장음표시 사용
31쪽
DE PRAESΤ. ΕΤ USU NUMISA . si ille aestus Capitolini, circa MAXIMI & PuP1ΕΝ1 nomina ; quibus aliquando unum, aliquando duos credit designari ; dum non Observat Graeci S auchoribus, MAXIMu M per Praenomen nempe efferri, qui Romanis Pu PIENVS juxta ejus Cognomen diceretur. Id vero nec alias Romanis insolitum, praeter Spκ-
docet insuper aut obvium TITI Caesaris apud Historicos aut M. AN Τ ΟΝΙΝΙ Augusti exemplum; qui Graecorum more solo MARCI nomine frequenter designatur, cum passim in libris Juris Consultorum Divus MARCus, tum apud Ammianum aliquoties , MARCI istius dissimilis Principis Oerecundi, alibi Lib. xxi. &MARC1 Principis dictum, dc praeterea apud Tertullia- ηδ num in Apologetico, pro salute MAR CI jam intercepti. Quod & olim del1catis auribus acceptum fuiste docet nos HoratiUS, ciuinte puto aut Publi gaudent Praenomine molli Lib. O.Sa- Auricuia tibi me virtus tua fecit amicum. yyy
Rusdem moris illustre iterum exemplum apud Tacitum ubi agit de Domitia Lepida, Agrippinae Sobrina prior, Annal. xo. ac CNE 1 mariti ejus oror, hoc est CN EI DOΜ111 14 Frustra enim Cl. Frein Shemius in notis ad hunc auctorem, offensum sese adserit, quod maritus Agrippinae tantum Praenomine notetur, qua de causa lectionem eam sollicitat, & illud CNΕ1 nomen ibi expungit. Neque enim quidquam hic immutandum, nec sine exemplo, ut vidimus, id a Tacito factum. Scilicet, ut jam ante ex denariis Gentis Domitiae adseruimus, familiare illi prae aliis CNE 1 Praenomen ; unde Candem in ea praerogativam nactum , quam in Sulpitia SDRvios, in Claudia APPI os vel TIBERI OS obtinuisse diximus. Alias vero LuCO Praenomen,
32쪽
118 DIssERTATIO SEXTA quod cum C NEO acceptum Genti Domitiae supra ex an Tiberio. Tranquillo vidimus, ut infaustum in Claudia damnatum idem refert: sicut Gentilium decreto, praeter Livium au ctor Cicero, MARCuM a patritiis Manliis
exulare jussum; propter unius M. Manliis eius decreto gentis Manlia neminem Patritium vocare M. GManlium licet ;pag. uegi. quod ipsum Videas in Dionis Excerptis Valesianis, &L.iii. c. . alicubi apud Quintilianum, M A RCO V E Manlio, cujus Praenomen e Familia inposterum exemptum es. A t il lud Praenomen longe post ea tempora Manliis adhuc tri- Lib. xii r. bui videas, ut apud Livium, se duo Manlii Aridini, alter M. -anlii, alter L. Manlii filius erat , ac apud Tacitumor Servione Caepione , t Marco quoque Manlio fuses vel captis.
Unde priori loco vir longe doctissimus, &novus Livii sospitator,quod post Capitolinum nullum in Gente
Manlia Marcum dictum existimat, legendum censet, alter inanii, alter L. Manliorum filius erat. Nisi rte codicum adserendae lectioni placeat, hos Manlios Aridinos non fuisse e Patritiis, sed e plebeiis Manliis. Neque tamen cum Fulvio inter plebeios Manlios referendus Q Manlius Turinus dEdilis plebis, a quo, aucto-L. YYV111. re LiVio, ludi plebeii toti semel sunt instaurati: non ς-p-ιQ- enim ille Manlius sed Mamilius dictus, ut e codicibus antiquis restituerunt viri docti. At certe e Manliis, alios Patritios fuisse,alios Plebeios,quod aliis quoque Gentibus solemne, ut Antoniis,Casilis, Claudiis, Valeriis,&c. abunde liquet vel ex ipso, quem adtulimus Ciceronis loco, ut vidit etiam Urimus; &ex quo insuper colligitur, non omnibus in genere Manliis, sed solis Patritiis MAR CI Praenomen interdictum. Idem de loco
Taciti dici posset, nisi in Epitome Livii, Cnei praenomen eidem Manlio tribui observassetCl. Fretias hemius. Idem alias MARCI praenomen obscoenum quoqueCvasit
33쪽
evasit in Gente Antoniorum, quod ei antea familiare&quasi haereditarium ejusdem denarii, ut supra vidimus, arguunt. Auctor enim Plutarchus, & praeterea Dio in Excerptis, sublato Antonio Triumviro a Senatu decretum, nequis ex Antoniorum Gente inpost rum Marcus vocaretur. In idem quoque fatum incidit Praenomen C NAEI, Pisonibus ut docent eorum denarii, frequenter inscripti C N. PISO, CN. F. Taci- AnnaLm.
tu S autem nomen Pisonis radendum Fastis censiit, partem 'δZ bonorum publicandam, pars ut CN. PISONI filio conce- seretur , isque Praenomen mutaret e Ita Ut haec Praenomina iis accesserint, quorum alicubi meminit GelliuS ; Pare, L. I x. c. a i. tiorum male de Rep. meritorum damnata nomina, quas δε mata atque demortua cum ipsis viderentur. At Vice versa nomina benemeritorum Civium servis tribui aut vulgari prohibita apud Athenienses, tradit Herodes Atticus
apud Gellium. Alias juxta infaustOS illOS Lucios, Marcos Lib.1x. e.2.
& Cneios, simile quid de Flacci Cognomine observat Philo , Caium nempe Caesarem Flaccum AEgypti prae- In Fl ς-fectum tam vehementi odio prosecutum, ut in aliis ' 'quoque exosum & suspectum haberet idem nomen. Docebit praeterea idem Nummorum adspectus, unum nomen quandoque in eadem Gente pro Praenomine,& aliquando pro Cognomine habitum. Unde in denariis Gentis Caec 1LIAE, PAuLLuΜ in Nummo Lepidi Praenomen, in M. AEmilio autem Cognomen videas; sicut AG α1PPAM ER Tu LLUM Cognominum loco in denariis Gentis Luciae, Marciliae ex Vipsaniae, quae Praenomina olim fuerant in Tullo Hostitio & Agrippa Menenio. Immo observeS CXemplum
hujus mutationis in eodem viro per adoptionem contigisse , ita ut idem AEMILIus P AuLLus, postea PAULLUs AEMILI Us LEP1 Dus di tus sit, a Paullo
34쪽
uero D 1ssERTATIO SEXTA Paullo nempe Lepido adoptatus. Unde minuS mirum, frequens id sequentibus temporibus evasisse, ut iidem
PAULLI, LUCII, SEX ΤΙ, modo Praenomina modo Cognomina censerentur. De Uu G- Haec autem COGNOMINA prioribus duobus adg mi'μm majorem distinctionem addita, Praenomini nempe &Gentilitio, ex Appiano vidimus. Id vero Nummi luculenter arguunt, in quibuS distinctae eorum opera plures unius Gentis Familiae , sicu ti in AE milia Sc Αυ-RI, PAULLI, L E P 1 D I ; in Cornelia MARCELLI, SCIPIONES, SULLAE, LENTULI, aliique; in Junia BRUTI, SI LANI; qui non Personas solum, sed Familias etiam diversas ejusdem Gentis con- De Pyth. stituunt. Quod vero apud Plutarchum lego, sub Cogno-O δῆμ' minibus occultari frequenter Nomina, iidem Nummi egregie illustrant, in quibus non solum AHAL AGRIP- P IE, MARCELLI, MARCELLINI, BRUΤI, MEΤELLI, CAΤoNES, MESsALAE, aliique illustriores, omisso omni alio Gentis nomine frequenter occurrunt; sed quidam etiam vulgo minus noti, A C I-.
in quibus ad Gentiles suos referendis laborare solet antiquariorum industria. Unde non mirum passim apud auctores rerum Romanarum, Paullos, Brutos, Metellos, Lentulos, Scipiones, Canares, Catones, aliosque praeterito priori aut Gentili nomine Occurrere, qualia Lib. Yti.E Plitra alicubi congerit Tullius; Consularem, inquit, pu-sist. αι. ta leniorem Disse Catuli, Servilii, Curionis, Tabrquati, L pidi , Gellii, Volcatii, Figuli, Cotta, Glabrionis, Silani, Murenae ; ubi praeter unius aut alterius Gentile nomen reliqua Omnia mere Cognomina. Ita etiam MAGNI cognomine, Gentili omisso, Pompeium videas in Num-L. 11. Epist. miS aliquot designari, de quo alicubi Tullius ; quanto
35쪽
Crassi Divitis Cognomine consenescit. Ut mittam hoc loco, quae ignota etiam videbantur plurium Familiarum Cognomina in iisdem denariis non semel eXstare; qualia N1GΕα in Carcilia, CELER in Cassia, PAETUs in Considia, SU DINUs in Naevia, cujus postremi
in hac Gente nullam mentionem exstare apud auctores arbitrabatur Ursinus. Eam tamen apud Valerium MaX. reperio, appetiatus Mamercus a Surdino, cujus libem L. VI t. rus Genucium haeredem fecerat. Surdinum autem illum,
cujus ibi meminit, fuisse e Gente Naevia inde colligo, quod paullo ante auctor dixerat de illo Genucio, ut resilui in bona NAEv1ANi juberet, hoc est, Liberti Naevii Surdini, juxta notas libertorum id genus appellationes e Patronorum nominibuS deductas. Idem v ro S U RD 1 N I cognomen Raesianorum Familiae tribuit vetus lapis in editus, ex quo eadem Familia parum nota in Gruteriano opere poterit illustrari. R AESIANORUM, FAM. DD. CUR IS SI Us
Reliqua mutila. Nec altera inedita illius Familiae inscriptio cum eodem Cognomine minUS praeclara, reperta in via Appia, DIANAE RAEsIANAE CUR AES IUS Q. FI L. SuRDINus CuM R AESIA H ERCu LANIO LA
Eadem vero Cognomina pluribus Familiis diversarum gentium communia probant aut illustrant iidem Nummi, ut BALBI, CAEPIONES, GRACCHI,
GALLI, Ru FI, alia singulis quasi Gentibus pro-V ii ii pria ;
36쪽
Familiis Musdem Gentis , ut in Calpurniae Nummis
Piso NΕs & PisONES FRU GI; quae quantum inserviant ad accuratam collectionem Romanorum stemmatum, talium periti facile adsequuntur. Addita nempe nonnunquam Cognomina duplicia ad majorem adhuc distinctionem. Otium enim multi essent Pisones in Gente Calpurnia, F α U G I Cognomen superadditum uni ex Plinibus, de quo Cicero pro M.
Fonteio constuendus, & ita ad haeredes ejusdem ac posteros propagatum. Sic PRIMUΜ etiam & S E C U NDUM , non Praenomina solum fuisse apud Romanos, ut contendit Sigonius, sed etiam Cognomina, ut alia mittam, docet Nummus Gentis Arriae, M. A α R I U sSECUNDUs. Sic in Agnominum, non autem Cognominum classem male a quibusdam Antiquariis rejici AFαICANI, PII, aliasque id genus appellationes, non ex Livio solum & Cicerone, apud quos Cognomina non semel vocantur, sed & ex eorundem Numismatibus liquet , ubi Cognominum locum eadem occupare videas. Illustris certe hanc in rem Livii
Lib. xxx. locus de P. Cornelio Scipione Africano; Primus certe hic Imperator nomine υictyae abse Gentis es nobilitaum,exemplo
deinde hujus nequiquam vicioriae pares in ignes imaginum tDtulos , claraque COGNOMINA familiae fecere. Nec
praetereundum tamen, plureS nonnunquam Romanas
Gentes, omisso plerumque Cognomine, solo prioriac Gentis nomine inclaruisse ; ut ex C A R I s I AE , C o-PONIAE, CURIATIAE, DIDI E denariis liquet, &in Gente ANTONI A familiare. Haud minus refellere
37쪽
Iere videntur iidem Nummi, adsertam a Sigonio, &passim deinde ab Antiquariis receptam sententiam,
Gentium nomina apud RomanOS perpetuo in IV s desiisse: haud aliter nempe ac omnia Persarum nomina in Σῖγρι- terminata tradentem novi Herodotum. A- Lib. 1.liud enim suadere possent ALLIENA, B ET ILIENA, CAECINA, LABIENA, NORBANA, quae sese offerunt in serie Gentium Romanarum, qUaS CX
Nummis collegerunt ac illustrarunt eruditi Antiquarii. Quamquam haud ignorem, quod nonnulla ex iis Cognominibus adnumerant, quae Gentili nomine Oblitterato hujus vicem occuparint; quod tamen ii S Omnibus accidisse haud facile quisquam demon strabit, quum alias in iisdem Nummis cum Praenominibus ScCognominibus suis efferantur. LABIENUM quidem qui inscriptus in ejus Nummo in L ABIENUS PARTHIC Us, haud ignoro doctos Antiquarios referre ad Gentem Atiam ; quorum rationibus equidem haud Valde repugnabo. AGRIPPAE certe Cognomini, &quibusdam aliis id novi accidisse, ut Gent1li Vipsaniae omisso illius locum imposterum impleret ; unde & Nepos ejus Post humus Agrippa dc neptis Agrippina pro Gentili nomine in priscis monumentis designantur; quod
partae ab Avo Cognominis celebritati concessum. Sic idem accidisse in ΡαὰΕΥΕxΤΑΤΙ, SCIPIONIS &MEss ALAE Cognominibus aperte notat MacrobiUS, ut Cognomina illa in Nominum vicem transirent, Velut idem loquitur, nec mirum si ex Cognominibus nata uni Lib. I. sa- Nomina, & cujus rei exempla adfert in sequentibus, ut ' η ς ε ab AEmilio AEmilianus, a Serυilio Servilianus. Consona his tradit auctor decimi libri Valeriani; quin etiam quaedam Cognomina in nomen versa sunt, MCOEΡΙΟ, namque hoc in B RUTo nominis locum obtinuit. Quam rem iterum V uu et expli
38쪽
yr DIssERTATIO SEXTA cxplicant & nobis ante oculos ponunt plures Nummi hujus Bruti, inscripti, Q. COEPIO BRUΤUs, ubi COEPIONEM, quod ille aiebat, Gentilis nominis locum obtinere videas. Ita enim dictuS M. Brutus, ut alias ex Tullio& Plutarcho liquet, postquam a QIervilio Coepione lavunculo fuit adoptatus , unde in amplissimo Senatusconsulto ad honorem Bruti faciente, cujus auctor Cicero, saepe iis nominibus appella- Philip. i. tur ; cum Q. C ΟE P I ONI S BRUTI P ROC os . opera Elac. Id vero singulare in eo, quod quum juxta consuetam formulam adoptatorum , dici inde debuisset Servilius Caepio Brutus, ut Scipio a Metello adoptatus I xaecilius Meteilus Scipio in hujus denariis supra adlegatis legitur , iste omisso Serviliae Gentis nomine dictus sit Q. C OE PIO B R UT U S ita ut C OEPIO CCO-gnomine Serviliorum, nomen, quod recte ille dixit,
in Bruto fieret. D. ολ -is. Ipsa Vero COGNOMINU Μ ORIGO aut appella- Cognomi- tionis ratio non minus ex iisdem Nummis illustratur.
φ Appianus quidem eadem ab Adfectibus aut Virtute indita tradit; Plutarchus vero, cum ab eisdem Ad ectibus, tum a Natura, Gessis, aut Corporis partibus petita commemorat. HOS autem singulos appellationum id genus fontes, notis etiam suis aut symbolis quandoque distinctos videas in denariis Gentium Romanarum. ANotis Corporis nempe in Gente Furia C R A S SI P Ε D Ε Μ, ad quem exstant Ciceronis Epistolae, Pes signatus notat : in Pinaria SCARPOS Carpus seu volae manuS amguit. Quo referri possunt hausti ex aliis fontibus, quos eadem Nummorum symbola denotant. Ita in Aquillia FL Οα os flos impressus signat; ac ut haec paucis contrahamus , in Lucretia T RION Es septem stella-nim seu Trionum figura , in POblicia MALLEOLOs
39쪽
DE PRAEST. ΕΤ USU NUMIS M. sa pMallei nota , in Manlia TORQUATos Torquis , in Marcia PHILIPPos Equestris statua , in Voconia V1 Tu Los vituluS ; in Numonia VA ALAs, miles pro Vallo pugnans ; in Accoleia LARIs Co Los Larices , in Pomponia MVs As; Muta singulae de- pistat, non minus ac olim in Pyrrhi annulo, & inscr. H ER CULES MUSARU Μ, adumbrant. Adeo ut ex iis veterum Gentilitiorum Insignium usum ac originem adsequamur, & frustra infensum illustrium v1rorum memoriae Caium de illis abolendis sollicitum filisse Vetera Familiarum insegnia ademit, Torquato Torquem, Sueton. in Cincinnato Crinem, Cn. Pompeio Magni Cognomen. Alias C*lig vero a Pedibin, Praeter CRASSIPEDEM, PlureS quoque cum alibi tum in iisdem Nummis denominatos videas. Talis AGRIPPA, quem ab aegritudine Sc pedibus dictum refert Gellius , haud aliter ac de Oedipo Lib. xvi.
Seneca, cap. IGTumore nacam nomen ac vitio pedum
ac praeterea S CAURI, V ARI, PLANCI. A Capite vero aut illius partibus vel adfectibus, CAPI ΤΟΝ Εs,
BAΤΙ, CRISP1NI se nobis adhuc sistunt in eorum Nummis. Neque aliter ac NA SONE s, ita Graecis GRYP1 a Nasi magnitudine, qualis ille Antiochus apud Justinum ac in ejus nummiS. A Natura autem aut aliis circumstantiis corpori S PULCHRI, NIGRI, MACRI, CRASSI, LONGINI, BALBI, RUFI, & plures, qui leguntur itidem in antiquis denariis. A Moribus vero seu adsed hibus iidem suppeditabunt dictos B IBULos, BαUΤOS, FRUGI , LEPIDOS, BLANDOS, C A TONEs, aliosque ibidem obvios. Sic a Rebus Gestis occurrent continuo in eadem
40쪽
sa 6 DIssERTATIO SEXTA penu denominati, ac in Cornelia quidem nobiles illi
AFRICANI, ASIA GENES; ita enim postremum hoc nomen legendum , non Vero agetes, ut CXistimabat Ant. Augustinus, liquet ex Sidonio, ut jam docuit Sirmondus, & confirmant Excerpta Diodori Pei-
AFRICANOS 9 ASIA GENEsct Histanos dici contigit. Eandem quoque Vocem agnoscunt antiqui Livii
codices, quod Ursinum fugit 9 unde illam opportu
ne pro Asiatico reposuerunt novissime in eodem viri Lib.xxxix. docti; In equitatu recognoscendo L. SCIPIONI ASIA-ς-ῖ ' GENI ademptus equus; qui nempe itidem in praeclaro ejus denario inscribitur L. SCI P. ASIA G. In Gente Atia, ut Volunt, ΡARΤHICI IMPERATORIS cognomen Labieno tributum, Q. LABIENUS PAR- In M. An- Τ Η Ι CUS IM P. plane ad Plutarchi fidem, qui eundem Q η' Παρθjκέν tradit renuntiatum. Adeo ut non Lib.XLV m a devictis Parthis more Romano, sicut observat Dio,& sicut postea Aurelios, Veros, Severos, CarOS, alios que cum aliunde, tum ex Nummis PAR ΤHIC os dictos accepimus, sed ab iisdem Parthis defensis, ad quos
se contulerat transfuga. Alio caeteroquin sensu Parthos Imperatores legaS apud Tacitum, de Parthorum nempe Ana Lxi. Regibus, At PAR ΤHI IMPERATORES cum pugnam pararent, foedus repentefaciunt. I n Egnatia & Fabia M A X I Μ 1, in Pompeia MAGNI OC currunt, qui postremum hoc ad ejusdem Cnaei successores transiisse luculenter arguunt, quod iisdem eripuisse Caium tra- Lib. XL. dit Suetonius, a Claudio vero restitutum Dio. Unde non MEΓΑΣ solum sed M A P N O Σ etiam dictus Straboni, Nicolao Damasceno, Josepho, Dioni, ZoZimo aliisque Graecis scriptoribus , quia nempe in pro-
