in quibus haud al1ud, quam C N. seu CNAEI Praenomen legitur. Unde occurrentem apud Livium C.Domitium C N. Filium haud male existimat Princeps harum litterarum Gron Ovius legendum, Cn. Domitium. Ita N U M E R I I praenomen peculiare genti Fabiae tradit auctor libelli Valerio adjuncti. NUMERI 1 sola Patristagens usa es Fabia Praenomine. Testes adhuc ejus rei luculenti denarii Gentis Fabiae, qui soli Praenomen illud exprimunt, N. FABI PICΤOR, ac in clypeo, quem Romulus, ut Volunt, tenet, cum Flaminis apice, qua de re paullo infra b ins 1R1NUS; seu Numerius Fabius Pictor uiarinus. Unde certe liquet, emendandu m Livium, apud quem locis aliquot pro Numerio Quintus Vocatur, nempe Fabius Pictor Flamen riuirinalis,pro quo in antiquis editionibus legebatur. UM. Fabius, &c. M nempe loco Ν, quod praenomen illud Numeris vulgo foret minus notum, surrogato. Neque enim aliuS quaerendus, cui nummus ille imputari debeat, neque etiam cum Umsino, duo diversi Fabii Quirinales existimandi sunt,
quos ibi e Livio recenset,sed unus idemque statuendus, qui nempe anno DLXΙΙΙΙ flamen Quirinalis inauguratuS fuit; anno autem DLXXXVII. COT. M. Claudio Marcello & C. Sulpicio Gallo mortuus. Sic M A N I Ι p nomen fere oblitteratum, & A QJI ILLI Is olim consuetum, Gentis denarii iisdem vindicant, vulgo inscripti, M. A v3 ILLI Us, M. F. M. N. ut haereditarium agnoscaS. Hac autem nota M. non NV. ut
male denarios illos expressere viri docti J MAN1UM designari erudite jam olim e Fastis notavit diligentis,
29쪽
simus Sigonius, & e collatione auctorum, Plutarchi& Appiani, quibus Mανι' vocatur ille Aquillius, cujus Liviana Epitonae meminit, & in qua cras. Aquillam Epist. iantea perperam legebatur. Unde etiam more antiquo&juxta indubiam Numismatum ac Fastorum Scripturam, non Man. Aqui ius, ut habent postremae Ela alias emendatissimae Livii editiones, sed simpliciter M. X- utilius Scribi debuit, quod idem de M. CAcilio Glabrione, ut alios mittam, statuendum , cujus meminit itidem Livius , & quod Praenomen etiam huic Genti vindi- Lib. xxxv. cant antiqui ejus denar1i. His accedunt in Nummis q*P * Gentis Claudiae crebri APP 1 1, &in Sulpitia S Εα- VII, nomine qtiam integro praeter morem scribendi id genus praenomina Romanis usitatum. Faditam vero, quod ab illa frequentia horum Praenominum in eadem Gente, APPII & S ER v I I , gentili & Cognomine omisso, tapius dicerentur , ut eX Livio, Cicerone,
aliisque haud ignotum, quod in Gentibus aliis rarius videas accidisse: Sic Otho apud Tacitum post Pullos, Histor. δε
Claudios, SERVIO s , se primum in Familiam novam imperium intulisse. ubi Servios Praenomen Gentis Sulpiciae, pro ipsa Gente usurpatum legis, & inter aliarum illustrium Gentium nomina collocatum. Corruptum Vero adhuc illud nomen apud varios auctores, ut apud Dionem Γαρcαροσερουι' vocatur Caesaris legatuS, pro Dio lib. quo Leunclavius male emendabat ό Σεργι Jo, ἔφη
qui Γάλc- ο Σερουi' dici debuit, sicut recte legitur alibi apud eundem Dionem; quem male rursus ibi sollicitat vir doctus. Ita apud Plutarchum in Catone Majore, quem dicit nonagesimum annum ingressum accusatorem Σερουιλίου Γάλύοι pro Σερουίου, quod
postea vidi doctos interpretes in notis observasse. Mitto Vulgarem errorem , qui SERGIUM GALBAM Tit a nobis
30쪽
nobis pro SERVI o passim obtruserat, quod vel denarii 1lli gentis Sulpiciae, quibus non jam SER. per
compendium more consueto, sed SERVI Us integris litteris describitur, abunde poterant refellere. Caeterum, quod ut SERVII Genti Sulpiciae, ita proprium quasi di familiare esset Gent1 Claudiae Aps 11 Praenomen, inde factum ut APPIOS fratres, addito MAIOR 1s & M1 Noae Is discrimine distinctos tradat ad Ciceronem Asconius , sicut alias iisdem Claudiis, & maxime aevo Caesarum proprium quasi
T 1 B E R I 1 nomen observeSin priscis monumentis: unde etiam frequentius TIBERIUS Imperator, non autem CLAUDIUS aut N E No , Gentili nempe nomine aut Cognomine, appellari meruit. Id vero,
ut hodie Italis vestris communi sermone , sic Graecis olim scriptoribus nosti familiare; quibus AULI,
Antiq. lib. lent. Sic Josephus Marci aliquoties meminit, Syriae ΦΥ ς Φ7i Praesulis post caedem J. Caesaris, nullo alio nomine adjuncto; qui vel Marcus Crispus intelligendus, quem Lib. LVII. Dio docet circa ea tempora in Syria cum Caecilio Basib depugnasse, qui paullo ante praefecturam HUS provinciae aperta vi invaserat , vel quod Verisimilius pro Mar-
ης ' sit in nendus Statii enim Murci meminit a Caesare in Syriam missi cum tribus legionibus, qui primus cum Basiaso congressus est, & cujus Murci valde apposite Occurrit adhuc hodie rarissimus denarius in Gente Stati a. Caeterum ex more illo Graecis aud foribus solemni, RO-manos cum solo Praenomine efferendi, Ortus ingens